CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
Kính gửi: Hội đồng sáng kiến thành phố Ninh Bình
Chúng tôi:

TT

Họ và tên

Ngày
tháng
năm sinh

Nơi công tác

Chức danh

Trình độ
chuyên
môn

GV-TPT Đội

ĐHSP MT

Tỷ lệ %
đóng
góp vào
việc tạo ra


Hiệu trưởng

ĐHSP

20

4

Đinh Duy Hoàn

27/4/1988

TPNB

GV-BT Đoàn

ĐHSP MT

20

5

Phạm Thị Dinh

15/3/1985

GV-Phó TPT

CĐSP ÂN

học sinh chơi các trò chơi điện tử hàng giờ đồng hồ, thậm chí là nhiều giờ, có em bỏ
học để chơi game... Trò chơi dân gian đang ngày càng bị mai một và quên lãng, ở cả
thành phố và các vùng nông thôn. Vì thế để các em tìm về cội nguồn và yêu thích các
trò chơi dân gian là một việc làm cần thiết.
Vậy làm thế nào để thu hút được đông đảo học sinh yêu thích và tham gia
các trò chơi dân gian?
Đây cũng chính là lí do thúc đẩy chúng tôi nghiên cứu và đưa ra sáng kiến:
“Đổi mới hình thức tổ chức trò chơi dân gian nhằm thu hút học sinh tiểu học tham
gia các hoạt động Đội tại các trường tiểu học Thành phố Ninh Bình” được áp dụng
trong công tác tổ chức các hoạt động Đội và đã thu được thành công ở trường tiểu
học Lý Tự Trọng. Góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường.
Sau đây chúng tôi xin được chia sẻ một số kinh nghiệm của mình:
1. Giải pháp cũ thường làm
Trong những năm học trước, vấn đề hướng dẫn cho các em chơi các trò chơi
dân gian chưa được giáo viên TPT đội đầu tư về nội dung, hình thức tổ chức. Giáo
viên TPT đội thường tổ chức một số trò chơi quen thuộc dễ chơi, dễ hướng dẫn như:
mèo đuổi chuột, rồng rắn lên mây, dung dăng dung dẻ, nhảy dây, bịt mắt bắt dê, lộn
cầu vồng…bằng các hình thức sau:
1.1. Lồng ghép vào buổi sinh hoạt tập thể giữa giờ, sinh hoạt cuối tuần
+ Dạy học sinh đọc thuộc các bài đồng dao hoặc cách chơi
+ Cho một nhóm học sinh lên chơi mẫu
+ Học sinh toàn trường (trong lớp) chia nhóm để chơi.
1.2. Phối hợp với giáo viên dạy thể dục hướng dẫn học sinh một số trò chơi
dân gian dễ thuộc có trong chương trình thể dục tiểu học để học sinh chơi trong giờ
Thể dục.
* Ưu điểm: Dễ làm, giáo viên TPT đội không mất nhiều thời gian đầu tư chuẩn bị.
2


* Nhược điểm:

viên TPT đội phát huy sự sáng tạo của các em bằng cách cải biên lời để các hình ảnh
gần gũi với học sinh để các em dễ nhớ hơn. Cũng có thể cải biên lời để phê bình
những thói quen không tốt và nhẹ nhàng nhắc nhở các em tiến bộ.
3


Ví dụ: Trò chơi Kéo cưa lừa xẻ
Lời cũ
Kéo cưa lừa xẻ

Lời mới
Kéo cưa lừa xẻ

Ông thợ nào khỏe

Ai mà chăm chỉ

Thì ăn cơm vua
Ông thợ nào thua

Thì học giỏi luôn
Bạn nào lươn khươn

Thì về bú mẹ.

Thì cho đội sổ.…

Hay trò chơi Nu na nu nống
Lời cũ
Nu na nu nống

…………………………
(Phụ lục 1)

- Vè cũng là một trong những thể loại văn học dân gian Việt Nam được trẻ em
rất yêu thích và tụ tập thành nhóm để chơi. Nội dung các bài vè có thể là khen, chê
các câu chuyện mang tính lịch sử, thời đại nhằm để nhắc nhở mọi người dựa trên các
lời ca vần. Vì vậy khuyến khích các em đặt lời mới theo vần của các bài vè sẽ góp
phần giáo dục, nhắc nhở các em rèn thói quen tốt, tránh xa các trò chơi bạo lực.
(Phụ lục 2)
2.2. Giải pháp 2: Kết hợp tổ chức trò chơi dân gian trong các môn học và
hoạt động giáo dục
2.2.1. Các môn học: Giáo viên tổng phụ trách đội cần phải lập kế hoạch cụ thể
và lựa chọn những trò chơi dân gian phù hợp để lồng ghép đưa vào sao cho phù hợp
với nội dung bài học. (Đối với hình thức này chúng tôi cùng nhau trao đổi yêu cầu
giáo viên cùng hợp tác lồng ghép vào nội dung bài học).
4


+ Môn Thể dục: là môn học ngoài trời, diện tích sân chơi rộng, học sinh được
vận động rèn luyện sức khỏe. Vì vậy giáo viên dạy Thể dục có thể dễ dàng đưa một
số trò chơi mang tính chất vận động để lồng ghép vào các tiết dạy.
Ví dụ: Kéo co, đá cầu, nhảy bao bố, cướp cờ, lò cò, mèo đuổi chuột...
(Hình ảnh minh họa - Phụ lục 3)
+ Môn Thủ công: Là môn học rèn luyện sự khéo léo. Vì vậy ở những bài gấp hình
đơn giản, giáo viên có thể kết hợp lồng ghép tổ chức các trò chơi nâng cao hơn nhằm
phát huy sự sáng tạo, khéo tay của học sinh.
Ví dụ: Làm chong chóng
bằng giấy màu, làm trâu bằng lá
bàng, tập làm diều...


Ví dụ: Ở tiết luyện tập đọc viết các số trong phạm vi 100 của lớp 1
Giáo viên có thể hướng dẫn học sinh cách chơi trò chơi Trốn tìm
Cách chơi: Sau khi 1 nhóm học sinh tham gia chơi oẳn tù tì để xác định người
bị phạt. Người bị phạt sẽ phải nhắm mắt, quay mặt vào tường đếm 5, 10, 15, 20, 25,
30...cho đến 100. Trong khi đó các bạn còn lại sẽ đi tìm chỗ trốn.
Khi đếm đến 100, người bị phạt sẽ bắt đầu đi tìm. Nếu tìm thấy người nào phải
gọi tên người đó lên rồi chạy nhanh đến chỗ úp mặt lúc nãy và kêu “Tùng” trước thì
người bị tìm được sẽ phải thế chỗ cho người bị phạt. Nếu người đang trốn chạy đến
và đập tay vào chỗ đó và kêu “tùng” trước khi người bị phạt về đến nơi thì coi như
người bị thất bại và phải tiếp tục úp mặt bắt đầu vòng chơi khác.
Một số trò chơi dân gian chính là những bài dạy trẻ làm toán cộng hay toán trừ. Vì
vậy ở tiết luyện tập cộng trừ trong phạm vi 10 giáo viên đều có thể lồng ghép đưa trò chơi
dân gian vào phần củng cố hoặc kiểm tra.
Ví dụ: Trò chơi chuyền thẻ, các em nhóm các que thẻ theo trật tự cao dần lên và
cộng lại trong phạm vi 10, bắt đầu từ bài 1: “Cái mốt, cái mai, cái trai, cái hến…”. Sau đó
là nhóm đôi: “Đôi tôi, đôi chị,… đôi lên ba”; “Ba lá đa, ba lá đề…”; “Năm chăn tằm, năm
lên sáu”; “Sáu quả cau, bốn lên bảy ”; “Bảy quả cà, ba lên tám ”; “ Tám quả trám, hai lên
chín ”… Hay trò chơi gồng gềnh với “một xơi”, “ đôi gềnh”, “ba gềnh”... giúp các em lớp
1 có thể đếm thành thạo trong phạm vi 10.
+ Môn Tiếng Việt: Ở tiết luyện từ và câu, một số trò chơi dân gian không chỉ
luyện cách phát âm chuẩn vừa kích thích sự phát triển ngôn ngữ của các em thông
qua các trò chơi mà còn tạo được không khí vui vẻ, hài hước trong lớp học.
Ví dụ: Trò chơi Đối đáp
Cách chơi: Giáo viên chuẩn bị bảng, phấn hoặc bút và giấy khổ to. Ghi những
từ ngữ có cùng chữ cái đầu và phải có nghĩa như “Con cò con cãi con cò cái, con cò
cái cãi con cò con, cò cãi cò, cái cãi cái”.

6



trò chơi dân gian trên sân khấu, hoặc hát hay viết bài cải biên lời bài đồng dao mang
nội dung giáo dục.
Những bài cải biên hay sẽ được tuyên dương hoặc tặng quà trước toàn trường...
- Kỷ niệm những ngày lễ lớn: Đan xen vào các chương trình là tổ chức cho các
em hái hoa dân chủ hoặc bốc thăm câu hỏi về chủ đề nhân các này lễ lớn của đất
nước, nếu trả lời đúng thì tuyên dương tặng quà, nếu sai thì phạt học sinh đó bằng trò
chơi dân gian nhảy lò cò một vòng nhỏ, cả trường ở dưới hát bài: “Nhảy lò cò” hoặc
“1 con vịt”. Tạo cho toàn trường một bầu không khí sôi nổi, trẻ trung và bổ ích.
7


- Hoạt động ngoại khóa: Tổ chức chơi trò chơi dân gian cho thiếu niên nhi
đồng thông qua các buổi hoạt động ngoại khóa là vô cùng cần thiết đặc biệt là vào
các dịp như: cắm trại, trung thu, thăm quan dã ngoại...
* Lưu ý: Khi tổ chức chơi giáo viên Tổng phụ trách đội phải có cử chỉ, hành
động, nét mặt hài hước để thực hiện các động tác của trò chơi. Dùng tay, chân, nét
mặt, miệng ... để thể hiện. Đặc biệt có những cử chỉ thân thiện với người chơi, hòa
nhập cùng các em. Giáo viên Tổng phụ trách cũng có thể cùng tham gia chơi với các
em học sinh để tạo không khí hòa đồng vui vẻ, hào hứng, sôi nổi. Đặc biệt trong phần
phạt của trò chơi, Tổng phụ trách cùng chịu phạt như học sinh để tạo bầu không khí
vui vẻ. Việc tham gia chơi cùng thiếu nhi sẽ tạo nên mối quan hệ gần gũi, thân thiết
hòa đồng giữa Tổng phụ trách và thiếu nhi, giúp các em tự tin hơn khi tham gia chơi.
(Hình ảnh minh họa – Phụ lục 6)
- Các hoạt động khác:
+ Lồng ghép vào các buổi sinh hoạt Sao nhi đồng: Để đội ngũ Ban chỉ huy
Liên đội, Chi đội, phụ trách Sao tự tổ chức và điều hành các trò chơi cho Chi đội
mình hoặc lớp Nhi đồng mà không cần đến Tổng phụ trách thì cần trang bị cho các
em những kiến thức và kỹ năng tổ chức trò chơi dân gian. Từ đó các em áp dụng một
cách linh hoạt khi tổ chức trò chơi.
Khi trang bị kiến thức tổ chức trò chơi cho các em, thì phải tập trung tất cả các

Khi làm tốt công tác chuẩn bị thì các em trong Ban chỉ huy Liên đội, Chi đội
tiến hành tổ chức trò chơi. Trong quá trình chơi, Ban chỉ huy đội phải chủ động
trong mọi tình huống và chịu trách nhiệm quán xuyến toàn bộ công việc, thường
xuyên đôn đốc, kiểm tra, đánh giá để kịp thời động viên, tuyên dương các em chơi tốt
cũng như nhắc nhở những cá nhân và tập thể thực hiện chưa tốt.
Bước 3: Tổng kết, đánh giá kết quả:
Kết thúc mỗi trò chơi, Ban chỉ huy đội tổng kết và đánh giá phần chơi của các khối
lớp. Việc tổng kết đánh giá kết quả cũng là để kịp thời động viên, tuyên dương khen
thưởng những tập thể và cá nhân tham gia chơi xuất sắc. Tổng kết đánh giá kết quả cần
phải khách quan, công bằng để rút kinh nghiệm cho những trò chơi tiếp theo, tạo được
khí thế vui vẻ cho thiếu nhi.
(Hình ảnh minh họa – Phụ lục 7)
+ Kết hợp với thư viện Xanh của nhà trường: Lập riêng một tủ sách trò chơi dân
gian trong thư viện Xanh của nhà trường để đưa những cuốn sách, những tờ rơi
hướng dẫn về các trò chơi dân gian để các em thiếu nhi có điều kiện tìm hiểu nhiều
hơn với các trò chơi mới, lạ.
(Hình ảnh minh họa – Phụ lục 8)
2.3. Giải pháp 3: Tổ chức Hội thi Trò chơi dân gian
Tinh thần thi đua sẽ góp phần tích cực thu hút tất cả các em tham gia các trò
chơi dân gian. Chính vì thế trong năm học vừa qua, chúng tôi đã lên kế hoạch cụ thể
cho Hội thi trò chơi dân gian nhân kỷ niệm ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt
Nam 22/12, cụ thể:
9


Sau khi lên kế hoạch để trình lãnh đạo phê duyệt. Tổ chức triển khai tới giáo
viên phụ trách các chi đội và nhi đồng trước toàn thể hội đồng. Tổng phụ trách, phó
tổng phụ trách Đội tham mưu với BGH nhà trường phối hợp với Đoàn thanh niên
phân công cụ thể công việc cho từng cá nhân để chuẩn bị đầy đủ cơ sở vật chất cho
hội thi như: cờ, còi, dây kéo co, đồng hồ bấm giờ, rổ đựng bóng, bơm bóng, dây buộc

HS đang say mê tìm hiểu về các trò chơi dân gian
10


Ngoài ra giáo viên chia khu vực trên sân trường làm nhiều vị trí khác nhau và
kẻ mẫu một số trò chơi dân gian trên sân như: ô ăn quan, ô keo, lò cò, chơi U, ... Như
vậy trên sân trường sẽ không còn cảnh nhiều học sinh rượt đuổi nhau, nghịch phá
hoặc trò chơi “bạo lực” vào giờ ra chơi. Thay vào đó, sân trường rộn rã những nhóm
nhảy lò cò, nhảy dây, kéo co, ô ăn quan, ô keo, đá cầu, bịt mắt bắt dê, rồng rắn lên
mây... Mỗi giờ ra chơi giống như một ngày hội văn hóa dân gian với rất nhiều trò
chơi khác nhau.
(Hình ảnh minh họa – Phụ lục 10)
III. HIỆU QUẢ KINH TẾ VÀ XÃ HỘI DỰ KIẾN ĐẠT ĐƯỢC
1. Hiệu quả kinh tế:
Lợi ích kinh tế lớn nhất mà sáng kiến mang lại không phải là số tiền làm lợi
hay sự tiết kiệm chi phí mà chính là ở chỗ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục
toàn diện ở các trường tiểu học. Đây chính là nguồn lợi kinh tế vô giá không thể dùng
vật chất để đong đếm được.
2. Hiệu quả xã hội:
Việc cải biên và đa dạng hóa hình thức tổ chức các trò chơi dân gian đã thu hút
đông đảo học sinh tích cực tham gia các hoạt động tại Liên đội. Giảm hẳn tình trạng
học sinh chơi các trò chơi điện tử.
Sau đây là bảng khảo sát trên 1000 học sinh trường Tiểu học Lý Tự Trọng
Nội dung khảo sát

Trước khi áp dụng
(Tháng 4 / 2015)

Sau khi áp dụng 1 năm
(Từ 9/2014 – đến 5/ 2015)

Em thích chơi game bạo lực trên mạng

430

43.0

115

11.5

Em hiểu được ý nghĩa của các trò chơi dân
gian

112

11.2

682

68.2

Em biết tự cải biên lời mới cho các bài đồng
dao

35

3.5

257


thực sự sẽ góp phần nâng cao chất lượng hiệu quả hoạt động ngoài giờ lên lớp tại các
Liên đội.
(Có danh sách giáo viên tham gia áp dụng sáng kiến – PL 11 kèm theo)
Chúng tôi xin cam đoan mọi thông tin nêu trên là đúng sự thật và hoàn toàn
chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung theo đơn đề nghị./.
TP Ninh Bình, ngày 2 tháng 3 năm 2016
ĐỒNG TÁC GIẢ

Nguyễn Thị Nhung

Phạm Thị Dinh

Đinh Thị Dung

Vũ Thị Thúy Hà

Đinh Duy Hoàn
12


TRƯỜNG TIỂU HỌC LÝ TỰ TRỌNG

PHÒNG GDĐT THÀNH PHỐ NINH BÌNH

XÁC NHẬN
…………………………………………..........

XÁC NHẬN

………………………………………………..

Tất bị muộn ngay
Đến lớp nửa ngày
Sao đỏ ghi ngay
Có tên trong sổ.

Dung dăng dung dẻ
Dắt trẻ đi chơi
Chúng tôi xin mời
Tới thăm trường Lý
Khuôn viên như ý
Ở phường Phúc Thành
Có nhiều cây xanh
Tỏa rợp bóng mát
Xôn xao khúc hát
Rộn vang tưng bừng
Những giờ ra chơi
Sân trường nhộn nhịp
Khi nào có dịp
Mời bạn ghé thăm
Nơi đây biết bao
Bạn bè trang lứa
Thầy cô dạy bảo
Cho em bước vào
Lời cô ngọt ngào
Ấm từng trang sách
Cô dạy bao cách
Giảng bài thật hay
Những ngày nghỉ học
Em thấy nhớ trường
Nào các bạn ơi

Ca vang ca mãi
Trên bầu trời xanh

Một ngày sẽ hết
Tích ta tích tắc
Tiếng đồng hồ nhắc

Tình bạn chúng ta

Thời gian đang trôi

Xiết chặt vòng tay

Tranh thủ bạn ơi

Gắn kết bè bạn
Để cùng tiến tới
Tình bạn chúng ta

Học hành chăm chỉ.
Tích ta tích tắc
Tiếng đồng hồ nhắc

Tinh tú sáng ngời
Ôi thật tuyệt vời
Tình bạn của ta.

Thời gian vẫn trôi
Được sống trên đời
Xin đừng ích kỷ

Học sinh khối 5
Học tập siêng năng
Hát hay học giỏi

Từ mẩu giấy vụn

Lớp học sôi nổi

Áo lụa tặng bà
Chăm sóc thương binh
Chúng em có mặt

Cùng bạn đùa vui
Yêu mến mọi người
Làm nghìn việc tốt.
15


PHỤ LỤC 3

Học sinh đang tham gia trò chơi “Mèo đuổi chuột”

Học sinh đang tham gia trò chơi “Bóng ngựa”

16


PHỤ LỤC 4

Các bạn học sinh sáng tạo sản phẩm trong giờ thủ công

PHỤ LỤC 7

Đội ngũ phụ trách Sao đang hướng dẫn các em nhi đồng chơi các trò chơi dân gian
PHỤ LỤC 8

Học sinh tìm hiểu các trò chơi dân gian qua thư viện xanh
PHỤ LỤC 9

Học sinh khối 3,4 tham gia thi “Kéo co”

Học sinh khối 5 tham gia thi “Bước chân đoàn kết”

21


Học sinh khối 1, 2 tham gia thi “Chuyền bóng đôi”

Tinh thần đoàn kết, cổ vũ hết mình và niềm vui khi nhận giải

PHỤ LỤC 10

Học sinh chơi trò “Ô keo” trong giờ Thể dục

Học sinh chơi trò “Gồng ghềnh”
22


Học sinh chơi “Ô ăn quan”

PHỤ LỤC 11 : DANH SÁCH GIÁO VIÊN


GV

TD 4,5

2

Phạm Lan Chinh

1983

Đại học

GV

ÂN 2,3

3

Vũ Minh Thùy

1986

Đại học

GV

MT 2,3

4


GV

1

7

Nguyễn Thị Bích Hằng

1974

Đại học

GV

1

8

Phạm Thị Hương

1973

Đại học

GV

1

9


GV

1

12

Mai Thị Thuyên

1974

Cao đẳng

GV

1

13

Vũ Thị Thúy Lan

1966

Cao đẳng

GV

1

14


GV

2

17

Nguyễn T Hương Giang 1973

Đại học

GV

2

18

Hoàng Thị Hà

1975

Đại học

GV

2

19

Đinh Duy Hoàn


Ghi
chú

TH Lý Tự Trọng

ÂN 4,5

23