ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------------------------------------

NGUYỄN TÍCH NGHỊ

ĐÀO TẠO TRONG CÔNG VIỆC CHO ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN TRẺ
(NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI
VÀ NHÂN VĂN THUỘC ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI)

LUẬN VĂN THẠC SĨ
CHUYÊN NGÀNH: KHOA HỌC QUẢN LÝ

Hà Nội, 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------------------------------------

NGUYỄN TÍCH NGHỊ

ĐÀO TẠO TRONG CÔNG VIỆC CHO ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN TRẺ
(NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI
VÀ NHÂN VĂN THUỘC ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI)

LUẬN VĂN THẠC SĨ
CHUYÊN NGÀNH: KHOA HỌC QUẢN LÝ
MÃ SỐ: Đào tạo thí điểm

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Phạm Xuân Hằng

MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU .............................................................................................................. 5
1. Lý do chọn đề tài ........................................................................................................ 5
2. Tổng quan tình hình nghiên cứu................................................................................ 7
3. Mục tiêu nghiên cứu................................................................................................... 12
4. Nhiệm vụ nghiên cứu ................................................................................................. 12
5. Phạm vi nghiên cứu .................................................................................................... 12
6. Mẫu khảo sát............................................................................................................... 13
7. Vấn đề nghiên cứu...................................................................................................... 13
8. Giả thuyết nghiên cứu ................................................................................................ 13
9. Phƣơng pháp chứng minh giả thuyết ........................................................................ 14
10. Dự kiến kết quả .......................................................................................................... 15
11. Kết cấu luận văn ......................................................................................................... 16
CHƢƠNG 1. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ ĐÀO TẠO
NGUỒN NHÂN LỰC VÀ ĐÀO TẠO TRONG CÔNG VIỆC
CHO ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN TRẺ........................................................................... 17
1.1. Lý luận chung về đào tạo nguồn nhân lực ................................................................ 17
1.1.1. Khái niệm đào tạo nguồn nhân lực ............................................................ 17
1.1.2. Vai trò của đào tạo nguồn nhân lực .......................................................... 18
1.1.3. Quy trình đào tạo nguồn nhân lực ............................................................. 19
1.2. Một số vấn đề lý luận chung về đào tạo trong công việc đối với đội ngũ
giảng viên ........................................................................................................................... 22
1.2.1. Khái niệm, nhiệm vụ và yêu cầu năng lực chuyên môn của giảng viên .. 22
1.2.2. Đào tạo trong công việc, các phương pháp đào tạo trong công việc
cho đội ngũ giảng viên trẻ..................................................................................... 27
1.2.3. Yêu cầu về đào tạo trong công việc đối với đội ngũ giảng viên............... 30
1.2.4. Tiêu chí đánh giá công tác đào tạo trong công việc cho đội ngũ
giảng viên trẻ ......................................................................................................... 35
TIỂU KẾT CHƢƠNG 1 ................................................................................................... 46
CHƢƠNG 2. THỰC TRẠNG ĐÀO TẠO TRONG CÔNG VIỆC

trẻ trong giảng dạy và nghiên cứu khoa học; phát huy vai trò của các phòng chức năng
trong tham mưu, tổ chức thực hiện và giám sát việc thực hiện chính sách ................... 82
3.2.3. Phát huy sự chủ động, tự giác của giảng viên trẻ trong đào tạo,
bồi dưỡng, phát triển chuyên môn.................................................................................... 90
TIỂU KẾT CHƢƠNG 3 ................................................................................................... 92
KẾT LUẬN ...................................................................................................................... 93
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO..................................................................... 96
PHỤ LỤC

2


DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1. Cơ cấu về giới của giảng viên .................................................................. 52
Bảng 2.2. Cơ cấu về loại hợp đồng của giảng viên .................................................. 52
Bảng 2.3. Công bố khoa học từ 2010 - 2014 ............................................................ 53
Bảng 2.4. Công trình khoa học của giảng viên năm 2010 ........................................ 64

3


DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 2.1. Cơ cấu chức danh, trình độ của giảng viên .......................................... 50
Biểu đồ 2.2. Hƣớng dẫn giảng viên trẻ về chuyên môn ........................................... 57
Biểu đồ 2.3. Giảng viên hƣớng dẫn tập sự giới thiệu các thông tin khái quát,
những quy định của trƣờng để giảng viên trẻ làm quen với môi trƣờng mới ........... 58
Biểu đồ 2.4. Giảng viên kèm cặp, hƣớng dẫn giảng viên trẻ soạn bài giảng của
môn học sẽ đảm nhận ................................................................................................ 59
Biểu đồ 2.5. Thời gian đi dự giờ của giảng viên trẻ trƣớc khi giảng chính thức...... 60
Biểu đồ 2.6. Giảng viên hƣớng dẫn, kèm cặp trao đổi, góp ý cho giảng viên trẻ

quản lý và đặc biệt là nguồn nhân lực. Đã có nhiều bài báo, nhiều ngƣời phân
tích và so sánh năng suất lao động của ngƣời Việt Nam so với các nƣớc khác.
Thậm chí, so với các nƣớc trong khu vực ASEAN, Việt Nam đang bị nhiều
nƣớc bỏ xa về năng suất lao động.
Muốn nâng cao năng lực làm việc, năng suất lao động không cách nào
khác là giáo dục và đào tạo. Cho đến nay, quá nhiều ngƣời Việt Nam nghe đi
nghe lại nhiều lần, thậm chí thuộc lòng khẩu hiệu “giáo dục là quốc sách hàng
đầu”. Đảng và nhà nƣớc Việt Nam từ lâu đã xác định cần phải đầu tƣ, đổi mới
công tác giáo dục và đào tạo, ngày 02/11/2005 Chính phủ đã ban hành Nghị
quyết số 14/2005/NQ-CP về đổi mới cơ bản và toàn diện giáo dục đại học
Việt Nam giai đoạn 2006 - 2020. Ngày 4/11/2013, Hội nghị Ban chấp hành
TW Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ 8 khóa XI đã ban hành Nghị quyết
29/NQ-TW về Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo. Dƣới sự lãnh
đạo của Đảng, nền giáo dục của nƣớc nhà đang đi theo hƣớng tạo sự chuyển
biến căn bản, toàn diện về chất lƣợng, hiệu quả giáo dục, đào tạo nguồn nhân
lực có đủ năng lực và phẩm chất, đáp ứng nhu cầu thực tiễn của sự phát triển
kinh tế - xã hội.
5


Trong hoạt động giáo dục và đào tạo, đội ngũ nhà giáo giữ vai trò quyết
định đến chất lƣợng sản phẩm đào tạo. Raja Roy Singh, chuyên gia giáo dục
của UNESCO khu vực châu Á - Thái Bình Dƣơng, khi nói về triển vọng giáo
dục cho thế kỷ XXI đã phát biểu rằng: “Thành công của các cuộc cải cách
giáo dục phụ thuộc dứt khoát vào ý chí muốn thay đổi cũng nhƣ chất lƣợng
giáo viên. Không một hệ thống giáo dục nào có thể vƣơn cao quá tầm những
giáo viên làm việc cho nó” [20, 115]. Luật giáo dục Việt Nam cũng khẳng
định “Nhà giáo giữ vai trò quyết định trong việc bảo đảm chất lƣợng giáo
dục” [19, Điều 15]. Việc xây dựng đội ngũ nhà giáo nói chung, giảng viên các
trƣờng đại học nói riêng đủ về số lƣợng, đáp ứng yêu cầu về chất lƣợng là

góp phần rất quan trọng để nâng cao chất lƣợng của đội ngũ giảng viên của
trƣờng đại học.
Chính vì vậy, tác giả chọn đề tài “Đào tạo trong công việc cho đội ngũ
giảng viên trẻ (nghiên cứu trường hợp Trường Đại học Khoa học Xã hội và
Nhân văn thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội)” để nghiên cứu.
- Ý nghĩa lý luận: Đề tài góp phần làm rõ những hoạt động đào tạo trong
công việc cho đội ngũ giảng viên, làm phong phú thêm lý luận về phƣơng
pháp đào tạo trong công việc nói chung.
- Ý nghĩa thực tiễn: Đề tài làm rõ thực trạng, phân tích nguyên nhân và
đề xuất một số giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên thông qua đào tạo trong
công việc. Kết quả nghiên cứu này có thể là tài liệu tham khảo cho các trƣờng
đại học khác.
2. Tổng quan tình hình nghiên cứu
Để khảo sát tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan tới đề tài này, bên
cạnh sử dụng phƣơng pháp truyền thống là nghiên cứu tài liệu in/đã xuất bản,
tác giả sử dụng thêm nguồn tài liệu lớn hơn, đó là tài liệu điện tử/internet.
Hiện nay, công cụ tìm kiếm “google” đang là công cụ tìm kiếm mạnh nhất,
tiếng Anh là ngôn ngữ phổ thông quốc tế. Tác giả đã làm cuộc tìm kiếm trên
“google” các từ khóa liên quan tới đề tài. Kết quả thu đƣợc nhƣ sau:
7


DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.

Ban Tổ chức - Cán bộ Chính phủ, Quyết định số 202/TCCP - VC ngày
08/06/1994 về việc ban hành tiêu chuẩn nghiệp vụ các ngạch công
chức ngành Giáo dục và Đào tạo

2.


Nguyễn Trọng Di (2010), Đào tạo giáo viên, cách tiếp cận khoa học
sư phạm, Tạp chí Phát triển giáo dục, số 5 tháng 9 - 10/2000, tr 29 - 30

8.

Đại học Quốc gia Hà Nội, Quy định về bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, điều
động, luân chuyển, từ chức, miễn nhiệm và các chế độ phụ cấp chức
vụ lãnh đạo, phụ cấp trách nhiệm đối với công chức, viên chức quản
lý trong Đại học Quốc gia Hà Nội (ban hành theo Quyết định số
3668/QĐ-ĐHQGHN ngày 15/10/2014 của Giám đốc Đại học Quốc
gia Hà Nội)
96


9.

Đại học Quốc gia Hà Nội, Quy định về tuyển dụng, sử dụng và quản lý
công chức, viên chức, người lao động trong Đại học Quốc gia Hà Nội
(ban hành theo Quyết định số 3768/QĐ-ĐHQGHN ngày 22/10/2014
của Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội)

10.

Đại học Quốc gia Hà Nội, Quyết định số 2921/QĐ-ĐHQG ngày
13/8/2015 của Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội về công nhận nhóm
nghiên cứu mạnh.

11.



Hoàng Văn Luân, Nguyễn Thị Kim Chi và Nguyễn Anh Thƣ (2012),
Bài giảng Quản lý nguồn nhân lực, Trƣờng Đại học Khoa học Xã hội
và Nhân văn, Hà Nội.

18.

Nguyễn Văn Lƣợt (2013), Động cơ giảng dạy của giảng viên đại học,
Luận án tiến sĩ, Trƣờng Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại
học Quốc gia Hà Nội
97


19.

Quốc hội, Luật Giáo dục được thông qua ngày 14/06/2005

20.

Raja Roy Singh, Nền GD cho Thế kỷ XXI: những triển vọng của châu
Á-Thái Bình Dương, Hà Nội, 1994, tr. 115.

21.

Thông tƣ liên tịch số 36/2014/TTLT-BGDĐT-BNV ngày 28/11/2014
quy định mã số và tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp viên chức giảng
dạy trong các cơ sở giáo dục đại học công lập

22.



27.

Trung tâm từ điển ngôn ngữ - Viện ngôn ngữ (1992), Từ điển Tiếng
Việt, Trung tâm từ điển ngôn ngữ, Hà Nội.

98