PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ

Công nghệ thông tin là công cụ đắc lực hỗ trợ đổi mới phương pháp
giảng dạy, học tập và hỗ trợ đổi mới quản lý giáo dục góp phần nâng cao hiệu
quả, chất lượng giáo dục. Phát triển nguồn nhân lực công nghệ thông tin và
ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục là nhiệm vụ quan trọng quyết
định sự phát triển công nghệ thông tin của đất nước.
Trong thời đại bùng nổ công nghệ thông tin, việc hiểu biết và vận dụng
CNTT vào quản lý và giảng dạy là một việc làm cần thiết và đem lại hiệu quả
thiết thực: Thông tin được cập nhật nhanh chóng và chính xác, việc quản lý
nhân sự, chuyên môn, thực hiện hồ sơ sổ sách và báo cáo thống kê nhẹ nhàng
và khoa học.
Năm học 2016 - 2017 là năm thứ 10 Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội và
Phòng Giáo dục Đào tạo huyện tiếp tục triển khai thực hiện tăng cường ứng
dụng công nghệ thông tin trong quản lý và nâng cao chất lượng chăm sóc giáo
dục trẻ.
Công tác quản lý hoạt động chăm sóc nuôi dưỡng trẻ trong trường mầm
non là nhiệm vụ trong tâm, hàng đầu trong các hoạt động của trường mầm
non. Trong đó, công tác quản lý sức khoẻ có rất nhiều công việc tỉ mỉ,vụn vặt,
tốn rất nhiều thời gian để kiểm tra số liệu cho chính xác. Nếu không biết ứng
dụng công nghệ thông tin vào quản lý thì khó có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ
quản lý của mình.
Hiện nay, công tác quản lý hoạt động chăm sóc sức khoẻ của trẻ đặc
biệt là việc đánh giá tình trạng dưỡng của trẻ qua các kỳ cân đo thường giao
cho nhân viên y tế theo dõi, cân, đo vào biểu đồ tăng trưởng cho 100% số trẻ
đi học. Do số cháu đông, công việc chỉ do một người thực hiện bằng các
phương pháp thủ công nên mất nhiều thời gian, nhiều khi số liệu chưa chính
xác, còn nhầm lẫn, nếu tính không chính xác sẽ ảnh hưởng đến chất lượng
chăm sóc cá nhân trẻ.
Chính vì vậy năm học 2016 - 2017 và cả những năm học trước, tôi luôn
suy nghĩ, tìm biện pháp để ứng dụng công nghệ thông tin xây dựng cách tính

khép kín, khu nhà bếp một chiều, đầy đủ các phòng chức năng.
Trường đã được đầu tư trang bị 100% máy tính ở các phòng chức năng,
trong đó phòng máy Kidsmat được trang bị 10 máy tính. Tất cả các máy tính
đều được nối mạng Internet.
Từ năm 2007 đến nay, tôi đã áp dụng công nghệ thông tin vào công tác
chăm sóc nuôi dưỡng trẻ, đặc biệt là việc tính khẩu phần ăn, tính tháng, phân
loại tình trạng dinh dưỡng của trẻ, lập biểu thống kê, mẫu báo cáo cân đo rất
hiệu quả và chính xác và thuận tiện.
1. Thuận lợi
- Bản thân tôi công tác trong ngành 13 năm, từ năm 2007 đến nay tôi
được phân công là phó hiệu trưởng phụ trách công tác nuôi dưỡng. Trong 6
năm qua tôi luôn được tham gia đón các đoàn kiến tập của Huyện, Thành Phố
làm điểm về quản lý hệ thống sổ sách nuôi dưỡng và chăm sóc sức khoẻ cho
trẻ. Năm 2011 – 2012 tôi được tham gia chấm thi kỹ năng công nghệ thông tin
và phần mềm ứng dụng cấp Huyện, cấpThành phố.
- Ban giám hiệu nhà trường có sự đồng nhất trong công tác chỉ đạo
- Đội ngũ cán bộ, giáo viên nhân viên yêu nghề, mến trẻ, nhiệt tình trong
công tác.
2


2. Khó khăn
- Trẻ mầm non ở nông thôn đầu tiên đến trường tỷ lệ suy dinh dưỡng,
thấp còi cao. Phụ huynh đa số làm buôn bán, nghề nông nên ít dành thời gian
phối hợp quan tâm chăm sóc trẻ kịp thời.
- Trường mới được thành lập từ tháng 2/2012 trên cơ sở tách từ trường
mầm non Nơi tôi công tác. Nhân viên kế toán, y tế mới tuyển từ tháng 2/2012
nên chưa quen với các công việc đặc thù của ngành học. Khả năng vi tính còn
hạn chế.
III/ CÁC HÌNH THỨC VÀ BIỆN PHÁP

cân đo 4 đợt”

3


(Bảng đánh giá tình trạng dinh dưỡng trẻ từ 0-75 tháng tuổi)
4


Kết quả đánh giá cụ thể như sau:
+ Về cân nặng: Cân nặng theo tuổi của mỗi trẻ được so sánh với cân nặng của
trẻ cùng tuổi, cùng giới của bảng tính. Thang phân loại các mức độ đánh giá
cân nặng của trẻ như:
Từ dưới hoặc bằng -2SD : Kênh suy dinh dưỡng
Từ trên -2SD đến dưới +2SD: Kênh bình thường
Từ trên hoặc bằng +2SD: Cao hơn so với tuổi
Ví dụ: Vũ Huy Hoàng ( nam) lớp B1 sinh ngày 5 tháng 5 năm 2008 đến 15
tháng 9 năm 2013 (53 tháng) cháu cân được 13.2 kg. Kết quả chuẩn của bảng
tính khi trẻ được 53 tháng đạt dưới hoặc bằng 13.5 kg ở kênh suy dinh dưỡng
vì vậy cháu Hoàng đạt kênh suy dinh dưỡng.

(Cháu Vũ Huy Hoàng 53 tháng tuổi nặng 13.2 so với chuẩn)
+ Về chiều cao: Chiều cao theo tuổi của mỗi trẻ được so sánh với chiều cao
của trẻ cùng tuổi, cùng giới của bảng tính. Thang phân loại dựa theo độ lệch
chuẩn như sau:
Từ dưới hoặc bằng -2SD : Kênh thấp còi
Từ trên -2SD đến dưới +2SD: Kênh bình thường
Từ trên hoặc bằng +2SD: Cao hơn so với tuổi
Ví dụ: Phạm Trúc Quỳnh( nữ) lớp C2 sinh ngày 21 tháng 12 năm 2009 đến 15
tháng 9 năm 2013 (33 tháng) cháu cao 84.3cm. Kết quả chuẩn của bảng tính


Trong quá trình nhân viên y tế và giáo viên các lớp phối kết hợp cân, đo cho
trẻ tôi thường xuyên giám sát kiểm tra kết quả và yêu cầu cân, đo bổ xung
cho100% trẻ đến trường.
Sau khi cân, đo cho trẻ nhân viên y tế sẽ tính từng tháng tuổi của trẻ và
dóng kết quả cân, đo của từng trẻ theo biểu đồ tăng trưởng của trẻ về cân nặng
và chiều cao mới đánh giá được kết quả trẻ thuộc kênh gì và nếu làm không
cẩn thận, tính tháng không chuẩn, dóng cân không đúng sẽ dễ bị nhầm lẫn,
không đánh giá đúng tình trạng dinh dưỡng của trẻ. Để tránh nhầm lẫn, dễ
kiểm tra, tôi đã suy nghĩ và nghiên cứu kỹ các hàm trong chương trình excell
như: “ DATEDIF” để tính tháng tuổi, hàm “IF” kết hợp với hàm “ Vlookup”
để tính kết quả cân đo và đánh giá sự tăng cân, dừng cân và giảm cân của từng
trẻ và tôi đã hướng dẫn nhân viên y tế sử dụng rất hiệu quả.
*Cách thực hiện:
Từ bảng tính Excell 2003 tôi đã xây dựng trên máy bảng tổng hợp cân đo
toàn trường của từng lớp và theo dõi đủ bốn đợt cân, đo.

(Bảng tổng hợp theo dõi cân nặng, chiều cao toàn trường)
- Tháng 9 tôi hướng dẫn nhân viên y tế nhập họ tên học sinh, ngày tháng năm
sinh và giới tính của trẻ từ lớp A1 đến lớp D2 cho đủ 8 lớp và lập các cột
ngang, dọc theo mẫu “theo dõi cân nặng chiều cao” của “sổ theo dõi chất

8


lượng nhóm – lớp” nhưng thêm các cột về ngày tháng năm sinh, giới tính, số
tháng.....
- Tại cột số tháng tôi dùng hàm DATEDIF(D7,$I$3, “m”+1). Khi sử dụng
hàm“ DATEDIF” này tôi chỉ cần có ngày thàng năm sinh của trẻ tự động cột
số tháng sẽ cho kết quả tương ứng với thời gian của mỗi kỳ cân đo.

$A$8:$Y$83,4,0),VLOOKUP(G298,'Cando da sua'!
$A$8:$Y$83,6,0),IF(H298=VLOOKUP(G298,'Cando
da sua'!$A$8:$Y$83,19,0),VLOOKUP(G298,'Cando da sua'!
$A$8:$Y$83,20,0),IF(H298>=VLOOKUP(G298,'Cando da sua'!
$A$8:$Y$83,16,0),VLOOKUP(G298,'Cando da sua'!
$A$8:$Y$83,18,0),IF(H2980,IF(E8="nam",IF(J8>=VLOOKUP(G8,'Cando da sua'!
$A$8:$Y$83,11,0),VLOOKUP(G8,'Cando da sua'!
$A$8:$Y$83,13,0),IF(J8=VLOOKUP(G8,'Cando da sua'!
$A$8:$Y$83,23,0),VLOOKUP(G8,'Cando da sua'!
$A$8:$Y$83,25,0),IF(J8
( Phần bôi vàng, chữ đỏ là mã số thứ tự của trẻ)
Dùng hàm=VLOOKUP(E2,'tong can do 4 dot'!$B$8:$AE$318,2,0) để tìm
kiếm dữ liệu về họ và tên trẻ ở sheet “ tổng hợp cân đo 4 đợt”. Các dữ liệu về
lớp, số tháng, kết quả cân, đo chiều cao của từng đợt tôi cũng dùng hàm
VLOOKUP để tìm kiếm các dữ liệu đã có và thay đổi số cột tương ứng với
kết quả cần tìm kiếm.

( Hàm VLOOKUP để tìm kết quả cân lần 1)
13


Trên sheet “Bieu do theo doi” cháu Đỗ Duy Anh khi đã dùng các hàm
VLOOKUP tôi vào /Insert/Chart.../ chọn các dạng biểu đồ/next/series/Data
range/ bôi đen các kết quả cân các đợt đã copy ở trên/ next/ Titles/ đánh tên
biểu đồ, ký hiệu hàng ngang, dọc/ data labels / value/finish. Như vậy sẽ có
biểu đồ có đường biểu diễn theo dõi cân của trẻ tương tự như vậy ta lập các
biểu đồ tăng trưởng về chiều cao. Để kiểm tra kết quả trẻ bất kỳ ta nháy chuột
vào ô “STT” đánh số thứ tự bất kỳ sẽ cho biểu đồ có đường biểu diễn cân
nặng, chiều cao tương ứng với tên trẻ, tháng tuổi, cân nặng, chiều cao của trẻ
tại Sheet “ tong can do 4 dot”.

(Ví dụ: Cháu Nguyễn Bảo Ngọc B1 không cân tháng 2 do nghỉ ốm)
Lưu ý:
- Những trẻ tại thời điểm tháng cân nhưng không cân do chuyển trường hoặc
nghỉ ốm... đường biểu diễn trẻ về vị trí 0.
- Để kiểm tra các kết quả của bảng theo dõi cân nặng, chiều cao bốn đợt ta sử
dụng Data/Filter/Auto Filter/ chọn các dữ liệu cần kiểm tra

14


tính của từng lớp, chỉ bằng một công thức đã cho tôi kết quả cân của cả 8 lớp
Với cách tính số trẻ kênh bình thường tôi cũng dùng hàm COUNTIF(tong!
J8:J37;"BT") để lọc các dữ liệu kết quả cân đạt kênh bình thường của từng
lớp, tương tự cách làm trên với các kênh khác.
16


Mỗi một bảng thống kê cân đo, chiều cao các lớp tôi lập biểu đồ theo dõi
tổng hợp cân nặng, chiều cao, tăng, dừng, giảm cân (tương tự cách làm như
khi tính biểu đồ của cháu) để kịp thời đánh giá kết quả theo từng tháng để theo
dõi và đưa ra các biện pháp chỉ đạo kịp thời nhằm giảm tỷ lệ trẻ suy dinh
dưỡng, thấp còi.

(Biểu đồ tổng hợp kết quả cân nặng ngày 15 tháng 9 năm 2012)

(Biểu đồ tổng hợp kết quả chiều cao ngày 15 tháng 9 năm 2012)
17


(Tổng hợp kết quả cân đo ngày 15 tháng 12 năm 2012)

(Biểu đồ tổng hợp kết quả cân nặng, chiều cao ngày 15 tháng 12 năm 2012)

18


(Biểu đồ tổng hợp kết quả ngày 15 tháng 12 năm 2012)
Từ các kết quả thống kê của các lớp tôi lập công thức lấy kết quả số trẻ suy
dinh dưỡng ='t9'!H12+'t9'!H13 lấy kết quả từ sheet “ t9”, các công thức khác
cũng vậy tôi chỉ cần đổi các chữ cái theo cột cần cho kết quả của từng kênh

là thực đơn tham khảo. Ngoài ra tôi còn tham khảo thực đơn của các trường
bạn trong huyện, những sách, báo có các món ăn ngon, cách chế biến và đánh
máy tên món ăn, cách chế biến các món ăn đó trên máy và lưu vào. Từ đó,
mỗi khi xây dựng thực đơn theo mùa cho trẻ tôi chỉ cần mở fide “thực đơn
tham khảo” là có thể chọn được rất nhiều món ăn ngon, phù hợp với mùa, với
trẻ. Sau một thời gian sưu tầm tôi đã lựa chọn được 20 thực đơn theo mùa
dành cho trẻ mẫu giáo, nhà trẻ và hàng trăm món ăn ngon dành cho trẻ.
Khi đã xây dựng thực đơn phù hợp theo mùa cho trẻ nhà trẻ, mẫu giáo tôi lập
bảng tính trên excell 1 ngày bằng 1 sheeet với các thao tác đơn giản như: +,
-,*, /,=, hàm Sum.....để máy tự tính các kết quả về tỷ lệ các chất, số tiền cân
đối từng bữa của nhà trẻ và mẫu giáo theo quy định của Sở Giáo dục và Đào
tạo. Khi kết quả chưa cân đối, số liệu chưa rõ ràng tôi chỉ cần điều chỉnh lại số
liệu các thực phẩm máy tiếp tục tính cho cân đối. Do có kinh nghiệm làm phó
hiệu trưởng được 6 năm nên tôi biết rõ để cân đối được tỷ lệ các chất cần bớt
hoặc thêm những thực phẩm nào.
Ví dụ: Nếu nhập thực phẩm mà tỷ lệ Protein thấp đạt dưới 24% nhu cầu năng
lượng cân đối giữa các chất tôi nhập thêm thịt và giảm bớt số lượng dầu ăn
hoặc đường, ngô, gạo....
Nếu tỷ lệ Lipit bị cao quá trên 26% nhu cầu năng lượng giữa các chất tôi
giảm bớt lượng thịt sấn mông, dầu ăn, tăng nạc vai và bổ xung thêm các loại
ngũ cốc.
Nếu tỷ lệ Gluxit thấp dưới 62% nhu cầu năng lượng giữa các chất tôi tăng
thêm lượng sữa, các loại hoa quả như chuối, xoài....
Nếu tỷ lệ Canxi thấp tôi sẽ bổ xung trong thực đơn thêm sữa, bánh canxi và
các loại thực phẩm giàu canxi như: Cua, tôm, trai, cá..........
Khi đã có được khẩu phần ăn cân đối tôi đặt tên cho sheet đã làm là T2t1 và
tạo thêm một sheet từ sheet t2t1 bằng cách nháy chuột trái vào sheet t2t1 xuất
hiện move or coppy/ tích chuột vào chữ Createa a coppy là tôi có 1 sheet
giống sheet t2t1 và đặt tên mới là t3t1. Sau đó tôi chỉ cần nhập thực phẩm phù
hợp với thực đơn đã điều chỉnh. Cứ như vậy tôi lập mỗi ngày 1 sheet đủ với cả



( Nhân viên y tế đang phụ giờ ăn lớp C1)
5. Ứng dụng công nghệ thông tin vào tuyên truyền với phụ huynh để
phối kết hợp chăm sóc trẻ suy dinh dưỡng, thấp còi.
Để việc chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ đạt hiệu quả tốt nhất thì cần thiết phải
có sự phối kết hợp giữa gia đình – nhà trường – xã hội. Hiện nay có rất nhiều
phụ huynh ít chú ý đến chế độ dinh dưỡng của trẻ hoặc chăm sóc trẻ thái quá,
luôn ép trẻ ăn nhiều thịt, cá, trứng, sữa, ít cho trẻ ăn rau xanh. Cả hai cách
chăm sóc này đều làm ảnh hưởng đến sức khỏe và sự phát triển của trẻ làm
cho trẻ không hấp thu đủ các chất dinh dưỡng dễ dẫn đến còi xương, suy dinh
dưỡng, thấp còi. Thời gian phụ huynh đưa trẻ đến trường và đón trẻ rất vội để
đi làm và chiều về lại rất vội với những công việc gia đình nên thường rất ít có
điều kiện để trao đổi nhiều với giáo viên về tình hình của trẻ. Vì vậy, ngay từ
đầu năm học và các buổi nhà trường tổ chức họp phụ huynh tôi đã khai thác
trên mạng Internet các nội dung để chăm sóc trẻ khỏe mạnh, thông minh, lồng
ghép hình ảnh tác hại của việc suy dinh dưỡng, thấp còi trên bài giảng
PowerPoint với các slide có hiệu ứng đưa ra cách đánh giá tình trạng dinh
dưỡng đơn giản nhất bằng việc theo dõi đánh giá tình trạng dinh dưỡng của trẻ
qua Excell dựa trên cơ sở của quần thể NCHS, phụ huynh có thể theo dõi sự
phát triển cân nặng, chiều cao của mình hàng tháng, hàng quý và biết ngay kết
quả con mình đạt kênh nào, trẻ đạt mức cân, đo nào so với chuẩn, so với lần
cân trước con mình đang ở tình trạng tăng cân đều hay dừng cân, giảm cân.
24


Từ đó tôi đưa ra các biện pháp để kết hợp với phụ huynh và giáo viên chăm
sóc nuôi dưỡng trẻ ở trường và gia đình hiệu quả: Đối với trẻ suy dinh dưỡng,
thấp còi cần chú ý cho trẻ ăn nhiều bữa hơn, cho trẻ uống đủ khoảng 300 –
500ml sữa bột/ngày, mỗi bữa ăn của trẻ cần bổ xung đủ các chất dinh dưỡng,

- 18 giờ: cơm: 2 lưng bát con
Cá sốt cà chua: Cá: 50g, cà chua: 50g, hành khô, thìa là, dầu ăn: 10g
Canh rau ngót nấu tôm: Tôm nõn: 10g, rau ngót: 40g.
+ Chuối tiêu: 1 quả
- 21 giờ: sữa 1 cốc 200ml.
* Kết quả: Sau các buổi họp phụ huynh đầu năm, các bậc phụ huynh đã dành
nhiều thời gian hơn để trao đổi với giáo viên về tình hình của trẻ và thường
chú ý đọc các bài tuyên truyền tại bảng tin của lớp, của nhà trường về chăm
sóc nuôi dưỡng giáo dục trẻ. Phụ huynh có cháu suy dinh dưỡng, thấp còi
25