PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO MỘC HÓA
TRƯỜNG MẪU GIÁO TÂN LẬP

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIẢM TỶ LỆ TRẺ
SUY DINH DƯỠNG TRONG TRƯỜNG

NGƯỜI THỰC HIỆN: PHẠM THỊ GIÒN
ĐƠN VỊ: TRƯỜNG MẪU GIÁO TÂN LẬP

NĂM 2015 - 2016


BẢNG TỰ CHẤM ĐIỂM
( Kèm Theo báo cáo thành tích)
Tên đề tài SKKN: “Một số biện pháp giảm tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng trong
trường”
Tiêu chuẩn

Điểm
chuẩn

1. Đề tài sáng kiến có yếu tố mới và sáng
tạo
- Hoàn toàn mới, được áp dụng lần đầu
tiên
- Có cải tiến so với giải pháp trước đây với
mức độ khá
- Có cải tiến so với giải pháp trước đây với
mức độ trung bình

chấm

Điểm
của
HĐKH
trường

HĐ xt HĐ xt
SKKN SKKN
huyện tỉnh

3

2
1,5
1
0
3
3

3

2
1
0
4
4
3

3

- Hiệu quả :…………………………………………………………………..
- Xếp loại :……………………………………………………………………
Mộc Hóa , Ngày tháng năm 2016

3. Nhận xét đánh giá của HĐKH Sở GD&ĐT :
- Tác dụng của SKKN :
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
- Tính thực tiễn, sư phạm, khoa học :
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
- Hiệu quả :…………………………………………………………………..
- Xếp loại :……………………………………………………………………
Long An , Ngày tháng năm 2016


MỤC LỤC
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
1. Đặt vấn đề
2. Mục đích đề tài
3. Lịch sử đề tài
4. Phạm vi đề tài
II. NỘI DUNG CÔNG VIỆC ĐÃ LÀM
1. Thực trạng đề tài
2. Nội dung cần giải quyết
3. Biện pháp giải quyết
4. Kết quả chuyển biến của đối tượng
III. KẾT LUẬN
1. Tóm lược các giải pháp
2. Phạm vi đối tượng áp dụng

phát triển bình thường về cân nặng và chiều cao theo tuổi. 100% trẻ bị suy dinh
dưỡng được can thiệp bằng các biện pháp nhằm cải thiện tình trạng dinh dưỡng.
1


Văn bản hợp nhất Số 18/VBHN-BGDĐT ngày 20/5/2014 Thông tư ban
hành quy định, điều kiện, tiêu chuẩn, quy trình công nhận phổ cập giáo dục mầm
noncho trẻ em 5 tuổi. Quy định tỷ lệ suy dinh dưỡng thể nhẹ cân, thể thấp còi đều
dưới 10%, tỷ lệ suy dinh dưỡng thể nhẹ cân, thể thấp còi không quá 15%.
Hướng dẫn số 1974/HD-SGDĐT Ngày 22/9/2015 Hướng dẫn thực hiện
nhiệm vụ giáo dục mầm non năm học 2015 – 2016. Thực hiện các biện pháp
phòng chống suy dinh dưỡng, phấn đấu giảm tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng thể nhẹ cân
và thấp còi dưới 5%. Phấn đấu giàm ít nhất 0,5 – 1% số trẻ suy dinh dưỡng thể
nhẹ cân và thấp còi so với đầu năm học.
Hướng dẫn số 750/HD-PGDĐT Ngày 07/10/2015 Hướng dẫn thực hiện
nhiệm vụ giáo dục mầm non năm học 2015 – 2016. Thực hiện các biện pháp
phòng chống suy dinh dưỡng, phấn đấu giảm tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng thể nhẹ cân
và thấp còi dưới 5%. Phấn đấu giàm ít nhất 0,5 – 1% số trẻ suy dinh dưỡng thể
nhẹ cân và thấp còi so với đầu năm học.
Sức khoẻ vô cùng quan trọng đối với con người, nếu không có sức khoẻ thì
cơ thể chậm phát triển và sinh ra nhiều bệnh tật. Nhất là trẻ ở lứa tuổi Mầm non
đang phát triển rất nhanh về thể lực và trí tuệ. Nếu được chăm sóc nuôi dưỡng đầy
đủ trẻ sẽ phát triển tốt, dễ dàng lĩnh hội những kiến thức trong quá trình giáo dục
đồng thời hạn chế được ốm đau, bệnh tật. Do đó nâng cao chất lượng dinh dưỡng
đóng vai trò rất quan trọng đến sức khoẻ của trẻ. Vì vậy thức ăn nước uống là
những thực phẩm cần thiết không thể thiếu trong cơ thể trẻ. Nếu không đảm bảo về
nhu cầu các chất dinh dưỡng và chăm sóc trẻ chu đáo sẽ gây ra những hậu quả cho
sức khoẻ và tính mạng của trẻ.
Theo thống kê, hiện cả nước ta có gần 8 triệu trẻ em dưới 5 tuổi trong đó có
gần 1,3 triệu trẻ em suy dinh dưỡng thể nhẹ cân và hơn 2 triệu trẻ thấp còi. Thế

nhận thấy mang lại hiệu quả khá tốt nên ghi lại làm cơ sở trao đổi với đồng
nghiệp nhằm tìm ra những biện pháp giảm tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng trong trường
đạt kết quả cao hơn.
3. Lịch sử đề tài
Trường Mẫu giáo Tân Lập thuộc địa bàn xã Tân Lập, huyện Mộc Hóa, tỉnh
Long An, đời sống người dân đa số chủ yếu là nghề nông và công nhân đi làm xa
gửi cháu cho ông, bà chăm sóc, nuôi dưỡng. Cán bộ, giáo viên, công nhân viên và
phụ huynh chưa hiểu hết tầm quan trọng của việc chăm sóc dinh dưỡng cho trẻ, tỷ
lệ trẻ suy dinh dưỡng đầu năm còn rất cao.

3


Được sự phân công là người quản lý nấu ăn cho trẻ trong trường mẫu giáo
Tân Lập, tôi đã tìm ra những biện pháp và xây dựng thực đơn hợp lý, đảm bảo
calo, cân đối tỷ lệ 3 chất, P – L – G, can xi, B1 thay đổi theo mùa với nhiều loại
thực phẩm phong phú đa dạng. Hiểu được việc xây dựng thực đơn cho trẻ mầm
non có tầm quan trọng như vậy, cùng với sự giúp đỡ của ban giám hiệu nhà
trường, kết hợp với các cô nuôi và giáo viên trên lớp đã mang lại những bữa ăn
hàng ngày thật ngon miệng cho trẻ và tôi đã bắt đầu chọn đề tài “Một số biện pháp
giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng cho trẻ trong trường ” để nghiên cứu.
4. Phạm vi đề tài
Trong thời gian ngắn ngủi bản thân chỉ có thể trình bày một số biện pháp để
áp dụng trong quá trình chăm sóc sức khỏe cho trẻ tại trường Mẫu giáo Tân lập
giúp giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng trong trường.
II . NỘI DUNG CÔNG VIỆC ĐÃ LÀM
1. Thực trạng đề tài
*Thuận lợi:
Trường mẫu giáo Tân lập được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của các cấp Ủy
Đảng và chính quyền địa phương, phòng Giáo Dục và Đào Tạo Mộc Hóa và sự

- Tìm hiểu các biện pháp trong chế biến các món ăn cho trẻ chưa phù hợp
với nhu cầu và sở thích của trẻ.
- Việc dự giờ của trẻ để tìm hiểu nhu cầu, sở thích và có kế hoạch điều
chỉnh chưa sâu sát.
- Giáo viên chưa quan tâm nhiều đến việc cung cấp đủ nước uống cho trẻ.
- Tổ chức chế biến các món ăn cho trẻ tương đối đảm bảo theo đúng quy
trình chế biến và vệ sinh an toàn thực phẩm.
- Công tác tuyên truyền và công tác xã hội hóa giáo dục để nâng cao chất
lượng các bữa ăn cho trẻ chưa đi vào chiều sâu và rộng.
- Một số trẻ rất sợ khi ăn, một số trẻ ăn nhiều nhưng cơ thể không hấp thụ
tốt thức ăn. Do đó dẫn đến tình trạng trẻ suy dinh dưỡng còn cao.
Bảng cân đo lần 1 tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng rất cao.
Tổng số Trẻ

Cân

trẻ

nặng

Cân

Suy

dinh Chiều

Chiều

Thấp còi
5


Đ2

173

2

17

1

178

0

13

0

90.57

2

8.9

0.52

93.19

0


trường đã xây dựng kế hoạch cụ thể về công tác tuyên truyền tới phụ huynh và
nhân dân:
Thực đơn xây dựng theo từng mùa, tuần, ngày để dễ điều hoà thực phẩm và
đưa trước cho nhà bếp chuẩn bị. Bởi vì nếu ăn thực phẩm trái mùa thường có
nhiều thuốc kích thích, giá cả lại đắt. Xây dựng thực đơn cho nhiều ngày cần thay
đổi món ăn cho trẻ ăn ngon miệng, khi thay đổi đảm bảo thay thế các thực phẩm
trong cùng một nhóm các thực phẩm ( VD: thay thịt bằng cá, trứng hoặc tôm....)
hoặc phối hợp các thực phẩm thay thế để đạt giá trị dinh dưỡng tương đương.
Thay đổi thực đơn không chỉ đơn thuần thay đổi thực phẩm mà còn có thể từ cùng
một loại thực phẩm nhưng thay đổi dạng chế biến (Luộc, hầm, chiên, kho, xào,
hấp ....)
* Tính khẩu phần ăn khoa học đảm bảo các chất dinh dưỡng cho trẻ:
Căn cứ vào nhu cầu dinh dưỡng và cơ cấu khẩu phần của trẻ mà tính năng
lượng. lượng prôtein và các chất dinh dưỡng khác của khẩu phần quy ra một bữa
chính của trẻ theo từng độ tuổi tương ứng với mỗi chế độ ăn, hàng ngày tính ra
lượng thực phẩm cần thiết cho tổng số trẻ cùng ăn một khẩu phần giống nhau. Đảm
bảo cho khẩu phần đủ về năng lượng và các chất dinh dưỡng. Đảm bảo tỷ lệ cân
đối giữa năng lượng và các chất dinh dưỡng với nhau.
Xây dựng khẩu phần để có một bữa ăn cân đối hợp lý là bữa ăn đảm bảo
dinh dưỡng đáp ứng nhu cầu về năng lượng.
Khi xây dựng khẩu phần ăn cho trẻ tại trường mầm non, ta phải cân đối số
tiền của bố mẹ các cháu đóng góp.
* Thường xuyên theo dõi và điều chỉnh thực đơn để đảm bảo các chất
dinh dưỡng cho trẻ.
Việc nấu ăn cho trẻ thực hiện đúng theo thực đơn là tốt nhất song cũng có
thể thay thế thực phẩm bằng các thực phẩm khác tương đương mà bữa ăn vẫn
đảm bảo giá trị dinh dưỡng. Muốn vậy, người ta chỉ thay thế thực phẩm khi có
giá trị tương đương nhau.
Ví dụ: Có thể thay thế thịt bằng trứng, cá, tôm, cua… các loại thức ăn này

- Kiểm tra sức khỏe cho trẻ, để bổ sung chế độ ăn cho trẻ suy dinh dưỡng.
Nhà trường đã rèn cho trẻ thói quen tự chăm sóc bản thân bằng cách tự tuyên
truyền trong bữa ăn.
8


Ví dụ: Hôm nay lớp mình ăn cơm với những thức ăn nào? Thức ăn như thế
nào? Bạn nào ăn giỏi? Từ những biện pháp nhỏ này đã giúp trẻ cố gắng ăn hết
suất.
- Lồng giáo dục dinh dưỡng qua các hoạt động:
Chúng tôi lên kế hoạch cho các giáo viên đưa giáo dục dinh dưỡng vào các
hoạt động, đây là vấn đề quan trọng bởi trẻ thường xuyên được chơi mà học.
Ví dụ: Hoạt động làm quen với chữ cái gây hứng thú cho trẻ giáo viên có
thể đọc đồng dao, hò, vè về các loại rau, quả ở chủ đề thế giới thực vật.
Giáo viên có thể lồng ghép giáo dục dinh dưỡng:
Ví dụ: Trong giờ đón – trả trẻ là thời gian thuận lợi trong việc tuyên truyền,
giáo dục dinh dưỡng cho trẻ, cho phụ huynh đặc biệt là trẻ. Bằng hình thức các cô
hỏi thăm các phụ huynh về chế độ ăn uống hàng ngày của trẻ ở nhà, hỏi trẻ ở nhà
trẻ được ăn cơm với gì?
- Thông qua giờ ăn hàng ngày ở lớp, cô đặt ra các câu hỏi:
Ví dụ: Trước khi ăn chúng mình phải làm gì? Vì sao?
Từ đó rút ra kinh nghiệm kịp thời việc tổ chức cải tiến, chế biến, thay đổi
món ăn trong toàn trường. Để cuối cùng ta được bữa ăn ngon, đủ về lượng, chất
mà vẫn đảm bảo giá trị dinh dưỡng, trẻ ăn ngon miệng hết suất.
* Cung cấp đủ nước uống cho trẻ
Nước uống: Hằng ngày trẻ cần được uống đầy đủ khoảng 1,6-2 lít nước/ ngày
(bao gồm nước uống và thức ăn). Nhu cầu nước của cơ thể phụ thuộc rất lớn vào
thời tiết và hoạt động. Trẻ thường mãi chơi hay quên uống nước, nếu để trẻ bị thiếu
nước sẽ gây những tác hại sau: bị táo bón, tim hoạt động khó vì tăng huyết áp, rối
loạn thân nhiệt, rối loạn ở bộ não...Phó Hiệu trưởng chỉ đạo giáo viên cho trẻ uống

Phòng ăn: Cần thoáng mát, sạch sẽ, trang trí đẹp, tạo không khí thoải mái
trong khi ăn.
Bàn ăn: Cần có khăn trải bàn, bình hoa.
Giáo viên cần động viên cho trẻ ăn hết suất, không tạo áp lực cho trẻ khi
ăn.
* Tăng cường công tác tuyên truyền và công tác xã hội hóa giáo dục để
nâng cao chất lượng các bữa ăn cho trẻ.
Tranh thủ sự quan tâm chỉ đạo của lãnh đạo xã Tân Lập, Lãnh đạo nhà
trường phối kết hợp với các ban ngành đoàn thể ở địa phương, các doanh nghiệp
10


đóng trên địa bàn, hội cha mẹ phụ huynh để phát động phong trào quyên góp ủng
hộ mua sắp được trang thiết bị phục vụ cho công tác nuôi dưỡng.
Nhà trường còn phát động phong trào ủng hộ thực phẩm của các gia đình:
Như rau, trứng, đậu, đỗ….
Kết quả khẩu phần ăn của trẻ được tăng lên cả về số lượng và chất lượng.
Đầu năm nhà trường họp phụ huynh học sinh các điểm và tuyên truyền cho
các bậc phụ huynh về cách chăm con theo khoa học, thông báo sức khoẻ của từng
trẻ qua bản tin tại các nhóm lớp để phụ huynh nắm được sức khoẻ của con em
mình từ đó phối kết hợp với nhà trường để nuôi dưỡng chăm sóc trẻ tốt nhất.
Ban giám hiệu nhà trường cũng thường xuyên chỉ đạo các lớp trang trí thực
hiện bảng tin ở lớp học bằng các hình thức phù hợp, nội dung phong phú về công
tác chăm sóc sức khỏe của trẻ: trang trí bản tin mới lạ thay đổi nội dung mới về
công tác nuôi dưỡng, chăm sóc trẻ.
Chỉ đạo giáo viên các lớp tuyên truyền đến phụ huynh mọi lúc, mọi nơi, đón
trả trẻ về vấn đề sức khỏe bé ngày hôm đó yếu, ăn uống không hết suất, ít vận
động và không chơi cùng các bạn nhờ phụ huynh theo dõi cháu và bổ sung đầy đủ
chất dinh dưỡng cho cháu…
* Các biện pháp khác

Ban kiểm tra VSATTP giám sát nghiêm ngặt khâu tiếp phẩm, ghi - ký sổ giao
nhận đầy đủ, thực hiện theo dõi lưu mẫu thực phẩm theo 3 bước, thực phẩm lưu
mẫu được niêm phong, ghi rõ tên món ăn, ngày giờ lưu mẫu, ký tên của người lưu
người xác nhận, đóng dấu và bảo quản trong tủ lạnh 5-6°C trong 24 giờ.
Vệ sinh nhà bếp và dụng cụ ăn uống của trẻ:
Sàn, tường, trần nhà bếp được thực hiện vệ sinh theo đúng lịch quy định vệ
sinh hằng ngày, tuần, tháng; các dụng cụ nấu nướng, đựng thức ăn được vệ sinh
sạch sẽ, phơi khô ráo, cất nơi an toàn, ngăn nắp sau mỗi lần sử dụng; có ký hiệu
phân biệt đụng cụ sống chín rõ ràng.
Đối với dụng cụ ăn uống của trẻ: được tẩy rửa sạch sẽ hằng ngày, che đậy cẩn
thận, phơi khô chén sau mỗi lần sử dụng.
Trong năm học vừa qua nhà trường đã thực hiện tốt các quy định về VSATTP,
không xảy ra trường hợp nào bị ngộ độc thực phẩm đảm bảo tốt sức khỏe, tính
mạng an toàn cho trẻ. Nhà trường tiếp tục phấn đấu, giữ vững thực hiện tốt nhiệm
vụ này.
12


* Kiểm tra, đánh giá và khen thưởng
Kiểm tra đánh giá là 1 trong 4 chức năng của nhà quản lý. Bởi vì, mục đích
của việc này là để nâng cao hiệu quả của hoạt động phòng chống suy dinh dưỡng
và phát hiện, chỉnh sửa, những biện pháp chưa tốt nhằm đem lại lợi ích tốt nhất cho
trẻ. Ý thức được tầm quan trọng của việc này, nên Hiệu Trưởng chỉ đạo:
Phó Hiệu Trưởng phải xây dựng được kế hoạch kiểm tra đến từng bộ phận có
liên quan: tổ cấp dưỡng + giáo viên + y tế = hoạt động tổ chức bữa ăn, chăm sóc
giờ ăn + vệ sinh cá nhân trẻ, vệ sinh phòng lớp, hoạt động tuyên truyền, hoạt động
cân đo chấm biểu đồ, hoạt động chăm sóc sức khỏe trẻ... Hình thức kiểm tra theo
kế hoạch, thường xuyên và đột xuất.
Tự kiểm tra đánh giá về phương pháp áp dụng thực hiện phòng chống suy
dinh dưỡng cho trẻ: Muốn biết trẻ đã được ăn uống đúng và đủ chưa, cần theo dõi


Cân

số

nặng

nặng

Suy dinh

Chiều

Chiều

trẻ

BT

HT

dưỡng

cao

cao

SDDV SDDN

BT


Tỷ lệ

95.81%

2

4.19%

0

95.81

0

4.19%

0

%

%
Như vậy trong quá trình thực hiện cải tiến một số món ăn cho trẻ ở trong

trường Mẫu giáo Tân Lập đã đạt được một kết quả đáng kể làm giảm tỷ lệ suy
dinh dưỡng, thấp còi, trẻ ăn hết suất, đủ chất, đủ lượng.
Cô nuôi và giáo viên trên lớp thường xuyên theo dõi trẻ ăn để nắm được tình
hình ăn uống của trẻ để còn điều chỉnh thực đơn và cách chế biến cho phù hợp.
Ngoài ra còn phối kết hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường làm công
tác tuyên truyền kiến thức nuôi dạy con theo khoa học tới các bậc phụ huynh.

* Cung cấp đủ nước uống cho trẻ.
* Tổ chức chế biến các món ăn cho trẻ đảm bảo theo đúng quy trình chế biến
và vệ sinh an toàn thực phẩm.
* Tạo môi trường thoáng mát, đẹp mắt, an toàn, vui vẻ thoải mái trong khi
ăn.
* Tăng cường công tác tuyên truyền và công tác xã hội hóa giáo dục để
nâng cao chất lượng các bữa ăn cho trẻ. Và một số biện pháp khác.
2. Phạm vi đối tượng áp dụng:
Qua một năm thực hiện các biện pháp trên tại trường Mẫu giáo Tân Lập, kết
quả đã thu được rất khả quan được triển khai và áp dụng tại nhà trường, đã góp
phần nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng ở
15


trường Mẫu giáo Tân Lập và có thể áp dụng rộng rãi tại một số trường Mẫu giáo
trong huyện.
3. Kiến nghị:
Hàng năm vào dịp hè, phòng Giáo Dục - Đào Tạo tổ chức mở các lớp bồi
dưỡng về giáo dục dinh dưỡng và các phương pháp chế biến món ăn cho cán bộ,
giáo viên, nhân viên cấp dưỡng để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ.
Thường xuyên tổ chức cho giáo viên, nhân viên cấp dưỡng được đi tham
quan các trường trọng điểm để học hỏi về kinh nghiệm nấu ăn.
Làm tốt công tác tuyên truyền kiến thức nuôi dạy con cho các bậc cha mẹ
nhất là tổ chức bữa ăn cho trẻ tại gia đình.
Trên đây là một số kinh nghiệm của tôi trong việc giảm tỷ lệ trẻ suy dinh
dưỡng trong trường đã được thực hiện trong trường Mẫu giáo Tân lập. ất mong
nhận được sự đóng góp ý kiến của đồng nghiệp và Ban giám hiệu nhà trường.

16