NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG DẠY, HỌC TẬP
LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CHO SINH VIÊN QUAN TRỌNG NHẤT LÀ NGƯỜI THẦY
Tần Xn Bảo*

Nghị quyết TW 8( khóa XI) về đổi mới căn bản và tồn diện
nền giáo dục VN, bên cạnh việc chỉ ra các thành tựu cơ bản của nền
giáo dục nước nhà, cũng thẳng thắn chỉ ra các yếu kém còn tồn tại
mà hạn chế đầu tiên là “Chất lượng, hiệu quả giáo dục và đào tạo
còn thấp so với u cầu, nhất là giáo dục đại học, giáo dục nghề
nghiệp”, điều này cũng đúng khi nói về chất lượng giảng dạy, học
tập lý luận chính trị cho sinh viên các trường đại học, cao đẳng ở
nước ta hiện nay.
Đối với sinh viên các trường đại học nước ta hiện nay, ngồi
u cầu được đào tạo về trình độ chun mơn sâu và rộng, thì việc
xây dựng thế giới quan, phương pháp luận, nhân sinh quan CSCN, kỹ
năng sống, từ đó hình thành lý tưởng, hồi bão, các giá trị sống theo
hướng “chân, thiện, mỹ” của tuổi trẻ và con đường hiện thực hóa ước
mơ của mình là vơ cùng cần thiết. Tất cả những thứ khác đều có thể
rèn luyện qua thời gian nhưng lý tưởng, khát vọng thì phải được hình
thành sớm, nó cần phải phát triển cùng với nhân cách, chỉ có như thế
nhân cách mới phát triển đúng đắn được. Đó là lý do vì sao sinh viên
*

Tiến sĩ, Phó Giám đốc thường trực Học viện cán bộ TP.HCM

KỶ YẾU HỘI THẢO KHOA HỌC QUỐC GIA 2015

83


phải học các bộ mơn lý luận chính trị như Triết học Mác-Lênin, Kinh

sản xuất, phương pháp đặc thù là trừu tượng hóa khoa học, ý nghĩa
mơn học là từ nhận thức chung về các ngun lý kinh tế, các quy
luật kinh tế để hình thành tư duy kinh tế, hành động theo các quy

84

ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP. HCM

BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO


luật kinh tế khách quan, nhất là trong nền kinh tế thị trường định
hướng XHCN ở nước ta hiện nay. Từ đó, mỗi bài giảng của mơn
cần trả lời rõ các câu hỏi cụ thể, ví dụ bài CNH-HĐH nền kinh tế
quốc dân chỉ cần nêu 4 câu hỏi mà nội dung bài học phải trả lời:1.
Tại sao phải CNH-HĐH; 2. Nội dung CNH-HĐH là làm gì và tn
theo những quy luật nào; 3. Mục tiêu và Quan điểm chỉ đạo của
Đảng; 4. Tiền đề và điều kiện nào thì q trình CNH ở nước ta sẽ
thành cơng.
Muốn vậy cần phải đổi mới cách soạn giáo án giảng dạy.
Theo mẫu giáo án trên các nhà quản lý nội dung, chương trình giảng
dạy và giảng viên khi chuẩn bị bài cần phải xác định rõ mục tiêu
tồn chun đề. Trong trường hợp khơng xác định được mục tiêu
(khơng biết học chun đề này để làm gì) thì cần kiên quyết loại bỏ.
Có như vậy nội dung mới thiết thực. Nếu đã xác định được là
chun đề này cần thiết thì khi soạn thảo từng nội dung chi tiết cũng
cần xác định mục tiêu và tương tự như trên, trên cơ sở đó, chọn
những ví dụ hay, điển hình, bám sát mục tiêu, hình thành giáo án bài
giảng sinh động, có giá trị thực tiễn cao.
Vấn đề thứ 2 là phương pháp truyền đạt các mơn học lý

dạy lấy người học làm trung tâm và phương pháp truyền thống.
1.1.Về mục tiêu
Phương pháp giảng dạy lấy người học làm trung tâm
- Thay đổi trong hành vi và thái độ của học viên, xuất phát từ một
sự khám phá tìm tòi dẫn đến hành động cải tạo cuộc sống.
- Học viên hưởng ứng tự nguyện, tự giác
Phương pháp truyền thống
- Thuộc bài, ghi nhớ và tái hiện.
- Học viên tn thủ mệnh lệnh của giảng viên.
1.2. Về nội dung
Phương pháp giảng dạy lấy người học làm trung tâm
- Đưa ra các vấn đề cần giải quyết.
- Đưa ra một trường hợp cụ thể, có thật hay giả định, thành cơng
hay thất bại, từ đó rút ra những bài học thiết thực.
- Thích hợp với học viên khơng phải thực hiện kiểu “Kht chân
cho vừa giày”

86

ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP. HCM

BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO


Phương pháp truyền thống
- Đưa ra các ngun tắc, khái niệm, cơng thức, mệnh lệnh…..
- Đưa ra một mơ hình (thường là hình mẫu cố định trong thời gian
dài)
- Một điển hình (Rất khó bắt chước).
1.3. Về người Thầy:

- Thầy khơng có thơng tin phản hồi vì chỉ có thơng đạt một chiều .
- Học viên có thể bị thầy đánh giá về quan điểm. Phản ứng của học
viên mang tính tự vệ, mặc cảm nếu bị chất vấn.
- Có thể có đúng, sai rạch ròi so với sách vở, với quan niệm của
thầy. Khi trả bài khơng thuộc lòng thì bị điểm thấp.
- Ln giữ khoảng cách vì thầy sợ bị mất uy.
- Có thể thầy phải bảo vệ ý kiến của mình để củng cố quyền lực,
hoặc để chứng minh thầy khơng thể sai.
- Tổ chức học tập dễ vì có sẵn bài bản, nhiều người làm được nhưng
hiệu quả thấp.
1.4. Kết quả học tập:
Phương pháp giảng dạy lấy người học làm trung tâm
- Học viên thay đổi thái độ, hành vi, dễ đưa hiểu biết của mình vào
cuộc sống.
- Học viên đặt ra nhiều vấn đề, nhiều sáng kiến mới.
- Thầy trao cho học viên một cơng cụ tư duy lâu dài, kỹ năng phân
tích thực tế để có thể chủ động trong nhiều hồn cảnh.
- Bản thân người thầy sẽ học được rất nhiều sau mỗi lần dạy.
Phương pháp truyền thống
- Thuộc bài nhưng nhanh qn. Khó áp dụng kiến thức đã học vào
cuộc sống.

88

ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP. HCM

BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO


- Kết luận đóng khung, sao chép tốt.

có khả năng sư phạm, và đặc biệt còn phải có vốn sống thực tiễn
sâu rộng. Các trường nên có quy định cụ thể, khả thi về chế độ đi
KỶ YẾU HỘI THẢO KHOA HỌC QUỐC GIA 2015

89


thâm nhập thực tế của giảng viên, có chế độ nghiên cứu khoa học,
nhất là viết các đề tài mang tính tổng kết thực tiễn sát với các
chun đề của bộ mơn lý luận chính trị, đưa các quy định này vào
trong chế độ thi đua, khen thưởng nhằm tạo động cơ và thói quen
của giảng viên trong nghiên cứu và khơng ngừng nâng cao chất
lượng giảng dạy.
Một yếu tố rất cần nữa, nhất là đối với các giảng viên dạy các
mơn lý luận chính trị là phải có lý tưởng và niềm tin vững chắc vào
sự lãnh đạo của Đảng, vào tương lai tiền đồ của đất nước, vào sự
thành cơng tất yếu của sự nghiệp đổi mới…bản thân người dạy cũng
khơng tin vào những điều mình truyền đạt thì làm sao thuyết phục
được người học tin vào những điều mình giảng dạy, truyền đạt. Nói
cách khác, chỉ khi những người thầy vừa có “tầm” về tri thức, vừa
có”lửa” trong tâm hồn thì mới có thể truyền lửa cho người học được.
Và khi đó, việc giảng dạy các mơn lý luận chính trị mới đạt được
hiệu quả như chúng ta mong muốn.

90

ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP. HCM

BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO