ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
KHOA MÔI TRƯỜNG
------------***------------

LÊ THỊ HỒNG NHUNG

ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG MÔ HÌNH
NÔNG NGHIỆP KHÔNG CHẤT THẢI TẠI XÃ GIAO LẠC,
HUYỆN GIAO THỦY, TỈNH NAM ĐỊNH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC

HÀ NỘI - 2015

i


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
KHOA MÔI TRƯỜNG
------------***------------

LÊ THỊ HỒNG NHUNG

ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG MÔ HÌNH
NÔNG NGHIỆP KHÔNG CHẤT THẢI TẠI XÃ GIAO LẠC,
HUYỆN GIAO THỦY, TỈNH NAM ĐỊNH

Chuyên ngành:


năm 2016

Người thực hiện

Lê Thị Hồng Nhung

iii


MỤC LỤC

MỤC LỤC........................................................................................................................................ i
DANH MỤC CÁC HÌNH ............................................................................................................. v
DANH MỤC CÁC BẢNG........................................................................................................... vi
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT...................................................................................................... vii
MỞ ĐẦU......................................................................................................................................... 1
1. Tính cấp thiết của đề tài ......................................................................................... 1
2. Mục tiêu nghiên cứu .............................................................................................. 2
3. Nội dung nghiên cứu ............................................................................................. 2
4. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài ............................................................... 3
4.1. Ý nghĩa khoa học.................................................................................................... 3
4.2. Ý nghĩa thực tiễn .................................................................................................... 3
Chương 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU................................................................. 4
1.1. Tổng quan về mô hình nông nghiệp không chất thải ............................................................ 4
1.1.1. Định nghĩa về mô hình nông nghiệp không chất thải...................................... 4
1.1.2. Mục tiêu của mô hình không chất thải nông nghiệp ....................................... 5
1.1.3. Tiêu chí mô hình không chất thải .................................................................... 5
1.2. Tổng quan về chất thải nông nghiệp....................................................................................... 6
1.2.1. Tổng quan về chất thải chăn nuôi .................................................................... 6
1.2.2. Tổng quan về chất thải trồng trọt .................................................................... 7

1.5.2.2. Kinh tế............................................................................................................. 24
1.5.2.3. Văn hóa – giáo dục – y tế .............................................................................. 25
1.5.2.4. Cơ sở hạ tầng .................................................................................................. 26
1.6. Một số mô hình nông nghiệp không chất thải ..................................................................... 28
1.6.1. Hiện trạng mô hình nông nghiệp không chất thải của nước ngoài ................ 28
1.6.1.1. Mô hình không chất thải tại vương quốc Anh ............................................. 28
1.6.1.2. Mô hình VAC tại Trung Quốc ...................................................................... 29
1.6.1.3. Mô hình không chất thải tại Fiji – châu Úc .................................................. 29
1.6.2. Hiện trạng mô hình nông nghiệp không chất thải tại Việt Nam.................... 30
ii


1.6.2.1. Mô hình nông nghiệp không chất thải ủ phân compost tại Quan
Hóa, Thanh Hóa. .................................................................................................................... 30
1.6.2.2. Mô hình chăn nuôi không chất thải tại Phú Thọ .......................................... 31
Chương 2: ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ....................... 33
2.1. Đối tượng nghiên cứu ............................................................................................................ 33
2.2. Phạm vi nghiên cứu ............................................................................................................... 33
2.3. Phương pháp nghiên cứu....................................................................................................... 33
2.3.1. Phương pháp thu thập số liệu ........................................................................ 33
2.3.2. Phương pháp điều tra, khảo sát thực tế.......................................................... 34
2.3.3. Phương pháp lấy mẫu .................................................................................... 34
2.3.4. Phương pháp tham vấn ý kiến cộng đồng ..................................................... 35
2.3.5. Phương pháp chuyên gia ............................................................................... 36
2.3.6. Phương pháp kế thừa ..................................................................................... 36
2.3.7. Phương pháp thống kê và xử lý dữ liệu ......................................................... 36
Chương 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN ..................................................... 37
3.1. Hiện trạng thu gom và xử lý chất thải nông nghiệp tại xã Giao Lạc, huyện Giao Thủy,
tỉnh Nam Định............................................................................................................................... 37
3.1.1. Hiện trạng chất thải nông nghiệp xã Giao Lạc .............................................. 37


iv


DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình 1.1: Sơ đồ chung của mô hình không chất thải ..................................................5
Hình 1.2: Hình thái của nấm rơm..............................................................................15
Hình 1.3: Vị trí địa lý khu vực xã Giao Lạc với các xã xung quanh ........................22
Hình 1.4: Hệ sinh thái tích hợp hướng tới không chất thải tại Fiji ...........................29
Hình 1.5: Mô hình ủ phân compost tại Quan Hóa, Thanh Hóa ................................ 30
Hình 3.1: Nguồn gốc phát sinh chất thải nông nghiệp trong 1 hộ gia đình ..............37
Hình 3.2: Phụ phẩm cây lúa sau thu hoạch ............................................................... 40
Hình 3.3: Mô hình tổng quát VACB .........................................................................45
Hình 3.4: 04 kiểu hầm ủ đề xuất trong luận văn .......................................................48
Hình 3.5: Cấu tạo hầm biogas nhựa composite ........................................................53
Hình 3.6: Sơ đồ quy trình công nghệ xử lý bã thải sau trồng nấm ...........................57
Hình 3.7: Cấu tạo hầm biogas composite 2,25m ......................................................60
Hình 3.8: Màu sắc nước thải đầu vào và đầu ra của hệ thống biogas .......................61
Hình 3.9: Biểu đồ thể hiện giá trị SS đầu vào, đầu ra của hệ thống xử lý biogas
...................................................................................................................................64
Hình 3.10: Biểu đồ thể hiện giá trị BOD5 đầu vào, đầu ra của hệ thống xử lý
biogas ........................................................................................................................64
Hình 3.11: Biểu đồ thể hiện giá trị COD đầu vào, đầu ra của hệ thống xử lý
biogas ........................................................................................................................64
Hình 3.12: Biểu đồ thể hiện giá trị tổng Nitơ đầu vào, đầu ra của hệ thống xử lý
biogas ........................................................................................................................65
Hình 3.13: Biểu đồ thể hiện giá trị tổng Phốt pho đầu vào, đầu ra của hệ thống
xử lý biogas ..............................................................................................................65
Hình 3.14: Biểu đồ thể hiện giá trị Coliform đầu vào, đầu ra của hệ thống xử lý
biogas ........................................................................................................................66

BVTV

Bảo vệ thực vật

CN - TTCN

Công nghiệp – Tiểu thủ công nghiệp

COD

Nhu cầu oxi hóa học (Chemical Oxygen Demand)

CTR

Chất thải rắn

KSH

Khí sinh học

N.P.K

Nitơ – Phốt pho - Kali

SS

Chất rắn lơ lửng (Suspended Solid)

THCS



Tiếng Việt
1. Bộ Tài nguyên và Môi trường (2013), Báo cáo hiện trạng môi trường quốc gia
2013 về chất thải, Hà Nội.
2. Bộ Tài nguyên và Môi trường (2011), Báo cáo môi trường quốc gia 2011 - chất
thải rắn, Hà Nội.
3. Nguyễn Lân Dũng (2004), Công nghệ nuôi trồng nấm, Nhà xuất bản Nông
nghiệp, Hà Nội.
4. Nguyễn Thị Hồng, Phạm Khắc Hiếu (2012), Đánh giá hiệu quả xử lý nước thải
chăn nuôi lợn bằng hầm biogas quy mô hộ gia đình ở Thừa thiên Huế, Tạp
chí Khoa học, Đại học Huế, tập 73, số 4.
5. Đỗ Thành Nam (2008), Khảo sát khả năng sinh gas và xử lý nước thải heo của
hệ thống biogas phủ nhựa HDPE, Đại học Nông lâm, Hồ Chí Minh.
6. Nguyễn Hồng Sơn (2011), Phân loại, đánh giá các loại hầm Biogas, Trung tâm
Vị Nông – TVN.
7. Spin (2011), Tổng kết hoạt động định kỳ Dự án đổi mới sản phẩm bền vững, Hà
Nội.
8. Tạp chí Môi trường số 2/2014 (2014) Dự án Đổi mới sản phẩm bền vững, Tổng
cục Môi trường, Hà Nội.
9. Trịnh Thị Thanh, Trần Yêm, Đồng Kim Loan (2004), Giáo trình công nghệ môi
trường, NXB đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội.
10. ThS. Phạm Văn Thành, Th.S Nguyễn Đức Thịnh (2010), Tài liệu đào tạo xây
dựng hầm biogas – Vacvina cải tiến, Trung tâm Nghiên cứu, phát triển cộng
đồng nông thôn, Hà Nội.
11. Viện môi trường nông nghiệp (2010), Báo cáo kết quả nhiệm vụ 2012 – Xây
dựng mô hình thu gom, xử lý phế phụ phẩm trồng trọt góp phần giảm thải
khí nhà kính nông thôn ở vùng đồng bằng sông Hồng, Bộ Nông nghiệp và
phát triển nông thôn, Hà Nội.

73