Pháp luật về bảo đảm quyền lợi của nông dân
khi Nhà nước thu hồi đất để phục vụ cho các
dự án phát triển kinh tế ở Việt Nam
Nguyễn Thị Lan Hương
Khoa Luật
Luận văn ThS Chuyên ngành: Luật kinh tế; Mã số 60 38 01 07
Người hướng dẫn: TS. Trần Ngọc Liêm
Năm bảo vệ: 2014

Keywords. Bảo đảm quyền lợi; Nông dân; Thu hồi đất; Pháp luật Việt Nam.

Content
MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong quá trình triển khai công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, vấn đề phát triển
kinh tế được coi là một trong những mục tiêu quan trọng hàng đầu. Để triển khai được các dự
án đầu tư phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế thì cần sử dụng một diện tích đất rất lớn. Vì vậy,
không tránh khỏi việc thu hồi hàng triệu m2 đất đang sử dụng của các tổ chức, cá nhân, hộ gia
đình để phục vụ cho các dự án phát triển kinh tế.
Nhìn chung, ý thức tự giác của nhân dân ta khá cao trong việc chấp hành quyết định
thu hồi đất của Nhà nước vào mục đích quốc phòng, an ninh, xây dựng kết cấu hạ tầng kỹ
thuật (như đường giao thông, công trình thủy lợi, v.v.), hay xây dựng cơ sở hạ tầng xã hội
(như trường học, bệnh viện, sân vận động, công viên, chợ, v.v.). Có những trường hợp
người bị thu hồi đất chịu thiệt thòi ít nhiều trong bồi thường, hỗ trợ, tái định cư nhưng vẫn
sẵn sàng hợp tác trong công tác giải phóng mặt bằng vì mong muốn được đóng góp chung
để xây dựng một xã hội văn minh hơn. Vấn đề này trở nên nhạy cảm và phức tạp hơn khi
Nhà nước thu hồi đất để phục vụ cho các dự án phát triển kinh tế như xây dựng các khu


công nghiệp, khu dịch vụ, mặt bằng sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp. Quy luật giá trị

Nga, Pháp luật về thu hồi đất, bồi thường, giải phóng mặt bằng ở Việt Nam hiện nay, Luận văn


thạc sĩ (2011);… Nhìn chung, các công trình này đã đi sâu nghiên cứu pháp luật về bồi thường, hỗ
trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất nói chung; hoặc thu hồi đất vì mục đích phát triển kinh tế
nói riêng. Tuy nhiên, các đề tài này chủ yếu tiếp cận vấn đề thu hồi đất vì mục đích phát triển kinh
tế dưới các khía cạnh như: các trường hợp thu hồi đất, trình tự thủ tục thu hồi đất, bồi thường, hỗ
trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất,…; hoặc đi sâu nghiên cứu đối với một vài dự án thu hồi
đất phát triển kinh tế cụ thể; mà chưa đi sâu vào nghiên cứu dưới khía cạnh bảo vệ quyền và lợi
ích hợp pháp của người có đất bị thu hồi. Kế thừa những thành quả nghiên cứu của các công trình
kể trên, Luận văn đi sâu tìm hiểu một cách hệ thống, toàn diện và tập trung về pháp luật về thu hồi
đất để thực hiện các dự án phát triển kinh tế - xã hội ở Việt Nam hiện nay dưới phương diện đảm
bảo quyền lợi cho người nông dân bị thu hồi đất.
Nghiên cứu đề tài này, luận văn có những đóng góp mới về mặt khoa học với những
nội dung chủ yếu sau:
Thứ nhất, hệ thống hóa và góp phần hoàn thiện cơ sở lý luận và thực tiễn của việc xây
dựng các quy định về bảo đảm quyền lợi của người nông dân khi Nhà nước thu hồi đất để
phục vụ cho các dự án phát triển kinh tế;
Thứ hai, phân tích, đánh giá thực trạng pháp luật về bảo đảm quyền lợi của người
nông dân khi Nhà nước thu hồi đất để phục vụ cho các dự án phát triển kinh tế; trên cơ sở đó
chỉ ra tồn tại, bất cập và nguyên nhân của những hạn chế này trong các quy định hiện hành;
Thứ ba, đưa ra định hướng và đề xuất các giải pháp góp phần hoàn thiện pháp luật về
bảo đảm quyền lợi của người nông dân khi Nhà nước thu hồi đất để phục vụ cho các dự án
phát triển kinh tế.
3. Mục đích nghiên cứu
Luận văn đặt ra những mục đích nghiên cứu cơ bản sau:
- Nghiên cứu cơ sở lý luận của việc xây dựng các quy định pháp luật về bảo đảm
quyền lợi của nông dân khi Nhà nước thu hồi đất để phục vụ cho các dự án phát triển kinh tế;
- Tìm hiểu khái niệm và chỉ ra những đặc điểm riêng về quyền lợi của nông dân khi
Nhà nước thu hồi đất để thực hiện các dự án phát triển kinh tế;

pháp tổng hợp, diễn giải, quy nạp.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn
gồm 3 chương:
Chương 1: Một số vấn đề lý luận về bảo đảm quyền lợi của nông dân khi nhà nước thu
hồi đất để phục vụ cho các dự án phát triển kinh tế.


Chương 2: Thực trạng pháp luật về bảo đảm quyền lợi của nông dân khi Nhà nước thu
hồi đất để phục vụ cho các dự án phát triển kinh tế.
Chương 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về bảo đảm quyền lợi của
nông dân khi Nhà nước thu hồi đất để phục vụ cho các dự án phát triển kinh tế.

Reference
TÀI LIỆU THAM KHẢO

1.

Ban Chấp hành Trung ương (2008), Nghị quyết số 26-NQ/TW, ngày 5 tháng 8 năm
2008 Hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành Trung ương khoá X về nông nghiệp, nông
dân, nông thôn, Hà Nội.

2.

Ban Chấp hành Trung ương (2012), Nghị quyết số 19-NQ/TW ngày 31/10/2012 Hội
nghị Trung ương 6 khóa XI về tiếp tục đổi mới chính sách, pháp luật về đất đai trong
thời kỳ đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, tạo nền tảng để đến năm 2020 nước ta
cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại, Hà Nội.

3.

hành một số điều của Luật Đất đai, Hà Nội.

9.

Chính phủ (2014), Nghị định số 44/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 quy định về giá đất,
Hà Nội.


10.

Chính phủ (2014), Nghị định số 47/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 quy định về bồi
thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất, Hà Nội.

11.

Nguyễn Thị Dung (2010), “Chính sách đền bù khi thu hồi đất của một số nước trong
khu vực và Việt Nam”, Tạp chí Cộng sản, (6), tr.19-21.

12.

Phan Trung Hiền (2013), “Về nội hàm của một số khái niệm trong pháp luật đất đai”,
Tạp chí nghiên cứu lập pháp, (20), tr.28-36.

13.

Phan Trung Hiền (2011), “Pháp luật về thu hồi đất khi thực hiện quy hoạch và chế
định trưng dụng đất trong pháp luật Việt Nam”, Tạp chí Luật học, (3), tr.18-26.

14.



20.

Quốc hội (1992), Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Hà Nội.

21.

Quốc hội (2003), Luật Đất đai, Hà Nội.

22.

Quốc hội (2013), Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Hà Nội.

23.

Quốc hội (2013), Luật Đất đai, Hà Nội.

24.

Trung tâm thông tin và dự báo kinh tế xã hội quốc gia (2013), Tình hình thu hồi đất của
nông dân để thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa và các giải pháp phát triển,
tinhhinhthuhoidatcua-nd7986.html.

25.

Lê Ngọc Thạnh (2011), “Bồi thường, hỗ trợ và tái định cư các dự án thủy lợi, thủy điện
theo Quyết định 34 của Thủ tướng Chính phủ”, Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp, (14),
tr.56-57.

26.

ở Việt Nam, Luận văn Tiến sĩ Luật học, Trường Đại học Luật Hà Nội, Hà Nội.

32.

Nguyễn Quang Tuyến (2008), “Vấn đề thu hồi đất và bồi thường khi thu hồi đất trong
dự thảo Luật đất đai sửa đổi, bổ sung”, Tạp chí luật học, (12), tr. 42-46.

33.

Nguyễn Quang Tuyến (2012), “Pháp luật về bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất của
Hàn Quốc”, Tạp chí luật học, (12), tr. 68-72.

34.

Nguyễn Quang Tuyến (2009), “Vấn đề lý luận xung quanh khái niệm bồi thường về
đất”, Tạp chí luật học, (1), tr.35-42.

35.

Nguyễn Quang Tuyến, Nguyễn Xuân Trọng (2011), Bàn về quyền và nghĩa vụ của
người sử dụng đất, /data/file/ Tailieu/ chinhsach.pdf.

36.

Đặng Hùng Võ (2014), Những rào cản cần bước qua trong xây dựng luật đất đai sửa
đổi,

/>
doi-b4.html.
37.