BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

ĐẶNG THANH HUYỀN

NGHIÊN CỨU, XÂY DỰNG QUY TRÌNH PHÂN TÍCH HÀM
LƯỢNG AXIT URIC BẰNG PHƯƠNG PHÁP SẮC KÝ LỎNG
HIỆU NĂNG CAO (HPLC) VÀ ỨNG DỤNG PTHỬ NGHIỆM
TRONG PHÂN TÍCH

HỌ VÀ TÊN
( Tác giả luận văn)


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

ĐẶNG THANH HUYỀN

NGHIÊN CỨU, XÂY DỰNG QUY TRÌNH PHÂN TÍCH HÀM
LƯỢNG AXIT URIC BẰNG PHƯƠNG PHÁP SẮC KÝ LỎNG
HIỆU NĂNG CAO (HPLC) VÀ ỨNG DỤNG PHÂN TÍCH
HỌ VÀ TÊN
( Tác giả luận văn)


Lêi c¶m ¬n
Luận văn Thạc sĩ khoa học Hóa học này được hoàn thành tại phòng thí nghiệm
Pphân tích Hóa – Sinh thuộc bộ môn Hóa Phân tích, khoa Hóa học, trường Đại
học Sư phạm Hà Nội với sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của cô giáo, TS. Vũ Thị
Hương cùng các thầy, các cô trong bộ môn Hóa Phân tích cũng như các thầy,

MỤC LỤC.......................................................................................................................................2
DANH MỤC CÁC KÍKÝ HIỆU VIẾT TẮT................................................................................10
DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ.......................................................................................................11
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU..................................................................................................13
MỞ ĐẦU.........................................................................................................................................2

2. Mục đích nghiên cứu.................................................................................3
5. Kết quả đạt được........................................................................................5
Đã tìm được phương pháp thích hợp để phân tích axit uric với các điều
kiện tối ưu, từ đó ứng dụng để xác định hàm lượng axit uric trong mẫu
nước tiểu.......................................................................................................5
Xây dựng thành công điều kiện sắc ký để phân tích xác định quy trình
phân tích axit uric và ứng dụng quy trình để xác định hàm lượng axit
uric trong mẫu nước tiểu của người. (Phần này sẽ viết lại sau khi kết
thúc các thí nghiệm).....................................................................................5


6. Những điểm mới của đề tài.......................................................................5
CHƯƠNG I: TỔNG QUAN............................................................................................................6

1.1. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ AXIT URIC...............................................6
1.1.1. Thông tin chung...................................................................................6
1.1.2. Tính chất vật lý....................................................................................6
1.1.3. Trạng thái tồn tại, quá trình tổng hợp và đào thải của axit uric.....7
1.1.4. Cơ chế lắng đọng của axit uric và ảnh hưởng của nó đối với cơ thể
.......................................................................................................................8
1.1.5. Nghiên cứu ảnh hưởng của axit uric trong viêm khớp.....................9
1.1.6. Các yếu tố ảnh hưởng tới việc phân tích và định lượng axit uric. 11
1.2. TỔNG QUAN VỀ PHƯƠNG PHÁP SẮC KÝ LỎNG HIỆU NĂNG
CAO.............................................................................................................12

1.4.1.2. Quang phổ hồng ngoại....................................................................28
1.4.2. Sơ lược về các Pphương pháp điện hóa..........................................29
1.4.2.1. cực phổ và Phương pháp cực phổ..................................................29


Là phương pháp dựa trên sự khử các ion kim loại xảy ra trên điện cực
ở các thế khác nhau (catot Hg và trên catot khác) nhờ việc theo dõi sự
biến đổi giữa cường độ dòng điện và thế trong quá trình điện phân khi
chất phân tích chuyển đến điện cực chỉ bằng khuếch tán. Và tín hiệu
thu được (cường độ dòng điện phân) sẽ cho tín hiệu phân tích định
lượng vì cường độ dòng có quan hệ với nồng độ chất phản ứng ở điện
cực................................................................................................................29
Đây là phương pháp có thể dùng rộng rãi xác định định tính và định
lượng nhiều chất với độ nhạy, độ chính xác, độ chọn lọc cao một cách
nhanh chóng, kinh tế. Tuy nhiên, khi tiến hành phương pháp cực phổ
định lượng dùng điện cực giọt Hg ta rất cần chú ý tới các yếu tố: nền
cực phổ (chất điện ly trơ), nhiệt độ của dung dịch, hằng số mao quản
của điện cực (chiều cao và tiết diện), dung khí trơ để đuổi oxi, dung
chất hoạt động bề mặt (gietalin),…..........................................................29
1.4.2.1. Nguyên tắc của phương pháp........................................................29
1.4.2.2. Điện cực làm việc............................................................................30
Trong các phương pháp phân tích von-ampe, điện cực làm việc thường
dùng là: điện cực giọt Hg, điện cực rắn làm từ Platin, vàng, bạc hoặc
cacbon kíính................................................................................................30
1.4.2.3. Ưu điểm của điện cực giọt Hg........................................................31
1.4.2.4. Điện cực so sánh..............................................................................32
Thường hay sử dụng điện cực Ag/AgCl hay điện cực calomen bão hòa.
Điện cực so sánh phải có thế ổn định.......................................................32
1.4.2.5. Sóng cực phổ khuếch tán................................................................32


2.4.2. Khảo sát tìm khoảng nồng độ axit uric tuyến tính với diện tích
picpícpic. sắc ký..........................................................................................46
2.5. ĐÁNH GIÁ TÍNH THÍCH HỢP CỦA PHƯƠNG PHÁP VÀ KIỂM
TRA ĐƯỜNG CHUẨN.............................................................................47
2.5.1. Khảo sát tính thích hợp của hệ thống sắc ký...................................47
2.5.2. Khảo sát độ lặp lại của phương pháp...............................................47
2.5.4. Khảo sát độ tuyến tính của phương pháp........................................48
2.6. ỨNG DỤNG PHƯƠNG PHÁP HPLC VÀO ĐỊNH LƯỢNG AXIT
URIC TRONG MẪU NƯỚC TIỂU.........................................................49
2.6.1. Xử lý nước tiểu...................................................................................49
2.6.2. Phương pháp xử lý kết quả...............................................................49
2.6.2.1. Nguyên tắc xử lý kết quả................................................................49
đo mẫu............................................................................................................................49

2.7. PHƯƠNG PHÁP XỬ LÝ KẾT QUẢ..................................................50
2.7.1. Nguyên tắc xử lý kết qu ả.....................................................................................50
Các số liệu thực nghiệm được kiểm tra sai số thô và xử lý tính toán theo công thức của
các đại lượng thống kê. Xử lý đường chuẩn theo phương pháp hồi quy tuyến tính sử
dụng chương trình pascal và phần mềm Origin 8.0.....................................................50

2.6.2.2. Cách xử lý........................................................................................50


2.6.2.3. Kiểm tra đường chuẩn....................................................................52
CHƯƠNG III: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN...............................................................................54

3.1. Xây dựng điều kiện để định tính axit uric..........................................54
3.1.1. Lựa chọn phương pháp sắc ký..........................................................54
3.1.1.1. Chọn bước sóng hấp thụ cực đại...................................................54
3.1.1.2. Khảo sát thành phần pha động......................................................55

NGHIÊN CỨU, XÂY DỰNG QUY TRÌNH PHÂN TÍCH HÀM LƯỢNG
AXIT URIC BẰNG PHƯƠNG PHÁP SẮC KÍKÝ LỎNG HIỆU NĂNG
CAO (HPLC) VÀ ỨNG DỤNG PHÁT HIỆN NGUY CƠ MẮC BỆNH
GOUT Ở NGƯỜI

Chuyên ngành

:

Hoá phân tích

Mã số

:
60.44.01.18

CHUYÊN NGÀNH

:

Hoá học

Phân tích
MÃ SỐ:

60440118

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC HÓA HỌC



DANH MỤC CÁC KÍKÝ HIỆU VIẾT TẮT................................................................................10
DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ.......................................................................................................11
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU..................................................................................................13
MỞ ĐẦU.........................................................................................................................................2

2. Mục đích nghiên cứu.................................................................................3
5. Kết quả đạt được........................................................................................5
Đã tìm được phương pháp thích hợp để phân tích axit uric với các điều
kiện tối ưu, từ đó ứng dụng để xác định hàm lượng axit uric trong mẫu
nước tiểu.......................................................................................................5
Xây dựng thành công điều kiện sắc ký để phân tích xác định quy trình
phân tích axit uric và ứng dụng quy trình để xác định hàm lượng axit
uric trong mẫu nước tiểu của người. (Phần này sẽ viết lại sau khi kết
thúc các thí nghiệm).....................................................................................5
6. Những điểm mới của đề tài.......................................................................5
CHƯƠNG I: TỔNG QUAN............................................................................................................6

1.1. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ AXIT URIC...............................................6
1.1.1. Thông tin chung...................................................................................6
1.1.2. Tính chất vật lý....................................................................................6
1.1.3. Trạng thái tồn tại, quá trình tổng hợp và đào thải của axit uric.....7
1.1.4. Cơ chế lắng đọng của axit uric và ảnh hưởng của nó đối với cơ thể
.......................................................................................................................8


1.1.5. Nghiên cứu ảnh hưởng của axit uric trong viêm khớp.....................9
1.1.6. Các yếu tố ảnh hưởng tới việc phân tích và định lượng axit uric. 11
1.2. TỔNG QUAN VỀ PHƯƠNG PHÁP SẮC KÝ LỎNG HIỆU NĂNG
CAO.............................................................................................................12
1.2.1.1. Khái niệm về sắc ký........................................................................12

1.4.2. Sơ lược về các Pphương pháp điện hóa..........................................29
1.4.2.1. cực phổ và Phương pháp cực phổ..................................................29
Là phương pháp dựa trên sự khử các ion kim loại xảy ra trên điện cực
ở các thế khác nhau (catot Hg và trên catot khác) nhờ việc theo dõi sự
biến đổi giữa cường độ dòng điện và thế trong quá trình điện phân khi
chất phân tích chuyển đến điện cực chỉ bằng khuếch tán. Và tín hiệu
thu được (cường độ dòng điện phân) sẽ cho tín hiệu phân tích định
lượng vì cường độ dòng có quan hệ với nồng độ chất phản ứng ở điện
cực................................................................................................................29
Đây là phương pháp có thể dùng rộng rãi xác định định tính và định
lượng nhiều chất với độ nhạy, độ chính xác, độ chọn lọc cao một cách
nhanh chóng, kinh tế. Tuy nhiên, khi tiến hành phương pháp cực phổ
định lượng dùng điện cực giọt Hg ta rất cần chú ý tới các yếu tố: nền


cực phổ (chất điện ly trơ), nhiệt độ của dung dịch, hằng số mao quản
của điện cực (chiều cao và tiết diện), dung khí trơ để đuổi oxi, dung
chất hoạt động bề mặt (gietalin),…..........................................................29
1.4.2.1. Nguyên tắc của phương pháp........................................................29
1.4.2.2. Điện cực làm việc............................................................................30
Trong các phương pháp phân tích von-ampe, điện cực làm việc thường
dùng là: điện cực giọt Hg, điện cực rắn làm từ Platin, vàng, bạc hoặc
cacbon kíính................................................................................................30
1.4.2.3. Ưu điểm của điện cực giọt Hg........................................................31
1.4.2.4. Điện cực so sánh..............................................................................32
Thường hay sử dụng điện cực Ag/AgCl hay điện cực calomen bão hòa.
Điện cực so sánh phải có thế ổn định.......................................................32
1.4.2.5. Sóng cực phổ khuếch tán................................................................32
1.5. YÊU CẦU CỦA ĐỊNH LƯỢNG THUỐC TRONG KIỂM NGHIỆM
DƯỢC PHẨM [1].......................................................................................35

2.5.1. Khảo sát tính thích hợp của hệ thống sắc ký...................................47
2.5.2. Khảo sát độ lặp lại của phương pháp...............................................47


2.5.4. Khảo sát độ tuyến tính của phương pháp........................................48
2.6. ỨNG DỤNG PHƯƠNG PHÁP HPLC VÀO ĐỊNH LƯỢNG AXIT
URIC TRONG MẪU NƯỚC TIỂU.........................................................49
2.6.1. Xử lý nước tiểu...................................................................................49
2.6.2. Phương pháp xử lý kết quả...............................................................49
2.6.2.1. Nguyên tắc xử lý kết quả................................................................49
đo mẫu............................................................................................................................49

2.7. PHƯƠNG PHÁP XỬ LÝ KẾT QUẢ..................................................50
2.7.1. Nguyên tắc xử lý kết qu ả.....................................................................................50
Các số liệu thực nghiệm được kiểm tra sai số thô và xử lý tính toán theo công thức của
các đại lượng thống kê. Xử lý đường chuẩn theo phương pháp hồi quy tuyến tính sử
dụng chương trình pascal và phần mềm Origin 8.0.....................................................50

2.6.2.2. Cách xử lý........................................................................................50
2.6.2.3. Kiểm tra đường chuẩn....................................................................52
CHƯƠNG III: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN...............................................................................54

3.1. Xây dựng điều kiện để định tính axit uric..........................................54
3.1.1. Lựa chọn phương pháp sắc ký..........................................................54
3.1.1.1. Chọn bước sóng hấp thụ cực đại...................................................54
3.1.1.2. Khảo sát thành phần pha động......................................................55
3.1.1.3. Khảo sát tốc độ dòng......................................................................56
3.1.1.4. Khảo sát hệ đệm..............................................................................57
3.1.1.5. Khảo sát pH hệ đệm........................................................................58
3.1.1.6. Khảo sát nồng độ dung dịch đệm..................................................60

HPLC
UA
pícpic

KLPT
STT

High Performance Liquid
Chromatoghraphy
Uric acid
Retention time
Peak area
Molecular weight
Ordinal number

Sắc kíký lỏng hiệu năng cao
Axit uric
Thời gian lưu
Diện tích pícpic
Khối lượng phân tử
Số thứ tự


DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ

Hình 1.1. Sơ đồ sinh tổng hợp axit uric trong cơ thể người
Hình 1.2. Sơ đồ hoạt động của thiết bị HPLC
Hình 1.3. Sắc ký đồ của hai chất và các thông số đặc trưng
Hình 1.4. Sơ đồ thiết bị phân tích von-ampeVon - Ampe
Hình 3.11.6.Sắc đồ quét phổ của axit uric

Bảng 3.2.
Bảng 3.3.
Bảng 3.4.
Bảng 3.5.
Bảng 3.6.
Bảng 3.7.
Bảng 3.8.

Các chỉ số axit với các cảnh báo về mức độ của bệnh Gout
Độ nhạy của các loại detector
Vài ví dụ về pha tĩnh trong HPLC
Hàm lượng phần trăm thành phần các chất có trong nước tiểu
Ảnh hưởng của thành phần pha động tới chiều cao và diện

tích

pícpic của axit uric
Ảnh hưởng của tốc độ dòng tới chiều cao và diện tích pícpic của
axit uric
Ảnh hưởng của dung dịch đệm đến thời gian lưu, diện tích
pícpic của axit uric
Ảnh hưởng của pH của dung dịch đệm photphat đến diện tích
pícpic của axit uric
Ảnh hưởng của pH của dung dịch đệm photphat quanh giá trị
pH=8 đến diện tích pícpic của axit uric
Ảnh hưởng của nồng độ dung dịch đệm photphat đến diện tích
pícpic của axit uric
Ảnh hưởng của thời gian lưu đến nồng độ và diện tích pic của
axit uric
Kết quả khảo sát tính thích hợp của hệ thống sắc ký đối với axit