Trường Mầm non A xã Đông Mỹ
Sáng kiến kinh nghiệm mầm non
Đề tài
“Ứng dụng công nghệ thông tin trong
quản lý chăm sóc sức khỏe nhằm giảm
tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng tại trường
mầm non A xã Đông Mỹ” Người thực hiện: Nguyễn Thị Thu Hường (Phó hiệu trưởng)
Phó hiệu trưởng: Nguyễn Thị Thu Hường Trường mầm non A xã Đông Mỹ
Sáng kiến kinh nghiệm 2013
1
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ Công nghệ thông tin là công cụ đắc lực hỗ trợ đổi mới phương pháp
giảng dạy, học tập và hỗ trợ đổi mới quản lý giáo dục góp phần nâng cao hiệu
quả, chất lượng giáo dục. Phát triển nguồn nhân lực công nghệ thông tin và
ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục là nhiệm vụ quan trọng quyết
định sự phát triển công nghệ thông tin của đất nước.
Trong thời đại bùng nổ công nghệ
thông tin, việc hiểu biết và vận dụng
giảm tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng tại trường mầm non A xã Đông Mỹ”.
Phó hiệu trưởng: Nguyễn Thị Thu Hường Trường mầm non A xã Đông Mỹ
Sáng kiến kinh nghiệm 2013
2
PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I/ CƠ SỞ LÍ LUẬN
Suy dinh dưỡng Protein năng lượng là vấn đề cộng đồng quan trọng
nhất trên thế giới hiện nay. Trẻ em chính là đối tượng chính của suy dinh
dưỡng nếu không được theo dõi và can thiệp kịp thời thì quãng thời gian phát
triển nhanh và quan trọng nhất ( thời kỳ bào thai và năm năm đầu tiên) sẽ trôi
qua và hậu quả do suy dinh dưỡng không có cơ hội phục hồi được.
Điều 26 quy chế nuôi d
ạy trẻ mầm non quy định “Nhà trường phải định
kỳ cân cho trẻ và ghi vào biểu đồ tăng trưởng. Trẻ dưới một năm và trẻ duy
dinh dưỡng cân hàng tháng. Trẻ trên một năm cân hàng quý”. Việc đánh giá
tình trạng dinh dưỡng cho trẻ đều kỳ và chính xác là rất cần thiết. Tổ chức y tế
thế giới đã khuyến nghị dùng quần thể tham khảo của Hoa Kỳ để đánh giá
tình trạng dinh d
ưỡng của trẻ em.
Việc ứng dụng công nghệ thông tin tự tìm tòi, sáng tạo, nghiên cứu tài
liệu để xây dựng cách đánh giá tình trạng dinh dưỡng của trẻ hiệu quả giúp
phó hiệu trưởng làm tốt công việc quản lý chăm sóc sức khoẻ, nuôi dưỡng trẻ
công tác.
2. Khó khăn
- Trẻ mầm non ở nông thôn đầu tiên đến trường tỷ lệ suy dinh dưỡng,
thấp còi cao. Phụ huynh đa số làm buôn bán, nghề nông nên ít dành thời gian
phối hợp quan tâm chăm sóc trẻ kịp thời.
- Trường mới được thành lập từ tháng 2/2012 trên cơ sở tách từ trường
mầm non Đông Mỹ. Nhân viên kế toán, y tế mới tuyển từ tháng 2/2012 nên
ch
ưa quen với các công việc đặc thù của ngành học. Khả năng vi tính còn hạn
chế.
III/ CÁC HÌNH THỨC VÀ BIỆN PHÁP
1. Ứng dụng công nghệ thông tin vào lập bảng đánh giá tình trạng dinh
dưỡng cho trẻ từ 0 – 75 tháng tuổi.
Trên thực tế việc đánh giá tình trạng dinh dưỡng trẻ tại trường mầm non
qua các kỳ cân, đo thường dựa vào “ Biểu đồ tăng trưởng” sau khi đã tính
tháng tuổi và dóng theo số cân và chiều cao đã đo
được nhân viên y tế mới
đánh giá được kết quả dinh dưỡng của trẻ. Với cách làm này phải mất khoảng
4 phút một cháu nếu hơn 300 cháu phải mất hơn 20 tiếng liên tục mới vào
biểu đồ xong của toàn trường mà chưa có kết quả để thống kê báo cáo. Đây là
cách làm thủ công rất dễ nhầm lẫn, sai kết quả kênh nếu làm nhiều trẻ cùng
lúc và rất mất thời gian. Trong khi đó ban giám hiệu muố
n kiểm tra lại kết quả
phải tính tháng tuổi, dóng lại cân, đo xem kết quả từng cháu rất khó phát hiện
ra các lỗi sai của nhân viên. Như vậy, sẽ rất mất thời gian và ít người quản lý
nào có thể kiểm tra hết cách tính của 300 cháu. Trước thực tế trên, tôi đã
nghiên cứu quần thể tham khảo NCHS và biểu đồ tăng trưởng của trẻ trai và
trẻ gái để lập bảng đánh giá tình trạng dinh dưỡ
ng cho trẻ từ 0 – 75 tháng tuổi
trên phần mềm Microsoft office Excell 2003 để có số liệu chính xác, nhanh,
+ Về cân nặng: Cân nặng theo tuổi của mỗi trẻ được so sánh với cân nặng của
trẻ cùng tuổi, cùng giới của bảng tính. Thang phân loại các mức độ đánh giá
cân nặng của trẻ như:
Từ dưới hoặc bằng -2SD : Kênh suy dinh dưỡng
Từ trên -2SD đến dưới +2SD: Kênh bình thường
Từ trên hoặc bằng +2SD: Cao hơn so với tuổi
Ví dụ: V
ũ Huy Hoàng ( nam) lớp B1 sinh ngày 5 tháng 5 năm 2008 đến 15
tháng 9 năm 2013 (53 tháng) cháu cân được 13.2 kg. Kết quả chuẩn của bảng
tính khi trẻ được 53 tháng đạt dưới hoặc bằng 13.5 kg ở kênh suy dinh dưỡng
vì vậy cháu Hoàng đạt kênh suy dinh dưỡng.
(Cháu Vũ Huy Hoàng 53 tháng tuổi nặng 13.2 so với chuẩn)
+ Về chiều cao: Chiều cao theo tuổi của mỗi trẻ được so sánh với chiều cao
của trẻ cùng tuổi, cùng giới của bảng tính. Thang phân loại dựa theo độ lệch
chuẩn như sau:
Từ dưới hoặc bằng -2SD : Kênh thấp còi
Từ trên -2SD đến dưới +2SD: Kênh bình thường
Từ trên hoặc bằng +2SD: Cao hơn so với tuổi
Ví dụ: Phạm Trúc Quỳnh( nữ
) lớp C2 sinh ngày 21 tháng 12 năm 2009 đến 15
tháng 9 năm 2013 (33 tháng) cháu cao 84.3cm. Kết quả chuẩn của bảng tính
khi trẻ được 33 tháng đạt dưới hoặc bằng 84.5 cm ở kênh thấp còi vì vậy cháu
Quỳnh đạt kênh thấp còi.
Phó hiệu trưởng: Nguyễn Thị Thu Hường Trường mầm non A xã Đông Mỹ
Sáng kiến kinh nghiệm 2013
6
(Cháu Phạm Trúc Quỳnh 33 tháng tuổi nặng 84.3 so với chuẩn)
* Kết quả: Lập được bảng đánh giá tình trạng dinh dưỡng cho trẻ từ 0 - 75
dóng kết quả cân, đo của từng trẻ theo biểu đồ tăng trưởng của trẻ về cân nặng
và chiều cao mới đánh giá được kết quả trẻ thuộc kênh gì và nế
u làm không
cẩn thận, tính tháng không chuẩn, dóng cân không đúng sẽ dễ bị nhầm lẫn,
không đánh giá đúng tình trạng dinh dưỡng của trẻ. Để tránh nhầm lẫn, dễ
kiểm tra, tôi đã suy nghĩ và nghiên cứu kỹ các hàm trong chương trình excell
như: “ DATEDIF” để tính tháng tuổi, hàm “IF” kết hợp với hàm “ Vlookup”
để tính kết quả cân đo và đánh giá sự tăng cân, dừng cân và giảm cân của từng
trẻ và tôi đã hướng dẫn nhân viên y tế sử
dụng rất hiệu quả.
*Cách thực hiện:
Từ bảng tính Excell 2003 tôi đã xây dựng trên máy bảng tổng hợp cân đo
toàn trường của từng lớp và theo dõi đủ bốn đợt cân, đo. (Bảng tổng hợp theo dõi cân nặng, chiều cao toàn trường)
- Tháng 9 tôi hướng dẫn nhân viên y tế nhập họ tên học sinh, ngày tháng năm
sinh và giới tính của trẻ từ lớp A1 đến lớp D2 cho đủ 8 lớp và lập các cột
ngang, dọc theo mẫu “theo dõi cân nặng chiều cao” của “sổ theo dõi chất
Phó hiệu trưởng: Nguyễn Thị Thu Hường Trường mầm non A xã Đông Mỹ
Sáng kiến kinh nghiệm 2013
9
lượng nhóm – lớp” nhưng thêm các cột về ngày tháng năm sinh, giới tính, số
tháng
- Tại cột số tháng tôi dùng hàm DATEDIF(D7,$I$3, “m”+1). Khi sử dụng
hàm“ DATEDIF” này tôi chỉ cần có ngày thàng năm sinh của trẻ tự động cột
số tháng sẽ cho kết quả tương ứng với thời gian của mỗi kỳ cân đo.
Ví dụ: Cháu: Đỗ Minh Hiếu ở lớp A1 sinh ngày 17/6/2007 đến ngày cân
15/9/2012 sau khi lập công thức DATEDIF(D11,$I$3, “m”+1) ở cột số tháng
o da sua'!$A$8:$Y$83,7,0),VLOOKUP(G298,'Cando da
sua'!$A$8:$Y$83,8,0),IF(H298>=VLOOKUP(G298,'Cando da
sua'!$A$8:$Y$83,4,0),VLOOKUP(G298,'Cando da
sua'!$A$8:$Y$83,6,0),IF(H298<VLOOKUP(G298,'Cando da
sua'!$A$8:$Y$83,2,0),VLOOKUP(G298,'Cando da
sua'!$A$8:$Y$83,3,0),0))),IF(E298="NỮ",IF(H298>=VLOO
KUP(G298,'Cando da
sua'!$A$8:$Y$83,19,0),VLOOKUP(G298,'Cando da
sua'!$A$8:$Y$83,20,0),IF(H298>=VLOOKUP(G298,'Cando
da sua'!$A$8:$Y$83,16,0),VLOOKUP(G298,'Cando da
sua'!$A$8:$Y$83,18,0),IF(H298<VLOOKUP(G298,'Cando da
sua'!$A$8:$Y$83,14,0),VLOOKUP(G298,'Cando da
sua'!$A$8:$Y$83,15,0),0))))),0)
tự động đưa kết quả trẻ đạt kênh bình thường về cân nặng và chiều cao.
Phó hiệu trưởng: Nguyễn Thị Thu Hường Trường mầm non A xã Đông Mỹ
Sáng kiến kinh nghiệm 2013
11
( Công thức tính trẻ thuộc kênh về cân nặng)
Ví dụ: Cháu: Trần Hiền Anh ở lớp D2 vào 22/09/2010 cháu được 24 tháng
tuổi cân được 09 kg và chiều cao là 78 cm công thức sẽ tự động đưa kết quả
trẻ đạt kênh bình thường hay kênh thấp còi về chiều cao.
=IF(J8>0,IF(E8="nam",IF(J8>=VLOOKUP(G8,'Cando da
sua'!$A$8:$Y$83,11,0),VLOOKUP(G8,'Cando da
sua'!$A$8:$Y$83,13,0),IF(J8<=VLOOKUP(G8,'Cando da
sua'!$A$8:$Y$83,9,0),VLOOKUP(G8,'Cando da
sua'!$A$8:$Y$83,10,0),0)),IF(E8="NỮ",IF(J8>=VLOOKUP(G8,'Cando da
sua'!$A$8:$Y$83,23,0),VLOOKUP(G8,'Cando da
sua'!$A$8:$Y$83,25,0),IF(J8<VLOOKUP(G8,'Cando da
sua'!$A$8:$Y$83,21,0),VLOOKUP(G8,'Cando da
nặng, chiều cao của trẻ trên bảng tính Excell như sau:
Tôi tạo ra một sheet mới lấy tên là “ biểu đồ theo dõi” và chọn số thứ tự của
trẻ để làm mã chỉ cần đánh vào ô số thứ tự từ số 1 đến hết số trẻ sẽ cho đường
biểu diễn biểu đồ cân nặng, chiều cao tương ứng với tên từng trẻ
Phó hiệu trưởng: Nguyễn Thị Thu Hường Trường mầm non A xã Đông Mỹ
Sáng kiến kinh nghiệm 2013
13
( Phần bôi vàng, chữ đỏ là mã số thứ tự của trẻ)
Dùng hàm=VLOOKUP(E2,'tong can do 4 dot'!$B$8:$AE$318,2,0) để tìm
kiếm dữ liệu về họ và tên trẻ ở sheet “ tổng hợp cân đo 4 đợt”. Các dữ liệu về
lớp, số tháng, kết quả cân, đo chiều cao của từng đợt tôi cũng dùng hàm
VLOOKUP để tìm kiếm các dữ liệu đã có và thay đổi số cột tương ứng với
kết quả cầ
n tìm kiếm.
( Hàm VLOOKUP để tìm kết quả cân lần 1)
Phó hiệu trưởng: Nguyễn Thị Thu Hường Trường mầm non A xã Đông Mỹ
Sáng kiến kinh nghiệm 2013
14
Trên sheet “Bieu do theo doi” cháu Đỗ Duy Anh khi đã dùng các hàm
VLOOKUP tôi vào /Insert/Chart / chọn các dạng biểu đồ/next/series/Data
range/ bôi đen các kết quả cân các đợt đã copy ở trên/ next/ Titles/ đánh tên
biểu đồ, ký hiệu hàng ngang, dọc/ data labels / value/finish. Như vậy sẽ có
biểu đồ có đường biểu diễn theo dõi cân của trẻ tương tự như vậy ta lập các
biểu đồ tăng trưởng về chiều cao. Để kiểm tra kết quả trẻ bất kỳ ta nháy chuột
vào ô “STT” đánh s
ố thứ tự bất kỳ sẽ cho biểu đồ có đường biểu diễn cân
nặng, chiều cao tương ứng với tên trẻ, tháng tuổi, cân nặng, chiều cao của trẻ
tại Sheet “ tong can do 4 dot”.
Công tác thống kê, báo cáo là một trong những nhiệm vụ củ
a trường mầm
non cần phải thống kê, báo cáo số liệu kịp thời, chính xác. Vì vậy dựa theo
các yêu cầu sổ chất lượng của lớp, của nhà trường theo mẫu của Sở giáo dục
và Đào tạo và các mẫu thống kê của phòng Giáo dục và Đào tạo yêu cầu tôi đã
lập các công thức lấy kết quả từ sheet 'tổng cân đo 4 đợt' dùng hàm COUNTIF
máy tính sẽ tự cho các mẫu báo cáo thống kê ngay khi nhập xong số
cân nặng,
chiều cao của trẻ toàn trường mà số liệu chính xác.
(Tổng hợp kết quả cân đo ngày 15 tháng 9 năm 2012)
Để tính tổng hợp kết quả cân đo của từng lớp tôi dùng công thức
COUNTIF(tong!$F$7:$F$754;"A1") và tiếp tục kéo chuột để có công thức
tính của từng lớp, chỉ bằng một công thức đã cho tôi kết quả cân của cả 8 lớp
Với cách tính số trẻ kênh bình thường tôi cũng dùng hàm
COUNTIF(tong!J8:J37;"BT") để lọc các dữ liệu kết quả cân đạt kênh bình
th
ường của từng lớp, tương tự cách làm trên với các kênh khác.
Phó hiệu trưởng: Nguyễn Thị Thu Hường Trường mầm non A xã Đông Mỹ
Sáng kiến kinh nghiệm 2013
17
Mỗi một bảng thống kê cân đo, chiều cao các lớp tôi lập biểu đồ theo dõi
tổng hợp cân nặng, chiều cao, tăng, dừng, giảm cân (tương tự cách làm như
khi tính biểu đồ của cháu) để kịp thời đánh giá kết quả theo từng tháng để theo
dõi và đưa ra các biện pháp chỉ đạo kịp thời nhằm giảm tỷ lệ trẻ suy dinh
dưỡng, thấp còi. (Biểu đồ tổng hợp kết quả cân nặng ngày 15 tháng 9 năm 2012)
*Kết quả: Việc lập các mẫu báo cáo thống kê bằng cách sử dụng các công
thức trên phần mềm excell cho kết quả nhanh chóng, chính xác, khoa học rất
tiện lợi, nhanh chóng và kịp thời. Chỉ cần nhập xong số cân nặng, chiều cao
của trẻ toàn trường ở sheet “ Tổng cân đo 4 đợt” là có kết quả cân đo theo các
mẫu báo cáo mà không cần phải tính toán như trướ
c đây.
4. Ứng dụng công nghệ thông tin vào xây dựng thực đơn, tính khẩu
phần ăn cân đối đảm bảo tỷ lệ các chất cho trẻ.
Ứng dụng công nghệ thông tin vào việc xây dựng thực đơn, tính khẩu
phần ăn cho trẻ là một việc làm quan trọng mang tính khoa học. Nó không chỉ
nhằm mục đính sử dụng phân phối hợp lý tiền ăn để giảm tối đa sự
thâm thừa
tiền ăn trong ngày của trẻ mà nó còn giúp người phụ trách công tác chăm sóc
nuôi dưỡng tính được lượng thực phẩm, tỷ lệ các chất cần và đủ để cung cấp
cho trẻ trong các bữa ăn ở trường mầm non. Để xây dựng thực đơn cho trẻ
phong phú hấp dẫn kích thích trẻ ăn ngon miệng tôi không chỉ điều tra khẩu vị
ăn của trẻ mà tôi thường khai thác tư liệu trên mạng internet t
ại
http://google.com.vn
, các website của các trường bạn và tìm những thực đơn
hay theo mùa, món ăn ngon tôi coppy lại thành một fide dữ liệu riêng đặt tên
Phó hiệu trưởng: Nguyễn Thị Thu Hường Trường mầm non A xã Đông Mỹ
Sáng kiến kinh nghiệm 2013
21
là thực đơn tham khảo. Ngoài ra tôi còn tham khảo thực đơn của các trường
bạn trong huyện, những sách, báo có các món ăn ngon, cách chế biến và đánh
máy tên món ăn, cách chế biến các món ăn đó trên máy và lưu vào. Từ đó,
mỗi khi xây dựng thực đơn theo mùa cho trẻ tôi chỉ cần mở fide “thực đơn
tham khảo” là có thể chọn được rất nhiều món ăn ngon, phù hợp với mùa, với
trẻ. Sau một thời gian sưu tầ
tháng mà thực đơn cân đối, số liệu lại chính xác, sổ sách sạch đẹp. Hàng ngày
tôi chỉ cần nhập số cháu, số liệu thay đổi trong ngày chỉ 5 phút là có thể gọi
thêm thực phẩ
m trong ngày. Khi đã xây dựng được khẩu phần ăn cân đối, hợp
lý, đã tính chuẩn theo ngày tôi dạy cho kế toán, y tế làm, nhập số liệu trên
máy, chỉ cần ½ ngày các cô đã tính được theo mẫu tôi hướng dẫn cách tính từ
đó hàng ngày tôi giao cho kế toán tính chỉ 5 phút là đã hoàn thành, những
ngày kế toán đi giao dịch hoặc bận chốt sổ, y tế sẽ tính khẩu phần ăn cho trẻ.
Khi tính xong tôi chỉ mất 2 phút để kiểm tra lại kết qu
ả cho in sổ và kẹp từng
ngày thành 1 tháng. Cuối tháng tôi lập hàm COUNTIF, SUM máy tính sẽ tự
tính chất lượng bữa ăn theo tuần chẵn lẻ của cả tháng.
Phó hiệu trưởng: Nguyễn Thị Thu Hường Trường mầm non A xã Đông Mỹ
Sáng kiến kinh nghiệm 2013
22( Sổ tính khẩu phần ăn hoàn thành nhập số lượng thực phẩm và hàng tồn)
Phó hiệu trưởng: Nguyễn Thị Thu Hường Trường mầm non A xã Đông Mỹ
Sáng kiến kinh nghiệm 2013
23
( Sổ tính khẩu phần ăn hoàn thành sau khi lập công thức tự cân đối các tỷ
lệ)
Nhờ việc ứng dụng công nghệ thông tin vào xây dựng thực đơn, tính khẩu
phần ăn cho trẻ nhanh, tiện lợi nên tôi đã dành được nhiều thời gian để dự quy
trình chế biến món ăn tại bếp góp ý, điều chỉnh kịp thời cách sơ chế, chế biến
món ăn và trực ti
ếp dự giờ ăn trên lớp hàng ngày nhắc nhở giáo viên chăm
sóc kịp thời các cháu mới đi học, mới ốm dạy, các cháu suy dinh dưỡng, thấp
ng cân đều hay dừng cân, giảm cân.