ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
------------------

PHẠM THỊ HƢƠNG

ĐẢNG BỘ TỈNH THÁI BÌNH LÃNH ĐẠO CHIẾN TRANH
DU KÍCH TRONG THỜI KỲ KHÁNG CHIẾN CHỐNG
THỰC DÂN PHÁP (1946-1954)

LUẬN VĂN THẠC SĨ LỊCH SỬ

Hà Nội – 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
------------------

PHẠM THỊ HƢƠNG

ĐẢNG BỘ TỈNH THÁI BÌNH LÃNH ĐẠO CHIẾN TRANH
DU KÍCH TRONG THỜI KỲ KHÁNG CHIẾN CHỐNG
THỰC DÂN PHÁP (1946-1954)

Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
Mã số: 60 22 03 15

LUẬN VĂN THẠC SĨ LỊCH SỬ

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. Vũ Tang Bồng


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ............................................................................................................... 3
1. Lý do chọn đề tài ................................................................................................ 3
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài ......................................................... 4
3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu ....................... Error! Bookmark not defined.
4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu........................ Error! Bookmark not defined.
5. Cơ sở lý luận, phương pháp nghiên cứu và nguồn tư liệu.Error!

Bookmark

not defined.
6. Đóng góp của Luận văn ................................... Error! Bookmark not defined.
7. Bố cục của luận văn ......................................... Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG 1 ĐẢNG BỘ TỈNH THÁI BÌNH LÃNH ĐẠO XÂY DỰNG
PHONG TRÀO CHIẾN TRANH DU KÍCH THỜI KỲ ĐẤU KHÁNG
CHIẾN CHỐNG THỰC DÂN PHÁP (1946-1950)Error!

Bookmark

not

defined.
1.1. Đôi nét về địa lý tự nhiên, kinh tế, văn hóa xã hội và truyền thống yêu nước
cách mạng của nhân dân Thái Bình ..................... Error! Bookmark not defined.
1.1.1 Đôi nét về địa lý tự nhiên, kinh tế, văn hóa xã hộiError! Bookmark not
defined.
1.1.2 Truyền thống yêu nước cách mạng của nhân dân Thái Bình ............. Error!
Bookmark not defined.
1.2. Đảng bộ Thái Bình lãnh đạo tổ chức xây dựng phong trào chiến tranh du

3.1 Một số nhận xét .............................................. Error! Bookmark not defined.
3.1.1 Ưu điểm ....................................................... Error! Bookmark not defined.
3.1.2 Hạn Chế....................................................... Error! Bookmark not defined.
3.2. Một số bài học kinh nghiệm .......................... Error! Bookmark not defined.
3.2.1. Chiến tranh du kích muốn giành thắng lợi phải kiên trì bám đất, bám dân,
bám đánh địch. ..................................................... Error! Bookmark not defined.
3.2.2 Chiến tranh du kích phải xây dựng được hậu phương tại chỗ ........... Error!
Bookmark not defined.
3.2.3. Chiến tranh du kích cần có sự kết hợp giữa các lực lượng, hình thức và
mặt trận đấu tranh................................................ Error! Bookmark not defined.
3.2.4. Cần coi việc chống càn quét là một quy luật của chiến tranh du kích, từ đó
chủ động đề ra các biện pháp chống càn............. Error! Bookmark not defined.


3.2.5. Đảng bộ địa phương phải không ngừng củng cố và hoàn thiện về tổ chức
và năng lực lãnh đạo ............................................ Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN ......................................................... Error! Bookmark not defined.
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................ 7
PHỤ LỤC ............................................................ Error! Bookmark not defined.


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Thái Bình là một địa bàn
chiến lược có vị trí, vai trò hết sức quan trọng. Đây là nơi đứng chân của nhiều cơ
quan Đảng, chính quyền, đơn vị vũ trang của Liên khu và của Hải Phòng, Kiến An
trong những ngày đầu kháng chiến. Đây cũng là nơi các hoạt động đấu tranh của
quân dân ta phá các âm mưu, thủ đoạn, thâm độc, xảo quyệt “Lấy chiến tranh nuôi
chiến tranh, dùng người Việt đánh người Việt” của địch diễn ra hết sức quyết liệt
và gay gắt.

2.1- Các nhóm công trình do các cơ quan, các nhà khoa học cấp trung
ƣơng biên soạn:
“ Những sự kiện lịch sử Đảng”, tập 1 (Nxb Sự Thật, Hà Nội, 1979) của Ban
nghiên cứu lịch sử Đảng trung ương biên soạn; các công trình “ Lịch sử Quân đội
nhân dân Việt Nam (1944-1954)”, tập 1 (Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội,1994);
“Lịch sử cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954)” tập 1, tập 2 (Nxb
Quân đội nhân dân, Hà Nội,1994) do Viện Lịch sử quân sự Việt Nam biên soạn;“
Tổng kết cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, thắng lợi và bài học” (Nxb
Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 1996) của Ban chỉ đạo tổng kết chiến tranh trực thuộc
Bộ Chính trị; “ Lịch sử kháng chiến chống thực dân Pháp của quân và dân Liên
khu III (1945-1955)” (Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2005) của Bộ Tư lệnh Quân
khu III và Viện Lịch sử quân sự Việt Nam; “Quân khu Ba - Lịch sử kháng chiến
chống thực dân Pháp” (Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội, 1998) của Bộ tư lệnh
Quân khu III; “Lịch sử Đảng bộ Quân đội nhân dân Việt Nam tập 1 (1944-1954)”
(Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội,2009) của Đảng bộ quân đội nhân dân Việt Nam;


“ Trung đoàn 42 trung dũng” ( Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội, 1995) của Bộ Tư
lệnh Quân khu III; “ Lịch sử kháng chiến chống Pháp khu Tả ngạn sông Hồng
(1945 -1955)” ( Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2001) của Hội đồng chỉ đạo biên
soạn công trình lịch sử kháng chiến chống Pháp khu Tả Ngạn sông Hồng; “Đảng
lãnh đạo xây dựng căn cứ du kích ở đồng bằng Bắc Bộ (1946-1954)” (Nxb Chính
trị quốc gia, Hà Nội, 2001) của Vũ Quang Hiển; v.v
2.2 Nhóm công trình do địa phƣơng biên soạn :
Công trình Sơ thảo “Tổng kết lịch sử du kích chiến tranh Thái Bình” (Tỉnh
đội Thái Bình xuất bản, 1961). Cuốn sách không chỉ đưa ra những điểm tương
đồng và khác biệt về chiến tranh du kích của tỉnh Thái Bình với tỉnh khác mà còn
đưa ra những nhận định đánh giá về những ưu điểm và hạn chế và rút ra những bài
học kinh nghiệm quý báu để quân và dân Thái Bình tiếp tục góp sức mình vào
cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của dân tộc.

Gần đây nhất là công trình “ Lịch sử quân sự tỉnh Thái Bình 1947- 2007” do
Đảng bộ quân sự tỉnh Thái Bình tổ chức biên soạn và xuất bản năm 2010. Cuốn sách
phản ánh quá trình hình thành và phát triển của Đảng bộ quân sự và lực lượng vũ
trang tỉnh, từ khi thành lập Tỉnh đội ( 1947) đến 2007.
Các công trình nghiên cứu trên đã khai thác được nguồn tư liệu rất phong
phú và sinh động. Nhưng các công trình do trung ương biên soạn chủ yếu nghiên
cứu về cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp trên địa bàn Liên khu 3 mà không
thể nghiên cứu sâu về chiến tranh du kích ở Liên khu 3 nói chung, tỉnh Thái Bình
nói riêng.


DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Ban chỉ đạo tổng kết chiến tranh trực thuộc Bộ Chính trị (1996), Tổng kết cuộc
kháng chiến chống thực dân Pháp, thắng lợi và bài học, Nxb Chính trị Quốc
gia, Hà Nội.
2. Ban chỉ huy quân sự huyện Đông Hưng (2008), Lịch sử quân sự huyện Đông
Hưng (1945-2005), Nxb Lao động Xã hội, Thái Bình.
3. Ban chỉ huy quân sự huyện Quỳnh Phụ (2004), Lịch sử lực lượng vũ trang nhân
dân huyện Quỳnh Phụ (1945-2000).
4. Ban chỉ huy quân sự huyện Vũ Thư(2007), Lịch sử quân sự huyện Vũ Thư
(1930- 2005), Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
5. Ban chấp hành Đảng bộ huyện Tiền Hải (1998), Lịch sử Đảng bộ Tiền Hải, Nxb
Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
6. Ban chấp hành Đảng bộ huyện Thái Thụy (2005), Lịch sử đảng bộ huyện Thái
Thụy (1927 – 2005), Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
7. Ban chấp hành Đảng bộ huyện Vũ Thư (1989), Những sự kiện lịch sử Đảng bộ
huyện Vũ Thư 1945-1954.
8. Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh Thái Bình (1999), Lịch sử đảng bộ tỉnh Thái Bình
tập 1 (1927 – 1954), Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
9. Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh Thái Bình: Văn kiện Đảng bộ Tỉnh Thái Bình tập 1

thực dân Pháp (1946-1954)- chuyên đề: Đặc trưng của chiến tranh du kích
vùng đồng bằng liên khu III trong kháng chiến chống Pháp, Nxb Quân đội nhân
dân, Hà Nội.


23. Bộ tư lệnh Quân khu III (2001), Lịch sử ngành kỹ thuật quân khu 3 trong kháng
chiến chống thực dân Pháp, Nxb Quân Đội Nhân Dân, Hà Nội.
24. Bộ tư lệnh Quân khu III (2005), Lịch sử hậu cần Quân khu 3 trong kháng chiến
chống Pháp, Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội.
25. Bộ tư lệnh Quân khu III – Viện lịch sử quân sự Việt Nam (2005), Lịch sử cuộc
kháng chiến chống thực dân Pháp của quân và dân liên khu 3, Nxb Chính trị
quốc gia, Hà Nội.
26. Bộ tư lệnh Quân khu III (1998) , Quân khu Ba - Lịch sử kháng chiến chống thực
dân Pháp. Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội.
27. Bộ Quốc phòng – Quân khu III (1995) , Trung đoàn 42 trung dũng, Nxb Quân
đội nhân dân, Hà Nội.
28. Bộ Quốc phòng – Viện lịch sử quân sự Việt Nam (2010), Tổng kết tác chiến
phòng ngự trong kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược (
1945- 1975), Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội.
29. Bộ Quốc phòng – Viện lịch sử quân sự Việt Nam (2003): Lịch sử chiến thuật
Quân đội nhân dân Việt Nam (1944 – 1975) tập 1, Nxb Quân đội nhân dân, Hà
Nội.
30. Bộ Quốc phòng – Viện lịch sử quân sự Việt Nam (2011), Lịch sử chiến thuật
vận động tiến công của Quân đội nhân dân Việt Nam trong kháng chiến chống
thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược ( 1945- 1975), Nxb Quân đội nhân dân,
Hà Nội.
31. Bộ Quốc phòng – Viện lịch sử quân sự Việt Nam (2009), Lịch sử cuộc kháng
chiến chống thực dân Pháp (1945-1954), Tập I, II,III, Nxb Quân đội nhân dân,
Hà Nội.
32. Bộ Quốc phòng – Viện lịch sử quân sự Việt Nam (1997), Hậu phương chiến

44. Đảng Cộng sản Việt Nam (2001): Văn kiện Đảng Toàn Tập, Tập 8, Nxb Chính
Trị quốc gia, Hà Nội.
45. Đảng Cộng sản Việt Nam (2001): Văn kiện Đảng Toàn Tập, Tập 9, Nxb Chính
Trị quốc gia, Hà Nội.
46. Đảng Cộng sản Việt Nam (2001): Văn kiện Đảng Toàn Tập, Tập 10, Nxb Chính
Trị quốc gia, Hà Nội.
47. Đảng Cộng sản Việt Nam (2001): Văn kiện Đảng Toàn Tập, Tập 11, Nxb Chính
Trị quốc gia, Hà Nội.
48. Đảng Cộng sản Việt Nam (2001): Văn kiện Đảng Toàn Tập, Tập 12, Nxb Chính
Trị quốc gia, Hà Nội.
49. Đảng Cộng sản Việt Nam (2001): Văn kiện Đảng Toàn Tập, tập 13, Nxb Chính
Trị quốc gia, Hà Nội.
50. Đảng Cộng sản Việt Nam (2001): Văn kiện Đảng Toàn Tập, Tập 14, Nxb Chính
Trị quốc gia, Hà Nội.
51. Đảng Cộng sản Việt Nam (2001): Văn kiện Đảng Toàn Tập, Tập 15, Nxb Chính
Trị quốc gia, Hà Nội.
52. Đảng bộ Quân đội nhân dân Việt Nam (2009); Lịch sử Đảng bộ Quân đội nhân
dân Việt Nam tập 1 (1944-1954) , Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội.
53. Võ Nguyên Giáp (1974), Chiến tranh giải phóng và chiến tranh giữ nước tập I,
Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội.
54. Võ Nguyên Giáp (1979), Chiến tranh giải phóng dân tộc và chiến tranh bảo vệ
tổ quốc, Nxb Sự Thật, Hà Nội.
55. Võ Nguyên Giáp (1979), Chiến tranh nhân dân và Quân đội nhân dân, Nxb Sự
Thật, Hà Nội.
56. Võ Nguyên Giáp (1995), Chiến đấu trong vòng vây, Nxb Quân đội nhân dân và
Nxb Thanh Niên, Hà Nội.


57. Võ Nguyên Giáp (1969), “ Chỉ đạo chiến tranh du kích”, Bộ tổng tham mưu
xuất bản.

74. Hồ Chí Minh ( 1975), Về Vấn đề quân sự, Nxb Sự Thật, Hà Nội.
75. V.I LêNin (1980), Bàn về chiến tranh, quân đội, khoa học quân sự và nghệ
thuật quân sự, Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội.
76. Tổng kết lịch sử chiến tranh du kích Thái Bình, Tỉnh đội Thái Bình xuất bản
năm 1961.
77. Tỉnh ủy – Hội đồng nhân dân- Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Bình(2010): Địa chí
Thái Bình, Nxb Văn hóa thông tin
78. Tổng cục Hậu cần (1998), Lịch sử Hậu cần Quân đội nhân dân Việt Nam
(1944-1975). Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội.
79. Phát triển chiến tranh du kích chuyển mạnh sang tổng phản công, Cục Tuyên
huấn xuất bản 1951, Lưu TVTWQĐ.
80. Quân khu 3 (1994): “ Những trận đánh điển hình trên chiến trường vùng châu
thổ sông Hồng (1945-1975) tập 2”, Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội.
81. Quân khu 3 (1998): Lịch sử kháng chiến chống thực dân Pháp, Nxb Quân đội
nhân dân, Hà Nội.
82. Quân khu 3, Bộ chỉ huy quân sự tỉnh Thái Bình (2007), Thái Bình những trận
đánh tiêu biểu (1945-1975) tập 1. Bộ chỉ huy quân sự tỉnh Thái Bình xuất bản.