CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
Kính gửi: Hội đồng sáng kiến thành phố Ninh Bình
Chúng tôi:

1

Đinh Thị Dung

09/12/1984

Trường TH

GV-TPT Đội

ĐHSP MT

Tỷ lệ %
đóng
góp vào
việc tạo ra
sáng kiến
30

2

Vũ Thị Thúy Hà

31/3/1972


ĐHSP MT

20

5

Phạm Thị Dinh

15/3/1985

GV-Phó TPT

CĐSP ÂN

10

TT

Họ và tên

Ngày
tháng
năm sinh

Nơi công tác

Chức danh

Trình độ

học sinh chơi các trò chơi điện tử hàng giờ đồng hồ, thậm chí là nhiều giờ, có em bỏ
học để chơi game... Trò chơi dân gian đang ngày càng bị mai một và quên lãng, ở cả
thành phố và các vùng nông thôn. Vì thế để các em tìm về cội nguồn và yêu thích các
trò chơi dân gian là một việc làm cần thiết.
Vậy làm thế nào để thu hút được đông đảo học sinh yêu thích và tham gia
các trò chơi dân gian?
Đây cũng chính là lí do thúc đẩy chúng tôi nghiên cứu và đưa ra sáng kiến:
“Đổi mới hình thức tổ chức trò chơi dân gian nhằm thu hút học sinh tiểu học tham
gia các hoạt động Đội tại các trường tiểu học Thành phố Ninh Bình” được áp dụng
trong công tác tổ chức các hoạt động Đội và đã thu được thành công ở trường tiểu
học Lý Tự Trọng. Góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường.
Sau đây chúng tôi xin được chia sẻ một số kinh nghiệm của mình:
1. Giải pháp cũ thường làm
Trong những năm học trước, vấn đề hướng dẫn cho các em chơi các trò chơi
dân gian chưa được giáo viên TPT đội đầu tư về nội dung, hình thức tổ chức. Giáo
viên TPT đội thường tổ chức một số trò chơi quen thuộc dễ chơi, dễ hướng dẫn như:
mèo đuổi chuột, rồng rắn lên mây, dung dăng dung dẻ, nhảy dây, bịt mắt bắt dê, lộn
cầu vồng…bằng các hình thức sau:
1.1. Lồng ghép vào buổi sinh hoạt tập thể giữa giờ, sinh hoạt cuối tuần
+ Dạy học sinh đọc thuộc các bài đồng dao hoặc cách chơi
+ Cho một nhóm học sinh lên chơi mẫu
+ Học sinh toàn trường (trong lớp) chia nhóm để chơi.
1.2. Phối hợp với giáo viên dạy thể dục hướng dẫn học sinh một số trò chơi
dân gian dễ thuộc có trong chương trình thể dục tiểu học để học sinh chơi trong giờ
Thể dục.
2


* Ưu điểm: Dễ làm, giáo viên TPT đội không mất nhiều thời gian đầu tư chuẩn bị.
* Nhược điểm:

viên TPT đội phát huy sự sáng tạo của các em bằng cách cải biên lời để các hình ảnh
3


gần gũi với học sinh để các em dễ nhớ hơn. Cũng có thể cải biên lời để phê bình
những thói quen không tốt và nhẹ nhàng nhắc nhở các em tiến bộ.
Ví dụ: Trò chơi Kéo cưa lừa xẻ
Lời cũ
Kéo cưa lừa xẻ
Ông thợ nào khỏe
Thì ăn cơm vua
Ông thợ nào thua
Thì về bú mẹ.

Lời mới
Kéo cưa lừa xẻ
Ai mà chăm chỉ
Thì học giỏi luôn
Bạn nào lươn khươn
Thì cho đội sổ.…

Hay trò chơi Nu na nu nống
Lời cũ
Nu na nu nống
Đánh trống phất cờ
Mở cuộc thi đua
Thi chân đẹp đẽ
Chân ai sạch sẽ
Gót đỏ hồng hào
Không bẩn tí nào

với nội dung bài học. (Đối với hình thức này chúng tôi cùng nhau trao đổi yêu cầu
giáo viên cùng hợp tác lồng ghép vào nội dung bài học).
+ Môn Thể dục: là môn học ngoài trời, diện tích sân chơi rộng, học sinh được
vận động rèn luyện sức khỏe. Vì vậy giáo viên dạy Thể dục có thể dễ dàng đưa một
số trò chơi mang tính chất vận động để lồng ghép vào các tiết dạy.
Ví dụ: Kéo co, đá cầu, nhảy bao bố, cướp cờ, lò cò, mèo đuổi chuột...
(Hình ảnh minh họa - Phụ lục 3)
+ Môn Thủ công: Là môn học rèn luyện sự khéo léo. Vì vậy ở những bài gấp hình
đơn giản, giáo viên có thể kết hợp lồng ghép tổ chức các trò chơi nâng cao hơn nhằm
phát huy sự sáng tạo, khéo tay của học sinh.
Ví dụ: Làm chong chóng
bằng giấy màu, làm trâu bằng lá
bàng, tập làm diều...

HS làm hình con trâu từ những chiếc lá
(Hình ảnh minh họa – Phụ lục 4)
+ Môn Mĩ thuật: Hiện nay môn Mĩ thuật đang được đổi mới hoàn toàn, các
em được tự do tưởng tượng sáng tạo trong cách tạo hình theo chủ đề. Vì vậy ở một số
bài có chủ đề về Lễ hội, sinh hoạt...giáo viên Mĩ thuật có thể lồng ghép hướng các em
về chủ đề trò chơi dân gian.
Ví dụ: Ở khối lớp 4, 5 có chủ đề Cuộc sống quanh em
Giáo viên phát huy sự sáng tạo của các em bằng cách sử dụng các phế liệu
như vỏ lon, giấy... để làm thành các con rối hay các hình người từ đất nặn để tạo ra
nhóm nhân vật đang chơi các trò chơi
dân gian, từ đó giáo viên yêu cầu các
nhóm mô tả lại cách chơi để các bạn
khác cùng nghe.
Ở khối lớp 1,2,3 đòi hỏi mức độ
đơn giản hơn, giáo viên yêu cầu học
sinh xé dán, sắp xếp các hình ảnh theo

là nhóm đôi: “Đôi tôi, đôi chị,… đôi lên ba”; “Ba lá đa, ba lá đề…”; “Năm chăn tằm, năm
lên sáu”; “Sáu quả cau, bốn lên bảy ”; “Bảy quả cà, ba lên tám ”; “ Tám quả trám, hai lên
6


chín ”… Hay trò chơi gồng gềnh với “một xơi”, “ đôi gềnh”, “ba gềnh”... giúp các em lớp
1 có thể đếm thành thạo trong phạm vi 10.
+ Môn Tiếng Việt: Ở tiết luyện từ và câu, một số trò chơi dân gian không chỉ
luyện cách phát âm chuẩn vừa kích thích sự phát triển ngôn ngữ của các em thông
qua các trò chơi mà còn tạo được không khí vui vẻ, hài hước trong lớp học.
Ví dụ: Trò chơi Đối đáp
Cách chơi: Giáo viên chuẩn bị bảng, phấn hoặc bút và giấy khổ to. Ghi những
từ ngữ có cùng chữ cái đầu và phải có nghĩa như “Con cò con cãi con cò cái, con cò
cái cãi con cò con, cò cãi cò, cái cãi cái”.
Quản trò chia lớp thành 2 hoặc 3 đội, các đội phải tìm từ có cùng chữ cái đầu
để ghép như: cười, cào, cõng, cắn, cù,...
Đội 1 sẽ đọc: Con cò con cười con cò cái, con cò cái cười con cò con, cò cười
cò, cái cười cái”.
Đội 2 sẽ đọc: “Con cò con cào con cò cái, con cò cái cào con cò con, cò cào cò,
cái cào cái”........................
Hay trò chơi Đặt tên cho bạn
Quản trò cũng chia nhóm chơi, các thành viên đều biết tên các thành viên của
nhóm khác và phải nghĩ ra những từ có cùng chữ cái đầu với tên bạn để ghép với tên
sao cho có nghĩa.
Ví dụ: Quản trò nói: “Tôi thương, tôi thương”
Tập thể sẽ hỏi: “Thương ai, thương ai
“
Lúc này quản trò trả lời: “Long lém lỉnh”
Lúc này Long sẽ nói: “Tôi thương, tôi thương”
Tập thể hỏi: “Thương ai, thương ai”

em học sinh để tạo không khí hòa đồng vui vẻ, hào hứng, sôi nổi. Đặc biệt trong phần
phạt của trò chơi, Tổng phụ trách cùng chịu phạt như học sinh để tạo bầu không khí
vui vẻ. Việc tham gia chơi cùng thiếu nhi sẽ tạo nên mối quan hệ gần gũi, thân thiết
hòa đồng giữa Tổng phụ trách và thiếu nhi, giúp các em tự tin hơn khi tham gia chơi.
(Hình ảnh minh họa – Phụ lục 6)
- Các hoạt động khác:
+ Lồng ghép vào các buổi sinh hoạt Sao nhi đồng: Để đội ngũ Ban chỉ huy
Liên đội, Chi đội, phụ trách Sao tự tổ chức và điều hành các trò chơi cho Chi đội
mình hoặc lớp Nhi đồng mà không cần đến Tổng phụ trách thì cần trang bị cho các
em những kiến thức và kỹ năng tổ chức trò chơi dân gian. Từ đó các em áp dụng một
cách linh hoạt khi tổ chức trò chơi.
Khi trang bị kiến thức tổ chức trò chơi cho các em, thì phải tập trung tất cả các
em trong đội ngũ Ban chỉ huy Liên đội, Chi đội và phụ trách Sao. Sau đó tổ chức một
trò chơi thí điểm ở một Chi đội cụ thể, vừa triển khai trò chơi, vừa giải thích từng
bước tổ chức cho các em hiểu. Sau khi kết thúc một trò chơi, phải rút ra bài học kinh
nghiệm và tổ chức lại trò chơi từ hai đến ba lần. Việc các em được trực tiếp quan sát
cách làm của Tổng phụ trách và được truyền tải những bài học kinh nghiệm sẽ giúp
các em hiểu sâu hơn về cách tổ chức trò chơi như thế nào, trình tự ra sao và cái cần
đạt là gì?
8


Khi các em được trang bị các kỹ năng đó, thì tiến hành phân công nhiệm vụ
cho các em trong Ban chỉ huy Chi đội, phụ trách Sao. Đối với các em trong ban chỉ
huy Liên đội, cần phân công các em phụ trách tổ chức trò chơi cho các lớp nhi đồng
lớp 1, 2 và hoán đổi vị trí phụ trách cho nhau. Còn các em Chi đội trưởng lớp 3, 4, 5
thì yêu cầu các em triển khai và tự tổ chức tại Chi đội mình với hình thức tự quản là
chính.
Trong khi chơi, các em được phân công ở vị trí nào thì về vị trí đó tập hợp và
tổ chức trò chơi, Tổng phụ trách là người bao quát và hướng dẫn bổ sung cho các em

hơn với các trò chơi mới, lạ.
(Hình ảnh minh họa – Phụ lục 8)
2.3. Giải pháp 3: Tổ chức Hội thi Trò chơi dân gian
Tinh thần thi đua sẽ góp phần tích cực thu hút tất cả các em tham gia các trò
chơi dân gian. Chính vì thế trong năm học vừa qua, chúng tôi đã lên kế hoạch cụ thể
cho Hội thi trò chơi dân gian nhân kỷ niệm ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt
Nam 22/12, cụ thể:
Sau khi lên kế hoạch để trình lãnh đạo phê duyệt. Tổ chức triển khai tới giáo
viên phụ trách các chi đội và nhi đồng trước toàn thể hội đồng. Tổng phụ trách, phó
tổng phụ trách Đội tham mưu với BGH nhà trường phối hợp với Đoàn thanh niên
phân công cụ thể công việc cho từng cá nhân để chuẩn bị đầy đủ cơ sở vật chất cho
hội thi như: cờ, còi, dây kéo co, đồng hồ bấm giờ, rổ đựng bóng, bơm bóng, dây buộc
chân, dây về đích, biên bản ghi kết quả, thành lập BGK, phần thưởng... Và thời gian
hội thi diễn ra trong 3 buổi chiều, mỗi buổi dành riêng cho 1 đến 2 khối.
Khối 1,2: Vì lứa tuổi còn nhỏ nên chúng tôi lựa chọn trò chơi “Chuyền bóng
đôi”. Mỗi lớp chọn ra 1 đội gồm 10 em để kết thành 5 đôi. Lần lượt chuyền bóng
bằng lưng về đích trong thời gian nhanh nhất. Lấy kết quả cao nhất của 4 lớp để thi
vòng Bán kết và Chung kết.
Khối 3,4 thi Kéo co. Mỗi lớp chọn 1 đội gồm 15 em. Đây là trò chơi rèn luyện
sức khỏe, sự đoàn kết, sự kịch tính và vui khỏe của trò chơi này. Trước khi thi các lớp
tiến hành bốc thăm theo vòng bảng của từng khối, và thi đấu đến vòng Chung kết.
Khối lớp 5 chúng tôi lựa chọn trò chơi mang tính đoàn kết thống nhất cao đó là
trò chơi “Bước chân đoàn kết”. Mỗi lớp chọn ra 5 em nhanh nhẹn, khéo léo dàn thành
hàng ngang và buộc chân vào nhau cùng đi hoặc chạy về đích trong thời gian nhanh
nhất. Mỗi lượt thi gồm 2 đội và chạy 3 lượt, tính thời gian của lượt chạy nhanh nhất
làm kết quả chung cuộc để lựa chọn vào vòng bán kết, chung kết.
Riêng vòng thi Chung kết chúng tôi tập trung toàn trường vào một buổi chiều
để tham gia cổ vũ sau đó tham dự giao lưu văn nghệ, ôn lại truyền thống lịch sử với
Hội cựu chiến binh phường lồng ghép trao phần thưởng cho các lớp đạt giải. Tạo
không khí thi đua vui vẻ, tinh thần đoàn kết trong các em góp phần khẳng định vị trí

Việc cải biên và đa dạng hóa hình thức tổ chức các trò chơi dân gian đã thu hút
đông đảo học sinh tích cực tham gia các hoạt động tại Liên đội. Giảm hẳn tình trạng
học sinh chơi các trò chơi điện tử.
Sau đây là bảng khảo sát trên 1000 học sinh trường Tiểu học Lý Tự Trọng
Nội dung khảo sát
Em yêu thích các trò chơi dân gian
Em thường xuyên tham gia chơi trò chơi
điện tử
Em thích chơi game bạo lực trên mạng

Trước khi áp dụng
(Tháng 4 / 2015)
Số lượng
%
345
34.5

Sau khi áp dụng 1 năm
(Từ 9/2014 – đến 5/ 2015)
Số lượng
%
867
86.7

615

61.5

215



25.7

Trò chơi dân gian không chỉ đơn thuần là một trò chơi của trẻ em mà nó chứa đựng
cả nền văn hóa Việt Nam độc đáo và giàu bản sắc dân tộc. Vì vậy việc thu hút đông đảo các
em học sinh tham gia chính là góp phần thiết thực vào công cuộc bảo tồn, gìn giữ cái hay
cái đẹp của văn hóa dân gian dân tộc Việt Nam.
Ngoài việc tạo sân chơi bổ ích, vui vẻ, trò chơi dân gian còn giúp các em rèn luyện
kỹ năng trong cuộc sống. Khi các em chơi biết nhường nhịn nhau, không quá ăn thua để
đánh mất đi tình bạn. Hơn nữa, việc vui chơi lành mạnh còn tạo ra nhiều đức tính tốt đẹp,
hạn chế những tật xấu, những trò chơi bạo lực, rèn luyện thể chất và tâm hồn, phát triển tư
duy sáng tạo, phát triển ngôn ngữ.
Khi đã bị thu hút bởi các trò chơi dân gian sẽ hạn chế đi những hình ảnh học sinh
ngồi chơi game, nghe nhạc, xem tivi suốt nhiều giờ đồng hồ, giảm thiểu các bệnh học
đường như cận thị, cong vẹo cột sống,.. các em thích đến trường để học tập vui chơi, góp
phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện và thành tích chung trong việc tổ chức các
hoạt động của nhà trường. Đồng thời còn được cha mẹ học sinh tin tưởng, gửi gắm con em
mình vào một môi trường giáo dục lành mạnh, hướng về cội nguồn.
V. ĐIỀU KIỆN VÀ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG
Sáng kiến này của chúng tôi đã được áp dụng thành công ở trường tiểu học Lý Tự
Trọng và được Phòng GD&ĐT, lãnh đạo địa phương đánh giá cao về chất lượng và hiệu
quả hoạt động.
Những giải pháp mà chúng tôi đưa ra hoàn toàn có tính khả thi, phù hợp với nhiều
cấp học khác như Mầm non, Tiểu học, THCS kể cả THPT. Chúng tôi đã chia sẻ những kinh
nghiệm này với nhiều Liên đội bạn trong Thành phố, các Liên đội cũng đã áp dụng và bước
đầu đã thu được kết quả tốt trong việc tổ chức các trò chơi dân gian cho học sinh.
Mỗi nơi đều có những đặc điểm thuận lợi và khó khăn riêng, mỗi người lại có
những phương pháp khác nhau. Nhưng chúng tôi chắc chắn với những giải pháp trên
thực sự sẽ góp phần nâng cao chất lượng hiệu quả hoạt động ngoài giờ lên lớp tại các
Liên đội.

PHỤ LỤC 1
Nu na nu nống
Đánh trống phất cờ
Biển cả xa mờ
Có 2 quần đảo
Hoàng Sa, Trường Sa
Tên gọi thiết tha
Trong lòng dân Việt
Bao nhiêu đời qua
Tàu ai đi qua
Thuyền ai đi lại
Nước Việt mãi gọi
Hoàng Sa, Trường Sa
Nu na nu nống
Nu nống nu na
Nu na nu nống
Hoàng Sa, Trường Sa.
Kéo cưa lừa xẻ
Vui vẻ đến trường
Buổi sáng khẩn trương
Mau mau dậy sớm
Rửa mặt, đánh răng
Áo quần tươm tất
Ai mà lật đật
Tất bị muộn ngay
Đến lớp nửa ngày
Sao đỏ ghi ngay
Có tên trong sổ.

Dung dăng dung dẻ

14


PHỤ LỤC 2
Nghe vẻ nghe ve
Nghe vè tình bạn
Nước sông dẫu cạn
Ngọn núi có mòn
Vẫn còn tình bạn
Tình bạn chúng ta
Như vạn lời ca
Ca vang ca mãi
Trên bầu trời xanh
Tình bạn chúng ta
Xiết chặt vòng tay
Gắn kết bè bạn
Để cùng tiến tới
Tình bạn chúng ta
Tinh tú sáng ngời
Ôi thật tuyệt vời
Tình bạn của ta.

Ve vẻ vè ve
Cái vè việc tốt
Chúng em lớp lớp

Ve vẻ vè ve
Cái vè quả lắc
Tích ta tích tắc
Tiếng đồng hồ nhắc

Làm nghìn việc tốt.
PHỤ LỤC 3

Học sinh đang tham gia trò chơi “Mèo đuổi chuột”

16


Học sinh đang tham gia trò chơi “Bóng ngựa”
PHỤ LỤC 4

17


Các bạn học sinh sáng tạo sản phẩm trong giờ thủ công
PHỤ LỤC 5

18


Sản phẩm sáng tạo của các em từ các tiết Mĩ thuật

PHỤ LỤC 6

Trò chơi “Trồng nụ trồng hoa”
19


Các em học sinh lớp 5 tham gia các trò chơi dân gian trong hành trình “Về nguồn” tại
đền thờ vua Đinh – vua Lê

Tinh thần đoàn kết, cổ vũ hết mình và niềm vui khi nhận giải

PHỤ LỤC 10

Học sinh chơi trò “Ô keo” trong giờ Thể dục

Học sinh chơi trò “Gồng ghềnh”

Học sinh chơi “Ô ăn quan”
23


PHỤ LỤC 11 : DANH SÁCH GIÁO VIÊN
Áp dụng “Đổi mới hình thức tổ chức trò chơi dân gian nhằm thu hút học sinh tham gia
các hoạt động Đội tại trường tiểu học Lý Tự Trọng - Thành phố Ninh Bình”
T
T
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13

Phạm Thị Dinh

Năm
sinh
1987
1983
1986
1986
1964
1975
1974
1973
1973
1976
1969
1974
1966
1988
1976
1973
1973
1975
1988
1984
1985

Trình độ
đào tạo
Đại học
Đại học

GV
GV
GV
GV
GV
GV
GV
GV
GV
GV
GV
TPT
GV

Giảng
dạy lớp
TD 4,5
ÂN 2,3
MT 2,3
1
2
1
1
1
1
1
1
1
1
2