1. Lý do chọn chủ đề tiểu luận
1.1. Về mặt khoa học
Giáo dục và đào tạo là động lực cho sự phát triển khoa học và công nghệ,
phát triển kinh tế đất nước. Có thể khẳng định rằng không có giáo dục thì không có
bất cứ sự phát triển nào đối với con người, đối với nền kinh tế -văn hóa của đất
nước. Cở sở vật chất, thiết bị dạy học (CSVC, TBDH) được xem như một trong
những điều kiện quan trọng để thực hiện nhiệm vụ giáo dục và đào tạo.
1.2. Yêu cầu về chủ trương, chính sách
Trong chiến lược phát triển giáo dục từ năm 2011-2020 Quốc hội đã thông
qua, Thủ tướng chính phủ đã phê duyệt là: “Phải đổi mới căn bản toàn diện giáo
dục đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng được yêu cầu công
nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế”. Để đáp ứng được vai trò nhiệm vụ
quan trọng đó, giáo dục cần phải có bước chuyển biến mạnh mẽ, phải đổi mới,
trước hết là đổi mới công tác quản lý, đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới nội
dung chương trình sách giáo khoa, đổi mới công tác quản lý cơ sở vật chất, trang
thiết bị dạy và học.
Năm học 2016-2017 là năm học thứ ba triển khai thực hiện Nghị quyết số 2NQ/TW ngày 04/11/2013 Hội nghị Trung ương 8 (Khóa XI) về đổi mới căn bản và
toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong
điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế; năm
học: “Tiếp tục đổi mới công tác quản lý nâng cao chất lượng giáo dục”. Là một cán
bộ quản lý tâm huyết với sự nghiệp giáo dục, rất đồng tình và ủng hộ câu khẩu
hiệu trên của Bộ Giáo dục – Đào tạo. Theo tôi một ngôi trường muốn đổi mới quản
lý để nâng cao chất lượng giáo dục thì sản phẩm cuối cùng đó là:
- Tỉ lệ học sinh tốt nghiệp cao, số lượng học sinh đỗ vào các trường Đại học
và Cao đẳng nhiều, có nhiều học sinh đạt thành tích cao trong các kỳ thi chọn học
sinh giỏi cấp tỉnh cho tất cả các môn và lượng học sinh yếu kém giảm.
- Trường học không có tệ nạn xã hội và không ai vi phạm pháp luật.
2
2.2.1. Bảng thống kê cơ sở vật chất, thiết bị dạy học năm học 2016-2017
TT
Danh mục
Đơn vị
Số lượng
m2
Cần bổ
Ghi
sung
chú
I. CƠ SỞ VẬT CHẤT
1
Tổng diện tích toàn
01
26000
4000
54
01
54
4
5
6
môn vật lí
Phòng học bộ
môn hóa học
Phòng học bộ
môn sinh học
7
Thư viện
01
54
8
Phòng thiết bị
9
10
11
12
13
14
hiệu
Phòng họp
giao ban
Phòng họp HĐ
Phòng văn
thư lưu trữ
Phòng công
đoàn
Phòng đoàn
5
thanh niên
Phòng truyền
15
48
0
0
62,5
01
62,5
125
hoạt CM tổ Văn,
Sử, Địa
Phòng
17
sinh
hoạt CM tổ Lý,
Hóa, Sinh, CN
Phòng
18
sinh
hoạt chuyên môn tổ
Phòng học
môn công nghệ
Phòng học
ngoại ngữ
Phòng truyền
0
62,5
0
24
thống
Kho để hóa
chất
6
26
Nhà bảo vệ
02
30
27
01
144
II.THIẾT BỊ
sung
chú
1
Bàn ghế HS
Bộ
710
0
2
Sách GK
Quyển
1250
500
10
5
6
7
Sách tham
Số lượng
bổ Ghi
Danh mục
4
Đơn vị
Cần
TT
khảo
Tạp chí, các loại
sách khác
Máy tính để
bàn
Máy tính xách
Chiếc
02
13
Đầu DVD
Chiếc
01
14
Máy phô tô
Chiếc
01
01
01
7
15
Bàn ghế văn
Thực hiện phương châm “học đi đôi với hành” nhằm mục tiêu từng bước
nâng cao chất lượng dạy và học, đồng thời nâng cao hiệu quả việc sử dụng thiết bị,
trường THPT Tĩnh Gia 4 đã có những biện pháp cụ thể như: lập kế hoạch, kiểm tra
8
đột xuất, thanh tra chuyên môn, việc đánh giá giờ dạy của giáo viên được dựa trên
nhiều tiêu chí, trong đó có tiêu chí sử dụng thiết bị và đồ dùng dạy học.
Tuy nhiên, công tác quản lý, khai thác, sử dụng, bảo quản thiết bị, đồ dùng
dạy học cũng còn một số hạn chế như: Nhân viên phụ trách thiết bị, thí nghiệm
của nhà trường còn thiếu kinh nghiệm chưa được đào tạo đúng chuyên môn nghiệp
vụ nên phần nào hạn chế trong việc quản lí thiết bị và đồ dùng dạy học. Cơ sở vật
chất đảm bảo cho việc quản lý, sử dụng thiết bị, đồ dùng dạy học chưa đáp ứng
được yêu cầu tối thiểu, còn nhiều thiết bị đã cũ và hư hỏng, số lượng thiết bị cấp
phát còn thiếu, chất lượng TBDH chưa đảm bảo.
Giáo viên nhà trường còn xem nhẹ việc áp công nghệ thông tin và sử dụng
TBDH vào công tác dạy và học, sử dụng chưa thường xuyên, chưa đúng quy định;
một bộ phận giáo viên chưa nhận thức đầy đủ hiệu quả sử dụng thiết bị và đồ dùng
dạy học, nên chưa tích cực sử dụng thiết bị dạy học vào bài giảng khi lên lớp.
Số lượng giáo viên đăng kí mượn và sử dụng TBDH khi lên lớp còn ít, đại đa
số giáo viên chưa được tập huấn cách sử dụng TBDH trong các giờ thực hành ở
các bộ môn vật lí, công nghệ, sinh học, hóa học.
Số lượng giáo viên tính tỉ lệ trên lớp học của nhà trường là đủ so với quy định
của ngành, tuy nhiên còn thiếu cục bộ giáo viên ở một số bộ môn như: giáo viên
môn Lịch sử, giáo viên môn công nghệ. Do đó dẫn tới tình trạng phân công giáo
viên giảng dạy quá số tiết quy định, dẫn đến hiệu quả sử dụng CSVC, TBDH chưa
cao trong các giờ lên lớp.
2.2.4.Huy động nguồn lực để mua sắm, bổ sung cơ sở vật chất, thiết bị dạy học
Trong điều kiện suy thoái kinh tế toàn cầu, nên ngân sách nhà nước dành cho
ngành giáo dục nói chung và dành cho nhà trường còn nhiều hạn chế. Vì vậy để
và đào tạo đúng chuyên môn.
- Còn thiếu các phòng học chức năng hiện đại như: phòng học tiếng (hiện mới
có 01 phòng), nhà tập đa năng, phòng học môn công nghệ.
- Các trang thiết bị được cấp phát theo dự án chất lượng không cao, tuổi thọ
thấp.
10
2.3.3.Thuận lợi
Những điểm mạnh về CSVC, TBDH nêu trên là một thuận lợi cơ bản để nhà
trường quản lý và sử dụng phục vụ trong công tác giáo dục. Ban giám hiệu nhà
trường đã có biện pháp chỉ đạo, quản lý phù hợp động viên, khuyến khích cán bộgiáo viên khai thác sử dụng CSVC, TBDH hiện có thực sự góp phần không nhỏ
trong việc nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường.
2.3.4. Khó khăn
- Diện tích sân chơi bãi tập còn hẹp chưa đáp ứng được theo quy định của
ngành.
- Việc cấp kinh phí cho nhà trường để đầu tư cho mua sắm trang thiết bị và
xây dựng cơ sở vật chất còn ít.
- Đội ngũ giáo viên còn thiếu cục bộ ở một số môn, dạy thừa số tiết so với
quy định, do đó việc sử dụng CSVC,TBDH chưa tốt.
- Thiết bị cấp phát còn thiếu và lạc hậu, chất lượng thiết bị kém.
- Ý thức bảo quản và sử dụng TBDH của một số em học sinh chưa cao.
- Đời sống của nhân dân trong vùng đại đa số còn nghèo, các doanh nghiệp
trên địa bàn còn ít và quy mô nhỏ bé dẫn đến việc vận động ủng hộ kinh phí đầu tư
cho CSVC, TBDH còn nhiều khó khăn.
2.4. Kinh nghiệm thực tế của bản thân trong đổi mới và nâng cao chất lượng
quản lý và sử dụng cơ sở vật chất, thiết bị dạy học
2.4.1. Một số kết quả đạt được
a. Công tác bảo quản
- Phòng TBDH và thí nghiệm phải được vệ sinh sạch sẽ, gọn gàng, thường
sử dụng CSVC, TBDH có sự tiến bộ.
- Nhà trường có sự tham mưu với các cấp ủy Đảng-chính quyền, đặc biệt là
sự quan tâm và đầu tư về CSVC, TBDH của Sở giáo dục và UBND tỉnh.
- Có sự phối hợp và ủng hộ của hội phụ huynh học sinh.
12
- Biện pháp quản lý, chỉ đạo, tổ chức thực hiện của nhà trường phù hợp với
thực tế nhiệm vụ năm học.
2.4.2. Một số tồn tại
- Nhận thức của một số bộ phận giáo viên-nhân viên còn hạn chế, trình độ và
điều kiện tiếp cận những phương tiện kỹ thuật mới hiện đại chưa đạt yêu cầu nên
nhiều tiết dạy chưa coi trọng sử dụng TBDH, dạy chay dẫn đến kết quả giờ dạy
thấp.
- Ý thức bảo quản và sử dụng TBDH của một số học sinh còn chưa tốt.
- CSVC còn thiếu, chưa có nhân viên phụ trách TBDH được đào tạo đúng
chuyên môn, việc sắp xếp thiết bị cho một tiết dạy chưa khoa học ảnh hưởng đến
giờ dạy của giáo viên.
- Việc tuyên truyền, công tác xã hội hóa giáo dục chưa có tốt nên nguồn kinh
phí đầu tư cho CSVC, TBDH của nhà trường từ nguồn đó không hiệu quả.
Nguyên nhân tồn tại.
- Nguồn ngân sách của nhà nước đầu tư cho xây dựng cơ sở vật chất, thiết bị
dạy học chưa đáp ứng được yêu cầu đổi mới giáo dục.
- Công tác kiểm định chất lượng các TBDH cấp cho các trường còn hạn chế.
Đa số TBDH được sản xuất tại Trung Quốc.
- Công tác bồi dưỡng kỹ năng sử dụng TBDH của ngành hàng năm còn ít.
- Công tác chỉ đạo, quản lý ở các tổ chuyên môn chưa chặt chẽ và sát sao,
chưa động viên được giáo viên tự làm đồ dùng dạy học.
- Kinh phí hỗ trợ cho giáo viên tự thiết kế, sáng tạo và làm đồ dùng ở các tiết
học không được thỏa đáng.
thực hành sử dụng thiết bị dạy học.
- Giáo dục ý thức bảo quản và sử dụng CSVC, TBDH cho học sinh trong nhà
trường.
14
- Thay thế các thiết bị lạc hậu, không sử dụng được, mua sắm và bổ sung các
thiết bị mới.
- Tu sửa và nâng cấp các thiết bị dạy học.
- Đầu tư CSVC, TBDH bằng nhiều nguồn vốn, đảm bảo thiết bị đồng bộ.
- Rà soát việc quản lý và sử dụng các thiết bị cũng như nhu cầu thực tế của
nhà trường.
- Đảm bảo 100% giáo viên phải sử dụng TBDH ở các tiết dạy theo quy định
của ngành.
- Xin kinh phí xây dựng đủ các phòng học bộ môn, nhà tập đa năng theo quy
định, phòng học ngoại ngữ.
- Trang bị thêm 10 máy chiếu.
3.2. Kế hoạch hoạt động
3.2.1. Các hoạt động thực hiện ngắn hạn
Trong thời gian này nhà trường chuẩn bị công tác cho năm học mới, năm học
2016-2017, công tác quản lý CSVC, TBDH phải đảm bảo tốt các hoạt động của
nhà trường, cần thiết phải kiểm tra lại tài sản nhà trường.
3.2.2. Các hoạt động trong học kỳ I năm học 2016-2017
Trên cơ sở nhiệm vụ công tác đầu học kì của năm học, bản thân tôi dự kiến
tập trung chỉ đạo thực hiện có hiệu quả một số hoạt động chính như sau:
Thời gian
Hoạt động
CSVC, TBDH
Kiểm tra sửa
Toàn bộ các
chữa bàn ghế,
phòng học
điện, quạt, các
- Ban lao
Quy chế chi
tiêu nội bộ
động
- GVCN,
phòng học bộ
- Bảo vệ
môn và phòng
TV-TBDH
Thanh lí một số Quản lí số liệu
- HT, PHT, Kế
trách
Ngân sách
- TTCM, cán
- Xây dựng kế
bộ TBTN/
hoạch sử dụng
TBDH năm
học
Tháng 9
Bảo trì và sửa
năm 2016 chữa máy tính,
Gọn gàng, khoa
học, 60 máy tính
- CB phụ trách
sử dụng được
phòng tin học.
Ngân sách
TBDH, Các
- CB phụ trách
phòng học bộ
phòng học bộ
môn
môn
Kiểm tra sử
Tất cả đồ dùng
-Phó hiệu trưởng Quy chế chi
dụng TBDH
các môn học
-Tổ trưởng CM.
Đánh giá đồ
dùng dạy học
tiêu nội bộ
Quy chế chi
mừng ngày
máy phục vụ
20/11.
tiêu nội bộ
tự làm ở tổ CM
HS Thí nghiệm
thực hành
Tháng 10
năm 2016
thao giảng.
- Kiểm tra sử
dụng TBDH.
-Thi làm
TBDH cấp
trường.
- Ban giám hiệu. Quỹ thi đua
- Đánh giá ý
- Ban lao động
thức sử dụng
Điều kiện/rủi do:
- Tài chính hạn hẹp, chi nhiều cho các hoạt động chuyên môn.
- Thiết bị có nhiều hư hỏng.
Hướng khắc phục:
- Huy động các nguồn lực về tài chính.
- Sửa chữa và nâng cấp các trang thiết bị.
- Kinh phí từ ngân sách nhà nước cấp duy trì CSVC, TBDH hàng năm.
4. Kết luận và kiến nghị
4.1. Kết luận
- CSVC, TBDH là điều kiện để thực hiện mọi hoạt động của nhà trường, là
một trong những nhân tố quyết định hiệu quả quá trình dạy học và giáo dục. Việc
xây dựng, quản lí và sử dụng CSVC, TBDH có hiệu quả không chỉ là nhiệm vụ của
cán bộ quản lý mà là trách nhiệm của tất cả giáo viên, nhân viên và học sinh nhà
trường.
- Để có được một hệ thống CSVC, TBDH đáp ứng được nhu cầu phát triển
nhà trường, cần phát huy và huy động mọi tiềm lực trong và ngoài nhà trường.
- Người quản lí cần thực sự coi trọng công tác quản lí CSVC, TBDH, xác
định công tác đó là nghệ thuật, là khoa học và cả một quá trình có sự kế thừa và
không ngừng thay đổi để thích ứng.
4.2. Kiến nghị
- Bộ và Sở GD-ĐT cần quan tâm bồi dưỡng nghiệp vụ cho nhân viên chuyên
trách TBDH cũng như bồi dưỡng GV đứng lớp và bố trí đủ, đúng nhân viên
chuyên trách cho các trường.
- Tổ chức định kỳ thi tay nghề cho nhân viên phụ trách, GV sử dụng giỏ
TBDH, có đủ tài liệu hướng dẫn sử dụng.
18
- Học viện quản lí giáo dục ban hành bộ tài liệu về khoa học quản lí CSVC,
TBDH và các biểu mẫu quản lí, lưu trữ hồ sơ.