NHẬN THỨC VÀ THÁI ĐỘ CỦA SINH VIÊN ĐỐI
VỚI BỘ MÔN GIÁO DỤC THỂ CHẤT TRONG
HỌC VIỆN BÁO CHÍ TUYÊN TRUYỀN HIỆN NAY
I. Giới thiệu về bộ môn:
Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại đã từng có lời dạy quý báu: “ Vì sự
nghiệp mười năm trồng cây, vì sự nghiệp trăm năm trồng người”, để sự
nghiệp trồng người gặt hái được những thành quả tốt đẹp, cần có sự kết
hợp hài hòa của nhiều yếu tố, trong đó, yếu tố giáo dục trí thể lực cho
con người là vô cùng quan trọng. Bởi vậy trong suốt nhiều năm qua,
mục tiêu giáo dục toàn diện cho thế hệ trẻ - những người chủ tương lai
của đất nước được phát triển cao không chỉ về trí tuệ, mà còn phát triển
mạnh mẽ cả về thể chất – luôn được Đảng và Nhà nước Việt Nam chú
trọng quan tâm, hoạch định triển khai. Nghị quyết Trung ương 2, khóa
VIII đã khẳng định: “Muốn xây dựng đất nước giàu mạnh, văn minh
phải có con người phát triển toàn diện, không chỉ phát triển về trí tuệ,
trong sáng về đạo đức lối sống mà phải là con người cường tráng về thể
chất. Chăm lo cho con người về thể chất là trách nhiệm của toàn xã hội,
của tất cả các ngành, các đoàn thể, trong đó có giáo dục – đào tạo, y tế
Thể dục thể thao”. Tới Nghị quyết Hội nghị Ban chấp hành Trung ương
9, khóa X cũng vẫn giữ vững quan điểm cần phải tập trung nâng cao
chất lượng giáo dục – đào tạo một cách toàn diện.
1
Nắm vững tư tưởng, đường lối chính sách của Đảng và Nhà
nước , Ban lãnh đạo Học viện Báo chí và Tuyên truyền đã sớm quan
tâm, đầu tư, tạo điều kiện cho ra đời và đầu tư phát triển bộ môn Giáo
dục thể chất, cả về cơ sở vật chất lẫn đội ngũ giảng viên chuyên môn
cao, giàu kinh nghiệm và nhiệt huyết với nghề.
viên”.
Nội dung chương trình giáo dục thể chất trong các trường Đại học,
Cao đẳng và Trung học chuyên nghiệp được tiến hành trong cả quá trình
học tập của sinh viên trong nhà trường bằng các hình thức:
* Giờ học thể dục thể thao chính khoá:
Là hình thức cơ bản nhất của giáo dục thể chất được tiến hành
trong kế hoạch học tập của nhà trường. Vì việc đào tạo cơ bản về thể
chất, thể thao cho học sinh sinh viên là nhiệm vụ cần thiết, nên trước hết
phải có nội dung thích hợp để phát triển các tố chất thể lực và phối hợp
vận động cho học sinh sinh viên. Đồng thời, giúp các em có trình độ
nhất định để tiếp thu được các kỹ thuật động tác thể dục thể thao.
Với mục tiêu chính của việc đào tạo cơ bản về thể chất và thể thao
trong trường học là: “Xúc tiến quá trình đào tạo năng lực đạt thành tích
trong thể chất và thể thao của học sinh sinh viên, phát triển các tố chất
thể lực, phát triển năng lực tâm lý, tạo ý thức tập luyện thể dục thể thao
3
thường xuyên, giáo dục được đức tính cơ bản và lòng nhân đạo cho học
sinh”.
Bản thân giờ học thể dục thể thao có ý nghĩa quan trọng nhiều mặt
đối với việc quản lý và giáo dục con người trong xã hội. Việc học tập
các bài tập thể dục, các kỹ thuật động tác là điều kiện cần thiết để con
người phát triển cơ thể một cách hài hoà, bảo vệ và củng cố sức khoẻ,
hình thành năng lực chung và chuyên môn.
* Giờ học ngoại khoá - tự tập:
Là nhu cầu và ham thích trong khi nhàn rỗi của một bộ phận học
sinh sinh viên với mục đích và nhiệm vụ là góp phần phát triển năng lực,
thể chất một cách toàn diện, đồng thời góp phần nâng cao thành tích thể
phần nâng cao thể lực giáo dục nhân cách, đạo đức, lối sống lành mạnh,
làm phong phú đời sống văn hóa và phát huy tinh thần dân tộc của con
người Việt Nam, tăng cường và giữ vững an ninh quốc phòng cho đất
nước. Hiện nay, các trường Đại học và Cao đẳng đều có xu hướng phát
triển về quy mô và đa dạng hóa loại hình đào tạo. Sự phát triển mạnh mẽ
về số lượng sinh viên đã đặt chất lượng giáo dục, trong đó có giáo dục
thể chất trước một thử thách to lớn.
Giáo dục thể chất trong nhà trường đóng một vị trí quan trọng
trong việc giáo dục con người phát triển toàn diện các mặt về: Đức – Trí
5
- Thể - Mỹ ... một mặt góp phần tích cực chuẩn bị nguồn nhân lực phục
vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, mặt khác là môi trường thuận
lợi và giàu tiềm năng để phát hiện và bồi dưỡng tài năng thể thao cho đất
nước.
Những tác động của giáo dục thể chất đến con người về các mặt :
- Đạo đức : tập luyện thể dục thể thao cũng có ảnh hưởng đến đạo
đức của chúng ta. Lòng kiên trì được trau dồi trong quá trình tập luyện
sẽ giúp ta rất nhiều trong cuộc sống . Khi phải đối mặt với những khó
khăn ta sẽ không chùn bước mà sẽ kiên nhẫn tìm giải pháp để vượt qua
chúng.
Ngoài ra tập luyện thể thao còn giúp chúng ta có một lối sống
lành mạnh (không hút thuốc, không tệ nạn xã hội,..) có cách cư xử giao
tiếp, văn minh, lịch sự, hoà đồng với bạn bè, tăng cường tình đoàn kết và
tinh thần tập thể.
Ý nghĩa của các môn thể dục, thể thao rất lớn, nó rèn luyện về trí
tuệ, về thể lực, phát triển về nhân cách. Nhưng bên cạnh đó nó còn rèn
luyện về bản lĩnh của con người.
chất nghệ sĩ, một tình yêu đối với cái đẹp, tình yêu con người và cuộc
sống. giàu khả năng cảm xúc, lĩnh hội thế giới thông qua cảm xúc, giúp
con người phát triển hài hoà trên tất cả các mặt tư duy logic, tạo điều
kiện để con người phát triển toàn diện.
7
Trên cơ sở đó hình thành cho học sinh, sinh viên thái độ tôn trọng,
yêu quý, giữ gìn bảo vệ cái đẹp chân chính, lành mạnh, văn minh, đồng
thời hình thành cho ta thái độ không khoang nhượng trước những biểu
hiện vô cảm thiếu trung thực, thiếu văn hoá hoặc trước những hành động
tiêu cực trong thể thao nói riêng , trong cuộc sống của con người và xã
hội nói chung.
Qua những phân tích trên, chúng ta có thể khẳng định được vai trò
rất quan trọng của Giáo dục thể chất trong trường học trong việc đào tạo
học sinh, sinh viên thành một nguồn nhân lực phát triển toàn diện, với
những con người có đạo đức, tri thức, sửa khoẻ, thẩm mỹ và nghề
nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và CNXH, chủ động
học tập và rèn luyện để góp phần làm rạng rõ non sông đất nước Việt
Nam.
Cần xây dựng chương trình môn học giáo dục thể chất, thông qua
quá trình giảng dạy cung cấp cho sinh viên những kiến thức, kỹ năng thể
dục thể thao cần thiết, phương pháp tập luyện hợp lý, phát triển các tố
chất vận động, giáo dục đạo, rèn luyện tinh thần tập thể, ý thức tổ chức
kỷ luật, xây dựng niềm tin, lối sống tích cực lành mạnh, nâng cao tinh
thần tự giác học tập và rèn luyện thân thể, nâng cao thể lực để học tập
tốt, làm việc tốt.
Ngoài ra, chú ý phát triển phong trào thể dục thể thao cho sinh
viên, tích cực đào tạo đội tuyển sinh viên đại diện cho Học viện tham gia
các giải đấu thể thao sinh viên trong khu vực địa bàn và toàn quốc.
Tại các trường cao đẳng, đại học, công tác giáo dục thể chất có thể
nói được các cấp lãnh đạo khá quan tâm, thể hiện qua việc thường xuyên
đổi mới, nâng cao trang thiết bị cơ sở vật chất, sân bãi dụng cụ và cả đội
ngũ giáo viên; một số trường đã đầu tư cải tạo và xây dựng nhiều công
trình thể dục thể thao mới to lớn và hiện đại, đã và đang phục vụ tốt cho
công tác giảng dạy nội khóa, hoạt động ngoại khóa, phong trào hoạt
động thể thao quần chúng và các giải thi đấu thể thao sinh viên... Nhưng
thực tế công tác giáo dục thể chất và thể thao học đường ở nhiều trường
Đại học và Cao đẳng còn bộc lộ nhiều hạn chế và chưa đáp ứng được
yêu cầu mục tiêu giáo dục đào tạo đã đề ra.
Chất lượng học tập nói chung và kết quả học tập môn học giáo dục
thể chất nói riêng phụ thuộc đáng kể vào thái độ của học sinh, sinh viên
với môn học, mà biểu hiện ra bên ngoài bằng sự hứng thú say mê của
người học đối với môn học giáo dục thể chất.
Vấn đề đặt ra ở đây là tại sao sinh viên trong quá trình học tập
phần lớn chỉ tập trung vào các môn học có liên quan trực tiếp đến những
môn họ sẽ ra công tác sau này mà thờ ơ, coi nhẹ việc học môn giáo dục
thể chất. Điều gì chi phối thái độ của các sinh viên đối với môn học giáo
dục thể chất và làm thế nào để nâng cao hứng thú, tích cực của sinh viên
trong giờ học giáo dục thể chất. Chính là trong suy nghĩ của các sinh
viên chỉ coi môn học giáo dục thể chất là môn phụ. Hầu hết sinh viên tập
trung cho việc học chuyên ngành là chính. Khi môn chuyên ngành được
tập trung một cách tối đa như vậy thì đồng nghĩa với việc những môn
học phụ bị xem nhẹ.
10
học tập của sinh viên tốt hơn, sinh viên không còn thấy sợ khi phải ra
sân học giờ thể dục mà ngược lại là hồ hởi khi được ra sân.
- Tận dụng thích đáng phương pháp trò chơi và thi đấu trong giờ
học: bằng việc tân dụng các hình thức trò chơi trong giờ học giúp sinh
viên cảm thấy giờ học không nặng nề và tẻ nhạt. Giảng viên luôn hoan
nghênh khi sinh viên tự sáng tác các trò chơi vận động mới.
- Đội ngũ giảng viên biết cách cổ vũ, khích lệ, động viên sinh viên
học tập: giúp các em tự tin và mạnh dạn thực hiện động tác kỹ thuật cho
giảng viên xem và sửa chữa lỗi kỹ thuật cho sinh viên.
- Giảng viên đưa ra chỉ tiêu phấn đấu cho từng nội dung và toàn
lớp học.
- Nhà trường tạo điều kiện tốt về sân bãi dụng cụ để học tập.
- Bố trí thời gian học tập hợp lý.
- Giảng viên tôn trọng học sinh, nhiệt tình dạy dỗ: thông qua biện
pháp này, tình cảm giữa thầy và trò sẽ được cải thiện một cách rõ rệt.
Sinh viên không ngại gần gũi và chia sẻ với thầy về những khó khăn
trong học tập cũng như trong cuộc sống.
- Không ngừng cải tiến giáo trình và nâng cao năng lực giảng dạy
của giáo viên: Bộ Giáo dục và Đào tạo đã lược bỏ những nội dung
12
không phù hợp, đưa thêm một số nội dung mới vào chương trình giảng
dạy, phù hợp với việc đổi mới nội dung chương trình giáo dục thể chất,
phù hợp với sự yêu thích của sinh viên và điều kiện cụ thể của từng nhà
trường. Các tiết học thể dục đều được tiến hành đỏi mới phương pháp
dạy học, giờ học sinh động, hấp dẫn gây hứng thú học tập cho sinh viên.
Hiệu quả giờ học theo đó từng bước được nâng cao.
- Lãnh đạo nhà trường chú trọng thăm lớp học.
đặc biệt là phải trở thành tấm gương tốt về phấn đấu và rèn luyện thể dục
thể thao. Bên cạnh đó cần tổ chức nhiều hoạt động thi đấu thể dục thể
thao trong và ngoài trường, trang bị luật chơi các môn thể dục thể thao
cho sinh viên.
* Đối với nhà trường:
Nhà trường phải tạo điều kiện tốt về sân bãi và dụng cụ để học tập,
tạo dựng phong trào thể dục thể thao tốt ở trong trường, đề cao vị trí
môn học giáo dục thể chất như những môn học khác trong trường. Nên
phát động phong trào và tham gia các giải thể thao sinh viên, qua đó
khích lệ sinh viên hưởng ứng và nỗ lực tập luyện.
14
* Đối với sinh viên:
Sinh viên phải có nhận thức đúng đắn về môn học, tin tưởng và tác
dụng của TDTT không chỉ đối với sức khỏe mà còn đối với việc học tập
của mình.
Đặc biệt là nên cảm thấy “xấu hổ” vì không hoàn thành được mục
tiêu thành tích chứ không phải xấu hổ vì tập không đẹp, không tốt.
Mong rằng, khẩu hiệu “khỏe để xây dựng Tổ quốc” luôn luôn
đúng và được sự hưởng ứng, thực hiện của mọi sinh viên, thanh niên trí
thức trẻ thay vì chỉ là một khẩu hiệu suông trong nhận thức của họ.
15