Trần Thị Ngọc Hòa
Sáng kiến kinh nghiệm
A. ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong tình hình Đất nước hội nhập toàn cầu, Nhà trường đang tiến đến mục tiêu
khẳng định thương hiệu trong tương lai, đổi mới phương pháp đào tạo nhằm phát huy
tính tích cực trong học tập cũng như hoạt động của học sinh là một trong các phương
hướng cải cách giáo dục nhằm tạo ra những con người lao động sáng tạo, làm chủ bản
thân, làm chủ đất nước – có cả đức lẫn tài. Bởi “Có đức mà không có tài – làm việc gì
cũng khó. Có tài mà không có đức là người vô dụng”.
Thật vậy, song song với việc “dạy chữ” cho các em, chúng ta cần hết sức quan tâm
đến việc: “Dạy người”. Vì đây là sự nghiệp giáo dục của toàn Đảng, toàn dân mà trong
đó ngành sư phạm giữ vai trò then chốt. ‘Tiên học lễ – hậu học văn” chân lí đó được
tồn tại từ bao đời nay và không bao giờ phai nhạt. Nên vấn đề tu dưỡng đạo đức cho học
sinh trong nhà trường là trách nhiệm của tất cả Thầy Cô, đặc biệt là người Thầy làm
công tác chủ nhiệm trong việc hình thành “Nhân cách” của các em.
Định nghĩa trên Wikipedia: “Nhân cách là hệ thống những phẩm giá của một
người được đánh giá từ mối quan hệ qua lại của nhười đó với những người khác, với tập
thể, với xã hội và thế giới tự nhiên xung quanh trong mọi tầm nhìn xuyên suốt quá khứ,
hiện tại và tương lai. Nhân cách là giá trị được xây dựng và hình thành trong thời gian
con người tồn tại trong xã hội. Nó đặc trưng cho mỗi con người, thể hiện nhưỡng phẩm
chất bên trong con người nhưng lại mang tính xã hội sâu sắc”.
Do vậy, chúng ta cần phải làm gì để quá trình giáo dục này tiến hành một cách chu
đáo, có kế hoạch, phương pháp thích hợp nhằm xây dựng lớp học thành một tập thể
đoàn kết, tích cực, chủ động trong mọi hoạt động, mang tính chất giáo dục toàn diện,
phát huy khả năng tự quản, tự giác của học sinh dưới sự chỉ đạo thống nhất về công tác
chủ nhiệm của nhà trường.
Kính thưa quý thầy cô giáo và các bạn đồng nghiệp, trong quãng đời đi dạy của
một người giáo viên, thật đáng tiếc nếu ta chưa một lần làm công tác chủ nhiệm lớp. Vì
Trang 1
thích hợp cho từng trường hợp đặc biệt bằng cả tấm lòng yêu thương, nhân ái của người
Thầy.
Trang 2
Trần Thị Ngọc Hòa
Sáng kiến kinh nghiệm
Đầu năm học này, tôi nhận thấy những thuận lợi và khó khăn sau:
1. Thuận lợi
*
Đa số học sinh nhà gần trường, thuộc địa phương.
*
Hầu hết học sinh có ý thức kỷ luật cao, ngoan, lẽ phép với thầy cô, biết
vâng lời cha mẹ. Tích cực tham gia hoạt động phong trào do Đoàn, trường, lớp tổ chức.
*
Cơ sở vật chất khang trang. Phòng học sạch, thoáng mát, cơ sở vật chất
tương đối đầy đủ, trang thiết bị đèn, quạt, bàn ghế cho học sinh, kể cả ghế ngồi của học
sinh khi sinh hoạt dưới cờ. Tạo không khí phấn khích trong học sinh và giáo viên
*
Được sự quan tâm, giúp đỡ của Ban giám hiệu, bộ phận Giám thị, đội ngũ
giáo viên bộ môn có chuyên môn vững, nhiệt tình trong giảng dạy.
Trần Thị Ngọc Hòa
Sáng kiến kinh nghiệm
bị rơi vào lối sống thiên về vật chất, do đó càng khó khăn hơn trong việc giáo dục tư
tưởng cho các em có lối sống hồn nhiên, thiếu lý tưởng.
*
Sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ đặc biệt là lĩnh vực công
nghệ thông tin đóng góp tích cực đến đời sống xã hội chúng ta, tuy nhiên mặt trái của nó
như game online, các trang website không lành mạnh... ảnh hưởng không nhỏ và có tác
động xấu đến không ít học sinh đặc biệt là học sinh THPT lứa tuổi có nhiều biến đổi về
tâm sinh lý
Trên đây là một số thuận lợi và khó khăn mà giáo viên sẽ gặp phải khi làm công tác
chủ nhiệm.Cho nên khi được giao làm công tác chủ nhiệm lớp bản thân tôi đề ra một số
biện pháp cần thiết để thực hiện :
II. MỘT SỐ BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
1. Giáo viên chủ nhiệm cần nắm chắc một số văn bản qui định
Giáo viên chủ nhiệm cần phải nắm vững các văn bản qui định về nhiệm vụ của học
sinh trong nhà trường; về qui định khen thưởng và kỷ luật; về nội qui và cách xếp loại 2
mặt giáo dục; phổ biến đến từng đối tượng học sinh. Ngoài ra, chúng ta cần nắm và hiểu
rõ chức năng và nhiệm vụ cơ bản của giáo viên chủ nhiệm để thực hiện công tác một
cách hiệu quả; tối ưu nhất, có tính thuyết phục dựa trên những luận cứ, luận chứng rõ
ràng. (Luật giáo dục, Điều lệ Nhà trường, Qui chế đánh giá xếp loại học sinh THPT, …)
2. Giáo viên chủ nhiệm nắm chắc về đặc điểm tình hình của lớp để có cách tổ
chức, quản lý, điều phối các hoạt động:
*
Diện gia đình học sinh không hạnh phúc: Cha, mẹ li dị, sống không hợp pháp, ly thân…
*
Lập và phân chia học sinh theo địa bàn cư trú, phân theo từng khu vực.
*
Thành phần bản thân:
Căn cứ vào sổ điểm lớp; căn cứ vào kết quả học tập và hạnh kiểm của học sinh ở
năm học trước, kết hợp cùng giáo viên chủ nhiệm cũ (nếu được) để hiểu rõ thêm về từng
đối tượng của lớp kể cả: Năng khiếu, thành tích tốt hoặc chưa tốt của học sinh.
+ Học tập: Giỏi – Khá – Trung bình – Yếu – Kém.
+ Hạnh kiểm: Tốt – Khá – Trung bình – Yếu.
+ Đặc điểm: Năng khiếu; thành tích đạt được; những điều chưa tốt.
*
Qua tìm hiểu sơ lược, giáo viên chủ nhiệm tiến hành sắp xếp chổ ngồi cho
học sinh (chú ý đến các học sinh có bệnh khuyết tật về mắt, tai…). Sau đó chia thành 4
tổ. Lập sơ đồ chổ ngồi thành 3 bản: tại lớp 1 bản, giao cho giám thị 1 bản, giáo viên lưu
lại một bản để tiện lợi cho việc theo dõi học sinh.
*
Nếu được hãy lập sơ đồ lớp học bằng chương trình Excel, trong đó có ghi
chú từng đặc điểm của từng học sinh và kèm theo hình ảnh, để thuận tiện theo dõi và
trao đổi với các giáo viên bộ môn.
3. Lập sổ chủ nhiệm
Giáo viên chủ nhiệm lập sổ chủ nhiệm theo mẫu qui định của nhà trường. Trong đó,
giờ, môn học của các em để tiện cho việc đưa rước. Cập nhật thường xuyên thời khóa
biểu thay đổi theo yêu cầu chung của Nhà trường.
Việc dạy và tổ chức cho học sinh hoạt động học tập trong và ngoài giờ là
*
vấn đề quan trọng, đòi hỏi giáo viên phải lên kế hoạch thực hiện rành mạch, cụ thể theo
tuần, tháng, ngày luôn có sự thay đổi gây hứng thú cho các em.
Bên cạnh đó, cần theo dõi học sinh vi phạm. Ghi rõ:
*
*
Họ và tên học sinh vi phạm.
*
Lỗi học sinh vi phạm, biện pháp xử lý.
*
Số lần vi phạm. Hiệu quả sau mỗi lần xử lý.
*
Mức độ vi phạm dẫn đến mức độ xử lý.
*
Cam kết giữa học sinh – phụ huynh học sinh – cô chủ nhiệm.
Lớp phó học tập.
*
Lớp phó lao động.
*
Lớp phó văn thể mỹ.
Cán sự bộ môn: Toán – Tiếng Anh – Văn – Hóa - Lý – Sinh – Sử – Địa –
*
GDCD – Thể dục (nhằm theo dõi về tình hình học tập của từng giờ để báo cáo kịp thời
đến giáo viên chủ nhiệm).
*
*
Thủ quĩ.
*
Đội xung kích trường (2 em 4 em).
*
Các tổ trưởng và tổ phó.
Sắp xếp chỗ ngồi: Trước hết hãy để cho các em quyền tự chọn chỗ ngồi
giám sát và nhắc nhở lẫn nhau trong việc giữ gìn vệ sinh chung, nhắm giáo dục tính
cộng đồng cho các em.
*
Thông báo các khoản thu đầu năm của học sinh có biên lai thu nhận và thời
hạn nộp. Nêu lên những trường hợp miễn, giảm để học sinh biết thêm chi tiết.
*
Đề nghị với học sinh việc thu quĩ lớp. Học sinh bàn bạc thảo luận và quyết
định. Quĩ lớp phải do thủ quĩ giữ có sổ ghi chép các khoản thu – chi – tồn rõ ràng và
công bố tài chính trước lớp hàng tuần.
*
Điều mà giáo viên chủ nhiệm lưu ý với học sinh là mốc xét thi đua.
+ Học kỳ I: 15/08 – 15/11. Có thể định mức thời gian thi đua giữa hoặc cuối học kỳ
+ Học kỳ II: 20/01 – 15/05. cũng có thể sơ kết vào cuối tuần tùy điều kiện và nội
dung.
Phổ biến cho học sinh rõ về các mức độ và hình thức khen thưởng được trích từ Qui
chế 40/2006 của Bộ Trưởng Bộ giáo dục ký ngày 05/10/2006.
5. Tổ chức họp phụ huynh học sinh đầu năm:
Xã hội chúng ta ngày nay phát triển mạnh mẽ, đời sống vật chất và tinh thần của
mỗi người ngày được nâng cao. sự phát triển nhanh, mạnh của công nghệ thông tin, đặc
biệt là internet, sự ra đời ngày càng nhiều của các trang mạng xã hội làm cho mọi người
xích lại gần nhau, việc tìm kiếm các thông tin thật dễ dàng nhưng không ít có sự tác
động tiêu cực làm sa sút về nhân cách đạo đức của con người mà trong đó có cả học sinh
chúng ta. Vâng, trên thực tế cho thấy các em ở lứa tuổi 15–16 có những thay đổi về tâm
sinh lý, thích bắt chước, đua đòi, thích chơi hơn là học và cũng dễ bị lôi kéo trước những
*
Thông báo các khoản thu đầu năm.
+ Phổ biến về nội qui lớp và bảng điểm thi đua cá nhân. Xin ý kiến đóng góp của
quí phụ huynh biểu quyết để thống nhất thực hiện.
+ Thông qua các bậc phụ huynh, giáo viên chủ nhiệm tìm hiểu và thu lượm thêm
một số thông tin về từng đối tượng học sinh về tính cách, sở thích, các hoạt động ở nhà
của các em nhằm có cách cư xử hợp lí đối với từng cá nhân. Nếu được có thể thực hiện
bảng điều tra cá nhân của học sinh.
Trang 9
Trần Thị Ngọc Hòa
Sáng kiến kinh nghiệm
Để có những kiến nghị thỏa đáng về tâm tư nguyện vọng của các bậc phụ huynh và
ngược lại những thông tin liên lạc cần thiết từ nhà trường gởi đến phụ huynh. Chúng ta
cần đề cử 3 phụ huynh đứng vào ban đại diện cha mẹ học sinh của nhà trường. Thư kí
ghi rõ họ tên – chức vụ của phụ huynh vào biên bản, kể cả các ý kiến đóng góp.
6. Tổ chức tiết sinh hoạt chủ nhiệm hàng tuần:
Theo bản thân tôi nghĩ tiết sinh hoạt chủ nhiệm hàng tuần rất quan trọng vì trong
thời gian đó các em học sinh hiểu nhau nhiều hơn, chúng ta có thể nhận biết rỏ hơn từng
học sinh, hiểu được tâm tư tình cảm của các em qua đó thắt chặt tình cảm của cô - trò
tăng cường tinh thần đoàn kết của lớp và trên mối quan hệ tốt đẹp đó chúng ta dể dàng
giáo dục các em trở thành con người toàn diện, sáng tạo và có ít cho xã hội . Để tiết sinh
hoạt chủ nhiệm đúng với ý nghĩa của nó thì đòi hỏi giáo viên chủ nhiệm cần phải xác
định rõ mục tiêu của tiết sinh hoạt nhằm đề ra nội dung thực hiện thích hợp.
Sáng kiến kinh nghiệm
b) Hoạt động 2: Theo dõi tình hình chung của Lớp
*
Tổ trưởng thu sổ tự rèn nộp lại cho giáo viên chủ nhiệm (phải có chữ ký
của phụ huynh học sinh hàng ngày).
*
Lớp trưởng tổng hợp các mặt nêu trước lớp: Về học tập (lớp phó học tập
báo cáo), về chuyên cần (lớp trưởng báo cáo), về nề nếp, việc thực hiện nội qui (đội sao
đỏ báo cáo), vệ sinh (lớp phó lao động báo cáo), công khai tài chính (thủ quĩ báo cáo),
về văn – thể – mỹ (lớp phó văn – thể – mỹ báo cáo). (nếu có nội dung)
Cử thư kí lớp ghi biên bản họp hàng tuần trong sổ họp lớp.
*
Lớp trưởng thông qua bảng xếp loại thi đua giữa các tổ – cá nhân, thông
báo trước lớp.
BẢNG ĐIỂM THEO DÕI VÀ ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG CÁC TỔ (Tham khảo)
Tổ
Điểm trừ
Điểm cộng
Tổng điểm
6
* Chú ý: Hạng của tổ xếp theo hạng nhất – nhì – ba – tư.
Xếp loại cá nhân theo A+, A, B, C, D.
Qua đó nêu lên được tổ mạnh nhất về mặt nào? Mặt nào còn hạn chế cần khắc
phục? Tương tự đối với tổ yếu – chủ yếu ở những mặt nào? Hướng khắc phục? Đồng
thời tuyên dương những cá nhân xuất sắc và phê bình những cá nhân chưa tốt – nêu lên
hình thức kỷ luật tương ứng.
c) Hoạt động 3: Nhận xét đánh giá của giáo viên chủ nhiệm
- Giáo viên chủ nhiệm cần nêu lên được sự tiến bộ của các em cụ thể ở những mặt
nào?
- Đồng thời động viên các em cố gắng tích cực trong việc phát huy các khả năng và
năng lực sẵn có của mình.
- Bên cạnh đó nhắc nhở những học sinh vi phạm, thi hành kỷ luật nghiêm khắc đối
với các em đó tránh tình trạng ‘Trống đánh xuôi, kèn thổi ngược”. Thực hiện đến nơi
đến chốn để các em khác không bắt chước bạn bị kỷ luật.
d) Hoạt động 4: Lập kế hoạch hoạt động tuần tới:
Lập kế hoạch hoạt động của lớp theo kế hoạch của nhà trường, Đoàn trường đề ra.
Phân công thực hiện.
e) Hoạt động 5: Giáo viên chủ nhiệm trả lời những thắc mắc của học sinh khi các
em có nhu cầu. Sau đó lớp phó văn – thể – mỹ tập bài hát tập thể cho lớp (hoặc cùng cả
lớp hát).
Đặc biệt là giáo viên chủ nhiệm phải tổ chức cho các em các hoạt động sinh hoạt
tập thể tránh tình trạng là sau khi hoàn thành các hoạt động ở trên thì thời gian còn lại cô
Trang 12
Trần Thị Ngọc Hòa
em dẫn chương trình giỏi của lớp.
Tiến hành hoạt động:
a) Hoạt động 1: Khởi động
Dẫn chương trình tuyên bố lí do, giới thiệu đại biểu tham dự, giới thiệu các thành
phần trong ban tổ chức, ban giám khảo, mời đại diện các tổ tham gia hoạt động.
b) Hoạt động 2: Tiến hành hoạt động theo hình thức đã vạch ra, ví dụ như: thi “kể
chuyện”, thi “tìm hiểu…”, thi “văn nghệ”, thi “biểu diễn thời trang”, thi “đố vui để học”
hoặc thi “hái hoa dân chủ”…
Trang 13
Trần Thị Ngọc Hòa
Sáng kiến kinh nghiệm
Dẫn chương trình nêu nội dung hoạt động theo chủ điểm mà ban tổ chức đã chuẩn
bị sẵn.
c) Hoạt động 3
Thư kí thông qua biên bản và tổng kết diểm cho từng tổ (hoặc từng đội).
d) Hoạt động 4
*
Dẫn chương trình công bố kết quả chung cuộc và đội thắng, cá nhân xuất sắc…
*
hoặc hai câu đầu của một bài hát, đội nào trả lời được tên bài hát thì dành quyền ưu tiên
trả lời và ghi điểm , trò chơi kết thúc đội nào nhiều điểm nhất chiến thắng.
- Trò chơi vận động tại chổ tạo sự năng động và mới mẻ, tăng sự đoàn kết thống
nhất cho học sinh:
+ Trò chơi "Bắn Tàu": Mỗi dãy bàn là một tàu và thống nhất đặt tên cho tàu của
mình( có thể đặt tên là tàu 1, 2, ...). khi nghe khẩu lệnh đầu tiên của người quản trò là "
Bắn tàu 1" thì cả tàu 1 cùng ngồi xuống và đứng lên liền hô tiếp "Bắn tàu 2"(có thể tùy ý
chọn bắn tàu nào mình muốn, không được bắn tàu đã thua cuộc) cứ tiếp tục như vậy cho
đến khi chọn ra được một tàu chiến thắng. Lưu ý những tàu mà khi được tàu bạn hô bắn
mà không thực hiện hoặc thực hiện không đều hoặc các thành viên trong tàu không
thống nhất được phải hô bắn tàu nào thì bị loại.
+ Trò chơi "Nghe gì ghi đó": Mỗi bạn sẽ được phát 1 cây viết và 1 tờ giấy. Trong
vòng 1 phút, các bạn sẽ ghi lại tất cả những tiếng động xung quanh mình. Ai ghi nhiều
hơn, người đó sẽ thắng.
Ý nghĩa: Đây là trò chơi nhằm rèn luyện kĩ năng lắng nghe, một trong những kĩ
năng quan trọng nhất để làm việc nhóm hiệu quả, phản ánh sự tôn trọng hay xây dựng ý
kiến lẫn nhau giữa các thành viên. Khi chịu lắng nghe, chắc chắn bạn sẽ có nhiều thông
tin để giải quyết vấn đề hiệu quả hơn.
+ Trò chơi: "Tìm vai": Mỗi bạn sẽ nhận được 1 tờ giấy, ghi rõ vai trò của từng
bạn (ví dụ lãnh đạo, người chống đối, ủng hộ...). Bạn không được "bật mí" cho các
thành viên còn lại biết vai trò của mình. Nhiệm vụ của các bạn là cùng nhau "diễn"
(thảo luận về 1 chủ đề nào đó) để "khán giả" nhận ra người nào đang giữ vai trò gì trong
nhóm. Nên tổ chức đứng thành vòng tròn.
Trò chơi giúp các bạn nhận đúng vai trò của từng thành viên trong nhóm, qua đó sẽ
giúp các bạn hiểu được tâm lí, tính cách của mỗi người để có cách ứng xử đúng và làm
việc nhóm hiệu quả hơn.
8. Phối hợp giữa giáo viên chủ nhiệm và các lực lượng giáo dục khác
Trang 15
Trần Thị Ngọc Hòa
Sáng kiến kinh nghiệm
- Bởi vì, các em có suy nghĩ học tốt các môn theo phân ban để có kiến thức vững
khi thi đại học theo phân ban đã chọn nên ít khi chú ý đến các môn như: Thể dục – Công
nghệ – Giáo dục công dân… Cho nên, nếu chúng ta không có sự liên hệ chặt chẽ với các
giáo viên bộ môn thì không theo dõi, nắm thông tin của các em về học tập, chuyên cần,
trật tự, nế nếp, tác phong làm ảnh hưởng đến chất lượng hai mặt giáo dục, khi đó giáo
dục không đảm bảo được tính chất toàn diện. Ngược lại, giáo viên bộ môn cũng nắm,
hiểu sâu sắc hơn về đối tượng học sinh của mình để có cách cư xử khéo léo, có phương
pháp giảng dạy thích hợp cho lớp nhằm đạt hiệu quả cao của tiết dạy.
Ví dụ: Thông qua sổ ghi đầu bài, qua lời tâm sự của giáo viên bộ môn phát hiện
những trường hợp có năng khiếu đặc biệt, nhưng lười chép bài, học bài.
Kiểm tra tập ghi chép của học sinh, liên hệ với phụ huynh, gia đình theo dõi kỹ việc học
tập ở nhà của học sinh.
Còn ở lớp phân công Lớp phó học tập theo dõi và kiểm tra thường xuyên việc ghi chép
bài của học sinh cá biệt để báo cáo lại giáo viên chủ nhiệm.
Bản thân học sinh cá biệt phải tự làm cam đoan trước tập thể lớp hứa sửa đổi những sai
lầm của mình. Tạo điều kiện phát triển năng khiếu cúa học sinh này.
Ví dụ: Trong giờ học bộ môn, giáo viên bộ môn nhận xét, xếp loại tiết B, lớp ồn…
Thật sự rất khó xử lý cá nhân nào gây ra với lý do chung chung. Trong cuộc họp của
Ban cán sự lớp về tổng kết hàng tuần, hãy yêu cầu những học sinh vị phạm tự giác nhận
lỗi hoặc Ban cán sự lớp chỉ ra cá nhân, tổ nào vi phạm để tiết sinh hoạt chủ nhiệm phê
bình những học sinh đó bằng hình thức cảnh cáo, nếu còn tái phạm nữa thì viết thư mời
phụ huynh (thường các em rất sợ GVCN chủ nhiệm mời phụ huynh; qua một số lần tâm
sự cùng các em được biết điều đó). Giáo viên chủ nhiệm xử phạt thật nghiêm khắc
không vị nể cá nhân nào? Chắc chắn ở những tiết sau lớp học tốt, ngoan hơn.
Môi trường sống: Gia đình, nhà trường Đứa trẻ học được gì
và xã hội
Giữa những người phê phán
Cách lên án người khác
Bầu không khí thù địch
Thích choảng nhau
Không khí hãi hùng
Thói sợ sệt
Cảnh đau sót
Sự đồng cảm
Không khí đố kỵ
Sự tham vọng
Trang 18
Trần Thị Ngọc Hòa
Sáng kiến kinh nghiệm
Những người khoan dung
tháng, học kỳ qua các văn bản cụ thể. Tổ chức cho học sinh tham quan nhằm giúp học
sinh hiểu rõ hơn những bài học cô động trên lớp mang tính chất thực tiễn; tham gia các
cuộc thi do Đoàn TN tổ chức như thi Tìm hiểu Điều Lệ Đoàn, Học tập theo tấm gương
Bác Hồ, thi tìm hiểu Luật Giao Thông, thi đố vui, thi văn nghệ (20/11)….
- Phối hợp cùng Bí thư Đoàn lựa chọn những Đội viên ưu tú của lớp giới thiệu và
kết nạp vào hàng ngũ của Đoàn làm hạt nhân, nồng cốt thúc đẩy phong trào lớp đi lên cố
gắng phấn đấu đạt lớp tập thể xã hội chủ nghĩa.
e) Phối hợp cùng Ban giám hiệu nhà trường – Ban cán sự lớp – Tập thể lớp
Căn cứ vào Qui chế 40 của Bộ trưởng Bộ giáo dục, căn cứ vào biểu quyết của tập
thể lớp, giáo viên chủ nhiệm họp và bình bầu xét thi đua – khen thưởng cho những học
sinh có thành tích trong học tập và trong hoạt động đảm bảo tính công bằng, dân chủ gây
sức thuyết phục đối với học sinh. Đồng thời kỷ luật những học sinh không tiến bộ, mắc
những sai lầm.
Trang 19
Trần Thị Ngọc Hòa
Sáng kiến kinh nghiệm
- Khen trước lớp: Những học sinh có biểu hiện tốt về hành vi đạo đức, học tập,
hoạt động văn – thể – mỹ… trong giờ sinh hoạt.
- Khiển trách trước lớp: Những học sinh vi phạm ở mức độ nhẹ như nói tục, chửi
thề, nghỉ học không xin phép 2 lần trong một tháng. Có ý kiến tham khảo của cán bộ
lớp; sau đó báo cáo lên Ban giám hiệu nhà trường.
- Khen thưởng trước toàn trường: Do Hiệu trưởng (hoặc hiệu phó) nhà trường biểu
dương và tặng giấy khen.
- Khiển trách trước toàn trường: Những học sinh vi phạm nhiều lần, mắc thái độ sai
như: Ăn cắp, đánh nhau, đọc sách báo đồi trụy hoặc có sai phạm khác với mức độ tương
vẫn còn số ít học sinh “ chưa ngoan” làm thế nào để giáo dục các em để góp phần đưa
thương hiệu của trường THPT Trấn Biên trở thành trường ‘Trọng điểm chất lượng cao”
của tỉnh Đồng Nai.
Bản thân ngay từ khi ra trường đã được giao công tác chủ nhiệm lớp cho đến nay đã
được 13 năm, khoảng thời gian không dài nhưng cũng đã để lại trong tôi nhiều niềm vui,
những kỷ niệm khó quên và bản thân luôn yêu thích công tác này. Những học sinh “
Chưa ngoan” của tôi cũng không ít, những cái tên Tuấn Minh 11A3, Thu Hằng 11A7,
Hưng Hòa 10B2, Công Danh 11B1…luôn làm tôi đau đầu khi nhận lớp nhưng giờ cũng
những cái tên đó làm cho tôi thấy hạnh phúc – hạnh phúc vì thấy các em đã thành công
trong công việc ổn định trong cuộc sống. Tôi nghĩ chìa khóa thành công của người giáo
viên chủ nhiệm chính là tâm huyết, trách nhiệm và tấm lòng yêu thương đối với học
sinh, đó là những yếu tố giúp cho giáo viên chủ nhiệm có được năng lực “ cảm hóa” học
sinh nói chung, học sinh chưa ngoan nói riêng. Tâm huyết, trách nhiệm và lòng yêu
thương nằm trong nhân cách của người thầy giáo. Giáo viên chủ nhiệm phải dùng nhân
cách của mình để tác động vào học sinh, giáo dục các em nên người. Đây chính là
Dùng nhân cách để giáo dục nhân cách là vậy.
IV. BÀI HỌC KINH NGHIỆM
Trang 21
Trần Thị Ngọc Hòa
Sáng kiến kinh nghiệm
Qua nhiều năm làm công tác chủ nhiệm lớp và quá trình tìm hiểu về công tác chủ
nhiệm của những giáo viên có kinh nghiệm lâu năm tôi rút ra được bài học kinh nghiệm
sau:
- Phải thương yêu, gần gũi, quan tâm lo lắng các em như những đứa con yêu quí
của mình như học sinh đã nói “Cô giáo như mẹ hiền”. Thiết nghĩ, nếu con của mình đến
- Thường xuyên giáo dục tư tưởng cho các em, biết yêu thương, đoàn kết, tương
thân tương ái, giúp đỡ nhau cùng tiến bộ. Mạnh dạn phê và tự phê để thấy rõ khuyết
điểm hay khó khăn cần vượt qua thử thách để làm chủ bản thân. Luôn hướng tới cuộc
sống “Khỏe – đẹp, có ích cho gia đình và xã hội” đạt tới đỉnh “Chân – thiện – mỹ”.
- Phải bao dung, tha thứ cho những học sinh mắc sai lầm, động viên, khuyên bảo,
đặc biệt quan tâm giúp đỡ các em cả vật chất lẫn tinh thần bởi “Nhân vô thập toàn”. Từ
đó cảm hóa các em trở thành người tốt.
- Giáo viên chủ nhiệm nên tìm hiểu một cách hết sức tế nhị học sinh “chưa ngoan”
từ cán bộ lớp đến những em thuộc “nhóm” của học sinh “chưa ngoan” để có kế hoạch
giáo dục các em.
- Khi đã tiếp xúc được với phụ huynh của học sinh “chưa ngoan”, điều cần tránh
là không nên gay gắt, dồn dập việc báo cáo và phê bình con em họ, vì hơn ai hết họ đã
từng nghe nhiều lời ca thán và đã biết rõ con em mình. Điều đó sẽ không có tác dụng gì
mà ngược lại làm mất đi ý nghĩ của sự hợp tác, phối hợp giáo dục. Vì vậy, cần phải giao
tiếp ở một góc độ cởi mở một cách hết sức tâm lý và tế nhị nhưng chân tình, tạo cho phụ
huynh học sinh một sự tin tưởng, một tình cảm gần gũi, thân mật, một thái độ tận tâm
hợp tác để giáo dục con em họ trở thành người tốt.
- Đối với các học sinh chưa ngoan thì sự động viên và khuyến khích có vai trò rất
quan trọng. Vì đa số các em là những học sinh có học lực yếu, dẫn đến bất mãn, không
có động cơ, ý thức học tập. chính vì vậy giáo viên chủ nhiệm phải quan tâm động viên
các em trên tinh thần “kiến tha lâu cũng đầy tổ”, “có công mài sắt có ngày nên kim”
- Giáo viên chủ nhiệm cũng nên đặt vấn đề thi đua của lớp lên hàng đầu, vì như
vậy dể gây áp lực cho học sinh .
Trang 23
Trần Thị Ngọc Hòa
Sáng kiến kinh nghiệm
G
K
2010-2011 11B1
40
5
28
6
1
2011-2012 11A5
40
5
29
6
2012-2013 11A4
42
1
2.5
0
0
0
33 84.5
7
17.5
0
0
0
0
0
37 88.1
5
- Chọn được lực lượng Ban cán sự lớp điều hành có năng lực, nhiệt tình trong hoạt
động, sẽ giúp giáo viên chủ nhiệm theo dõi và nắm sát tình hình lớp mặc dù không gặp
lớp thường xuyên.
- Hoàn thành và thực hiện đầy đủ qui chế, hồ sơ sổ sách do Ban giám hiệu qui
định.
- Có tư cách, uy tín, tác phong sinh hoạt đối với học sinh.
- Xây dựng được mối quan hệ tốt giữa giáo viên và học sinh, giữa gia đình và nhà
trường.
2. Mặt hạn chế
- Bộ phận giám thị còn mỏng có nhiều biến động khiến cho việc liên hệ khó khăn.
Trang 25
Copyright: Tài liệu đại học ©