ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
ĐỖ THỊ HÀ
GIÁO DỤC LỐI SỐNG CHO HỌC VIÊN TRƯỜNG CAO
ĐẲNG CẢNH SÁT NHÂN DÂN I HIỆN NAY THEO
TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ
CHUYÊN NGÀNH: HỒ CHÍ MINH HỌC
MÃ SỐ: 60.31.02.04
Người hướng dẫn: PGS.TS Bùi Đình Phong
HÀ NỘI - 2015
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU .............................................................................................................. 4
Chương 1: QUAN ĐIỂM CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ GIÁO DỤC LỐI SỐNG
CHO THANH NIÊN - MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG ............ Error!
Bookmark not defined.
1.1. Một số khái niệm cơ bản ........................... Error! Bookmark not defined.
1.1.1. Khái niệm lối sống và giáo dục lối sống.Error!
Bookmark
not
defined.
2.2. Nội dung và giải pháp giáo dục lối sống cho học viên Trường Cao đẳng
Cảnh sát nhân dân I .......................................... Error! Bookmark not defined.
2.2.1 Nội dung giáo dục lối sống cho học viên Trường Cao đẳng Cảnh sát
nhân dân I ...................................................... Error! Bookmark not defined.
2.2.2. Giải pháp giáo dục lối sống cho học viên Trường Cao đẳng Cảnh sát
nhân dân I ...................................................... Error! Bookmark not defined.
2.2.3. Phát huy vai trò các tổ chức Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ nhà trường
trong công tác giáo dục đạo đức, lối sống cho học viênError! Bookmark not
defined.
Tiểu kết chương 2 ............................................ Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN ............................................................ Error! Bookmark not defined.
TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................................ 12
PHỤ LỤC
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Chủ tịch Hồ Chí Minh là nhà văn hóa kiệt xuất đồng thời cũng là nhà giáo
dục vĩ đại của dân tộc Việt Nam. Cuộc đời Người là tấm gương sáng cho thế hệ
trẻ muôn đời sau noi theo. Tư tưởng của người có vai trò, ý nghĩa và tác dụng to
lớn đối với cách mạng Việt Nam. Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ
IX của Đảng khẳng định: “Đảng và nhân dân ta quyết tâm xây dựng nước Việt
Nam theo con đường xã hội chủ nghĩa trên nền tảng chủ nghĩa Mác- Lênin và tư
tưởng Hồ Chí Minh” [10, tr.88].
Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, Hồ Chí Minh luôn
dành sự quan tâm đặc biệt cho thế hệ trẻ và để lại cho thanh niên Việt Nam
những tình cảm quí báu và những lời dạy thiết thực đối với lớp con cháu. Người
đã viết: “Một năm khởi đầu từ mùa xuân. Một đời khởi đầu từ tuổi trẻ. Tuổi trẻ
là mùa xuân của xã hội”. Là một lãnh tụ có tầm nhìn xa, trông rộng, hơn ai hết
Người thấu hiểu vai trò vô cùng quan trọng to lớn của lực lượng thanh niên
chủ trương, sự lãnh đạo của Đảng và pháp luật của nhà nước, xác định được
mục tiêu sống, có lý tưởng phấn đấu ràng với động cơ học tập nghiêm túc; tích
cực tham gia các hoạt động, các phong trào “xung kích, sáng tạo, tình nguyện vì
cộng đồng…”, biết chia sẻ, hỗ trợ những người có hoàn cảnh khó khăn.
Bên cạnh những biểu hiện tích cực vẫn còn một bộ phận không nhỏ học
sinh sinh viên có ý thức phấn đấu chưa cao, thờ ơ với các vấn đề chính trị - xã
hội, phai nhạt lý tưởng cách mạng, không xác định được mục tiêu, lí tưởng cuộc
sống; có biểu hiện suy thoái về đạo đức lối sống, mắc tệ nạn xã hội, vi phạm
pháp luật. Một số học sinh sinh viên đề cao lối sống thực dụng, ích kỉ, thích
hưởng thụ, đua đòi, xa hoa lãng phí, xem nhẹ giá trị tinh thần. Không quan tâm
đến cộng đồng, người xung quanh, ít tham gia các hoạt động tình nguyện, hoạt
động xã hội và cộng đồng, người xung quanh, ít tham gia các hoạt động tình
nguyện, hoạt động xã hội và cộng đồng, sống khép mình, đề cao chủ nghĩa cá
nhân, xa rời tập thể, có một số học sinh sinh viên vi phạm pháp luật nghiêm
trọng gây bức xúc trong nhân dân.
Với vai trò là trường trọng điểm về đào tạo cán bộ chiến sĩ Công an,
nhiệm vụ đặt ra đối với Trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân I là đào tạo, cung
cấp cho đất nước đội ngũ cán bộ chiến sĩ không chỉ giỏi về chuyên môn nghiệp
vụ mà còn phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, có phẩm chất đạo đức trong
sáng, lối sống lành mạnh. Để thực hiện được mục tiêu đó, vấn đề giáo dục lối
sống cho học viên Trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân I vừa là đòi hỏi tất yếu
khách quan vừa là nhiệm vụ quan trọng của trường trong giai đoạn hiện nay.
Trong xu thế chung của sinh viên cả nước, đa số học viên Trường Cao đẳng
Cảnh sát nhân dân I đều chấp hành tốt nội quy của trường, phấn đấu học tập
không ngừng để trở thành những cán bộ có ích phụng sự cho tổ quốc cho nhân
dân. Tuy nhiên, bên cạnh đó còn một bộ phận không nhỏ có những biểu hiện
lệch lạc trong nhận thức như: xác định động cơ học tập không đúng, mục đích
học tập không có sự cố gắng mà là nhằm chống đối với gia đình và thầy cô, chỉ
chất, tinh thần của toàn xã hội. Trong đó, đạo đức về cơ bản đóng vai trò là lẽ
sống; còn lối sống là mà hạt nhân là các khuôn mẫu ứng xử và thể chế xã hội
mang biểu trưng văn hóa điển hình và đóng vai trò định hình, định tính văn hóa
và con người. Dưới sự tác động của các nhân tố chính trị, kinh tế, xã hội và xu
hướng chuyển đổi lối sống đạo đức, chuẩn giá trị xã hội trong giai đoạn công
nghiệp hóa, hiện đại hóa. Từ thực trạng lối sống, đạo đức và chuẩn giá trị xã hội
mới, tác giẩ đưa ra phương hướng, quan điểm và giải pháp xây dựng lối sống,
đạo đức và chuẩn giá trị xã hội mới.
+ “Giá trị bền vững và sức sống của chủ nghĩa Mác – Lênin và Chủ nghĩa
xã hội khoa học” của GS.TS Hoàng Chí Bảo (NXB Chính trị Quốc gia, 2012).
Tác phẩm đã trình bày về phát triển xã hội của Mác - Ăngghen và Lênin, quan
điểm của các nhà kinh điển về chế độ xã hội, quyền con người và quyền công
dân, tuyên ngôn của Đảng Cộng Sản và sự chín muồi của chủ nghĩa Mác, giá trị
bền vững và sức sống của Chủ nghĩa xã hội khoa học trong thời đại ngày nay.
+ “Tìm hiểu ý nghĩa khoa học cách mạng, thực tiễn trong Sáu điều dạy
của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với Công an nhân dân” do Nguyễn Quý, Lê
Xuân Trường, Nguyễn Hữu Lê (Hà Nội, Công an nhân dân, 1983). Tác phẩm
phân tích, giải thích, minh họa nội dung sáu điều Bác dạy đối với Công an nhân
dân Việt Nam, nêu nhiều gương hy sinh và truyền thống tốt đẹp của lực lượng
Công an nhân dân.
+ “Sáu điều dạy của Bác Hồ kính yêu đối với Công an nhân dân” (Hà
Bắc: Phòng tổ chức cán bộ và công tác chính trị, 1983) đã nghiên cứu, phân tích
nội dung Sáu điều Bác dạy đối với Công an nhân dân Việt Nam.
2.2. Các công trình nghiên cứu sự vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh
vào giáo dục lối sống cho sinh viên.
+ Mạc Văn Trang: “Đặc điểm lối sống sinh viên hiện nay và những
phương hướng, biện pháp giáo dục”, Đề tài cấp Bộ, mã số B94 -38 - 24, Bộ
Giáo dục và đào tạo, Viện nghiên cứu phát triển giáo dục năm 1995. Công trình
truyền thống dân tộc đối với việc xây dưng lối sống mới cho sinh viên Việt Nam
trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay.
Những tài liệu trên đã đề cập rất nhiều đến vấn đề giáo dục đạo đức lối
sống nhưng chưa có công trình nào trực tiếp nghiên cứu, giải quyết vấn đề giáo
dục lối sống cho học viên Cảnh sát nhân dân nói chung và trường Cao đẳng
Cảnh sát nhân dân nói riêng. Vì vậy, đề tài không trùng lặp với các công trình
trước đó. Những tài liệu trên là nguồn tư liệu quý để tác giả tham khảo và kế
thừa, làm định hướng cho luận văn của mình.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích
Trên cơ sở hệ thống hóa tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục lối sống cho
thanh niên, luận văn phân tích làm rõ nội dung và giải pháp chủ yếu nhằm góp
phần nâng cao hiệu quả công tác giáo dục lối sống cho học viên Trường Cao
đẳng Cảnh sát nhân dân I.
3.2. Nhiệm vụ
+ Làm rõ những nội dung cơ bản trong tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục
lối sống cho thanh niên.
+ Phân tích thực trạng lối sống của học viên Trường Cao đẳng Cảnh sát
nhân dân I từ 2010 đến 2015.
+ Nghiên cứu đề xuất giải pháp tăng cường hiệu quả giáo dục lối sống cho
học viên Trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân I.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
+ Sự vận dụng Tư tưởng Hồ Chí Minh vào công tác giáo dục lối sống cho
học viên Trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân I.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
+ Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục lối sống cho thanh niên
+ Lối sống và công tác giáo dục lối sống cho học viên Trường Cao đẳng
công trình khoa học đã công bố có liên quan đến đề tài.
6. Đóng góp của luận văn
+ Hệ thống hóa tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục lối sống cho thanh niên.
+ Đề xuất một số nội dung, giải pháp giáo dục lối sống cho học viên
Trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân I.
+ Luận văn cung cấp thêm những luận cứ khoa học giúp cho Đoàn
trường, Hội học viên, Phòng Quản lý học viên trong việc xây dựng và tổ chức
thực hiện các chương trình hành động của mình.
7. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
+ Ý nghĩa lý luận
Luận văn đã khẳng định được tính tất yếu, tầm quan trọng và ý nghĩa của
công tác giáo dục lối sống cho thế hệ thanh niên nói chung cũng như học viên
Trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân I hiên nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh.
+ Ý nghĩa thực tiễn
Góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục lối sống cho học viên Trường Cao
đẳng Cảnh sát nhân dân I.
Luận văn có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo trong nghiên cứu,
giảng dạy, học tập trong các trường Công an nhân dân.
8. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục, luận văn gồm 2
chương 4 tiết.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Ban Chấp hành Trung ương (2008), Nghị quyết số 25-NQ/TW, Hội nghị
lần thứ Bảy BCH TW về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác
thanh niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, Hà Nội.
2. Bộ Công an Tổng cục Xây dựng lực lượng Công an nhân dân (2009),
Xây dựng đội ngũ trí thức Công an nhân dân trong tình hình mới, Nxb Công an
nhân dân.
16. Nguyễn Ngọc Hà (chủ biên) (2011]), Đặc điểm tư duy lối sống của
con người Việt Nam hiện nay: Một số vấn đề lý luận và thực tiễn, Nxb Khoa học
Xã hội, Hà Nội.
17. Nguyễn Thị Hằng (2004), Tìm hiểu lối sống của sinh viên thành phố
Hồ Chí Minh qua việc sử dụng thời gian rỗi, Luận văn thạc sĩ Triết học, Học
viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội.
18. Phạm Minh Hạc (1996), Phát triển giáo dục, phát triển con người
phục vụ phát triển xã hội – kinh tế, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội
19. Nguyễn Văn Huyên (2003), Lối sống người Việt Nam dưới tác động
của toàn cầu hóa, Tạp chí Triết học (12-151).
20. Lê Như Hoa (2003), Bản sắc dân tộc trong lối sống hiện đại, Viện
Văn hóa, Nxb Văn hóa Thông tin, Hà Nội.
21. TS. Mai Quang Hiện và Ths. Đặng Đức Nghĩa (đồng chủ biên)
(2009), Giáo trình Đạo đức học, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội,.
22. Đặng Xuân Kỳ (2005), Tư tưởng Hồ Chí Minh về phát triển văn hóa
và con người, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
23. Vũ Khiêu (1975), Lao động, nguồn vô tận của mọi giá trị, Nxb Thanh
niên, Hà Nội.
24. Vũ Khiêu (2000), Văn hóa Việt Nam, xã hội và con người, Nxb Khoa
học xã hội, Hà Nội.
25. Vũ Khiêu (1974), Đạo đức mới, Nxb Khoa học xã hội.
26. Luật Giáo dục (2012), Nxb Lao động.
27. Luật Công an nhân dân (2005), Nxb Công an nhân dân.
28. Đinh Xuân Lâm – Bùi Đình Phong, Giá trị trường tồn của tư tưởng
đạo đức Hồ Chí Minh trong lòng nhân loại tiến bộ, Tạp chí Thông tin lý luận.
29. Nghị quyết 25 Ban chấp hành TW Đảng khóa X (2008), Về Tăng
cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh
Công nghiệp hóa hiện đại hóa.
53. Phan Đình Nghiệp (2000), Giáo dục lý tưởng cách mạng cho thế hệ
trẻ Việt Nam trong tình hình mới, NXB Thanh niên.
54. Trần Quy Nhơn (2004), Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò thanh niên
trong cách mạng Việt Nam, Nxb Thanh Niên.
55. Nguyễn Ái Quốc (2008), Bản án chế độ thực dân Pháp, Nxb Chính trị
Quốc gia.
56. Nguyễn Ái Quốc (2008), Thư gửi thanh niên Việt Nam, phụ lục của
Bản án chế độ thực dân Pháp, Nxb Chính trị Quốc gia.
57. Nguyễn Quý, Lê Xuân Trường, Nguyễn Hữu Lê (1983), Tìm hiểu ý
nghĩa khoa học cách mạng, thực tiễn trong Sáu điều dạy của Chủ tịch Hồ Chí
Minh đối với Công an nhân dân Hà Nội, Công an nhân dân.
58. V.I.Lênin, Bàn về thanh niên, Nxb Thanh niên
59. Phạm Hồng Tung (2007), Nghiên cứu về lối sống: Một số vấn đề về
khái niệm và cách tiếp cận, Tạp chí Khoa học, Chuyên san Khoa học xã hội và
nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội, tập 23, số 4, trang 277.
60. Mạc Văn Trang (1995), Đặc điểm lối sống sinh viên hiện nay và
những phương hướng, biện pháp giáo dục, Mã số B94-38-32, Viện nghiên cứu
phát triển giáo dục – Bộ giáo dục & đào tạo.
61. Từ điển Bách khoa Việt Nam (2011), Nxb Từ điển Bách Khoa.
62. Nguyễn Thị Mỹ Trang (2006), Xây dựng lối sống văn hóa cho thanh
niên hiện nay, Tạp chí Cộng sản, số 6.
63. Phạm Thị Ngọc Trầm (2001), Các giá trị sinh thái truyền thống của
Việt Nam trước xu thế toàn cầu hóa, Tạp chí Triết học, (7).
64. Từ điển Bách khoa Việt Nam (2002), tập 2, Nxb Từ điển Bách khoa,
Hà Nội.
65. Tổng cục Cảnh sát (2007), Cảnh sát nhân dân học tập và làm theo
tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, Nxb Công an nhân dân.
66. Tổng cục Cảnh sát - Cục chính trị Cảnh sát (2005), Người giữ gìn sự
bình yên, Nxb Công an nhân dân.