DANH MỤC VIẾT TẮT

CNCS

CHỦ NGHĨA CỘNG SẢN

CNXH

CHỦ NGHĨA XÃ HỘI

XHXHCN

XÃ HỘI XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

CNĐQ

CHỦ NGHĨA ĐẾ QUỐC

CNTB

CHỦ NGHĨA TƯ BẢN

ĐCSVN

ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Công tác giáo dục chính trị, tư tưởng có vai trò và vị trí vô cùng quan
trọng trong sự nghiệp cách mạng của nước ta nói chung và sự lãnh đạo của

Nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề, em xin mạnh dạn chọn đề
tài “Công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho công nhân công ty than Hà
Lầm - tỉnh Quảng Ninh ” làm đề tài khóa luận tốt nghiệp.
2. Tình hình nghiên cứu
Vấn đề công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho nhân dân, đặc biệt là
giáo dục chính trị, tư tưởng cho giai cấp công nhân, là một trong những nội
dung quan trọng trong công tác lý luận và tư tưởng của Đảng ta. Chính vì thế
cho đến nay đã có nhiều công trình nghiên cứu, bài viết, bài tham luận của các
nhà nghiên cứu, các học giả Việt Nam đề cập nhưng tiêu biểu nhất là:
Hội đồng Trung ương biên soạn Bộ giáo trình quốc gia các bộ môn
khoa học Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, Một số vấn đề Chủ nghĩa Mác
- Lênin trong thời đại ngày nay, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 1996.
Trong tài liệu nghiên cứu trên, tập thể tác giả đã khẳng định phải bảo
vệ luận điểm của học thuyết Mác - Lênin về giai cấp công nhân và sứ mệnh
lịch sử của giai cấp công nhân trước sự phủ định của các thế lực thù địch, đặc
biệt là nó rất cấp bách trong bối cảnh Liên Xô và Đông Âu vừa sụp đổ vào
năm 1991. Vì vậy công trình nghiên cứu trên có ý nghĩa to lớn về mặt lý luận,
chính trị - tư tưởng. Tác giả đánh giá cao những nội dung về sứ mệnh lịch sử
của giai cấp công nhân trong tài liệu này vì đây là cơ sở cho người viết khi đề
cập vấn đề giai cấp công nhân trong đề tài.
Dương Xuân Ngọc, Giai cấp công nhân Việt Nam trong sự nghiệp
CNH, HĐH đất nước, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2004.
Đây là một công trình nghiên cứu tỉ mỉ, sâu sắc của PGS.TS Dương
Xuân Ngọc về đề tài giai cấp công nhân. Tác giả đánh giá rất cao phần

3


PGS.TS Dương Xuân Ngọc trình bày những yếu tố tác động đến sự biến đổi
của giai cấp công nhân Việt Nam trong giai đoạn hiện nay đó là: toàn cầu hóa,

nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước: “vị trí trung tâm”. Thông qua
sự phát triển của kinh tế - xã hội đất nước trong mười năm đổi mới, PTS. Bùi
Đình Bôn đã chỉ ra những thực trạng và xu hướng biến động về cơ cấu của
giai cấp công nhân: đặc biệt đó là sự giảm sút của công nhân khu vực doanh
nghiệp nhà nước, sự mất cân đối giữa số lượng, chất lượng của giai cấp công
nhân, chất lượng của giai cấp công nhân trong từng thành phần kinh tế. Từ
thực trạng đó, PTS Bùi Đình Bôn đã đưa ra những giải pháp khoa học nhằm
nâng cao chất lượng giai cấp công nhân Việt Nam.
PGS.TS Nguyễn Đông Thành (chủ biên), Góp phần xây dựng giai cấp
công nhân Việt Nam từ thực trạng công nhân thành phố Hồ Chí Minh, Nxb
Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2007.
Trong tài liệu nghiên cứu trên, tác giả Nguyễn Đông Thành đã nghiên
cứu về thực trạng của giai cấp công nhân Việt Nam từ cách tiếp cận công
nhân thành phố Hồ Chí Minh. Tác giả đánh giá rất cao tính thực tế trong công
trình vì so với cả nước, công nhân thành phố Hồ Chí Minh có số lượng đông
nhất, cơ cấu ngành nghề chất lượng phức tạp nhất. Chính vì thế, thông qua
các số liệu, đánh giá tác giả Nguyễn Đông Thành đã đưa ra một bức tranh
toàn cảnh về giai cấp công nhân thành phố Hồ Chí Minh nói riêng và giai cấp
công nhân Việt Nam tại các trung tâm thành phố lớn nói chung cả về đời sống
vật chất - tinh thần, về mức độ hưởng thụ cuộc sống. Từ những thực trạng
trên, PGS.TS Nguyễn Đông Thành đã đưa ra những giải pháp đồng bộ để phát
triển và phát huy vai trò của đội ngũ công nhân thành phố Hồ Chí Minh như:
đa dạng hóa phát triển số lượng với tăng cường quản lý chất lượng, đẩy mạnh
và hoàn thiện, kiện toàn các tổ chức nghề nghiệp, chính trị, xã hội, văn hóa để
phát huy vai trò của đội ngũ công nhân…

5


Tất cả các công trình nghiên cứu của cá nhân và tập thể tác giả đã tiếp


- Phương pháp cụ thể: điều tra, thu thập tài liệu, thảo luận, trao đổi, so
sánh, phỏng vấn sâu, thống kê…
5. Đối tượng nghiên cứu
Công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho công nhân công ty than Hà
Lầm - tỉnh Quảng Ninh
6. Kết cấu của khóa luận
Ngoài phần mở đầu, kết luận, kết cấu của khóa luận gồm 3 chương, 8 tiết.

7


CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ,
TƯ TƯỞNG CHO CÔNG NHÂN CÔNG TY THAN HÀ LẦM TỈNH QUẢNG NINH
1.1. Một số khái niệm cơ bản liên quan đến khóa luận
1.1.1. Khái niệm chính trị
Chính trị là một lĩnh vực hoạt động của xã hội mang tính đặc thù, đa
dạng và phức tạp liên quan trực tiếp đến lợi ích giai cấp và dân tộc và các lực
lượng khác trong xã hội. Vì vậy, tìm hiểu khái niệm chính trị có thể tiếp cận
nhiều bằng nhiều cách khác nhau, ngay từ thời cổ đại cho tới nay có nhiều
nhà tư tưởng đã giành nhiều thời gian, công sức để làm sáng tỏ bản chất của
chính trị. Tuy nhiên, chỉ đến khi chủ nghĩa Mác -Lênin ra đời thì bản chất của
chính trị mới được nêu một cách đầy đủ nhất trên cơ sở khoa học của chủ
nghĩa duy vật biện chứng.
Theo V.I.Lênin “chính trị là sự tham gia vào những công việc của nhà
nước, là việc vạch hướng đi cho nhà nước, việc xác định những hình thức,
nhiệm vụ, nội dung hoạt động của nhà nước”[21,404]. Như vậy, vấn đề quan
trọng nhất trong chính trị theo V.I.Lênin là tổ chức chính quyền nhà nước,
chính trị là mối quan hệ giữa các giai cấp và và các cộng đồng xã hội về vấn

giai cấp xã hội nhất định, thể hiện những suy nghĩ về mặt tinh thần của mỗi cá
nhân mỗi người, mỗi tổ chức và giai cấp. Tư tưởng là kết quả của quá trình
nhận thức hiện thực khách quan và gắn liền với hoạt động của con người, tư
tưởng rất đa dạng, phong phú phản ánh đời sống, hoạt động vật chất và tinh
thần của con người và xã hội. Cho đến nay đã có nhiều quan niệm khác nhau
về thuật ngữ tư tưởng Theo tiếng Hy Lạp: Tư tưởng có nghĩa là hình tượng .
Còn trong từ điển tiếng việt đã định nghĩa “ tư tưởng là quan điểm và ý nghĩ
chung của con người đối với giới tự nhiên và xã hội”[29,325].
Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác -Lênin tư tưởng là trình độ cao của
ý thức xã hội, là những nhận thức sâu sắc của con người về tồn tại xã hội, là

9


sự khái quát những nhận thức về bản chất bên trong của các mối quan hệ xã
hội, nó được hình thành bởi những cá nhân hay một giai cấp nhât định và
được truyền bá trong xã hội .
Tư tưởng là cái phản ánh tồn tại xã hội, được quy định bởi tồn tại xã
hội. Nguồn gốc và nội dung của tư tưởng là ở trong tồn tại xã hội và bị quy
định bởi tồn tại xã hội. Tư tưởng mang tính lịch sử, không có tư tưởng nào tồn
tại vĩnh viễn bất biến và chung cho mọi thời đại, khi tồn tại xã hội thay đổi thì
tư tưởng của con người cũng thay đổi theo; tuy vậy nhiều khi tồn tại xã hội
thay đổi nhưng tư tưởng vẫn chưa thay đổi vì tư tưởng có sức ỳ rất lớn vì do
ảnh hưởng của tồn tại xã hội cũ đã ăn sâu vào trong nhận thức, phong tục, tập
quán, suy nghĩ, cách sống của mỗi con người.
Tư tưởng là một lĩnh vực phức tạp, sâu sắc tiềm ẩn trong ý thức con
người, nó được biểu hiện ra bên ngoài bằng ngôn ngữ. Trong thực tiễn tư
tưởng của cá nhân hay giai cấp đều gắn liền với lợi, điều này đã được C.Mác
và Ph.Ăngghen khẳng định “một khi tư tưởng tách rời lợi ích thì nhất định nó
sẽ tự làm nhục nó”. Trong xã hội có giai cấp và nhà nước tư tưởng bao giờ

dung giáo dục chính trị trong tư tưởng. Chính trị trong chính trị học là mối
quan hệ giữa các giai cấp, cộng đồng xã hội về giành, giữ quyền lực nhà
nước, sự tham gia của nhân dân vào các công việc của nhà nước; là tổng hợp
các hình thức, phương pháp hoạt động thực tiễn của các giai cấp, đảng phái
trong việc trong việc bảo vệ lợi ích của giai cấp mình.
Thuật ngữ tư tưởng theo nghĩa chung nhất là hình thức tồn tại của ý
thức xã hội, được hình thành một cách bền vững, sâu sắc trong tâm lý của con
người. Cái chung nhất của tư tưởng là sự phản ánh tồn tại xã hội, biểu hiện lợi
ích của con người, giai cấp mà trước tiên, trên hết là lợi ích về kinh tế.
Chính trị, tư tưởng là sự kết hợp của hai khái niệm trên, đó là mặt chính
trị của tư tưởng. Xét về bản chất chính trị, tư tưởng bao gồm hệ thống học
thuyết, quan điểm chính trị của giai cấp lãnh đạo xã hội, thể hiện ý chí, lợi ích

11


của giai cấp cầm quyền. Nó được thông qua quá trình tác động đến tư tưởng,
tình cảm của các đối tượng trong xã hội.
Từ nhận thức trên, tác giả cho rằng “chính trị, tư tưởng là một khái
niệm chỉ hệ thống tư tưởng, quan điểm, học thuyết chính trị xã hội nhằm bảo
vệ lợi ích của một giai cấp,, một chính đảng bảo vệ,thực thi quyền lực chính
trị (thể hiện ở việc gìn,giữ và điều hành hoạt động của nhà nước )nhằm bảo
vệ lợi ích của giai cấp, chính đảng đó.”
1.1.4. Khái niệm công tác giáo dục chính trị, tư tưởng
Cho đến nay thuật ngữ “công tác giáo dục chính trị, tư tưởng” đã được
sử dụng rất phổ biến trong các văn kiện của Đảng Cộng Sản Việt Nam, trong
nhiều tài liệu, sách báo. Đây cũng là thuật ngữ được nhiều môn khoa học sử
dụng như: Xây dựng Đảng, Chính trị Học, Tuyên truyền … Nhưng theo tính
chất,đặc điểm, mục đích nghiên cứu mà có thể khai thác và tiếp cận khác
nhau.Tuy nhiên, cho đến nay khái niệm về “công tác giáo dục chính trị, tư

1.1.5. Khái niệm giai cấp công nhân
Cho đến nay các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác -Lênin đã dùng
nhiều thuật ngữ khác nhau về giai cấp công nhân: “ giai cấp vô sản”, “ giai
cấp vô sản đại công nghiệp”, “ giai cấp công nhân công xưởng”, “ giai cấp
công nhân đại cơ khí”, “ giai cấp công nhân hiện đại”…. Ngoài ra,trong
những hoàn cảnh và điều kiện cụ thể, các ông còn sử dụng một số hình thức
để diễn đạt khác như: “lao động làm thuê”, “ giai cấp xã hội hoàn toàn chỉ dựa
vào bán sức lao động của mình”…Tuy nhiên, các ông chưa đưa ra một khái
niệm hoàn chỉnh nào về giai cấp công nhân. Xong, điều quan trọng hơn cả là,
các ông đã nêu phương pháp định nghĩa giai cấp công nhân. Vận dụng các
luận điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác -Lênin về “giai cấp công nhân”, gắn với
thực tiễn thời đại ngày nay, nhiều nhà khoa học Việt Nam đã đưa ra nhiều
định nghĩa khác nhau về giai cấp công nhân như:

13


Hội đồng Trung ương chỉ đạo biên soạn Bộ giáo trình Quốc gia bộ môn
khoa học Mác -Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, trong cuốn “Một số vấn đề về
chủ nghĩa Mác -Lênin trong thờ đại ngày nay” đã khẳng định giai cấp công
nhân là những người lao động hoạt động sản xuất trong các ngành công
nghiệp thuộc các trình độ kỹ thuật khác nhau mà địa vị kinh tế -xã hội thì phụ
thuộc vào chế độ xã hội đương thời, ở các nước tư bản họ là người không có
hoặc cơ bản không có tư liệu sản xuất làm thuê cho giai cấp tư sản và bị giai
cấp tư sản bóc lột giá trị thặng dư. Ở các nước XHCN họ là những người đã
cùng nhân dân lao động làm chủ những tư liệu sản xuất chủ yếu và cùng nhau
hợp tác lao động cho mình [17, 97-98].
PTS Bùi Đình Bôn cho rằng: “Giai cấp công nhân hiện đại là một tập
đoàn xã hội ổn định, hình thành và phát triển cùng với cách mạng công
nghiệp, với nhịp độ phát triển của lực lượng sản xuất hiện đại có thính chất xã

họ phải bán sức lao động làm thuê cho giai cấp tư sản và bị giai cấp tư sản
bóc lột giá trị thặng dư; Trong các nước XHCN họ cùng với nhân dân lao
động làm chủ những tư liệu sản xuất chủ yếu và cùng nhau hợp tác lao động
sáng tạo vì lợi ích của xã hội và của giai cấp mình” [25,35].
Đến nghị quyết trung ương 6 khóa X Đảng ta đã có hẳn một nghị quyết
về xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam trong thời kì đẩy mạnh công
nghiệp hóa, hiện đại hóa, trong đó Đảng ta đã đưa ra khái niệm hoàn chỉnh về
giai cấp công nhân: “Giai cấp công nhân Việt Nam là một lực lượng xã hội to
lớn, đang phát triển, bao gồm những người lao động chân tay và trí óc, làm
công hưởng lương trong các loại hình sản xuất kinh doanh và dịch vụ có tính
chất công nghiệp ngày càng hiện đại”.
Tổng hợp các định nghĩa trên, có thể thấy: giai cấp công nhânViệt Nam
hiện nay là một lực lượng xã hội to lớn bao gồm những người lao động chân
tay và trí óc, làm công, hưởng lương trong các ngành công nghiệp truyền

15


thống, trong các ngành công nghiệp hiện đại tự động hóa (công nhân lao động
trí óc) và các ngành dịch vụ, công nghiệp.
1.2. Nội dung của công tác giáo dục chính trị, tư tưởng
Công tác giáo dục chính trị, tư tưởng có nhiều nội dung quan trọng,
dưới đây là một số một dung cơ bản.
1.2.1. Truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh vào
quần chúng nhân dân
Đây là nội dung quan trọng nhất của công tác giáo dục chính trị, tư
tưởng ở nước ta hiện nay. Ở nước ta bản chất giai cấp công nhân của Đảng
hòa quyện với tinh thần dân tộc. Giai cấp công nhân Việt Nam có quan hệ
máu thịt với giai cấp nông dân và các tầng lớp nhân dân, các dân tộc. Lợi ích
của Giai cấp công nhân, của Đảng là thống nhất với lợi ích của nhân dân lao

nhân dân lao động và toàn thể dân tộc Việt Nam. Bên cạnh nội dung chính là
truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh vào phong trào cách
mạng của quần chúng thì nội dung và mục đích của giáo dục chính trị, tư
tưởng còn là giáo dục truyền thống yêu nước, tinh thần dân tộc, xây dựng và
củng cố niềm tin vào sự nghiệp cách mạng.
Dân tộc việt nam được hình thành từ sớm trong lịch sử, trải qua hơn
bốn ngàn năm dựng nước và giữ nước dân tộc Việt Nam đã hình thành được
những giá trị văn hóa truyền thống. Trong đó, chủ nghĩa yêu nước, tinh thần
đoàn kết là những nấc thang cao nhất, nó biểu hiện cho trí tuệ, lương tâm,
danh dự của cả dân tộc ta, nhân dân ta, là sợi chỉ đỏ xuyên xuốt từ thời đại
hùng vương tới thời đại Hồ Chí Minh. Trước đây, trong chiến tranh giải
phóng dân tộc chủ nghĩa yêu nước Việt Nam đã quy tụ sức mạnh đại đoàn kết
dân tộc, dưới ngọn cờ thống nhất, dưới khát vọng “ không có gì quý hơn độc
lập tự do” toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta đã làm nên những chiến thắng vẻ
vang nhất trong lịch sử dân tộc. Trong thời kì mới chủ nghĩa yêu nước và tinh
thần đoàn kết Việt Nam cần phải được kế thừa và phát triển để lên một tầm

17


cao mới. Nó phải quy tụ sức mạnh toàn dân tộc dưới ngọn cờ độc lập dân tộc
và chủ nghĩa xã hội, với khát vọng vì một nước Việt Nam “Dân giàu, nước
mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”.
Ngày nay đứng trước thời cơ và thách thức mới của sự nghiệp công
nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, hội nhập và phát triển thì Đảng Cộng sản
Việt Nam cần phải giáo dục cho toàn thể nhân dân Việt Nam đặc biệt là thế
hệ trẻ được lòng yêu nước, tự hào về truyền thống dân tộc…Để nó thấm sâu,
tỏa sáng trong mỗi con người Việt Nam, để đưa mỗi con người Việt Nam, dân
tộc Việt Nam bước vào thời đại mới.
Hiện nay, cuộc đấu tranh trên mặt trận tư tưởng đang diễn rất gay gắt

chúng nhân dân chủ động đấu tranh với mọi biểu hiện tiêu cực như: thụ động
về chính trị, các tệ nạn xã hội, tình trạng quan liêu, tham nhũng...
Nhân loại đang bước vào nền kinh tế toàn cầu, hội nhập kinh tế quốc tế,
Việt Nam cũng không nằm ngoài dòng chảy đó. Sự hội nhập kinh tế đem lại
nhiều thời cơ cho sự phát triển vượt bậc của đất nước trên mọi lĩnh vực kinh
tế, chính trị, văn hóa…Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức đang đặt ra đòi
hỏi Đảng, Nhà nước và nhân dân luôn luôn phải nâng cao tinh thần để đương
đầu và giải quyết mọi khó khăn. Một trong những yêu cầu đặt ra với công tác
giáo dục, chính trị là phải giáo dục cho nhân dân có đủ năng lực để xây dựng
đời sống mới, con người mới XHCN. Con người phải luôn nâng cao trình độ,
kỹ năng nghề nghiệp, rèn luyện bản thân, đề cao tinh thần đoàn kết…để có đủ
khả năng xây dựng XHCN và hòa nhập với xu thế của toàn nhân loại.
Đứng trước yêu cầu cấp bách đó công tác giáo dục chính trị, tư tưởng
phải nâng cao ý thức giai cấp, tinh thần cảnh giác cách mạng cho nhân dân,
đồng thời đẩy mạnh công cuộc xay dựng lối sống mới, con nguwoif mới
XHCN, tạo ra khối thống nhất, đoàn kết cao trong Đảng, trong nhân dân.
Củng cố vững chắc niềm tin của quần chúng nhân dân vào Đảng, vào chế
độ,vào sự nghiệp đổi mới đất nước.

19


1.3. Những yếu tố ảnh hưởng đến công tác giáo dục chính trị, tư
tưởng cho công nhân công ty than Hà Lầm
1.3.1. Đặc điểm của giai cấp công nhân nói chung và công nhân
công ty than Hà Lầm - tỉnh Quảng Ninh nói riêng
1.3.1.1. Đặc điểm của giai cấp công nhân
Giai cấp công nhân mang những đặc điểm cơ bản như sau:
Một là, giai cấp công nhân vừa là chủ thể trực tiếp, vừa là sản phẩm căn
bản của nền sản xuất hiện đại. Điều này có nghĩa là giai cấp công nhân là sản

nền sản xuất công nghiệp hiện đại, với trình độ khoa học công nghệ ngày
càng cao nên trong xã hội giai cấp công nhân là đại diện cho lực lượng sản
xuất tiên tiến nhất, là lực lượng đi đầu trong thời đại ngày nay.
Thứ ba, giai cấp công nhân là giai cấp có tinh thần cách mạng triệt để.
Dưới CNTB, giai cấp công nhânlà những người không có tư liệu sản xuất, bị
bóc lột, vì vậy mục tiêu cách mạng của họ là xóa bỏ tận gốc chế độ người bóc
lột người. Trong cuộc đấu tranh ấy, giai cấp công nhân không mất gì, nếu có
mất thì mất xiềng xích trói buộc mình,còn nếu được thì được cả thế giới. Tính
triệt để cách mạng của giai cấp công nhân không chỉ biểu hiện ở việc xóa bỏ
CNTB mà còn ở việc xây dựng thành công CNXH trên phạm vi toàn thế giới.
1.3.1.2. Đặc điểm của công nhân công ty than Hà Lầm
Cũng như giai cấp công nhân Việt Nam, đội ngũ công nhân ngành than
Quảng Ninh ra đời và phát triển trong quá trình khai thác thuộc địa lần thứ
nhất của thực dân Pháp. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, trải qua hai cuộc kháng
chiến chống pháp và chống mỹ đội ngũ công nhân mỏ Quảng Ninh đã nêu cao
chủ nghĩa anh hùng cách mạng lập nên nhiều chiến công vẻ vang trong lao
động sản xuất và chiến đấu.
Đội ngũ công nhân than Hà Lầm là một bộ phận của giai cấp công nhân
Việt Nam, là những người lao động sản xuất theo phương thức công nghiệp
trong nền sản xuất mang tính xã hội hóa ngày càng cao, là lực lượng sản xuất

21


hàng đầu; là lực lượng chính trị, xã hội nòng cốt của khối đại đoàn kết toàn
dân trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh. Đội ngũ công nhân công ty than Hà Lầm
vừa mang những đặc điểm của giai cấp công nhân Việt Nam, vừa mang cả
những đặc điểm riêng biệt đặc trưng cho ngành nghề của mình.
Đội ngũ công nhân công ty than Hà Lầm ra đời từ nền sản xuất công
nghiệp lâu đời của tỉnh Quảng Ninh, được hình thành từ sớm, là cái nôi của

khai thác, bắn phá để đạt được hiệu quả tối ưu trong công việc và bảo vệ sức
khỏe tính mạng của bản thân mình. Do lao động với cường độ cao và công
việc tương đối nặng và khó khăn nên quá trình lao động, sản xuất kinh doanh
khai thác than đòi hỏi những người công nhân luôn phải tương trợ lẫn nhau để
đạt kết quả tối ưu trong khai thác, do đó công nhân công ty than Hà Lầm cũng
là những người có tinh thần đoàn kết cao.
Do luôn luôn phải tiếp xúc với môi trường làm việc với cường độ cao
và khép kín nên người công nhân ít được tiếp xúc với các phương tiện truyền
thông như ti vi, báo đài, internet...vì vậy khả năng tiếp thu tri thức mới, thong
tin mới mang tính thời sự là còn rất hạn chế. Ngày nay, đời sống của mỗi
công nhân đều được công ty than Hà Lầm chú trọng và quan tâm hơn trước
nên các kênh thong tin cho người lao động đã được mở rộng hơn các thời kỳ
trước đây. Tuy nhiên, tầm hiểu biết, khả năng tiếp xúc với tri thức mới, thông
tin mới của công nhân công ty than Hà Lầm vẫn còn nhiều hạn chế.
Xuất thân từ công nhân lao động trong ngành công nghiệp nặng nên
bản thân một bộ phận công nhân còn thiếu hiểu biết dẫn đến công tác giáo dục
chính trị, tư tưởng còn gặp nhiều khó khăn. Thêm vào đó, do lao động nặng
nhọc và tốn nhiều thời gian nên công nhân khó có cơ hội để tiếp xúc với
thông tin, sách vở...do đó khả năng tự học, nâng cao trình độ còn chưa cao.
Chính vì vậy công nhân công ty than Hà Lầm chưa có nhiều điều kiện để tiếp
xúc sâu với các chủ trương, đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà
nước...Đối với những công nhân có trình độ và tuổi đời cao thì sự chủ động

23


trong tiếp thu các nội dung trên còn có nhiều tích cực, còn đối với những công
nhân tuổi đời và tuổi nghề non trẻ thì sự tự giác và ý thức chấp hành hay khả
năng tự tiếp thu còn nhiều hạn chế. Do đó trong công tác vận động và giáo
dục cho công nhân công ty than Hà Lầm cần phải có sự chú trọng riêng đối

ảnh hưởng trực tiếp và quyết định tới “thành bại của cách mạng”. Chính vì thế
trong những năm qua công tác giáo dục chính trị, tư tưởng chủ yếu tập trung
vào giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan
điểm của Đảng, chính sách pháp luật của nhà nước. Khẳng định mục tiêu Độc
lập dân tộc và CNXH, giáo dục lòng yêu nước, tự hào dân tộc, truyền thống
vẻ vang của Đảng. Đồng thời, giáo dục cho cán bộ, Đảng viên, quần chúng
nhân dân thấy rõ những âm mưu, thủ đoạn trên lĩnh vực chính trị, tư tưởng
của các thế lực thù địch đang chống phá cách mạng nước ta.
Xét cho cùng mục đích của giáo dục chính trị, tư tưởng chính là làm
cho lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh thấm sâu vào
giai cấp công nhân, qua đó để trở thành lưc lượng vật chất, tạo ra nguồn sức
mạnh vô địch qua đó thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất
nước, xây dựng và bảo vệ tổ quốc Việt Nam XHCN.
1.3.2.2. Chủ thể của công tác giáo dục chính trị, tư tưởng
Chủ thể của công tác giáo dục chính trị, tư tưởng là Đảng Cộng sản
Việt Nam, công đoàn, Đoàn Thanh niên.Trong đó sự lãnh đạo, tổ chức, quản
lý, kiểm tra Đảng Cộng sản Việt Nam là điều kiện quyết định hàng đầu. Nó
bao gồm hệ thống giáo dục lý luận chính trị của Đảng từ Trung ương đến địa
phương, hệ thống tuyên giáo của các cấp ủy Đảng, hệ thống chính trị các cấp.
Từ thực tiễn đã chứng minh rằng chỉ có sự lãnh đạo đúng đắn, toàn
diện của Đảng mới đảm bảo cho quá trình giáo dục chính trị, tư tưởng được
thực hiện có hiệu quả. Đảng lãnh đạo “trực tiếp, tuyệt đối” về mọi mặt đã trở
thành một nguyên tắc nhất quán trong quá trình thực hiện công tác giáo dục
chính trị, tư tưởng. Nếu trong quá trình thực hiện giáo dục chính trị, tư tưởng

25