BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ
TRẦN THIỆN PHÚC

TỔ CHỨC DẠY HỌC THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC
MÔN QUẢN TRỊ MẠNG TAI TRƯỜNG
TRUNG CẤP NGHỀ THỚI LAI

NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC - 60140101

S K C0 0 4 5 3 7

Tp. Hồ Chí Minh, tháng 04/2015


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ
TRẦN THIỆN PHÚC

TỔ CHỨC DẠY HỌC THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC
MÔN QUẢN TRỊ MẠNG TẠI TRƯỜNG
TRUNG CẤP NGHỀ THỚI LAI

NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC – 601401


II. QUÁ TRÌNH ĐÀO TẠO:
1. Trung học chuyên nghiệp:
Hệ đào tạo:

Thời gian đào tạo từ …/… đến …/ …

Nơi học (trƣờng, thành phố):
Ngành học:
2. Đại học:
Hệ đào tạo: Chính quy

Thời gian đào tạo từ 09/2005 đến 09/2009

Nơi học (trƣờng, thành phố): Đại học Cần Thơ
Ngành học: Sƣ phạm Toán – Tin học.
III. QUÁ TRÌNH CÔNG TÁC CHUYÊN MÔN KỂ TỪ KHI TỐT NGHIỆP
ĐẠI HỌC:
Thời gian
Tháng 09/2009
đến nay

Nơi công tác
Trƣờng Trung cấp nghề Thới Lai

Công việc đảm nhiệm
Giảng dạy nghề Quản trị
mạng máy tính


ii

Đề tài “Tổ chức dạy học theo tiếp cận năng lực môn Quản trị mạng tại
trƣờng Trung cấp nghề Thới Lai” đƣợc thực hiện nhằm mục tiêu nâng cao chất
lƣợng dạy học, góp phần nâng cao chất lƣợng đào tạo nghề của trƣờng Trung cấp
nghề Thới Lai, hình thành các năng lực hành nghề cần thiết cho ngƣời lao động,
hƣớng đến đáp ứng yêu cầu hội nhập Cộng đồng kinh tế ASEAN vào năm 2015.
Bằng phƣơng pháp nghiên cứu lý luận, nghiên cứu thực tiễn qua việc lấy ý kiến
khảo sát bằng bảng hỏi và tiến hành thực nghiệm giảng dạy một bài giảng của mô
đun Quản trị mạng theo hƣớng tiếp cận năng lực dựa trên kế hoạch đã triển khai, đề
tài đã đạt đƣợc một số kết quả sau:
- Thực trạng dạy và học mô đun Quản trị mạng tại trƣờng Trung cấp nghề
Thới Lai còn nhiều mặt hạn chế: 77,8% giáo viên chƣa thiết kế giáo án tích hợp
chuẩn bị cho giảng dạy; tất cả giáo viên đều căn cứ vào chƣơng trình khung của Bộ
LĐ-TB&XH để làm cơ sở cho việc biên soạn tài liệu dạy học; trong quá trình tổ
chức dạy học 100% giáo viên đều ƣa thích lựa chọn hình thức dạy học toàn lớp bên
cạnh 55,6% giáo viên cũng dạy học theo từng cá nhân và 44,4% giáo viên dạy theo
nhóm; đặc biệt không có giáo viên nào ứng dụng dạy lý thuyết và thực hành song
song cùng một thời gian; những phƣơng pháp dạy học tích cực ngƣời học nhƣ
phƣơng pháp dựa trên giải quyết vấn đề và phƣơng pháp nêu vấn đề rất ít hoặc
không đƣợc giáo viên sử dụng đến; khi đánh giá kết quả học tập, giáo viên chƣa đề
ra rõ từng tiêu chí đánh giá cho từng công việc/bài tập cụ thể mà chỉ lựa chọn nội
dung trọng tâm của bài học để đƣa vào bài kiểm tra.
- Để khắc phục những khó khăn trong quá trình dạy học tại trƣờng, tác giả
xây dựng tiến trình tổ chức dạy học mô đun Quản trị mạng theo tiếp cận năng lực và
áp dụng dạy thực nghiệm 1 bài (10 giờ) trong mô đun Quản trị mạng cho 1 nhóm
đối chứng (ĐC) và nhóm thực nghiệm (TN) tại trƣờng Trung cấp nghề Thới Lai.
Trong các giờ học thực nghiệm, học sinh của nhóm thực nghiệm học tập chủ động,
tích cực hơn và đạt kết quả học tập cao hơn nhóm đối chứng, cụ thể là số lƣợng bài


v

organizing plan, the thesis has achieved some following results:
- The current state of teaching and learning Network Administration module
at Thoi Lai vocational school has also been many drawbacks: 77.8% of teachers did
not design integrated lesson plans for teaching; all teachers were based on the
framework program of the Ministry of Labour-Invalids and Social Affairs as a basis
for the compilation of teaching materials; when teaching teachers chose the
forms of class organisation such as whole class (100%), individual work (55.6%)
and group teaching (44.4%); especially there were not any teachers who teach the
theory and practice at the same time; active leaning and teaching methods like
problem solving and issue raising method were very little used or not; in adition,
teachers did not have any criteria in assessing learning outcomes for each specific
job but they often chose content focus of the lesson in testing.
- To overcome these difficulties in teaching at Thoi Lai vocational school,
the research has been designed not only to give the process of competency-based
teaching organization for Network Administration module but also to teach one
lesson (within 10 hours) with classroom experiments, including one control group
and experimental group (TN). During experimental teaching, students of
experimental groups were more active and got higher testing results than that of
control group. In fact, the number of test which scores of 7 or higher in the group
TN was significantly higher than that of control one. Assessment opinion collected


vii
from teachers in classroom observation and learning behavior of students also
demonstrated that the suggestive process of competency-based teaching
organization is appropriate, can apply for teaching in reality and effects
significantly in forming competence for students.


viii



ix
1.3.3 Tổ chức dạy học ...........................................................................................18
1.3.4 Mô đun .........................................................................................................20
1.4 ĐÀO TẠO THEO NĂNG LỰC .........................................................................20
1.4.1 Triết lý đào tạo theo năng lực ......................................................................20
1.4.2 Đặc điểm đào tạo theo năng lực...................................................................21
1.4.2.1 Định hƣớng đầu ra ..............................................................................21
1.4.2.2 Dạy và học các năng lực.....................................................................22
1.4.2.3 Đánh giá và xác nhận năng lực ..........................................................23
1.4.2.4 Phƣơng thức đào tạo năng lực ............................................................23
1.4.3 Đánh giá kết quả học tập của ngƣời học ......................................................24
1.4.3.1 Các loại đánh giá trong đào tạo theo năng lực ...................................24
1.4.3.2 Quy trình đánh giá ngƣời học theo năng lực.......................................25
1.4.4 So sánh giữa đào tạo theo năng lực và đào tạo truyền thống ......................27
1.4.5 Ƣu điểm và hạn chế của hệ thống đào tạo theo năng lực ............................27
1.4.6 Yêu cầu đối với GV trong đào tạo theo năng lực ........................................28
1.5 TỔ CHỨC DẠY HỌC MÔ ĐUN THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC ..................28
1.5.1 Các nguyên tắc tổ chức dạy học theo tiếp cận năng lực ..............................28
1.5.1.1 Đảm bảo mục tiêu đào tạo ..................................................................28
1.5.1.2 Đảm bảo phù hợp với nhu cầu, hứng thú và năng lực của HS ...........29
1.5.1.3 Đảm bảo khả năng ứng dụng ..............................................................29
1.5.1.4 Đảm bảo đáp ứng yêu cầu kết quả đầu ra ..........................................30
1.5.2 Tiến trình tổ chức dạy học mô đun ..............................................................30
1.5.3 Các hình thức tổ chức dạy học.....................................................................31
1.5.3.1 Dạy học toàn lớp ................................................................................31
1.5.3.2 Dạy học theo nhóm ............................................................................32
1.5.3.3 Dạy học theo cá nhân .........................................................................33
1.5.3.4 Vận dụng các hình thức tổ chức dạy học ...........................................34

2.3.3 Kết quả khảo sát thực trạng tại trƣờng TCNTL ...........................................54
2.3.3.1 Hoạt động dạy học mô đun QTM.......................................................54
2.3.3.2 Chƣơng trình, nội dung bài giảng mô đun QTM ...............................62


xi
2.3.3.3 Cơ sở vật chất phục vụ dạy học mô đun QTM. .................................64
2.3.3.4 Sự hài lòng của HS khi học mô đun QTM .........................................65
Kết luận chƣơng 2 .....................................................................................................73
Chƣơng 3 TỔ CHỨC DẠY HỌC THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC MÔ ĐUN
QUẢN TRỊ MẠNG TẠI TRƢỜNG TRUNG CẤP NGHỀ THỚI LAI ...................74
3.1 NGHIÊN CỨU CHƢƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO CỦA MÔ ĐUN QTM .............74
3.1.1 Xác định hệ thống các năng lực trong mô đun QTM ..................................74
3.1.2 Mô tả các năng lực dƣới dạng kiến thức, kỹ năng và thái độ ......................74
3.2 DẠY HỌC BÀI QUẢN LÝ ĐĨA ........................................................................76
3.2.1 Chuẩn bị .......................................................................................................76
3.2.1.1 Xác định các tiểu kỹ năng ..................................................................76
3.2.1.2 Xác định các bài học ..........................................................................76
3.2.1.3 Xác định mục tiêu các bài học ...........................................................77
3.2.1.4 Biên tập nội dung các bài học ............................................................79
3.2.1.5 Soạn giáo án .......................................................................................79
3.2.1.6 Thiết kế các phiếu đánh giá ................................................................79
3.2.1.7 Chuẩn bị các phƣơng tiện dạy học .....................................................80
3.2.2 Thực hiện dạy học bài Quản lý đĩa ..............................................................84
3.2.2.1 Bài 5.1 Thiết lập hệ thống lƣu trữ trên đĩa Dynamic. ........................84
3.2.2.2 Bài 5.2 Xử lý xự cố, thiết lập hạn ngạch, nén và mã hóa dữ liệu trên
hệ thống lƣu trữ. .............................................................................................93
3.3 KIỂM NGHIỆM ĐÁNH GIÁ .............................................................................94
3.3.1 Mục đích ......................................................................................................94
3.3.2 Nội dung ......................................................................................................94


ĐGQT

Đánh giá quá trình

ĐGKQTH

Đánh giá két quả thực hiện

GV

Giáo viên

HS

Học sinh

NLTH

Năng lực thực hiện

QTM

Quản trị mạng

TCNTL

Trung cấp nghề Thới Lai




Sơ đồ 1.1 Quy trình đào tạo nghề theo năng lực .......................................................20
Sơ đồ 1.2 Triết lý đào tạo theo năng lực ...................................................................21


xv

DANH SÁCH CÁC BẢNG
BẢNG

TRANG

Bảng 1.1 So sánh đào tạo truyền thống và đào tạo theo năng lực ............................27
Bảng 2.1 Chƣơng trình khung nghề Quản trị mạng máy tính trình độ trung cấp nghề
...................................................................................................................................52
Bảng 2.2 Chƣơng trình đào tạo mô đun QTM ..........................................................53
Bảng 2.3 Trình độ của GV ........................................................................................54
Bảng 2.4 Độ tuổi của GV ..........................................................................................55
Bảng 2.5 Yêu cầu của GV về mục tiêu dạy học cần đạt đƣợc ..................................55
Bảng 2.6 Phƣơng thức soạn giáo án mà GV đã áp dụng ..........................................56
Bảng 2.7 Mức độ sử dụng các tài liệu để dạy học của GV .......................................56
Bảng 2.8 Các phƣơng tiện dạy học đƣợc GV sử dụng..............................................57
Bảng 2.9 Hình thức dạy học các GV đã áp dụng ......................................................58
Bảng 2.10 Ý kiến của GV đối với việc giảng dạy lý thuyết và thực hành................59
Bảng 2.11 Phƣơng pháp, kỹ thuật dạy học mà GV sử dụng khi giảng dạy ..............59
Bảng 2.12 Phƣơng pháp kiểm tra đánh giá mà GV đã áp dụng ................................60
Bảng 2.13 Những căn cứ đƣợc GV dùng trong kiểm tra đánh giá ...........................61
Bảng 2.14 Nội dung đánh giá đƣợc GV sử dụng ......................................................61
Bảng 2.15 Sự hài lòng của GV về kết quả kiểm tra đánh giá học sinh.....................62
Bảng 2.16 Nhận xét của GV về chƣơng trình mô đun QTM ....................................63

Bảng 3.12 Điểm đánh giá bài giảng của GV dự giờ .................................................98
Bảng 3.13 Bảng phân phối tần số điểm kiểm tra ....................................................100
Bảng 3.14 Bảng phân phối tần suất .........................................................................101
Bảng 3.15 Bảng phân phối tần suất hội tụ tiến .......................................................101
Bảng 3.16 Mô tả những tham số đặc trƣng của mẫu ..............................................103
Bảng 3.17 Kết quả Independent-Samples T-Test ...................................................104


1

MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Ngày nay, hầu hết mọi quốc gia trên thế giới nói chung và các nƣớc thuộc
khu vực Đông Nam Á nói riêng đều coi nhân tố con ngƣời hay nguồn nhân lực là
yếu tố cơ bản, quyết định quan trọng đến sự phát triển nhanh chóng và bền vững về
kinh tế - xã hội của một quốc gia. Hƣớng đến năm 2015, thời điểm Cộng đồng kinh
tế ASEAN (AEC) chính thức đƣợc thành lập, các quốc gia ASEAN đang rất tích
cực chuẩn bị về nhiều mặt để đáp ứng yêu cầu hội nhập, trong đó có phát triển
nguồn nhân lực chất lƣợng cao. Theo đó, đào tạo nghề chất lƣợng cao theo định
hƣớng nhu cầu là vấn đề đổi mới ƣu tiên xuyên suốt khu vực ASEAN.
Không nằm ngoài sự phát triển chung của các nƣớc ASEAN, Việt Nam đang
đối mặt với những thách thức mang tính khu vực trong bối cảnh hội nhập ASEAN.
Việt Nam xác định đổi mới đào tạo nghề, phát triển và nâng cao chất lƣợng nguồn
nhân lực là “đột phá chiến lƣợc” nhằm cung cấp đội ngũ lao động lành nghề, là yếu
tố then chốt đƣợc nêu trong Chiến lƣợc phát triển kinh tế - xã hội 2011 - 2020 để
đƣa Việt Nam trở thành nƣớc công nghiệp hóa và hội nhập thị trƣờng lao động tự
do ASEAN. Phù hợp với chiến lƣợc này, Chiến lƣợc phát triển dạy nghề Việt Nam
thời kỳ 2011-2020 nhằm cải thiện chất lƣợng và mở rộng quy mô dạy nghề “đáp
ứng nhu cầu các ngành và nghề có nhu cầu cao về nhân lực trong nƣớc và cho xuất
khẩu lao động” [1]. Trong Phê duyệt quy hoạch phát triển nhân lực Việt Nam thời

nghề nói chung.
2. Mục tiêu nghiên cứu
Tổ chức dạy học Quản trị mạng tại trƣờng Trung cấp nghề Thới Lai
(TCNTL) theo tếp cận năng lực nhằm nâng cao chất lƣợng dạy học, góp phần nâng
cao chất lƣợng đào tạo nghề của trƣờng TCNTL.
3. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lý luận về tổ chức dạy học theo tiếp cận năng lực trong
đào tạo nghề.
- Khảo sát thực trạng dạy học môn Quản trị mạng (QTM) tại trƣờng TCNTL.


3
- Thiết kế tiến trình tổ chức dạy học môn QTM tại trƣờng TCNTL theo tiếp
cận năng lực.
- Tiến hành dạy học môn QTM tại TCNTL nhằm kiểm nghiệm đánh giá kết
quả tác động của việc tổ chức dạy học môn QTM theo tiến trình đã thiết kế đến sự
hình thành năng lực của học sinh (HS).
4. Đối tƣợng và khách thể nghiên cứu
- Đối tƣợng nghiên cứu: Dạy học môn QTM tại trƣờng TCNTL theo tiếp cận
năng lực.
- Khách thể nghiên cứu: Hoạt động dạy - học môn QTM của giáo viên (GV)
và HS tại trƣờng TCNTL
5. Giả thuyết nghiên cứu
Chƣơng trình môn QTM đã đƣợc xây dựng theo mô đun tiếp cận năng lực
nhƣng triển khai dạy học tại trƣờng TCNTL còn nhiều hạn chế.
Nếu tổ chức dạy học QTM theo tiếp cận năng lực nhƣ đề xuất của tác giả sẽ
giúp HS hình thành đƣợc năng lực thực sự, góp phần nâng cao chất lƣợng đào tạo
nghề của nhà trƣờng.
6. Giới hạn đề tài
Do chƣơng trình môn QTM đã đƣợc thiết kế thành mô đun QTM (theo

để khảo sát quá trình dạy học mô đun QTM hiện nay của nhà trƣờng.
- Phƣơng pháp thực nghiệm sƣ phạm có đối chứng: Tiến hành thực nghiệm
giảng dạy cho một số bài giảng của mô đun QTM dựa trên kế hoạch đã triển khai tổ
chức dạy học theo hƣớng tiếp cận năng lực.
- Phƣơng pháp lấy ý kiến từ phiếu đánh giá bài giảng tích hợp: Thu thập ý
kiến của HS, GV dự giờ về tính hiệu quả, tính khả thi của việc tổ chức dạy thực
nghiệm mô đun QTM theo hƣớng tiếp cận năng lực tại trƣờng TCNTL.
+ Phương pháp thống kê toán học
Sử dụng một số phần mềm tin học để xử lý và trình bày số liệu nhằm phân
tích định lƣợng, định tính và kiểm chứng độ tin cậy của các số liệu.


5
8. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn gồm 3 chƣơng:
- Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về tổ chức dạy học theo tiếp cận năng lực
- Chƣơng 2: Thực trạng dạy học mô đun Quản trị mạng tại trƣờng Trung cấp
nghề Thới Lai
- Chƣơng 3: Tổ chức dạy học theo tiếp cận năng lực mô đun Quản trị mạng
tại trƣờng Trung cấp nghề Thới Lai.


8

Chƣơng 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC DẠY HỌC
THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC
1.1 LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ
1.1.1 Trên thế giới
Theo quan điểm của các nhà khoa học giáo dục phƣơng tây trong giáo dục

triển các chƣơng trình dựa trên năng lực, bao gồm: Mô tả rõ chuẩn đầu ra, sắp xếp
chúng một cách cẩn thận theo một trình tự. Xác định mục tiêu của chƣơng trình là
hƣớng vào việc học của ngƣời học chứ không hƣớng vào hoạt động dạy, từ đó lập
kế hoạch cho việc tổ chức dạy học theo năng lực. Việc tổ chức dạy học này sẽ đảm
bảo rằng ngƣời học có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ (công việc) sau khi tốt nghiệp
và tham gia vào hoạt động nghề nghiệp. Dạy học theo hƣớng tiếp cận năng lực
đƣợc cá nhân hoá để mỗi ngƣời có thể tự hoàn thành công việc bằng cách tìm hiểu
nhận thức vấn đề và đề xuất cách giải quyết một vấn đề, phát huy tối đa thế mạnh
của bản thân. Và cuối cùng thông qua việc tổ chức dạy học theo năng lực, có thể
đánh giá đƣợc hiệu quả đào tạo với từng cá nhân ngƣời học, ngƣời học cũng có thể
tự đánh giá đƣợc mức độ năng lực đạt đƣợc của bản thân so với yêu cầu của mục
tiêu đào tạo.
Tháng 11 năm 1991, trung tâm Quốc gia về đào tạo dựa trên năng lực của
Australia đã tổ chức hội thảo về đào tạo dựa trên năng lực. Mục đích của hội thảo
là để cung cấp một diễn đàn cho các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực đào tạo dựa trên
năng lực có thể trao đổi những ý kiến, quan điểm về vấn đề này. Các bài tham luận
bao gồm: Các báo cáo về cách giải quyết vấn đề đào tạo nghề dựa trên năng lực;
Các báo cáo về những dự án nghiên cứu của cá nhân. Hội thảo cũng đã thảo luận về
các vấn đề nảy sinh trong quá trình nghiên cứu, trao đổi về hệ thống lý luận đào tạo
theo năng lực đang có. Chƣơng trình hội thảo đƣợc tổ chức thành nhiều phiên họp
với các chủ đề là: 1- Phát triển và cung cấp các chƣơng trình đào tạo dựa trên năng
lực, 2 - Phát triển hệ thống các tiêu chuẩn năng lực. 3 - Các chƣơng trình đào tạo