BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LÊ DUY SINH

THỰC TRẠNG VÀ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ
ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN Ở TRƯỜNG
TRUNG CẤP KỸ THUẬT HẢI QUÂN

LUẬN VĂN THẠC SĨ GIÁO DỤC HỌC

Thành phố Hồ Chí Minh – 2011


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LÊ DUY SINH

THỰC TRẠNG VÀ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ
GIÁO VIÊN Ở TRƯỜNG
TRUNG CẤP KỸ THUẬT HẢI QUÂN

Chuyên ngành : Quản lý giáo dục
Mã số
: 60 14 05

LUẬN VĂN THẠC SĨ GIÁO DỤC HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS. HỒ VĂN LIÊN


Tác giả


MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN ...................................................................................................................... 3
0T

T
0

LỜI CAM ĐOAN ................................................................................................................. 4
0T

0T

MỤC LỤC ............................................................................................................................ 5
0T

T
0

CÁC TỪ VIẾT TẮT ............................................................................................................ 8
0T

0T

MỞ ĐẦU ............................................................................................................................. 9
0T



0T

7. Phương pháp nghiên cứu .................................................................................................................... 11
0T

0T

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN ........................................................................................... 13
0T

0T

1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề ............................................................................................................... 13
0T

0T

1.2. Một số khái niệm cơ bản ................................................................................................................. 15
0T

0T

1.2.1. Giáo viên, đội ngũ giáo viên..................................................................................................... 15
T
0

0T

1.2.2. Quản lý, quản lý trường học ..................................................................................................... 17

T
0

T
0

1.4. Quản lý trường TCKT Hải quân ...................................................................................................... 22
0T

0T

1.4.1. Cơ sở pháp lý của công tác quản lý .......................................................................................... 22
T
0

T
0

1.4.2. Mục tiêu quản lý trường TCKT Hải quân ................................................................................. 23
T
0

T
0

1.4.3. Nội dung quản lý nhà nước về giáo dục.................................................................................... 23
T
0

T

0

0T

1.4.5.4 .Đánh giá giáo viên ............................................................................................................ 30
T
0

0T

0T

Chương 2: THỰC TRẠNG ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN VÀ QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIÁO

VIÊN Ở TRƯỜNG TRUNG CẤP KỸ THUẬT HẢI QUÂN .......................................... 32
T
0

2.1.Khái quát tình hình phát triển của Trường TCKT Hải quân.............................................................. 32
0T

T
0

2.1.1.Cơ cấu tổ chức của trường TCKT Hải quân.............................................................................. 33
T
0

T
0


0T

2.3.Thực trạng công tác quản lý đội ngũ giáo viên của trường TCKT Hải quân ...................................... 41
0T

T
0

2.3.1. Công tác tuyển dụng ................................................................................................................ 41
T
0

0T

2.3.2. Công tác đào tạo, bồi dưỡng ..................................................................................................... 43
T
0

0T

2.3.3.Phân công công tác và quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên............................................. 48
T
0

T
0

2.4. Đánh giá thực trạng công tác quản lý đội ngũ giáo viên ................................................................... 52
0T

0

0T

Chương 3: CÁC BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƯỜNG
0T

TRUNG CẤP KỸ THUẬT HẢI QUÂN ........................................................................... 56
T
0

3.1.Những cơ sở xác lập biện pháp ......................................................................................................... 56
0T

0T

3.1.1.. Quan điểm phát triển giáo dục- đào tạo nói chung và giáo dục- đào tạo quân sự nói riêng ....... 56
T
0

T
0

3.1.2. Dự báo đội ngũ giáo viên trường TCKT Hải quân ................................................................... 58
T
0

T
0


0

T
0

3.2.2. Nhóm biện pháp về tuyển dụng đội ngũ giáo viên .................................................................... 71
T
0

T
0

3.2.3. Nhóm biện pháp về đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên ..................................................... 75
T
0

T
0

3.2.4. Nhóm biện pháp về sử dụng đội ngũ giáo viên ......................................................................... 81
T
0

T
0

3.2.5. Nhóm biện pháp về sự quan tâm, đãi ngộ đội ngũ giáo viên ..................................................... 84
T
0


0

TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................................................. 95
0T

0T

PHỤ LỤC ........................................................................................................................... 98
0T

T
0

Phụ lục 1 ................................................................................................................................................ 98
0T

T
0

Phụ lục 2 .............................................................................................................................................. 103
0T

T
0


CÁC TỪ VIẾT TẮT
BGH

:


Chuyên môn kỹ thuật

CNH-HĐH

:

Công nghiệp hóa-Hiện đại hóa

DHTT

:

Dài hạn tập trung

ĐUQSTW

:

Đảng ủy quân sự Trung ương

ĐU

:

Đảng ủy

ĐNGV

:


Hạ sỹ quan

KHCN

:

Khoa học-công nghệ

NHTT

:

Ngắn hạn tập trung

NVCMKT

:

Nhân viên chuyên môn kỹ thuật

NCS

:

Nghiên cứu sinh

PP

:


Trung cấp kỹ thuật Hải quân

TTMT

:

Tổng Tham mưu trưởng

TTBKT

:

Trang thiết bị kỹ thuật

TCCN

:

Trung cấp chuyên nghiệp

TCQS

:

Trung cấp quân sự

XHCN

:

độ luân phiên đi thực tế theo yêu cầu giảng dạy và phát triển của nhà giáo. Đồng thời tăng cường
quản lý đội ngũ nhà giáo, tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nâng cao tinh thần trách nhiệm và đạo đức,
tác phong của nhà giáo. Phân công phân cấp quản lý giữa các cấp các ngành về quyền hạn trách
nhiệm quản lý đội ngũ nhà giáo. Sắp xếp bố trí nhà giáo, cán bộ đủ phẩm chất năng lực làm công
tác giảng dạy và quản lý giáo dục đào tạo. Thực hiện tốt quá trình kế hoạch tuyển chọn đào tạo, bồi
dưỡng nhà giáo theo tiêu chuẩn chức danh.


Hơn 30 năm xây dựng và phát triển, Trường TCKT Hải quân là trung tâm đào tạo NVCMKT có
uy tín, chất lượng. Đội ngũ NVCMKT có trình độ trung cấp sau khi ra trường đã trở thành lực lượng
nòng cốt trên các tàu, thuyền, góp phần to lớn vào sự nghiệp bảo vệ chủ quyền biển đảo, thềm lục
địa và kinh tế biển Việt nam.
Nhận rõ vai trò, trách nhiệm đối với Đảng, Nhà nước, Nhân dân và Quân đội, Nhà trường đã xác
định sứ mạng của mình là: “Trung tâm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao về NVCMKT làm
việc trên các tàu, thuyền, đặc biệt là tàu quân sự.
Để thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị của mình, Đảng ủy, BGH và toàn thể cán bộ, công nhân viên
nhà trường xác định còn rất nhiều việc phải làm, trong đó, quan trọng nhất là xây dựng đội ngũ và
đội ngũ giáo viên được ưu tiên hàng đầu. Trong những năm qua, nhà trường đã có nhiều chính sách
như :Xin học viên giỏi ở các trường đại học, học viện, tiếp nhận cán bộ có trình độ, chuyên môn
giỏi, có kinh nghiệm, đạo đức, tác phong chuẩn mực, đáp ứng yêu cầu công tác từ các đơn vị về
trường.
Trong giai đoạn phát triển mới, Trường TCKT Hải quân giữ một vai trò hết sức quan trọng, là
một trong hai trường Hải quân của Quân đội và là trường duy nhất đào tạo NVCMKT Hải quân.
Việc phát triển đội ngũ giáo viên của nhà trường là nhiệm vụ cấp thiết, đòi hỏi những người làm
công tác tổ chức phải nghiên cứu nghiêm túc các vấn đề về tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng và sử
dụng.
Vì những lý do trên, tác giả đã lựa chọn vấn đề nghiên cứu : “Thực trạng và biện pháp quản lý
đội ngũ giáo viên ở trường TCKT Hải quân” Làm đề tài luận văn tốt nghiệp Cao học chuyên
ngành Quản lý giáo dục.


7.1 . Phương pháp luận
- Tiếp cận Hệ thống – Cấu trúc: xem xét đối tượng nghiên cứu như một bộ phận của hệ thống toàn
vẹn, vận động và phát triển thông qua việc giải quyết mâu thuẫn nội tại. Đội ngũ giáo viên và công
tác quản lý đội ngũ giáo viên luôn có mối quan hệ biện chứng với các yếu tố khác trong sự phát
triển của trường TCKT Hải quân.Thông qua việc nghiên cứu, sẽ phát hiện ra những yếu tố mang
tính bản chất, tính quy luật của sự vận động và phát triển đội ngũ giáo viên trường TCKT Hải quân.
- Tiếp cận Lịch sử – Logic: Quan điểm này giúp người nghiên cứu xác định phạm vi không gian,
thời gian và điều kiện hoàn cảnh cụ thể, để điều tra thu thập số liệu chính xác, từ đó phát hiện ra
những mối liên hệ đặc trưng về quá khứ - hiện tại - tương lai của đối tượng nghiên cứu và trình bày
công trình nghiên cứu theo một trình tự logic phù hợp. Đội ngũ giáo viên trường TCKT Hải quân
xuất phát từ trường công nhân kỹ thuật Ba son; do đó có những đặc điểm riêng cần lưu ý khi nghiên
cứu thực trạng và đề xuất các giải pháp quản lý.
- Tiếp cận thực tiễn: cơ sở lý luận phải được minh chứng và hoàn chỉnh thông qua các sự kiện và
hoạt động thực tiễn, do đó việc khảo sát thực trạng là hết sức cần thiết. Qua khảo sát sẽ phát hiện
những mặt mạnh, mặt yếu của đội ngũ giáo viên, công tác quản lý đội ngũ giáo viên và nguyên nhân


của nó để từ đó đề ra các biện pháp nhằm cải thiện thực trạng nhằm đáp ứng được yêu cầu mới
trong giai đoạn hiện nay.

7.2 Phương pháp nghiên cứu
7.2.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Phương pháp phân tích - tổng hợp, so sánh và hệ thống hoá .

7.2.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Điều tra bằng phiếu hỏi: thu thập thông tin thông qua phiếu hỏi ý kiến của giáo viên và cán bộ
quản lý trong Trường.
- Phỏng vấn, tổng kết kinh nghiệm, lấy ý kiến chuyên gia: thu thập thông tin qua ý kiến của cán bộ
quản lý, ý kiến phản hồi học viên về giáo viên; trao đổi, xin ý kiến trực tiếp của cán bộ quản lý, giáo
viên và một số chuyên gia nghiên cứu về lĩnh vực giáo dục và đào tạo.

tích sâu sắc về mối quan hệ giữa giáo dục và tiền lương của giảng viên.
Ở Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ ra rằng: “Giáo dục nhằm đào tạo những người kế tục
sự nghiệp cách mạng to lớn của Đảng và nhân dân, do các ngành, các cấp, Đảng, chính quyền và
chính quyền địa phương phải thực sự quan tâm đến sự nghiệp này, phải chăm sóc nhà trường về mọi
mặt, đẩy sự nghiệp giáo dục của ta lên những bước phát triển mới”.
Trong những năm qua, Đảng, Chính phủ và Quân đội đã có nhiều văn bản chỉ đạo về việc phát
triển đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục và nhà giáo như:
Nghị quyết TW khóa VIII đã nêu: “Khâu then chốt để thực hiện chiến lược phát triển giáo dục là
phải đặc biệt chăm lo đào tạo, bồi dưỡng và chuẩn hóa ĐNGV cũng như cán bộ quản lý giáo


dục”.Trong chiến lược phát triển giáo dục 2001- 2010 của chính phủ cũng nêu rõ: Phát triển đội ngũ
nhà giáo đảm bảo đủ về số lượng , hợp lý về cơ cấu và chuẩn về chất lượng đáp ứng yêu cầu vừa
tăng quy

mô, vừa nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục”. Công tác giáo dục- đào tạo, xây

dựng nhà trường quân đội luôn quán triệt sâu sắc các quan điểm của Đảng về giáo dục – đào tạo,
nghị quyết số 93/NQ- ĐUQSTW, nghị quyết 86 của Đảng ủy Quân sự Trung ương về công tác giáo
dục- đào tạo trong tình hình mới và các nghị quyết, chỉ thị của Đảng ủy Quân sự Trung ương, Bộ
Quốc phòng.Thực hiện chủ trương đào tạo cán bộ theo chức vụ có trình độ học vấn tương ứng và
nâng cao trình độ học vấn đội ngũ sĩ quan đạt kết quả tốt.
Xuất phát từ những tư tưởng có định hướng đó, nhiều công trình nghiên cứu về ĐNGV đã được
triển khai và gần đây cũng đã có một số đề tài khoa học nghiên cứu về việc xây dựng, phát triển và
nâng cao chất lượng ĐNGV của các trường và các cơ sở giáo dục như các luận văn Thạc sĩ của các
tác giả sau :
- “Một số giải pháp quản lý phát triển đội ngũ giáo viên Trường trung học phòng không”, tác giả
Nguyễn Xuân Hường.
- “Các biện pháp phát triển đội ngũ giảng viên của Hiệu trưởng Trường cao đẳng sư phạm Thừa
Thiên – Huế”, tác giả Nguyễn Phú Hạnh Nhi.

Nhà giáo quân đội là những người làm nhiệm vụ giảng dạy và giáo dục trong trường quân đội.
Nhà giáo quân đội phải đạt những tiêu chuẩn của cán bộ về trình độ chỉ huy quản lý theo qui định
của Bộ Quốc phòng; trình độ học vấn và chuyên môn, nghiệp vụ nhà giáo theo qui định của Luật
giáo dục.
 Đội ngũ giáo viên
“Đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục là một trong những lực lượng đông đảo trong đội
ngũ cán bộ, công chức, viên chức của Nhà nước” [23, tr.7].
Đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục, quản lý các nhà trường và quản lý các cơ quan
trong hệ thống giáo dục quốc dân có vai trò rất quan trọng cho sự thành bại của sự nghiệp giáo dục.
Sản phẩm của họ khác với sản phẩm lao động khác ở chỗ: sản phẩm này tích hợp cả nhân tố tinh
thần và vật chất, đó là “nhân cách - sức lao động”.
Vì vậy, đội ngũ giáo viên có vai trò hết sức quan trọng đối với sự sống còn của một nhà trường
bởi vì đội ngũ giáo viên là lực lượng nòng cốt, là nguồn vốn tri thức, quyết định đảm bảo chất lượng
sản phẩm tạo ra, là uy tín của trường đối với xã hội và đặc biệt trong việc định hướng lại giáo dục.
Điều 25 và 26 Điều lệ công tác nhà trường Quân đội nhân dân Việt nam quy định nhiệm vụ và
quyền hạn giáo viên như sau :
 Nhiệm vụ
- Giảng dạy theo mục tiêu, chương trình, nội dung qui định; hướng dẫn học viên thực hành, thực
tập, phương pháp học tập, phương pháp nghiên cứu khoa học; coi thi; chấm bài kiểm tra, chấm thi.
- Chủ trì hoặc tham gia các đề tài nghiên cứu khoa học, viết giáo trình, bài giảng, tài liệu phục vụ
giảng dạy.
- Tham gia giáo dục, rèn luyện học viên.


- Thực hiện nghiêm chỉnh pháp luật của nhà nước; điều lệnh, điều lệ, các quy chế, quy định về đào
tạo, nghiên cứu khoa học, chuyên môn kỹ thuật của quân đội, ngành và trường.
- Giữ gìn uy tín, danh dự của nhà giáo, nêu gương tốt cho học viên; thường xuyên học tập, rèn
luyện nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức cách mạng, trình độ chuyên môn nghiệp vụ.
- Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của Bộ Quốc phòng.
 Quyền hạn

hành tiết kiệm, chống bệnh thành tích, chống tham nhũng, lãng phí.
- Thực hiện phê bình và tự phê bình thường xuyên, nghiêm túc; thường xuyên học tập nâng cao
trình độ chuyên môn nghiệp vụ, ngoại ngữ, tin học để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, đáp ứng
yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp giáo dục.
 Lối sống, tác phong
- Sống có lý tưởng, có mục đích, có ý chí vượt khó vươn lên, có tinh thần phấn đấu liên tục với
động cơ trong sáng và tư duy sáng tạo; thực hành cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư theo tấm
gương đạo đức Hồ Chí Minh.
- Có lối sống hoà nhập với cộng đồng, phù hợp với bản sắc dân tộc và thích ứng với sự tiến bộ của
xã hội; biết ủng hộ, khuyến khích những biểu hiện của lối sống văn minh, tiến bộ và phê phán
những biểu hiện của lối sống lạc hậu, ích kỷ.
- Tác phong làm việc nhanh nhẹn, khẩn trương, khoa học; có thái độ văn minh, lịch sự trong quan
hệ xã hội, trong giao tiếp với đồng nghiệp, với người học; giải quyết công việc khách quan, tận tình,
chu đáo.
- Trang phục khi thực hiện nhiệm vụ phải giản dị, gọn gàng, lịch sự, phù hợp với nghề dạy học,
đúng điều lệnh Quân đội, không gây phản cảm và phân tán sự chú ý của người học.
- Đoàn kết, giúp đỡ đồng nghiệp cùng hoàn thành tốt nhiệm vụ; đấu tranh, ngăn chặn những hành
vi vi phạm pháp luật và các quy định nghề nghiệp. Quan hệ, ứng xử đúng mực, gần gũi với nhân
dân, đồng chí, đồng nghiệp và người học; kiên quyết đấu tranh với các hành vi trái pháp luật, qui
định của Quân đội.
- Xây dựng gia đình văn hoá, thương yêu, quý trọng lẫn nhau; biết quan tâm đến những người
xung quanh; thực hiện nếp sống văn hoá nơi công cộng.

1.2.2. Quản lý, quản lý trường học
 Quản lý
Theo từ điển tiếng Việt năm 1992, “Quản lý” có khái niệm chung và phổ thông nhất là: “Tổ chức
và điều khiển các hoạt động theo những yêu cầu nhất định”.
C. Mác đã viết: “ Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào tiến hành trên qui
mô tương đối lớn, thì ít nhiều cũng cần đến một sự chỉ đạo để điều hòa những hoạt động cá nhân và
thực hiện những chức năng chung phát sinh từ sự vận động của toàn bộ cơ thể sản xuất khác với sự

tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và từng học sinh”
[17,tr.66]
Như vậy, quản lý nhà trường là những tác động có hệ thống, có mục đích, có kế hoạch, hợp quy
luật của chủ thể quản lý đến tất cả các mắt xích của hệ thống giáo dục nhằm làm cho hệ vận hành
theo đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện được các tính chất của nhà trường xã hội
chủ nghĩa Việt Nam, mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học – giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ giáo dục
tới mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái mới về chất.
 Quản lý nhà trường quân đội


Công tác nhà trường quân đội được đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng ủy quân sự Trung ương, Bộ
trưởng Bộ Quốc phòng mà thường xuyên và trực tiếp là Tổng Tham mưu trưởng và Chủ nhiệm
Tổng cục chính trị chỉ đạo, chỉ huy và quản lý, điều hành công tác nhà trường.
Việc chỉ đạo, quản lý từng trường, từng mặt công tác nhà trường thực hiện theo sự phân công của
Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng ủy cùng cấp.
Cục nhà trường thuộc Bộ Tổng Tham mưu là cơ quan tham mưu cho Đảng ủy Quân sự trung
ương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Tổng tham mưu trưởng chỉ đạo công tác nhà trường và quản lý,
điều hành hệ thống trường quân đội. Cục nhà trường được Bộ trưởng Bộ Quốc phòng giao chủ trì,
phối hợp với các cơ quan chức năng trong quan hệ làm việc với các cơ quan nhà nước về công tác
nhà trường quân đội.
Phòng giáo dục lý luận chính trị, khoa học xã hội và nhân văn thuộc Cục tư tưởng- văn hóa Tổng
cục Chính trị là cơ quan tham mưu cho Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị chỉ đạo, quản lý việc thực
hiện chương trình, nội dung, phương pháp, bồi dưỡng nhà giáo về giáo dục lý luận chính trị, khoa
học xã hội và nhân văn trong các nhà trường quân đội.
Phòng nhà trường thuộc các tổng cục, quân chủng, quân khu, bộ đội biên phòng, quân đoàn, binh
chủng là cơ quan tham mưu giúp Đảng ủy, người chỉ huy cấp mình lãnh đạo, quản lý công tác nhà
trường và các trường thuộc quyền. Phòng nhà trường chịu sự chỉ đạo về nghiệp vụ công tác nhà
trường của Cục nhà trường thuộc Bộ Tổng tham mưu.
 Cán bộ Quản lý giáo dục
Cán bộ quản lý giáo dục là người giữ vai trò quan trọng trong việc tổ chức, quản lý, điều hành

- Giáo viên của trường được tuyển dụng theo phương thức ưu tiên đối với người có phẩm chất tốt,
có trình độ đại học trở lên học phù hợp với các chuyên ngành giảng dạy và có kinh nghiệm hoạt
động thực tiễn ở các đơn vị của Quân chủng Hải quân, Quân đội và các cơ quan, đơn vị khác, có
nguyện vọng trở thành nhà giáo.
- Nhiệm vụ của trường TCKT Hải quân:
+ Tổ chức các hoạt động đào tạo theo nhiệm vụ của cấp trên giao cho trường: đào tạo dài
hạn, ngắn hạn nhân viên chuyên môn kỹ thuật trong Quân đội nhân dân Việt nam, bồi dưỡng
kiến thức và năng lực thực hành cho nhân viên CMKT theo yêu cầu phát triển của quân đội.
+ Đào tạo nghề cho bộ đội xuất ngũ, tham gia đào tạo nhân lực phục vụ sự nghiệp CNHHĐH Đất nước và thực hiện hợp tác quốc tế về đào tạo.
+ Nghiên cứu, ứng dụng và phát triển khoa học quân sự, khoa học kỹ thuật quân sự nhằm
nâng cao chất lượng đào tạo và hoàn thiện quá trình đào tạo.
+ Xây dựng nhà trường cách mạng, chính quy, từng bước hiện đại, có môi trường văn hóa
lành mạnh. Thực hiện nghiêm các quy định, chỉ thị của cấp trên, điều lệnh, điều lệ của quân
đội, pháp luật Nhà nước.