ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYỄN BÍCH NGỌC

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CHUYÊN LÊ QUÝ
ĐÔN TỈNH ĐIỆN BIÊN TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI – 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYỄN BÍCH NGỌC

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CHUYÊN LÊ QUÝ
ĐÔN TỈNH ĐIỆN BIÊN TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 60 14 01 14

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS.TS. Nguyễn Công Giáp

HÀ NỘI – 2015


phải “Đổi mới quản lý giáo dục; Phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý


giáo dục; Đổi mới nội dung, phương pháp dạy học, thi, kiểm tra và đánh giá chất
lượng giáo dục; Tăng nguồn lực và đổi mới cơ chế tài chính giáo dục; Tăng
cường gắn đào tạo với sử dụng, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ
đáp ứng nhu cầu xã hội.” (Chiến lược phát triển giáo dục 2011- 2020, trang 7
đến trang 9)
Nhận thức sâu sắc chiến lược phát triển giáo dục đào tạo của Đảng ta
trong thời kỳ đổi mới: “Giáo dục phải đi trước một bước, nâng cao dân trí, đào
tạo nhân tài và bồi dưỡng nhân tài để thực hiện thành công các mục tiêu chiến
lược phát triển kinh tế, xã hội”, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã thực sự quan tâm tới
việc phát triển giáo dục “mũi nhọn”. Vì vậy, từ năm 1987 ở tất cả các Tỉnh thành
trong cả nước được phép thành lập trường THPT chuyên (trường chuyên biệt)
dành cho những học sinh đạt kết quả xuất sắc trong học tập nhằm phát triển năng
khiếu của các em về một số môn học trên cơ sở đảm bảo giáo dục toàn diện.
Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn có tiền thân từ trường THCS năng
khiếu, được thành lập từ năm 1995. Đến năm 2000 trường chính thức được
UBND tỉnh Điện Biên quyết định chuyển thành trường THPT chuyên Lê Quý
Đôn, nhà trường có nhiệm vụ bồi dưỡng học sinh giỏi, đào tạo nguồn nhân tài trẻ
cho địa phương, góp phần vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Được sự quan tâm của UBND Tỉnh, Sở Giáo dục – Đào tạo Điện Biên, tuy nhiên
nhà trường vẫn gặp nhiều bất cập trong quản lý giáo dục như: Năng lực, trình độ
chuyên môn của cán bộ quản lý, nhất là đội ngũ giáo viên chưa đáp ứng được
yêu cầu đổi mới nâng cao chất lượng giáo dục – đào tạo toàn diện học sinh
trường chuyên của Tỉnh; Cơ sở vật chất vẫn nằm trong tình trạng chắp vá, các
thiết bị, phương tiện dạy học còn hạn chế, chưa thực sự phát huy tối đa sự năng
động, sáng tạo trong giảng dạy của giáo viên và học tập của học sinh chuyên;
Tình trạng học lệch, học thực dụng của học sinh khiến sự đầu tư theo lối thực
dụng của cha mẹ học sinh còn quá sâu sắc.

Đôn tỉnh Điện Biên.
5. Giả thuyết khoa học
Trên cơ sở lý luận và đánh giá thực trạng quản lý hoạt động dạy học của
Hiệu trưởng trường THPT chuyên Lê Quý Đôn tỉnh Điện Biên, nếu đề xuất được
các biện pháp phù hợp để quản lý HĐDH và thực hiện chúng một cách đồng bộ,
triệt để thì chất lượng dạy học ở trường THPT chuyên Lê Quý Đôn tỉnh Điện
Biên sẽ được nâng cao, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu giáo dục và đào


tạo của Tỉnh và cả nước.
6. Phạm vi nghiên cứu
6.1. Giới hạn về đối tượng nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu các biện pháp quản lý HĐDH của Hiệu trưởng trường
THPT chuyên đối với hoạt động dạy học của giáo viên.
6.2. Giới hạn về địa bàn nghiên cứu
Nghiên cứu biện pháp quản lý HĐDH ở trường THPT chuyên Lê Quý
Đôn tỉnh Điện Biên trong bối cảnh hiện nay.
6.3. Giới hạn về khách thể điều tra
Cán bộ quản lý (Ban giám hiệu, tổ trưởng bộ môn, trưởng các đoàn thể )
và giáo viên.
7. Phƣơng pháp nghiên cứu
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
+ Phân tích các văn bản về chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước
về GD và ĐT, các văn bản của ngành GD và ĐT liên quan tới đề tài.
+ Phân tích các tài liệu khoa học về quản lý hoạt động dạy học trong
trường THPT, về việc nâng cao chất lượng dạy học và chất lượng giáo dục để
xác định cơ sở lí luận về công tác quản lý HĐDH của Hiệu trưởng ở trường
THPT chuyên Lê Quý Đôn, tỉnh Điện Biên.
+ Nghiên cứu các sách báo, tạp chí có liên quan đến đề tài.
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn



CHƢƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CHUYÊN
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
QLGD là vấn đề lớn với nhiều khó khăn phức tạp diễn ra trong nền kinh
tế đang chuyển đổi từ cơ chế tập trung, bao cấp sang nền kinh tế thị trường
định hướng xã hội chủ nghĩa, là một nhu cầu tất yếu của xã hội, là một hoạt
động phổ biến, diễn ra trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, là nhân tố rất
quan trọng của sự phát triển xã hội.
Trong công tác QLGD, quản lý HĐDH luôn có những khó khăn, thách
thức. Nâng cao chất lượng dạy học là mục tiêu hướng tới của quản lý dạy học.
Đã có nhiều tác giả quan tâm nghiên cứu hoạt động giảng dạy.
Tác giả P.V.Zimin, M.I.Kođakốp, N.I.Saxerđôlốp nhận định: “Công tác
quản lý hoạt động giảng dạy, giáo dục trong nhà trường là khâu then chốt
trong hoạt động quản lý trường học.” [44, tr.28].
Bên cạnh đó nhiều tác giả khác lại đi sâu nghiên cứu những nhiệm vụ cụ
thể trong hoạt động giảng dạy.
Quản lý HĐDH trong nhà trường phổ thông không chỉ chú trọng đến việc
quản lý phương pháp giảng dạy, quản lý nội dung chương trình mà còn phải
chú trọng đến nhiều yếu tố khác vì chúng có mối liên hệ tương hỗ.
Tác giả V.A.Xukhomlinxki cho rằng việc xây dựng và bồi dưỡng đội
ngũ GV là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu. Người Hiệu trưởng (HT) phải biết
chọn lựa GV bằng nhiều nguồn khác nhau và bồi dưỡng họ trở thành GV tốt
theo tiêu chuẩn nhất định, bằng những biện pháp khác nhau [44, tr.24]. Thực tế
cho thấy với đội ngũ GV có năng lực chuyên môn vững vàng, thường xuyên
được bồi dưỡng nâng cao tay nghề thì công tác đào tạo của nhà trường sẽ đạt
hiệu quả cao.
Ở Việt Nam, nhận thức được vai trò to lớn của công tác QLGD đối với

- Tác giả Vũ Thanh Lam, luận văn thạc sĩ, trường Đại học Giáo dục, năm
2012 với đề tài “Quản lý hoạt động dạy học ở trường trung học phổ thông Hồng
Quang thành phố Hải Dương trong bối cảnh hiện nay.”
- Tác giả Nguyễn Thái Dương, luận văn thạc sĩ, trường Đại học Giáo dục,
năm 2013 với đề tài “Quản lý hoạt động dạy ở trường Trung học phổ thông Vân
Nham, huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn.”


Các tác giả các luận văn này đã làm sáng tỏ một số vấn đề lý luận, thực
tiễn và đề ra các biện pháp quản lý nâng cao chất lượng dạy học dưới những góc
độ khác nhau. Tuy nhiên kết quả nghiên cứu đã giúp cho các nhà quản lý nói
chung và đặc biệt là Hiệu trưởng các trường THPT nói riêng có thể tham khảo và
vận dụng một cách linh hoạt trong việc quản lý hoạt động dạy học và giáo dục.
Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn là trường chuyên duy nhất của tỉnh
Điện Biên, nhà trường là đơn vị mũi nhọn của toàn Tỉnh do vậy công tác giáo
dục luôn là một trong những nội dung được quan tâm hàng đầu. Để đáp ứng yêu
cầu đổi mới căn bản toàn diện nền giáo dục, không ngừng nâng cao chất lượng
giáo dục, chất lượng hoạt động dạy học trong nhà trường, vì vậy đề tài tập trung
nghiên cứu cơ sở lý luận và tìm hiểu thực trạng quản lý hoạt động dạy học ở
trường THPT chuyên Lê Quý Đôn tỉnh Điện Biên nhằm đề xuất những biện
pháp quản lý có tính khả thi, phù hợp với tình hình thực tiễn giáo dục địa
phương theo xu hướng đổi mới QLGD của đất nước nhằm nâng cao chất
lượng dạy học ở nhà trường.
1.2. Một số khái niệm cơ bản liên quan đến đề tài
12.1. Khái niệm quản lý
Theo lý luận của chủ nghĩa Mác về quản lý “ Quản lý xã hội một cách
khoa học là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý đối với toàn bộ hay những
hệ thống khác nhau của hệ thống xã hội trên cơ sở nhận thức và vận dụng đúng
đắn những quy luật khách quan vốn có của nó nhằm đảm bảo cho nó hoạt động
và phát triển tối ưu theo mục đích đặt ra.”[3]

giáo dục, Khoa Sư phạm – Đại học Quốc gia Hà Nội.
8. Đặng Quốc Bảo (2010), Những vấn đề cơ bản về lãnh đạo- Quản lý và sự
vận dụng vào điều hành nhà trường, Tư tưởng Giáo dục (tài liệu dành cho
học viên cao học), Học viện quản lý giáo dục, Hà Nội.
9. Đặng Xuân Hải (2013), Quản lý sự thay đổi trong giáo dục ở bối cảnh
đổi mới. Tập bài giảng cao học quản lý giáo dục, Đại học Giáo dục - Đại
học Quốc gia Hà Nội.
10. Đặng Xuân Hải (2013), Vai trò xã hội trong quản lý giáo dục. Tập bài
giảng cao học quản lý giáo dục, Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà
Nội.
11. Hà Thế Ngữ, Đặng Vũ Hoạt (1998),Giáo dục học, tập (2), Nxb Giáo
dục


12. Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc (1994/2004), Những cơ sở
khoa học về quản lý giáo dục, Tập bài giảng cho cao học chuyên ngành
quản lý giáo dục, Hà Nội, 1994/2004.
13. Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2007), Những quan điểm giáo
dục hiện đại, Khoa Sư phạm – Đại học Quốc gia Hà Nội.
14. Nguyễn Tiến Đạt (2007), Giáo dục so sánh. Bài gảng cao học quản lý
giáo dục, Khoa Sư phạm – Đại học Quốc gia Hà Nội.
15. Nguyễn Đức Chính (2007), Quản lý chất lượng trong giáo dục. Bài gảng
cao học quản lý giáo dục, Khoa Sư phạm – Đại học Quốc gia Hà Nội.
16. Nguyễn Ngọc Quang (1989), Những khái niệm cơ bản về lý luận quản lý
giáo dục, Trường CBQL GDTWI.
17. Nguyễn Ngo ̣c Quang (1997), Những vấ n đề cơ bản về quản lý giáo dục ,
trường Cán bô ̣ quản lý giáo du ̣c TWI .
18. Nguyễn Thi My
̣ ̃ Lô ̣c (2010), Đại cương lý luận quản lý , Bài giảng dành
cho ho ̣c viên cao ho ̣c quản lý giáo du ̣c.

31. A.G.Afanaxev (1997), Con người trong quản lý xã hội, tập 2. Nxb Khoa
học xã hội.
32. Kônđacôp.M.I (1984), Cơ sở lý luận quản lý giáo dục. Viện Khoa học
xã hội.
33. V.A. XukhomLinxki, Một số kinh nghiệm lãnh đạo của hiệu trưởng
trường phổ thông.Lược dịch: Hoàng Tâm SơnTủ sách CBQL và Nghiệp
vụ. Bộ GD&ĐT, 1984.
34. Jaxapob (1979), Tổ chức lao động của hiệu trưởng, Tủ sách CBQL và
Nghiệp vụ.