MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong một xã hội văn minh, trình độ dân trí cao và Nhà nước pháp
quyền đã được thiết lập trong cuộc sống thì việc từ chức trở thành một nét
đẹp của văn hóa ứng xử của những con người biết tự trọng, biết đặt lợi ích
của nhân dân, của đât nước lên trên những ham muốn không chính đáng.
Vì vậy, Văn hóa từ chức tuy còn mới mẻ nhưng là nhân tố mới trong
cuộc sống hôm nay và đang là vấn đề dư luận quan tâm.
2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Tìm hiểu về văn hóa từ chức ở Việt Nam.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: văn hóa từ chức ở Việt Nam.
- Phạm vi nghiên cứu: vấn đề từ chức ở Việt Nam.
4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
Tiểu luận được thực hiện thông qua nghiên cứu về văn hóa từ chức ở
Việt Nam, phương pháp nghiên cứu: tu thập tài liệu, tổng hợp và phân tích
tài liệu.

1


NỘI DUNG
I. Một số khái niệm.
I.1. Văn hóa là gì?
Văn hóa là một lĩnh vực tồn tại và phát triển gắn liền với đời sống của
nhân loại, là đặc trưng riêng của con người, ấy vậy mà mãi đến TK XVIII,
cuối TK XIX, các nhà khoa học trên thế giới mới nghiên cứu sâu về lĩnh
vực này.
Định nghĩa văn hóa đầu tiên được chấp nhận rộng rãi là do nhà nhân
chủng học E.B Tylor đưa ra : " văn hóa là một tổng thể phức tạp bao gồm
các kiến thức, tín ngưỡng, nghệ thuật, đạo đức, pháp lệ, phong tục và toàn

Đấy là cách người ta lựa chọn khi thấy không còn năng lực, tín
nhiệm, hoặc có thể bị cơ quan có thẩm quyền phế truất. Việc đó đã trở
thành một thói quen
ứng xử bình thường.
Người mà tự nhận thấy tín nhiệm của mình không còn, xin từ chức
thì đó là việc làm dũng cảm, mang tính đột phá. Đó là một ứng xử rất văn
hoá, phải được trân trọng. Những người xin từ chức dù được chấp nhận hay
không cũng nên và phải được xã hội tôn trọng, ghi nhận.
Chúng ta phải nhận thức cho đúng, việc từ chức không phải vết hằn,
gắn lên người ta như một án tích. Nó chỉ là sự đánh giá trách nhiệm của
4


người đó, trong một thời gian cụ thể. Khi làm tốt, có thể tiếp tục trở lại
chức vụ đó, hoặc vị trí cao hơn.
II.2 Từ chức và văn hóa chính trị
Từ chức gắn với văn hóa chính trị. Trên thế giới, một nhà lãnh đạo, một
chính khách khi thấy mình không còn được tin tưởng và được tín nhiệm
nữa thì đều sẵn sàng xin từ chức.
Đó không phải là sự chối bỏ trách nhiệm, mà là phản ứng tự nhiên của
lòng tự trọng, nền tảng cơ bản nhất của văn hóa chính trị.
Bộ trưởng ở các nước thường chỉ phải chịu trách nhiệm chính trị ( tức là
trách nhiệm về các chính sách do họ đề ra, chứ không phải về việc thi hành
chính sách cụ thể). Tuy nhiên, do chế tài của trách nhiệm chính trị là sự bất
tín nhiệm, nên họ phải rất giữ gìn. Bởi tín nhiệm có khi bị mất chỉ vì
chuyện chơi golf hoặc chuyện ham vui vẻ.
Ở ta, chưa có sự phân biệt tương đối rạch ròi giữa trách nhiệm trong việc
đề ra chính sách và trách nhiệm trong việc thực thi chính sách, giữa trách
nhiệm chính trị và trách nhiệm pháp lý. Bộ trưởng là người phải chịu trách
nhiệm trong toàn bộ lĩnh vực mình phụ trách. Đây là một thách thức rất lớn

Lã Thị Kim Oanh (năm 2004). Hành động từ chức của ông Ngọ được Quốc
hội và nhân dân hoan nghênh. Trong Đảng, trong nhà nước ta, thực hiện
văn hóa từ chức là rất hay, nhân dân rất đồng tình. Văn hóa từ chức ở Việt
Nam vẫn chưa phổ biến chỉ có một vài trường hợp, nhưng đang trong quá
trình hình thành. Vừa qua, Chính phủ chỉ đạo Bộ Nội vụ nghiên cứu xây
dựng Đề án tiếp tục cải cách chế độ công vụ, công chức, trong đó có việc
nghiên cứu xây dựng các quy định về từ chức của cán bộ, công chức và coi
từ chức - thuộc khía cạnh văn hóa của chế độ công vụ - là một nội dung
nằm trong chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn
2011 - 2020.

6


II.3 Nguyên nhân văn hóa từ chức ở Việt Nam chưa phát triển
Ở các nước phát triển, việc từ chức khá dễ dàng, vì văn hoá từ chức
đã trở thành một phần của đời sống công. Văn hoá này lại được nuôi dưỡng
trong môi trường xã hội thuận lợi. Không làm quan thì người ta có thể làm
rất nhiều việc khác. Cựu Tổng thống Mỹ B.Clinton khi còn đương chức
lương bình quân chỉ khoảng 200.000 USD/năm. Nhưng khi thôi chức, ông
có thể kiếm tới 300.000 USD/giờ bằng cách làm diễn giả. Đó là văn hoá từ
chức tại các nước phát triển, còn ở nước ta thì sao. Ở Việt Nam có hay
không văn hóa từ chức, và vì sao chuyện từ chức ở nước ta lại khó đến như
vậy ? Có một số nguyên nhân giải thích cho hiện tượng này.
Một là, ảnh hưởng của cơ chế tập trung, bao cấp. Mô hình quản lý
tập trung, quan liêu bao cấp tồn tại một thời gian khá dài trên đất nước ta.
Từ mắm muối, vải vóc, thịt cá... cho đến nhà cửa đều được phân phối. Chế
độ phân phối này lại “phân hạng” từ thấp đến cao. Chức vụ càng cao thì
được phân phối-hưởng quyền lợi càng nhiều. Cuộc đời của quan chức vì
thế gắn chặt vào chức tước, vào cái “ghế”. Cả cuộc đời họ như chỉ có một

Bản thân cán bộ lãnh đạo, quản lý cần phải tự nhận thức rằng chức vụ
không chỉ đi liền với quyền lợi, mà cao hơn phải thấy chức vụ đi liền với
trách nhiệm, với tinh thần, thái độ cống hiến, hy sinh.
Việc từ chức tự nguyện của người có chức, có quyền sẽ tạo cơ hội cơ cấu
lại, kiện toàn đội ngũ cán bộ của cơ quan, tổ chức nghĩa là tạo ra sự hợp lý
tốt hơn trong xã hội. Điều đó giúp những người thực sự có nhân cách, tài
giỏi, có trình độ, năng lực thực tiễn có thể phát huy cao nhất năng lực của
mình nếu ở đúng vị trí, đồng thời cũng giúp cho cơ quan, tổ chức và xã hội
tránh được những thiệt hại không đáng có.
Văn hóa có mặt trong tất cả những hoạt động sống của con người và là
tất yếu của cuộc sống, thế nên, văn hóa từ chức cũng biểu hiện sự tất yếu
của cuộc sống. Thiết nghĩ, từ chức sớm trở thành cách ứng xử bình thường
trong đời sống lãnh đạo, quản lý ở nước ta, đồng thời, văn hóa từ chức
cũng từ đó mà hình thành và phát triển.
8


II.5 Lấy phiếu tín nhiệm đặt nền móng cho văn hóa từ chức”
Kết quả lấy phiếu tín nhiệm là một chỉ số khách quan để cán bộ tự
tìm giải pháp tốt nhất cho mình, trong danh dự, văn hóa là tuyên bố từ
chức. Việc này khơi mào cho văn hóa từ chức thực sự.
Mục đích xây dựng đề án bỏ phiếu tín nhiệm là nhằm cụ thể hóa quy
định của Hiến pháp, luật tổ chức QH, luật giám sát QH về việc QH bỏ
phiếu tín nhiệm với các chức danh do QH bầu hoặc phê chuẩn. Ngoài ra,
Nghị quyết TƯ 4 cũng đề ra yêu cầu hàng năm lấy phiếu tín nhiệm đối với
những người giữ các chức danh mà QH bầu hoặc phê chuẩn.
Nội dung đề án vì vậy phải xử lý được cả 2 yêu cầu này. Nếu thu hẹp
đối tượng lấy phiếu tín nhiệm thì sẽ không “ôm” được hết các nhiệm vụ.
Tuy nhiên, nếu mở rộng tất cả các đối tượng theo tinh thần nghị quyết TƯ
4 thì dễ dẫn đến nguy cơ việc lấy phiếu tín nhiệm trở thành hình thức.

10


KẾT LUẬN
Việc từ chức khi tự thấy mình không đủ năng lực đảm nhiệm vị trí công
tác là một sự trung thực, dũng cảm rất đáng cho mọi người suy nghĩ. Mong
rằng nó trở thành chuyện bình thường và cần thiết diễn ra ở các cấp chính
quyền. Việc từ chức trong một khía cạnh nào đó cũng nói lên một điều là
đương sự thấy được trách nhiệm cá nhân trước những bê bối, sai phạm,
thậm chí là không thành công của một chủ trương, chính sách.
Từ chức phải được xem là chuyện cần thiết, bình thường trong hoạt động
công vụ.

11


MỤC LỤC
II.5 Lấy phiếu tín nhiệm đặt nền móng cho văn hóa từ chức”..............9

12