I HC QUC GIA H NI
KHOA LUT

NGUYN TH NGC T

THựC THI PHáP LUậT Về PHáT HàNH GIấY Tờ
Có GIá TạI NGÂN HàNG THƯƠNG MạI Cổ PHầN ĐầU TƯ
Và PHáT TRIểN VIệT NAM (BIDV)

LUN VN THC S LUT HC

H NI - 2015


I HC QUC GIA H NI
KHOA LUT

NGUYN TH NGC T

THựC THI PHáP LUậT Về PHáT HàNH GIấY Tờ
Có GIá TạI NGÂN HàNG THƯƠNG MạI Cổ PHầN ĐầU TƯ
Và PHáT TRIểN VIệT NAM (BIDV)
Chuyờn ngnh: Lut Kinh t
Mó s: 60 38 01 07

LUN VN THC S LUT HC

Ngi hng dn khoa hc: PGS. TS Lấ TH THU THY

H NI - 2015


Khái niệm, đặc điểm giấy tờ có giá và phát hành giấy tờ có
giá tại ngân hàng thƣơng mại cổ phần .............................................. 8

1.1.1. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của giấy tờ có giá do ngân hàng
thương mại phát hành ........................................................................... 8
1.1.2. Khái niệm, đặc điểm của phát hành giấy tờ có giá tại ngân hàng
thương mại cổ phần ............................ Error! Bookmark not defined.
1.2.

Nội dung của pháp luật về phát hành giấy tờ có giá tại ngân
hàng thƣơng mại cổ phần ở Việt NamError! Bookmark not defined.

1.2.1. Chủ thế tham gia hoạt động phát hành giấy tờ có giáError! Bookmark not defin

1.2.2. Hình thức và phương thức phát hành giấy tờ có giáError! Bookmark not define
1.2.3. Trình tự, thủ tục phát hành giấy tờ có giáError! Bookmark not defined.
1.2.4. Bảo đảm bằng giấy tờ có giá .............. Error! Bookmark not defined.
1.3.

Khái quát về thực thi pháp luật về phát hành giấy tờ có giá
tại ngân hàng thƣơng mại cổ phần .. Error! Bookmark not defined.

Kết luận Chƣơng 1 ......................................... Error! Bookmark not defined.


Chƣơng 2: THỰC TIỄN THỰC THI PHÁP LUẬT VỀ PHÁT
HÀNH GIẤY TỜ CÓ GIÁ TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG
MẠI CỔ PHẦN BIDV ...................... Error! Bookmark not defined.
2.1.


Giải pháp hoàn thiện pháp luật về phát hành giấy tờ có giá
của tổ chức tín dụng ở Việt Nam ..... Error! Bookmark not defined.

3.2.1. Bổ sung các quy định pháp lý theo hướng thừa nhận đúng bản chất

của hoạt động phát hành giấy tờ có giá là một giao dịch vay tài sảnError! Bookmar


3.2.2.

Bổ sung các quy định pháp lý về quy trình phát hành giấy tờ có giáError! Bookmark

3.2.3. Bổ sung cơ sở pháp lý về đồng tiền phát hành và thanh toán
nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường đối với hoạt động phát hành
giấy tờ có giá của tổ chức tín dụng .... Error! Bookmark not defined.
3.3.

Giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về phát hành
giấy tờ có giá tại Ngân hàng BIDV .. Error! Bookmark not defined.

3.3.1. Sửa đổi quy định về thẩm quyền đối với chủ thể thực hiện hoạt
động phát hành giấy tờ có giá ............ Error! Bookmark not defined.

3.3.2. Hoàn thiện về quy trình thủ tục phát hành giấy tờ có giáError! Bookmark not d

3.3.3. Hoàn thiện về điều kiện phát hành giấy tờ có giáError! Bookmark not defined.
3.3.4. Bảo vệ quyền lợi của chủ thể trong hoạt động phát hành giấy tờ
có giá .................................................. Error! Bookmark not defined.
Kết luận Chƣơng 3 ......................................... Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN ..................................................... Error! Bookmark not defined.


Tên bảng

Trang

Bảng 2.1. Bảng cân đối kế toán hợp nhất

Error!

bảng

Bookmark
not
defined.
Bảng 2.2. Phát hành GTCG – Thuyết minh Báo cáo tài chính
hợp nhất

Error!
Bookmark
not
defined.


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài
Vốn kinh doanh của các tổ chức tín dụng (TCTD) chủ yếu là nguồn vốn
huy động, bởi vậy nghiệp vụ huy động vốn được coi là nghiệp vụ kinh doanh
quan trọng trong các TCTD, nhất là trong giai đoạn hội nhập hiện nay. Phát
hành giấy tờ có giá chính là một trong những hình thức huy động vốn của các
TCTD, chịu sự điều chỉnh chặt chẽ của pháp luật nhằm đảm bảo cho các

ty Chứng khoán Đầu tư (BSC), Công ty Cho thuê tài chính I & II, Công ty
Bảo hiểm đầu tư (BIC) với 20 chi nhánh trong cả nước và hiện diện thương
mại tại nhiều thị trường nước ngoài như: Lào, Campuchia, Myanmar, Nga,
Séc... các nghiệp vụ ngân hàng do BIDV cung cấp được trải rộng trên nhiều
địa bàn và là cơ sở để phản ánh thực tiễn thực thi pháp luật ngân hàng rõ nét
nhất, trong đó có nghiệp vụ liên quan tới hoạt động phát hành giấy tờ có giá.
Thực tế, hoạt động phát hành giấy tờ có giá tại BIDV là hoạt động cơ bản,
dựa vào đó BIDV có thể thực hiện hoạt động tín dụng và thanh toán, đáp ứng
yêu cầu của hoạt động ngân hàng. Trong thực tiễn thực thi pháp luật về phát
hành giấy tờ có giá tại BIDV phát sinh nhiều bất cập, hạn chế, cần thiết phải
có các giải pháp hoàn thiện.
Xuất phát từ những lý do nêu trên, tác giả đã chọn đề tài “Thực thi
pháp luật về phát hành giấy tờ có giá tại Ngân hàng thương mại cổ phần
đầu tư và phát triển Việt Nam (BIDV)” làm đề tài luận văn thạc sĩ.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Luận văn được thực hiện trên cơ sở tham khảo, nghiên cứu, phân tích
và kế thừa các quan điểm trong các tài liệu, công trình khoa học liên quan đến
đề tài nghiên cứu. Cụ thể, một số tài liệu nghiên cứu quan trọng kể tới như:
- Giáo trình Luật Ngân hàng Việt Nam của Trường Đại học Luật Hà
Nội do TS Võ Đình Toàn chủ biên, Hà Nội, NXB Công an nhân dân, 2014:

2


Giáo trình là tài liệu học thuật cơ bản cho hệ đào tạo chính quy về luật, trong
đó đề cập tới các khái niệm TCTD, giấy tờ có giá, nghiệp vụ phát hành giấy
tờ có giá dưới góc độ pháp lý, đồng thời, một phần giải thích bản chất pháp lý
của các chủ thể tham gia quan hệ này.
- TS Nguyễn Văn Tuyến, “Bàn về giao dịch phát hành giấy tờ có giá
của tổ chức tín dụng”, 2008: Trong bài viết của mình, TS Nguyễn Văn

khấu giấy tờ có giá thật sự đi vào cuộc sống và phát huy tác dụng như: Đẩy
mạnh tuyên truyền hoạt động chiết khấu, tái chiết khấu giấy tờ có giá để
người sở hữu giấy tờ có giá thấy được tiện ích của nghiệp vụ và hưởng ứng
trong việc sử dụng; TCTD cần chủ động nắm bắt kịp thời, đầy đủ những
thông tin cần thiết về giấy tờ có giá tạo điều kiện cho hoạt động chiết khấu, tái
chiết khấu giấy tờ có giá thông thoáng nhưng vẫn đảm bảo an toàn, hiệu quả.
Ngoài ra còn có một số công trình khoa học chuyên sâu liên quan tới đề
tài nghiên cứu như:
- Luận án tiến sĩ “Phát triển thị trường tiền tệ ở Việt Nam sau khi gia
nhập Tổ chức Thương mại thế giới” của TS Nguyễn Thị Thành, Trường Đại
học Kinh tế Quốc dân Hà Nội, 2013: Về lý luận, luận án khái quát có hệ
thống lý luận về thị trường tiền tệ, phân tích được những đặc điểm cơ bản, cấu
trúc và vai trò của thị trường tiền tệ đối với nền kinh tế, phân tích nội dung và
những nhân tố tác động đến sự phát triển tiền tệ ở Việt Nam sau khi gia nhập
WTO. Về thực tiễn, luận án đánh giá thực trạng thị trường tiền tệ ở Việt Nam
trong thời gian qua đồng thời phân tích được cơ chế hoạt động, mối quan hệ
giữa các bộ phận từ đó đề xuất giải pháp hoàn thiện thị trường.
- Luận án tiến sĩ “Giải pháp phát triển thị trường giao dịch các giấy tờ
có giá ngắn hạn ở Việt Nam” của TS Nguyễn Đức Toàn, Học viện Tài chính,
2009: Luận án nghiên cứu tổng quan những vấn đề cơ bản về thị trường giao
dịch các giấy tờ có giá ngắn hạn, phân tích thực trạng và đề ra các giải pháp
phát triển thị trường giao dịch các giấy tờ có giá ngắn hạn ở Việt Nam.

4


Tuy nhiên, việc nghiên cứu pháp luật về hoạt động phát hành giấy tờ có
giá và thực tiễn thực thi tại BIDV chưa được đề cập cụ thể tại các công trình
khoa học nêu trên. Vì vậy, việc nghiên cứu đề tài trên là cần thiết nhằm nâng
cao hiệu quả thực thi pháp luật về phát hành giấy tờ có giá tại BIDV.

có giá tại NHTMCP BIDV;
- Rút ra những kết quả đạt được, những tồn tại, thiếu sót, khó khăn,
vướng mắc trong thực thi pháp luật về phát hành giấy tờ có giá tại ngân hàng
thương mại (NHTM) và tại BIDV;
- Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả
thực thi pháp luật về phát hành giấy tờ có giá tại BIDV.
5. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
5.1. Đối tượng nghiên cứu
Luận văn tập trung nghiên cứu lý luận, các quy định pháp lý về phát
hành giấy tờ có giá tại NHTMCP và thực tiễn thực thi pháp luật về vấn đề
này tại BIDV, trên cơ sở đó nhằm hoàn thiện pháp luật về phát hành giấy tờ
có giá và nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về phát hành giấy tờ có giá
tại NHTMCP BIDV.
5.2. Phạm vi nghiên cứu
Luận văn có phạm vi nghiên cứu là các quy định pháp luật về phát
hành giấy tờ có giá, thực tiễn triển khai nghiệp vụ phát hành giấy tờ có
giá của BIDV.
6. Phƣơng pháp nghiên cứu
Trên cơ sở phương pháp luận, luận văn sử dụng các phương pháp
phân tích, tổng hợp, so sánh luật học, thống kê, phương pháp duy vật biện
chứng và duy vật lịch sử để tiếp cận, nghiên cứu những vấn đề thuộc nội
dung của đề tài.

6


Luận văn cũng kế thừa, tham khảo một số tài liệu, một số cuộc khảo
sát, các báo cáo liên quan đến đề tài.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn

Nam quy định về phát hành kỳ phiếu, tín phiếu, chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu
trong nước của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài:
Kỳ phiếu, tín phiếu, chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu (sau đây
gọi là giấy tờ có giá) là bằng chứng xác nhận nghĩa vụ trả nợ giữa
tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài phát hành với
người mua giấy tờ có giá trong một thời hạn nhất định, điều kiện trả
lãi và các điều kiện khác [11, Điều 2, khoản 1].

8


Hay nói các khác, các giấy tờ có giá do TCTD, chi nhánh ngân hàng
nước ngoài phát hành là một công cụ vay nợ trên thị trường tiền tệ, thị trường
vốn dưới hình thức giấy nhận nợ hoặc chứng chỉ tiền gửi trong đó TCTD, chi
nhánh ngân hàng nước ngoài cam kết trả gốc, lãi cho người mua sau một
khoảng thời gian nhất định.
Khoản 2 Điều 98 Luật Các tổ chức tín dụng năm 2010 quy định NHTM
được phát hành chứng chỉ tiền gửi, kỳ phiếu, trái phiếu, tín phiếu để huy động
vốn của các tổ chức, cá nhân trong nước và ngoài nước theo quy định của
Ngân hàng Nhà nước. Theo đó, có nhiều hình thức giấy tờ có giá khác nhau
để khách hàng có thể chọn lựa:
- Trái phiếu: Ở các nước phát triển, trái phiếu ngân hàng là một loại
công cụ nợ do NHTM phát hành nhằm tài trợ vốn cho hoạt động kinh doanh
cuả ngân hàng. Thông thường việc phát hành trái phiếu phải được sự cho
phép của Ngân hàng Trung ương. Kỳ hạn của trái phiếu rất phong phú: 7 năm,
10 năm, 20 năm... Chủng loại cũng rất đa dạng như: Trái phiếu có lãi suất
điều chỉnh, trái phiếu có lãi suất thả nổi, trái phiếu có lãi suất cố định, trái
phiếu có thể chuyển đổi sang cổ phiếu... Người sở hữu có thể bán trái phiếu
trên thị trường thứ cấp trước khi trái phiếu đó hết hạn [32].
Ở Việt Nam, trái phiếu ngân hàng là một công cụ vay nợ trung và dài

Kỳ phiếu được phát hành theo hai phương thức:
+ Phát hành lãi trả trước: Khách hàng mua kỳ phiếu sẽ trả số tiền mua
kỳ phiếu trừ đi số tiền lãi mà họ được hưởng. Lãi suất của kỳ phiếu trả lãi
trước cao hơn so với kỳ phiếu trả lãi sau nhằm hấp dẫn và thu hút khách hàng.
Khi đến hạn, NHTM sẽ trả cho khách hàng theo mệnh giá của kỳ phiếu.
+ Phát hành trả lãi sau: Khách hàng có thể mua tùy theo khả năng của
mình, NHTM ghi số tiền của khách hàng mua lên kỳ phiếu. Khi đến hạn
NHTM trả gốc và thanh toán lãi cho người mua kỳ phiếu.
Phát hành kỳ phiếu là một nghiệp vụ huy động vốn có tính hiệu quả

10


TÀI LIỆU THAM KHẢO

I. Tài liệu tiếng Việt
1.

BIDV (2013), Điều lệ về tổ chức và hoạt động của Ngân hàng thương
mại cổ phần đầu tư và phát triển Việt Nam.

2.

BIDV (2014), Báo cáo tài chính hợp nhất năm 2014 đã được kiểm toán.

3.

BIDV (2014), Công văn 641/CV-PTSPBB ngày 17/02/2014 v/v phát
hành giấy tờ có giá thông thường năm 2014.



10.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (2008), Quyết định số 07/2008/QĐNHNN ngày 24/3/2008 v/v ban hành Quy chế phát hành giấy tờ có giá
trong nước của tổ chức tín dụng, Hà Nội.

11


11.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (2013), Thông tư số 34/2013/TTNHNN ngày 31/12/2013 quy định về phát hành kỳ phiếu, tín phiếu,
chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu trong nước của tổ chức tín dụng, chi
nhánh ngân hàng nước ngoài, Hà Nội.

12.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (2011), Thông tư số 17/2011/TTNHNN ngày 18/8/2011 quy định v/v cho vay có bảo đảm bằng cầm cố
giấy tờ có giá của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đối với các tổ chức
tín dụng, Hà Nội.

13.

Quốc hội (2005), Bộ luật Dân sự, Hà Nội.

14.

Quốc hội (2005), Luật Các công cụ chuyển nhượng, Hà Nội.

15.


22.

Nguyễn Thị Anh Thơ (2006), Giấy tờ có giá - Một loại tài sản trong
quan hệ pháp luật dân sự, Luận văn thạc sĩ luật học, ĐH Luật Hà Nội.

23.

Thủ tướng Chính phủ (2013), Quyết định số 369/QĐ-TTg ngày
28/02/2013 v/v phê duyệt Chiến lược phát triển ngân hàng phát triển
Việt Nam đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030, Hà Nội.

12


24.

Thủ tướng Chính phủ (2006), Quyết định số 112/2006/QĐ-TTg ngày
24/5/2006 v/v phê duyệt Đề án phát triển ngành Ngân hàng Việt Nam
đến năm 2010 và định hướng đến năm 2020, Hà Nội.

25.

Nguyễn Đức Toàn (2009), Giải pháp phát triển thị trường giao dịch
các giấy tờ có giá ngắn hạn ở Việt Nam, Luận án tiến sĩ, Học viện Tài
chính, Hà Nội.

26.

Võ Đình Toàn (2014), Giáo trình Luật Ngân hàng Việt Nam của


13