ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-------------------------------------------------------------

ĐẶNG THỊ PHƯƠNG

ĐẢNG BỘ TỈNH HƯNG YÊN LÃNH ĐẠO
SỰ NGHIỆP GIÁO DỤC PHỔ THÔNG
TỪ NĂM 1954 ĐẾN NĂM 1967

LUẬN VĂN THẠC SĨ LỊCH SỬ

HÀ NỘI - 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-------------------------------------------------------------

ĐẶNG THỊ PHƯƠNG

ĐẢNG BỘ TỈNH HƯNG YÊN LÃNH ĐẠO
SỰ NGHIỆP GIÁO DỤC PHỔ THÔNG
TỪ NĂM 1954 ĐẾN NĂM 1967

Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
Mã số: 60 22 03 15

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Nguyễn Thị Mai Hoa

HÀ NỘI - 2015

MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
BẢNG CHÚ THÍCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT
MỞ ĐẦU .................................................................................................... 6
Chương 1. CHỦ TRƯƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH
HƯNG YÊN ĐỐI VỚI GIÁO DỤC PHỔ THÔNG TỪ NĂM 1954
ĐẾN NĂM 1960 ....................................... Error! Bookmark not defined.

1.1. Căn cứ xác định chủ trương và chủ trương của Đảng bộ tỉnhError! Bookmark n
1.1.1. Căn cứ xác định chủ trương...................... Error! Bookmark not defined.
1.1.2. Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Hưng Yên. Error! Bookmark not defined.
1.2. Sự chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh Hưng YênError! Bookmark not defined.

1.2.1. Đảm bảo các điều kiện nâng cao chất lượng giáo dụcError! Bookmark not defined
1.2.2. Mở rộng quy mô giáo dục ở các cấp học. Error! Bookmark not defined.

1.2.3. Tăng cường công tác giáo dục tư tưởng - chính trị trong nhà trườngError! Bookmar
Tiểu kết chương 1 .................................... Error! Bookmark not defined.
Chương 2. SỰ LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH HƯNG YÊN
ĐỐI VỚI GIÁO DỤC PHỔ THÔNG TỪ NĂM 1961 ĐẾN NĂM
1967 ............................................... Error! Bookmark not defined.

2.1. Đặc điểm tình hình và chủ trương của Đảng bộ tỉnh Hưng YênError! Bookmark
2.1.1. Đặc điểm tình hình .................................... Error! Bookmark not defined.
2.1.2. Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Hưng Yên. Error! Bookmark not defined.
2.2. Chỉ đạo thực hiện ............................... Error! Bookmark not defined.
2.2.1. Tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục phổ thôngError! Bookmark not defined.

2.2.2. Phát triển về quy mô và tăng cường đội ngũ giáo viênError! Bookmark not defined


Ban chấp hành

CNXH

Chủ nghĩa xã hội

GDPT

Giáo dục phổ thông

HĐND

Hội đồng nhân dân

Nxb

Nhà xuất bản

UBHC

Ủy ban hành chính

UBHCKC

Ủy ban hành chính kháng chiến

UBND

Ủy ban nhân dân

Nam đã qua nhiều thời kỳ cải cách và tổ chức dạy học theo các mô hình chủ
yếu như hệ giáo dục 9 năm trong kháng chiến chống Pháp, hệ giáo dục 10
năm trong kháng chiến chống Mỹ và xây dựng xã hội chủ nghĩa (XHCN) ở
miền Bắc và hệ giáo dục 12 năm từ khi nước nhà thống nhất đến nay. Quán
triệt các quan điểm cơ bản của Đảng Cộng sản Việt Nam về phát triển giáo
dục nói chung và phát triển GDPT nói riêng, nhà nước Việt Nam, nhân dân


Việt Nam nói chung và ngành giáo dục nói riêng đã chăm lo không ngừng
cho GDPT. GDPT đã tạo nên những thành tựu hết sức quan trọng và to lớn,
cung cấp cho xã hội nhiều lớp thế hệ trẻ, thông minh, sáng tạo, trung thành,
dũng cảm, giàu lòng nhân ái, sẵn sàng hy sinh vì tổ quốc, vì dân tộc, hoàn
thành xuất sắc các nhiệm vụ được giao, góp phần chiến đấu và xây dựng tổ
quốc phát triển như hôm nay… Với ý nghĩa đó, trong đường lối phát triển
giáo dục, Đảng luôn coi trọng vị trí của GDPT. Sự nghiệp giáo dục và đào tạo
luôn được Đảng coi là động lực để phát triển đất nước.
Hưng Yên là tỉnh thuộc đồng bằng sông Hồng, cầu nối giữa các tỉnh
đồng bằng Bắc Bộ với Thủ đô Hà Nội. Trong lịch sử phát triển, nhân dân
tỉnh Hưng Yên đã có những đóng góp cùng với nhân dân cả nước lập nên
những thành tựu to lớn trong các thời kỳ đấu tranh giành độc lập dân tộc
cũng như trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Được sự quan tâm
của Đảng và Chính phủ cùng với sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Hưng Yên,
giáo dục Hưng Yên đã đạt được những kết quả nhất định về mở rộng quy
mô, nâng cao chất lượng giáo dục,… góp phần đổi mới sự nghiệp giáo dục đào tạo và phát triển kinh tế xã hội ở địa phương. Tuy nhiên, dưới tác động
của những yếu tố khách quan, chủ quan, GDPT của tỉnh Hưng Yên dưới sự
lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh vẫn không tránh khỏi còn những hạn chế, tồn tại.
Do vậy, nhìn nhận, đánh giá một cách hệ thống, toàn diện sự lãnh đạo xây
dựng, phát triển giáo dục của Đảng bộ tỉnh Hưng Yên đối với GDPT trong
thập niên đầu xây dựng miền Bắc và tiến hành chống Mỹ, cứu nước (1954 1967); đúc rút những kinh nghiệm phục vụ việc tiếp tục đổi mới, phát triển
GDPT của tỉnh là việc làm cần thiết, vừa có ý nghĩa lí luận, vừa có ý nghĩa

thể hiện rõ đường lối giáo dục của Đảng, nhằm phát huy mạnh mẽ những
thành tựu to lớn, khắc phục những thiếu sót của giáo dục, đưa sự nghiệp giáo
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.

BCH tỉnh Hưng Yên (1954), Nghị quyết số 23 của Tỉnh ủy về Hội nghị
cán bộ, Tỉnh Đảng bộ Hưng Yên lần thứ 4 từ ngày 16 đến ngày
22/8/1954. Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh ủy Hưng Yên.

2.

BCH tỉnh Hưng Yên (4/7/1954), Thông tri số 46-TT/B về việc Bố trí sắp
xếp các loại Cán bộ học tập. Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh ủy Hưng Yên.

3.

BCH tỉnh Hưng Yên (30/12/1954), Thông tri số 65-TT/BCH về việc
Tổng kết thành tích dân công 9 năm kháng chiến. Lưu tại Kho Lưu trữ
Tỉnh ủy Hưng Yên.

4.

BCH tỉnh Hưng Yên (20/1/1955), Thông tri số 83-TT về việc Đảy mạnh
phong trào yêu nước chống Mỹ. Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh ủy Hưng Yên.

5.

BCH tỉnh Hưng Yên (10/12/1955), Báo cáo số 5-BC về tổng kết công tác
trong năm 1955. Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh ủy Hưng Yên.


BCH tỉnh Hưng Yên (2/1959), Dự thảo Đề án công tác năm 1959 năm
bản lề của kế hoạch ba năm. Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh ủy Hưng Yên.

12. BCH tỉnh Hưng Yên, Chỉ thị số 14/CT/TU về việc tăng cường lãnh đạo
công tác phổ cập sách báo, phim ảnh. Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh ủy
Hưng Yên.
13. BCH tỉnh Hưng Yên (10/10/1959), Thông tri số 56 TT/TU về việc triệu
tập cán bộ đi học trường Nguyễn Ái Quốc III. Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh
ủy Hưng Yên.
14.

BCH tỉnh Hưng Yên (28/2/1960), Báo cáo số 38 BC/TU về tổng kết
công tác năm 1959. Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh ủy Hưng Yên.

15.

BCH tỉnh Hưng Yên (1/2/1961), Báo cáo số 87 BC/TU về tổng kết công
tác năm 1960. Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh ủy Hưng Yên.

16.

BCH tỉnh Hưng Yên (21/3/1961), Báo cáo kết quả việc thực hiện kế
hoạch ba năm cải tạo và phát triển kinh tế, phát triển văn hóa của Đảng
bộ Hưng Yên. Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh ủy Hưng Yên.

17.

BCH tỉnh Hưng Yên (1/4/1961), Nghị quyết số 01-NQ/TU của Đại hội
đại biểu tỉnh Đảng bộ Hưng Yên lần thứ năm về nhiệm vụ và chỉ tiêu
công tác năm 1961. Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh ủy Hưng Yên.


BCH tỉnh Hưng Yên (25/1/1966), Báo cáo số 02/BC-TU về tổng kết
công tác năm 1965. Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh ủy Hưng Yên.

24.

BCH tỉnh Hưng Yên (28/1/1967), Báo cáo số 02/BC-TU về tình hình
công tác năm 1966. Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh ủy Hưng Yên.

25.

BCH tỉnh Hưng Yên (25/5/1967), Báo cáo số 14/BC-TU về kết quả
chung việc thực hiện kế hoạch năm năm lần thứ nhất và hai năm chống
chiến tranh phá hoại của Đảng bộ Hưng Yên (1961-1966). Lưu tại Kho
Lưu trữ Tỉnh ủy Hưng Yên.

26.

BCH tỉnh Hưng Yên, Báo cáo tình hình Hưng Yên qua 10 năm lịch sử
(1955-1965). Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh ủy Hưng Yên.

27.

BCH Trung ương Đảng Lao động Việt Nam (1963), Nghị quyết của Hội
nghị Trung ương lần thứ tám về kế hoạch phát triển kinh tế quốc dân 5
năm lần thứ nhất (1961 - 1965), NXB Sự thật, Hà Nội.

28. BCH Trung ương Đảng (3/1957), Nghị quyết Hội nghị Trung ương lần
thứ 12. Lưu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I, Hà Nội.


Kho Lưu trữ Tỉnh ủy Hưng Yên.
39. BCH Trung ương (1975), Nghị quyết Hội nghị lần thứ 24 của Ban chấp
hành Trung ương Đảng về nhiệm vụ của cách mạng Việt Nam trong giai
đoạn mới, Nhà máy in Tiến Bộ, Hà Nội.
40. Ban Khoa giáo Trung ương (2006), Một số văn kiện của Đảng Cộng
sản Việt Nam về công tác khoa giáo, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.


41. Ban Bí thư (1965), Chỉ thị số 102-CT/TW ngày 3/7/1965, Về việc tăng
cường công tác giáo dục tư tưởng chính trị và đạo đức đối với cán bộ
giảng dạy và sinh viên, học sinh. BCHTW Đảng Lao động Việt Nam
xuất bản, Hà Nội.
42. Ban Bí thư (1965), Nghị quyết Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 12 và
Chỉ thị 104 ngày 28/7/1965, Về công tác văn hóa, văn nghệ trong tình
hình mới. Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh ủy Hưng Yên.
43.

Báo cáo sơ lược về tình hình công tác dân lập trong năm học 1957 1958 (1958). Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh ủy Hưng Yên.

44.

Bàn thêm những bài học của Bắc Lý và phong trào thi đua “Hai tốt”
trong ngành giáo dục phổ thông, Nxb Giáo dục, Hà Nội, 1963.

45. Nguyễn Chí Bền - Nguyễn Phúc Lai (Chủ biên) (2005), Địa chí Hưng
Yên, Phần VI: Văn hóa – xã hội. Tỉnh ủy, UBND, HĐND tỉnh Hưng Yên
phát hành.
46. Bộ Giáo dục - Đào tạo (1995), 50 năm phát triển sự nghiệp giáo dục và
đào tạo (1945 - 1995), Nxb Giáo dục Hà Nội.
47. Bộ Giáo dục - Đào tạo (1995), Từ Bộ Quốc gia Giáo dục đến Bộ Giáo

Đảng ở Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III, Văn kiện Đại hội – Tập I,
BCHTW Đảng Lao động Việt Nam xuất bản, Hà Nội.

56. Lê Duẩn - Trường Chinh – Phạm Văn Đồng – Tố Hữu (1972), Thấu suốt
đường lối của Đảng đưa sự nghiệp giáo dục tiến lên mạnh mẽ, vững
chắc, Nxb Sự Thật, Hà Nội.
57. Lê Duẩn - Trường Chinh – Phạm Văn Đồng – Tố Hữu (1979), Về đường
lối giáo dục trong chế độ xã hội chủ nghĩa, Nxb Sự Thật, Hà Nội.
58. Đại hội đại biểu tỉnh Đảng bộ Hưng Yên lần thứ 6 (từ ngày 6-9 đến 109-1963), Về việc tiến hành mở Đại hội đại biểu tỉnh Đảng bộ lần thứ 6
và Đại hội các cấp. Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh ủy Hưng Yên.
59. Đảng Cộng sản Việt Nam (1958), Văn kiện Đảng toàn tập, tập 19, Nxb
chính trị Quốc gia, Hà Nội.
60. Đảng bộ tỉnh Hưng Yên (1956), Chỉ thị về việc tuyên truyền giải thích
mục đích đi học của học sinh dưới chế độ ta. Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh
ủy Hưng Yên.
61. Phạm Văn Đồng (1970), Công tác giáo dục trong chế độ xã hội chủ
nghĩa, Nxb Sự Thật, Hà Nội.


62.

Phạm Văn Đồng (1979), Sự nghiệp giáo dục trong chế độ xã hội chủ
nghĩa, Nxb Sự Thật, Hà Nội.

63. Phạm Văn Đồng (1999), Về vấn đề Giáo dục - đào tạo, Nxb Chính trị
quốc gia, Hà Nội.
64. Phạm Văn Đồng (2008), Giáo dục đào tạo quốc sách hàng đầu, tương
lai của dân tộc, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
65.


học Quốc gia Hà Nội.


73. Tố Hữu (22/9/1967), Bài nói về vấn đề đào tạo cán bộ và vấn đề giáo
dục trong cuộc hội nghị do Ban bí thư triệu tập. BCH Trung ương Đảng
cộng sản Việt Nam ban hành.
74. Hưng Yên UBHC tỉnh (1967), Nghị quyết của thường trực UBHC tỉnh
về đẩy mạnh công tác văn hoá, văn nghệ phục vụ sự nghiệp chống Mỹ
cứu nước. Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh ủy Hưng Yên.
75. Đinh Xuân Lý (Chủ biên) (2004), Các chuyên đề về tư tưởng Hồ Chí
Minh. Nxb chính trị Quốc gia, Hà Nội.
76. Hồ Chí Minh (1962), Bàn về giáo dục, Nxb Giáo dục, Hà Nội.
77. Hồ Chí Minh (1974), Những lời dạy của Bác Hồ đối với học sinh, Nxb
Sự thật, Hà Nội.
78. Một số chỉ thị về công tác giáo dục năm 1964 – 1965, Nxb Giáo dục, Hà
Nội, 1966.
79. Một số văn kiện của Trung ương Đảng và Chính phủ về công tác khoa
học giáo dục (1960 – 1965), 1969, Nxb Sự Thật, Hà Nội.
80. Lâm Hải Ngọc (2003), Hưng Yên những năm tháng chống Mỹ cứu nước
và xây dựng chủ nghĩa xã hội, Nxb Văn hoá Thông tin, Hà Nội.
81. Võ Thuần Nho (chủ biên) (1980), 35 năm phát triển sự nghiệp giáo dục
phổ thông, Nxb Giáo dục, Hà Nội.
82. Phấn đấu xây dựng nhà trường xã hội chủ nghĩa, Nxb Giáo dục, Hà Nội,
1958.
83. Phủ Thủ tướng (27/8/1956), Nghị định số 1027/TTg về “Chính sách giáo
dục phổ thông của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa”.
84. Phủ Thủ tướng (1967), Thông tư về việc tăng cường lãnh đạo công tác
giáo dục phổ thông trong tình hình chống Mỹ cứu nước.



tại Kho Lưu trữ Tỉnh ủy Hưng Yên.
98. UBHC Hưng Yên, Ty Giáo dục Hưng Yên (15/8/1956), Báo cáo công
tác trại hè năm 1956. Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh ủy Hưng Yên.
99. UBHC Hưng Yên, Ty Giáo dục Hưng Yên (18/8/1956), Báo cáo thành
tích 2 năm kiến thiết hòa bình của ngành Giáo dục Hưng Yên. Lưu tại
Kho Lưu trữ Tỉnh ủy Hưng Yên.
100. UBHC Hưng Yên, Ty Giáo dục Hưng Yên (2/1/1957), Báo cáo số 30
BC/HY về việc tình hình Giáo dục tỉnh Hưng Yên năm 1956. Lưu tại Kho
Lưu trữ Tỉnh ủy Hưng Yên.
101. UBKCHC Hưng Yên, Ty Giáo dục Hưng Yên (9/8/1954), Bản tổng kiểm
kê các tài sản ở Ty Tiểu học và các trường Trung, Tiểu học tại thị xã
Hưng Yên. Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh ủy Hưng Yên.
102. UBKCHB Hưng Yên, Ty Giáo dục Hưng Yên (11/8/1954), Biên bản
kiểm kê tài sản Quốc gia tại Ty Tiểu học và các trường, lớp Trung, Tiểu
học trong thị xã Hưng Yên. Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh ủy Hưng Yên.
103. UBND, UBHC-Hưng Yên, Ty Giáo dục Hưng Yên (8/8/1954), Tóm tắt
Bảng thống kê về tài sản và nhân viên Ty Tiểu học và các trường Trung
Tiểu học tại thị xã Hưng Yên. Lưu tại Kho Lưu trữ Tỉnh ủy Hưng Yên.
104. UBND tỉnh Hải Hưng (1985), Hải Hưng 40 năm xây dựng và chiến đấu,
xí nghiệp in Hải Hưng.
105. Văn kiện Đại hội thi đua “Hai tốt” chống Mỹ cứu nước ngành Giáo dục
(1967), Nxb Giáo dục, Hà Nội.