Phó hiệu trưởng: Nguyễn Thị Thu Hường
Trường mầm non A xã Đông Mỹ
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
Công nghệ thông tin là công cụ đắc lực hỗ trợ đổi mới phương pháp
giảng dạy, học tập và hỗ trợ đổi mới quản lý giáo dục góp phần nâng cao hiệu
quả, chất lượng giáo dục. Phát triển nguồn nhân lực công nghệ thông tin và
ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục là nhiệm vụ quan trọng quyết
định sự phát triển công nghệ thông tin của đất nước.
Trong thời đại bùng nổ công nghệ thông tin, việc hiểu biết và vận dụng
CNTT vào quản lý và giảng dạy là một việc làm cần thiết và đem lại hiệu quả
thiết thực: Thông tin được cập nhật nhanh chóng và chính xác, việc quản lý
nhân sự, chuyên môn, thực hiện hồ sơ sổ sách và báo cáo thống kê nhẹ nhàng
và khoa học.
Năm học 2012 - 2013 là năm thứ năm Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội
và Phòng Giáo dục Đào tạo huyện Thanh Trì tiếp tục triển khai thực hiện tăng
cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và nâng cao chất lượng
chăm sóc giáo dục trẻ.
Công tác quản lý hoạt động chăm sóc nuôi dưỡng trẻ trong trường mầm
non là nhiệm vụ trong tâm, hàng đầu trong các hoạt động của trường mầm
non. Trong đó, công tác quản lý sức khoẻ có rất nhiều công việc tỉ mỉ,vụn vặt,
tốn rất nhiều thời gian để kiểm tra số liệu cho chính xác. Nếu không biết ứng
dụng công nghệ thông tin vào quản lý thì khó có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ
quản lý của mình.
Hiện nay, công tác quản lý hoạt động chăm sóc sức khoẻ của trẻ đặc
biệt là việc đánh giá tình trạng dưỡng của trẻ qua các kỳ cân đo thường giao
cho nhân viên y tế theo dõi, cân, đo vào biểu đồ tăng trưởng cho 100% số trẻ
đi học. Do số cháu đông, công việc chỉ do một người thực hiện bằng các
phương pháp thủ công nên mất nhiều thời gian, nhiều khi số liệu chưa chính
y tế thế giới đã khuyến nghị dùng quần thể tham khảo của Hoa Kỳ để đánh giá
tình trạng dinh dưỡng của trẻ em.
Việc ứng dụng công nghệ thông tin tự tìm tòi, sáng tạo, nghiên cứu tài
liệu để xây dựng cách đánh giá tình trạng dinh dưỡng của trẻ hiệu quả giúp
phó hiệu trưởng làm tốt công việc quản lý chăm sóc sức khoẻ, nuôi dưỡng trẻ
góp phần giảm tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng, thấp còi trong trường mầm non.
II/ CƠ SỞ THỰC TIỄN
Trường mầm non A xã Đông Mỹ nằm cuối Huyện Thanh Trì. Toàn
trường có 1 khu, tổng số diện tích đất: 4784m 2 được xây dựng 2 tầng với 8
phòng học và công trình vệ sinh khép kín, khu nhà bếp một chiều, đầy đủ các
phòng chức năng.
Trường đã được đầu tư trang bị 100% máy tính ở các phòng chức năng,
trong đó phòng máy Kidsmat được trang bị 10 máy tính. Tất cả các máy tính
đều được nối mạng Internet.
Từ năm 2007 đến nay, tôi đã áp dụng công nghệ thông tin vào công tác
chăm sóc nuôi dưỡng trẻ, đặc biệt là việc tính khẩu phần ăn, tính tháng, phân
loại tình trạng dinh dưỡng của trẻ, lập biểu thống kê, mẫu báo cáo cân đo rất
hiệu quả và chính xác và thuận tiện.
1. Thuận lợi
- Bản thân tôi công tác trong ngành 13 năm, từ năm 2007 đến nay tôi
được phân công là phó hiệu trưởng phụ trách công tác nuôi dưỡng. Trong 6
năm qua tôi luôn được tham gia đón các đoàn kiến tập của Huyện, Thành Phố
làm điểm về quản lý hệ thống sổ sách nuôi dưỡng và chăm sóc sức khoẻ cho
trẻ. Năm 2011 – 2012 tôi được tham gia chấm thi kỹ năng công nghệ thông tin
và phần mềm ứng dụng cấp Huyện, cấpThành phố.
- Ban giám hiệu nhà trường có sự đồng nhất trong công tác chỉ đạo
Sáng kiến kinh nghiệm 2013
2
nghiên cứu quần thể tham khảo NCHS và biểu đồ tăng trưởng của trẻ trai và
trẻ gái để lập bảng đánh giá tình trạng dinh dưỡng cho trẻ từ 0 – 75 tháng tuổi
trên phần mềm Microsoft office Excell 2003 để có số liệu chính xác, nhanh,
dễ kiểm tra và có kết quả đánh giá phân loại tình trạng dinh dưỡng cho trẻ
ngay khi có kết quả cân đo.
*Cách thực hiện:
Từ bảng tính Excell 2003 tôi lập bảng đánh giá tình trạng dinh dưỡng cho
trẻ từ 0 - 75 tháng tuổi ( Dựa trên cơ sở của quần thể NCHS so với biểu đồ
tăng trưởng bé trai - bé gái) để lấy số liệu chính xác các chỉ số khối của cơ thể
về cân nặng, chiều cao chuẩn của trẻ tương ứng với số tháng, có kết quả phân
loại, đánh giá theo từng tháng tuổi các kênh trẻ đạt kênh bình thường, suy
dinh dưỡng, thấp còi hay thừa cân.
Ví dụ: Tôi lập 1 sheet đặt tên là “Cân đo đã sửa” sau đó tôi mở file ra tạo
các cột hàng ngang gồm: tháng tuổi, trẻ trai, trẻ gái, cân nặng, chiều cao theo
mẫu của bảng “ Đánh giá tình trạng dinh dưỡng của trẻ 0-18 tuổi”, nhưng tạo
thêm các cột xếp loại kết quả về cân nặng, chiều cao cụ thể cạnh các chỉ số
đánh giá. Cột xếp loại này chính là kết quả kênh của trẻ trong sheet “tổng hợp
cân đo 4 đợt”
Sáng kiến kinh nghiệm 2013
3
Phó hiệu trưởng: Nguyễn Thị Thu Hường
Trường mầm non A xã Đông Mỹ
(Bảng đánh giá tình trạng dinh dưỡng trẻ từ 0-75 tháng tuổi)
khi trẻ được 33 tháng đạt dưới hoặc bằng 84.5 cm ở kênh thấp còi vì vậy cháu
Quỳnh đạt kênh thấp còi.
Sáng kiến kinh nghiệm 2013
5
Phó hiệu trưởng: Nguyễn Thị Thu Hường
Trường mầm non A xã Đông Mỹ
(Cháu Phạm Trúc Quỳnh 33 tháng tuổi nặng 84.3 so với chuẩn)
* Kết quả: Lập được bảng đánh giá tình trạng dinh dưỡng cho trẻ từ 0 - 75
tháng tuổi và phân loại cụ thể theo các mức độ đánh giá về cân nặng, chiều
cao cho trẻ chỉ cần lập một lần cho giá trị đánh giá chuẩn của tất cả các lần
cân, đo và có thể áp dụng với bất kỳ trẻ nào, trường nào.
2. Ứng dụng công nghệ thông tin vào lập bảng tổng hợp theo dõi cân
nặng, chiều cao của trẻ qua các kỳ cân đo.
Tăng cân đều đặn hàng tháng là dấu hiệu quan trọng nhất của một trẻ khoẻ
mạnh. Việc theo dõi diễn biến cân nặng, chiều cao của trẻ phát hiện sớm trẻ
không tăng cân hoặc xuống cân, trẻ suy dinh dưỡng, thấp còi giúp những
người chăm sóc trẻ có biện pháp xử trí thích hợp, kịp thời góp phần phòng
ngừa suy dinh dưỡng, thấp còi. Chính vì vậy tôi đã hướng dẫn nhân viên y tế
và giáo viên tại các lớp cách cân, đo cho trẻ sao cho chính xác và lưu ý:
- Cần kiểm tra cân và thước đo trước khi cân, đo
- Khi cân, đo cho trẻ cần chính xác đến 0.1 kg, 0.1 cm VD: 14.2kg, 13.1kg
hoặc 98.1cm.
Sáng kiến kinh nghiệm 2013
như: “ DATEDIF” để tính tháng tuổi, hàm “IF” kết hợp với hàm “ Vlookup”
để tính kết quả cân đo và đánh giá sự tăng cân, dừng cân và giảm cân của từng
trẻ và tôi đã hướng dẫn nhân viên y tế sử dụng rất hiệu quả.
*Cách thực hiện:
Từ bảng tính Excell 2003 tôi đã xây dựng trên máy bảng tổng hợp cân đo
toàn trường của từng lớp và theo dõi đủ bốn đợt cân, đo.
(Bảng tổng hợp theo dõi cân nặng, chiều cao toàn trường)
- Tháng 9 tôi hướng dẫn nhân viên y tế nhập họ tên học sinh, ngày tháng năm
sinh và giới tính của trẻ từ lớp A1 đến lớp D2 cho đủ 8 lớp và lập các cột
ngang, dọc theo mẫu “theo dõi cân nặng chiều cao” của “sổ theo dõi chất
Sáng kiến kinh nghiệm 2013
8
Phó hiệu trưởng: Nguyễn Thị Thu Hường
Trường mầm non A xã Đông Mỹ
lượng nhóm – lớp” nhưng thêm các cột về ngày tháng năm sinh, giới tính, số
tháng.....
- Tại cột số tháng tôi dùng hàm DATEDIF(D7,$I$3, “m”+1). Khi sử dụng
hàm“ DATEDIF” này tôi chỉ cần có ngày thàng năm sinh của trẻ tự động cột
số tháng sẽ cho kết quả tương ứng với thời gian của mỗi kỳ cân đo.
Ví dụ: Cháu: Đỗ Minh Hiếu ở lớp A1 sinh ngày 17/6/2007 đến ngày cân
15/9/2012 sau khi lập công thức DATEDIF(D11,$I$3, “m”+1) ở cột số tháng
sẽ tự động tính cháu được: 63 tháng tuổi.
$A$8:$Y$83,7,0),VLOOKUP(G298,'Cando da sua'!
$A$8:$Y$83,8,0),IF(H298>=VLOOKUP(G298,'Cando da sua'!
$A$8:$Y$83,4,0),VLOOKUP(G298,'Cando da sua'!
$A$8:$Y$83,6,0),IF(H298=VLOOKUP(G298,'Cando
da sua'!$A$8:$Y$83,19,0),VLOOKUP(G298,'Cando da sua'!
$A$8:$Y$83,20,0),IF(H298>=VLOOKUP(G298,'Cando da sua'!
$A$8:$Y$83,16,0),VLOOKUP(G298,'Cando da sua'!
$A$8:$Y$83,18,0),IF(H2980,IF(E8="nam",IF(J8>=VLOOKUP(G8,'Cando da sua'!
$A$8:$Y$83,11,0),VLOOKUP(G8,'Cando da sua'!
$A$8:$Y$83,13,0),IF(J8
Ví dụ : Cháu: Nguyễn Đức Anh B ở lớp B1 kết quả cân, đo đợt 1(tháng
9/2012) cân nặng là 15.7kg, đợt 2( tháng 12/2012) cân nặng đạt 16.5: thì hàm
IF, =IF(H298=0,0,IF(H298>M298,"Giảm cân",IF(H298
Phó hiệu trưởng: Nguyễn Thị Thu Hường
Trường mầm non A xã Đông Mỹ
(Ví dụ: Chọn lớp C1 các cháu tăng cân tháng2)
(Đồng chí Phó hiệu trưởng đang kiểm tra kết quả
và lập các công thức tính trên excell)
Sáng kiến kinh nghiệm 2013
15
Phó hiệu trưởng: Nguyễn Thị Thu Hường
Trường mầm non A xã Đông Mỹ
*Kết quả: Sử dụng các hàm tính trên sẽ giúp cho chúng tôi theo dõi đánh
giá, phân loại tình trạng dinh dưỡng của trẻ một cách chính xác, nhanh nhất.
Chỉ mất 15 phút là y tế đã hoàn thành công việc. Khi đã phân loại được trẻ ở
kênh nào và số liệu trẻ suy dinh dưỡng, thấp còi, béo phì và kết quả đường
biểu diễn các kênh của trẻ, tôi đã chỉ đạo nhân viên y tế xây dựng kế hoạch
nêu rõ các biện pháp để chú trọng giảm tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng, thấp còi và
phân công nhân viên y tế tham gia phụ giờ ăn trên lớp, tính khẩu phần ăn để
tăng cường sự chăm sóc với các cháu. Từ đó có những biện pháp để phối kết
hợp với phụ huynh chăm sóc trẻ kịp thời, nhanh chóng.
3. Ứng dụng công nghệ thông tin vào lập biểu thống kê, báo cáo kết quả
dưỡng, thấp còi.
(Biểu đồ tổng hợp kết quả cân nặng ngày 15 tháng 9 năm 2012)
(Biểu đồ tổng hợp kết quả chiều cao ngày 15 tháng 9 năm 2012)
Sáng kiến kinh nghiệm 2013
17
Phó hiệu trưởng: Nguyễn Thị Thu Hường
Trường mầm non A xã Đông Mỹ
(Tổng hợp kết quả cân đo ngày 15 tháng 12 năm 2012)
(Biểu đồ tổng hợp kết quả cân nặng, chiều cao ngày 15 tháng 12 năm 2012)
Sáng kiến kinh nghiệm 2013
18
Phó hiệu trưởng: Nguyễn Thị Thu Hường
Trường mầm non A xã Đông Mỹ
(Biểu đồ tổng hợp kết quả ngày 15 tháng 12 năm 2012)
Từ các kết quả thống kê của các lớp tôi lập công thức lấy kết quả số trẻ suy
nuôi dưỡng tính được lượng thực phẩm, tỷ lệ các chất cần và đủ để cung cấp
cho trẻ trong các bữa ăn ở trường mầm non. Để xây dựng thực đơn cho trẻ
phong phú hấp dẫn kích thích trẻ ăn ngon miệng tôi không chỉ điều tra khẩu vị
ăn của trẻ mà tôi thường khai thác tư liệu trên mạng internet tại
, các website của các trường bạn và tìm những thực đơn
hay theo mùa, món ăn ngon tôi coppy lại thành một fide dữ liệu riêng đặt tên
Sáng kiến kinh nghiệm 2013
20
Phó hiệu trưởng: Nguyễn Thị Thu Hường
Trường mầm non A xã Đông Mỹ
là thực đơn tham khảo. Ngoài ra tôi còn tham khảo thực đơn của các trường
bạn trong huyện, những sách, báo có các món ăn ngon, cách chế biến và đánh
máy tên món ăn, cách chế biến các món ăn đó trên máy và lưu vào. Từ đó,
mỗi khi xây dựng thực đơn theo mùa cho trẻ tôi chỉ cần mở fide “thực đơn
tham khảo” là có thể chọn được rất nhiều món ăn ngon, phù hợp với mùa, với
trẻ. Sau một thời gian sưu tầm tôi đã lựa chọn được 20 thực đơn theo mùa
dành cho trẻ mẫu giáo, nhà trẻ và hàng trăm món ăn ngon dành cho trẻ.
Khi đã xây dựng thực đơn phù hợp theo mùa cho trẻ nhà trẻ, mẫu giáo tôi lập
bảng tính trên excell 1 ngày bằng 1 sheeet với các thao tác đơn giản như: +,
-,*, /,=, hàm Sum.....để máy tự tính các kết quả về tỷ lệ các chất, số tiền cân
đối từng bữa của nhà trẻ và mẫu giáo theo quy định của Sở Giáo dục và Đào
tạo. Khi kết quả chưa cân đối, số liệu chưa rõ ràng tôi chỉ cần điều chỉnh lại số
liệu các thực phẩm máy tiếp tục tính cho cân đối. Do có kinh nghiệm làm phó
hiệu trưởng được 6 năm nên tôi biết rõ để cân đối được tỷ lệ các chất cần bớt
21
Phó hiệu trưởng: Nguyễn Thị Thu Hường
Trường mầm non A xã Đông Mỹ
( Sổ tính khẩu phần ăn hoàn thành nhập số lượng thực phẩm và hàng tồn)
Sáng kiến kinh nghiệm 2013
22
Phó hiệu trưởng: Nguyễn Thị Thu Hường
Trường mầm non A xã Đông Mỹ
( Sổ tính khẩu phần ăn hoàn thành sau khi lập công thức tự cân đối các tỷ lệ)
Nhờ việc ứng dụng công nghệ thông tin vào xây dựng thực đơn, tính khẩu
phần ăn cho trẻ nhanh, tiện lợi nên tôi đã dành được nhiều thời gian để dự quy
trình chế biến món ăn tại bếp góp ý, điều chỉnh kịp thời cách sơ chế, chế biến
món ăn... và trực tiếp dự giờ ăn trên lớp hàng ngày nhắc nhở giáo viên chăm
sóc kịp thời các cháu mới đi học, mới ốm dạy, các cháu suy dinh dưỡng, thấp
còi. Các lớp nhà trẻ, bé tôi thường phân công y tế, cô nuôi phụ giờ ăn để xúc
cho trẻ ăn, kịp thời động viên các cháu ăn ngon miệng, ăn hết xuất.
Sáng kiến kinh nghiệm 2013
23
24
Phó hiệu trưởng: Nguyễn Thị Thu Hường
Trường mầm non A xã Đông Mỹ
Từ đó tôi đưa ra các biện pháp để kết hợp với phụ huynh và giáo viên chăm
sóc nuôi dưỡng trẻ ở trường và gia đình hiệu quả: Đối với trẻ suy dinh dưỡng,
thấp còi cần chú ý cho trẻ ăn nhiều bữa hơn, cho trẻ uống đủ khoảng 300 –
500ml sữa bột/ngày, mỗi bữa ăn của trẻ cần bổ xung đủ các chất dinh dưỡng,
chú ý lượng rau xanh để trẻ dễ tiêu hóa, dễ hấp thu các chất, tăng dầu ăn để
tăng năng lượng, chú ý bổ xung đủ các loại quả chín như chuối, cam, ....để
phụ huynh hiểu rõ về cân đối tỷ lệ các chất tôi đã mời phụ huynh dự giờ ăn,
xem thực đơn và khẩu phần ăn của trẻ tại trường để phụ huynh tham khảo
cách chế biến, phối hợp các loại thực phẩm và tôi đã giới thiệu một số thực
đơn mẫu để phụ huynh tham khảo:
Ví dụ: Thực đơn mẫu 1 ngày cho trẻ 2-3 tuổi:
- Sáng (7 giờ): Cháo lươn một bát con( gạo: 30g, lươn: 40g, rau xanh: 30g,
dầu(mỡ): 10g. Sữa chua: 1 hộp
- Trưa: 11 giờ: Cơm nát: 2 lưng bát con( Gạo: 80g)
+ Thịt viên sốt cà chua: nạc vai: 40g, cà chua: 20g, hành khô, dầu ăn: 10g
+ Canh rau ngót nấu cua: Cua đồng: 50g, rau ngót: 30g
+ Chuối tiêu: ½ quả
- 14 giờ: 1 cốc sữa 200ml, bánh dinh dưỡng: 1 cái
- 16 giờ: Cháo cá: một bát con: Gạo: 30g, cá: 30 g, dầu ăn: 10g, rau cải: 30g
- 19 giờ: cơm: 2 lưng bát con
Đậu phụ viên thịt rán: Thịt nạc vai: 30g, đậu phụ: 100g, hành khô, nấm
hương, mộc nhĩ, dầu ăn: 10g
Canh cua mồng tơi mướp: Cua: 50g, mồng tơi, rền: 20g, mướp: 20g