BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH DOANH VÀ CÔNG NGHỆ HÀ NỘI
BÀI THU HOẠCH
GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG
Đề tài:
BẢN THU HOẠCH THÔNG QUA BUỔI NGOẠI
KHOÁ ĐỀN GIÓNG
HÀ NỘI – 2014
MỤC LỤC
MỤC LỤC................................................................................................................................................2
LỜI NÓI ĐẦU...........................................................................................................................................3
NỘI DUNG...............................................................................................................................................5
II. Bài học về bảo vệ Tổ quốc.................................................................................................................10
2.1. Tinh thần yêu nước........................................................................................................................10
2.2. Sức mạnh đại đoàn kết dân tộc.....................................................................................................10
2.3. Vận dụng mọi điều kiện để đánh giặc............................................................................................10
2.4. Về nghệ thuật “Chiến tranh du kích”, lấy ít thắng nhiều................................................................10
KẾT LUẬN..............................................................................................................................................11
TÀI LIỆU THAM KHẢO............................................................................................................................12
2
LỜI NÓI ĐẦU
Đền Phù Đổng hay còn gọi là đền Gióng thờ Thánh Gióng - Phù Đổng
Thiên Vương, nằm ở xã Phù Đổng, Gia Lâm, ngoại thành Hà Nội. Đền Phù
Đổng còn được gọi tên khác là đền Thượng, tương truyền được dựng trên nền
nhà cũ của Thánh Gióng, bên trong đê sông Đuống, còn đền Hạ thờ mẹ của
NỘI DUNG
I. Tổng quan về Đền Gióng
1.1. Địa Điểm
Đền Phù Đổng hay còn gọi là đền Gióng thờ Thánh Gióng - Phù Đổng Thiên
Vương, nằm ở xã Phù Đổng, Gia Lâm, ngoại thành Hà Nội.
Đền Phù Đổng còn được gọi là đền Thượng, tương truyền được dựng trên
nền nhà cũ của Thánh Gióng, bên trong đê sông Đuống, còn đền Hạ thờ mẹ của
Thánh Gióng nằm ngoài đê, gần nơi được cho là có dấu chân khổng lồ mà bà đã
ướm thử rồi sinh ra Thánh Gióng. Năm 1010 khi rời đô về Thăng Long, Lý Thái
Tổ đã cho dựng đền, đến nay đã được trùng tu nhiều lần.
1.2. Lịch sử liên quan:
Theo truyền thuyết, đền Gióng được xây dựng từ thời Hùng Vương thứ VI
thờ Thánh Gióng - Phù Đổng Thiên Vương. Sự tích Thánh Gióng dẹp giặc Ân là
biểu hiện của truyền thống đánh giặc giữ nước của cả dân tộc. Đó là niềm tự hào
lớn lao bởi ngay từ thuở dựng nước đã có kì tích đánh đuổi giặc ngoại xâm để
bảo vệ non sông, xứ sở, bảo vệ nhà nước Văn Lang mới xây dựng. Với công lao
to lớn đó, Thánh Gióng đã được vua Hùng Vương thứ VI phong là Phù Đổng
Thiên Vương.
Đền thờ Lê, vua Lê Đại Hành (980 - 1005) lại phong ông là Sóc Thiên
Vương, đổi Sóc Sơn thành Vệ Linh Sơn. Năm 981, sau khi đánh thắng quân
Tống trở về, vua lại phong ông là Phù Thánh Đại vương. Đến thời Lý, vua Lý
Thái Tổ đặt lại tên đền Gióng là Hiển Linh Điện, phong là Xung Thiên Thần
Vương. Thời Hậu Lê, Thánh Gióng được phong là Xung Thiên Đổng Thần
Vương, mẹ hiệu là Hiệu Thiên Mẫu. Vua Lê Kính Tông(1600 - 1619) niên hiệu
Hoằng Định có lập bia và tế lễ. Đến thời Lê Hiển Tông, niên hiệu Cảnh Hưng
(1740 - 1786) nhà vua đã cúng áo chầu và tiền vàng.
5
khi bên trên những cột gỗ có từ thời Lê Trung Hưng (thế kỷ 17) là những bức
hoành phi ghi lại những lời nói của Bác Hồ, những vần thơ Tố Hữu.Ấn tượng
nhất trong đền là cắp chiêng trống có đường kính lên tới 1,2m .Vào mùa lễ hội,
tiếng trống, tiếng chiêng rền vang sẽ làm không khí thêm phần hào hùng trong
những hoạt cảnh tái diễn trận chiến anh hùng của Thánh Gióng.
(Thủy đình đền Gióng)
Với mỗi ngôi đền thì phần quan trọng nhất bao giờ cũng là hậu cung, đền
Gióng cũng vậy. Đây là nơi đặt bức tượng Gióng cao hơn 2m, được tạc từ cách
đây trên 100 năm. Bên cạnh có hai hàng tượng gồm 6 quan văn võ, 2 người hầu
đứng, 2 phỗng quỳ và 4 lính hầu. Trong hậu cung cũng giữ một đôi chóe sứ là
cổ vật, chỉ dùng trong dịp lễ hội. Bậc thềm của hậu cung còn giữ được những
viên gạch chạm rồng, được cho là có từ thời nhà Lý. Trong đền còn có một bia
đá được dựng vào năm 1660.
Ngoài ra, từ cổng vào, bên phải của khu đền chính còn các nhà việc, dành cho
những người đến dự lễ hội, chia ra các ban tế của các xã xung quanh, bên trái
của đền là chùa Kiến Sơ.
Trước đền có thủy đình nằm trong hồ bán nguyệt, được xây dựng từ thời Lý.
Trải qua gần 1.000 năm nhưng những nét chạm trổ tài hoa trên gỗ vẫn còn gần
7
như nguyên vẹn. Hằng năm thủy đình vẫn đứng đó lặng nghe những liền anh
liền chị hát giao duyên trong ngày lễ hội (9-4 âm lịch).
1.4. Lễ Hội Gióng
Lễ hội Gióng làng Phù Đổng là lễ hội truyền thống thường niên, hình thành từ
thời Lý, được dân chúng các làng Phù Đổng, Phù Dực, Đổng Viên, Đổng Xuyên
đứng ra tổ chức, trở thành lễ hội nổi tiếng nhất vùng châu thổ Bắc Bộ. Đến nay,
lễ hội Gióng đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể đại diện
tranh, do sự xâm nhập và tiếp biến văn hóa, hội Gióng vẫn tồn tại một cách độc
lập và bền vững, không bị nhà nước hóa, thương mại hóa.Lễ hội Gióng là thiên
ca cho sức mạnh và nhân cách người Việt. Chúng ta cần gìn giữ và phát huy nó.
Ngoài ra còn hơn 10 hội gióng cũng thuộc địa bàn Hà Nội (gọi là vùng lan tỏa
vì chưa được Unesco công nhận) như: hội Gióng Bộ Đầu xã Bộ Đầu, huyện
Thường Tín; lễ hội thờ Thánh Gióng ở các làng Đặng Xá, Lệ Chi (huyện Gia
Lâm); các làng Phù Lỗ Đoài, Thanh Nhàn, Xuân Lai (huyện Sóc Sơn); Sơn Du,
Cán Khê, Đống Đồ (huyện Đông Anh); Xuân Tảo (huyện Từ Liêm); làng Hội
Xá (Quận Long Biên).
Hội Gióng là một lễ hội văn hóa cổ truyền mô phỏng một cách sinh động và
khoa học diễn biến các trận đấu của thánh Gióng và nhân dân Văn Lang với giặc
Ân. Thông qua đó có thể nâng cao nhận thức cộng đồng về các hình thức chiến
tranh bộ lạc thời cổ xưa và liên tưởng tới bản chất tất thắng của cuộc chiến tranh
nhân dân, toàn dân, toàn diện trong sự nghiệp giải phóng và bảo vệ Tổ quốc.
Theo các nhà nghiên cứu văn hóa dân gian, hội Gióng ở Sóc Sơn (nơi thánh
Gióng bay về trời) và hội Gióng ở xã Phù Đổng (nơi sinh ra thánh Gióng) có ý
nghĩa và hoàn chỉnh hơn những nơi khác, từ ý tứ truyền thuyết đến nghệ thuật
diễn xướng. Những nghi thức được quan tâm, chứa đựng trong nó sự huyền bí
và sức sống của một huyền thoại gắn liền với lòng tự chủ dân tộc của người Việt
Nam.
9
II. Bài học về bảo vệ Tổ quốc
Qua buổi ngoại khóa đi tham quan về Đền Gióng chúng em đã rút ra được
nhiều bài học về lịch sử đấu tranh và truyền thống yêu nước trống giặc ngoại
xâm trải dài trên lịch sử đất nước Việt.
2.1. Tinh thần yêu nước
Trong truyền thuyết Thánh Gióng, tiếng nói đầu tiên của một cậu bé suốt 3
năm không khóc không cười là tiếng nói xin đi đánh giặc. Đó không còn là tiếng