ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
TRẦN THÙY LINH
PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ NHÂN LỰC KHOA HỌC VÀ
CÔNG NGHỆ TRONG CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC Ở
VIỆT NAM
LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ KINH TẾ
CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH
Hà Nội - Năm 2016
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
TRẦN THÙY LINH
PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ NHÂN LỰC KHOA HỌC VÀ
CÔNG NGHỆ TRONG CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC Ở
VIỆT NAM
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ
MÃ SỐ: 60 34 04 10
LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ KINH TẾ
CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. NGUYỄN MẠNH HÙNG
XÁC NHẬN CỦA GVHD
nhiều kinh nghiệm trong thời gian thực hiện đề tài.
Tôi xin chân thành cám ơn các thầy, cô giáo trong Trƣờng Đại học kinh tế Đại học Quốc gia Hà Nội và bạn bè đã giúp đỡ tôi trong quá trình học tập cũng nhƣ
trong quá trình hoàn thành luận văn này.
Sau cùng, tôi xin gửi lời biết ơn sâu sắc đến gia đình đã luôn tạo điều kiện tốt
nhất cho tôi trong suốt quá trình học cũng nhƣ thực hiện luận văn.
Với thời gian nghiên cứu có hạn, trong khi vấn đề nghiên cứu rộng và phức
tạp. Mặc dù với sự nỗ lực cố gắng của bản thân, nhƣng sự hiểu biết của bản thân
còn hạn chế, luận văn không tránh khỏi những thiếu sót, rất mong nhận đƣợc sự góp
ý chân thành của quý Thầy, quý Cô, đồng nghiệp và bạn bè để luận văn đƣợc hoàn
thiện hơn.
Hà Nội, 14 tháng 01 năm 2015
Học viên
Trần Thùy Linh
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ......................................................................... i
DANH MỤC BẢNG BIỂU ....................................................................................... ii
PHẦN MỞ ĐẦU .........................................................................................................3
Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN
................................................................................... Error! Bookmark not defined.
VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ NHÂN LỰC KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ
TRONG CÁC TRƢỜNG ĐẠI HỌC ........................ Error! Bookmark not defined.
1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu ........................ Error! Bookmark not defined.
1.1.1. Các công trình nghiên cứu .............................. Error! Bookmark not defined.
1.1.2. Những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu ............ Error! Bookmark not defined.
1.2. Cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ nhân lực khoa học và công nghệ trong các
trƣờng đại học ........................................................... Error! Bookmark not defined.
1.2.1. Đội ngũ nhân lực khoa học và công nghệ trong các trƣờng đại học ....... Error!
trong các trƣờng đại học............................................ Error! Bookmark not defined.
3.1.2. Đào tạo, bồi dƣỡng và chất lƣợng nghiên cứu khoa học của cán bộ khoa học
và công nghệ ............................................................. Error! Bookmark not defined.
3.1.3. Số lƣợng đội ngũ nhân lực khoa học công nghệ ở trong các trƣờng đại học
................................................................................... Error! Bookmark not defined.
3.1.4. Ngân sách cho phát triển đội ngũ khoa học công nghệ trong các trƣờng đại
học ............................................................................. Error! Bookmark not defined.
3.1.5. Chính sách đãi ngộ và trọng dụng ................... Error! Bookmark not defined.
3.1.6. Đánh giá đội ngũ nhân lực khoa học công nghệ ........... Error! Bookmark not
defined.
3.2. Thực tiễn phát triển đội ngũ nhân lực khoa học và công nghệ trong các trƣờng
đại học ở Việt Nam thời gian qua. ............................ Error! Bookmark not defined.
3.2.1. Về cơ cấu ......................................................... Error! Bookmark not defined.
3.2.2. Về số lƣơng ..................................................... Error! Bookmark not defined.
3.2.3. Về chất lƣợng .................................................. Error! Bookmark not defined.
3.2.4. Về chính sách, thu nhập, đãi ngộ .................... Error! Bookmark not defined.
3.3. Đánh giá thực trạng phát triển đội ngũ nhân lực khoa học và công nghệ trong
các trƣờng đại học ở Việt Nam ................................. Error! Bookmark not defined.
3.3.1. Ƣu điểm ........................................................... Error! Bookmark not defined.
3.3.2. Hạn chế............................................................ Error! Bookmark not defined.
3.3.3. Nguyên nhân của hạn chế ............................... Error! Bookmark not defined.
Chƣơng 4 QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ NHÂN LỰC
................................................................................... Error! Bookmark not defined.
KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ TRONG CÁC TRƢỜNG ĐẠI HỌC ........... Error!
Bookmark not defined.
Ở VIỆT NAM THỜI GIAN TỚI .............................. Error! Bookmark not defined.
4.1. Bối cảnh mới và quan điểm phát triển đội ngũ nhân lực khoa học và công nghệ
trong các trƣờng đại học ở Việt Nam ........................ Error! Bookmark not defined.
Ký hiệu
1
ASEAN
Hiệp hội các nƣớc Đông Nam Á
2
BCHTW
Ban Chấp hành Trung Ƣơng
3
BTC
4
BTCTW
5
BTV
6
CBGV
Kinh tế - tài chính
12
KT - XH
Kinh tế - Xã hội
13
GD ĐH
Giáo dục Đại học
14
GD ĐT
Giáo dục - Đào tạo
15
QLKT
Quản lý kinh tế
16
QLNN
22
NC-PT
Nghiên cứu và phát triển
23
OECD
Tổ chức Hợp tác và phát triển kinh tế
24
UNESCO
25
NCKH
nghiên cứu khoa học
26
NCCB
Nghiên cứu cơ bản
27
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Đội ngũ cán bộ khoa học và công nghệ là một bộ phận quan trọng, quyết
định sự phát triển của các trƣờng đại học, đội ngũ này đóng vai trò quyết định tới
chất lƣợng và hiệu quả của công tác đào tạo, nghiên cứu khoa học và các mặt hoạt
động khác của các trƣờng đại học.
Trong thời gian vừa qua, nhằm phát triển đội ngũ nhân lực khoa học và công
nghệ trong các trƣờng đại học, Nhà nƣớc và bản thân các trƣờng đại học đã có
nhiều chính sách, cơ chế để phát triển đội ngũ này, đặc biệt là cơ chế về chính sách
đãi ngộ, cơ chế sử dụng, trọng dụng...
Bên cạnh những kết quả đạt đƣợc, nhìn tổng thể đến nay việc phát triển đội
ngũ nhân lực khoa học và công nghệ trong các trƣờng đại học vẫn còn nhiều bất
cập, chƣa tƣơng xứng với yêu cầu đặt ra trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng
sâu, rộng hiện nay nhƣ: Năng lực hội nhập quốc tế còn thấp; Số lƣợng nhân lực
chƣa đáp ứng đƣợc nhu cầu của nền giáo dục; Chất lƣợng nghiên cứu còn thấp so
với chuẩn quốc tế....
Vì vậy, việc nghiên cứu lý luận và thực tiễn phát triển đội ngũ nhân lực khoa
học và công nghệ trong các trƣờng đại học ở Việt Nam hiện nay là yêu cầu cấp
thiết đặt ra.
Câu hỏi nghiên cứu của luận văn là: Phát triển đội ngũ nhân lực khoa học và
công nghệ trong các trƣờng đại học hiện nay cần quy hoạch nhƣ thế nào? Các giải
pháp cơ bản nào để Nhà nƣớc và Bộ GD&ĐT phát triển nguồn nhân lực khoa học
và công nghệ trong các trƣờng Đại học phù hợp với bối cảnh mới trong thời gian
tới?
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
- Mục đích nghiên cứu:
Mục đích nghiên cứu của luận văn là trên cơ sở luận giải, phân tích những
vấn đề lý luận và thực tiễn về phát triển đội ngũ nhân lực khoa học và công nghệ
13.Nguyễn Thúy Hà, 2013. Báo cáo Chính sách phát triển nguồn nhân lực khoa
học và công nghệ . Hà Nội: NXB Trung tâm Thông tin Khoa học - Viện Nghiên cứu
lập pháp.
4
14. Nguyễn Thị Hạnh, 2010. Chính sách phát triển nhân lực khoa học và công nghệ
để xây dựng Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội. Luận văn thạc sỹ. Trƣờng Đại
học Khoa học xã hội và Nhân văn.
15. Thẩm Vinh Hoa và Ngô Quốc Diệu, 2008. Tôn trọng trí thức, tôn trọng nhân tài
kế lớn trăm năm chấn hưng đất nước. Hà Nội: Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia.
16. Cảnh Chí Hoàng và Trần Vĩnh Hoàng, 2013. Đào tạo và phát triển nguồn nhân
lực ở một số nước và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam. Trƣờng Đại học Tài chính
- Marketing
17. Nguyễn Đắc Hƣng, 2007. Phát triển nhân tài chấn hưng đất nước. Hà Nội: Nhà
xuất bản Chính trị Quốc gia.
18. Đoàn Văn Khái, 2005. Nguồn lực con người trong quá trình công nghiệp hóa,
hiện đại hóa ở Việt Nam. Hà Nội: Nhà xuất bản chính trị.
19. Đặng Bá Lâm và Trần Khánh Đức, 2002. Phát triển nhân lực công nghệ ưu tiên
ở nước ta trong thời kỳ công nghiệp hóa - hiện đại hóa. Hà Nội: Nhà xuất bản Giáo
dục.
20. Vũ Trọng Lãm, 2004. Kinh tế tri thức ở Việt Nam - Quan điểm và giải pháp
phát triển. Hà Nội: Nhà xuất bản Khoa học và Kỹ thuật.
21. Trần Thị Lan, 2014. Chất lượng lao động của đội ngũ trí thức giáo dục đại
họcViệt Nam . Luận án tiến sỹ. Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh
22. Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam, 2013. Kỷ yếu hội thảo phát
triển nguồn nhân lực khoa học và công nghệ phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa
trong điều kiện dân số vàng ở Việt Nam. Ban chấp hành trung ương, ban kinh tế.
Hà Nội, tháng 12 năm 2013.