SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI
TRƢỜNG TIỂU HỌC B THỊ TRẤN VĂN ĐIỂN
----------------------------------
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG TỔ CHỨC
HỘI THI TÌM HIỂU LỊCH SỬ VIỆT NAM
Ở LIÊN ĐỘI TIỂU HỌC B THỊ TRẤN VĂN ĐIỂN
Lĩnh vực
: Công tác Đội
NĂM HỌC 2011 - 2012
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
“Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai!”.Chính vì tầm quan trọng của trẻ em
chính là tương lai của đất nước mà Luật giáo dục đã ban hành quy định về
nhiệm vụ của học sinh tiểu học như sau:
Kính trọng thầy giáo, cô giáo, nhân viên nhà trường; giúp đỡ bạn bè; phát
huy truyền thống tốt đẹp của nhà trường; thực hiện điều lệ, nội quy của nhà
trường; thực hiện điều lệ, nội quy của nhà trường; chấp hành các quy tắc trật tự,
an toàn xã hội;
Chăm sóc học tập, hoàn thành mọi nhiệm vụ học tập rèn luyện theo yêu
cầu của thày giáo, cô giáo, của nhà trường.
Chăm lo rèn luyện thân thể, giữ gìn vệ sinh cá nhân, giữ gìn và bảo vệ
môi trường;
Tham gia các họat động tập thể của nhà trường, của lớp, của Đội Thiếu
niên tiền phong Hồ Chí Minh, Sao Nhi Đồng; giữ gìn bảo vệ tài sản của nhà
2
nhận thấy nâng cao chất lượng hoạt động của hội thi là rất cần thiết. Qua các hội
thi, giáo dục cho học sinh ý thức tự giác, tinh thần tự nguyện khi tham gia vào
các hoạt động Đội và hiểu rõ mục tiêu phấn đấu của mình trong học tập, rèn
luyện để trở thành con ngoan, trò giỏi, đội viên tốt, cháu ngoan Bác Hồ.
Để nâng cao chất lượng hoạt động của hội thi, đáp ứng được mục tiêu
giáo dục toàn diện, là một Tổng phụ trách mới, trẻ tại Liên đội Tiểu học B Thị
Trấn Văn Điển, tôi đã tổ chức nhiều chương trình lớn nhằm rèn kỹ năng tự tin,
kỹ năng hoạt động và kỹ năng tích lũy tri thức từ các hoạt động tập thể cho HS
toàn trường như: Diễn đàn kỹ năng sống; “Tự tin trước đám đông”, Mít tinh “Kỷ
niệm Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam 22/12/1944 - 22/12/2012”,
chương trình “Vui cùng ông già Noel”, và tôi đã dần tích lũy được một số kinh
nghiệm. Những kinh nghiệm đó ngày càng được hoàn thiện và tôi đã mạnh dạn
đăng cai tổ chức hội thi “Tìm hiểu Lịch sử Việt Nam” điểm trên địa bàn huyện
Thanh Trì để các trường tiểu học và THCS học tập, tham khảo và triển khai tại
cơ sở của mình.
Bác Hồ đã từng nói: “Dân ta phải biết sử ta, cho tường gốc tích nước nhà
Việt Nam”. Hội thi “Tìm hiểu lịch sử Việt Nam” giúp các em học sinh có kỹ
năng nhận biết, đánh giá các nhân vật, sự kiện, địa danh lịch sử tiêu biểu, tìm
hiểu và noi theo những gương sáng tuổi thiếu nhi gắn với lịch sử dân tộc, lịch sử
Đoàn TNCSHCM và Đội TNTPHCM.
- Hội thi “Tìm hiểu lịch sử Việt Nam” tập trung tìm hiểu và nắm vững về
tiến trình văn hóa, sự kiện, nhân vật lịch sử, những di tích, công trình lịch sử,
văn hóa tiêu biểu của địa phương, thủ đô và đất nước theo suốt chiều dài lịch sử
Việt Nam.
- Hội thi “Tìm hiểu lịch sử Việt Nam” là hoạt động giáo dục truyền thông
sâu sắc cho phụ trách và thiếu nhi Thủ đô về Lịch sử Việt Nam, lịch sử Hà Nội
cũng như lịch sử Thanh Trì.
-Ảnh hưởng của hội thi tới chất lượng học tập, nề nếp, sinh hoạt của học
sinh ở Liên đội Tiểu học B Thị Trấn Văn Điển.
4. Nhiệm vụ nghiên cứu.
Nếu hội thi “Tìm hiểu Lịch sử Việt Nam” được chuẩn bị, luyện tập kỹ
càng về kỹ năng tổ chức hoạt động, học sinh tham gia có tinh thần trách nhiệm
cao, được bồi dưỡng về kỹ năng hoạt động và sự quản lý, quan tâm chỉ đạo sát
sao của Tổng phụ trách, phụ trách chi thì chất lượng của hội thi càng được nâng
cao, tạo phong trào thi đua học tập tìm hiểu lịch sử Việt Nam sâu sắc và mạnh
mẽ trong học sinh, giáo viên và một số phụ huynh trnog trường, góp phần nâng
cao chất lượng giáo dục toàn diện trong nhà trường. Chính vì vậy đề tài đã tập
trung vào các vấn đề:
5. Nhiệm vụ nghiên cứu:
Nghiên cứu chủ trương, đường lối, các nghị quyết của Đảng và nhà nước,
của Đoàn thanh niên để làm sáng rõ cơ sở lý luận của biện pháp hoạt động hội
thi trong Liên đội Tiểu học B Thị Trấn Văn Điển.
Phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động tổ chức hội thi của Liên đội Tiểu
học B Thị Trấn Văn Điển.
Đề xuất biện pháp tổ chức tốt hội thi “Tìm hiểu Lịch sử Việt Nam” ở
Liên đội Tiểu học B Thị Trấn Văn Điển.
Tiến hành thử nghiệm kiểm chứng.
6. Phƣơng pháp nghiên cứu:
a) Nghiên cứu lý luận: Để thực hiện đề tài này, tôi thu thập xử lý tài liệu
liên quan như:
Chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước.
Chương trình học môn lịch sử của học sinh tiểu học.
Sách, báo, truyện về lịch sử Việt Nam, thủ đô Hà Nội, lịch sử Thanh
Trì… ngoài ra tôi còn lên mạng để tìm kiếm các thông tin liên quan đến hội thi.
Luật giáo dục.
Nghị quyết trung ương Đoàn, Điều lệ Đội TNTPHCM.
b) Nghiên cứu thực tiễn:
5
PHẦN HAI: NỘI DUNG
CHƢƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN
Việc bảo vệ, chăm sóc, giáo dục trẻ em là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn
dân, toàn xã hội, của mọi tổ chức, mọi ngành nghề, của nhà trường, gia đình và
xã hội. Trong đó tổ chức Đội là lực lượng trực tiếp tham gia làm nhiệm vụ này.
Đối tượng giáo dục của nhà trường, gia đình, tổ cức Đội là các em nhi đồng, đội
viên với mục đích chung là giáo dục các em phát triển toàn diện, tuy nhiên mỗi
lực lượng lại có phương pháp giáo dục riêng phù hợp với đối tượng của mình.
Như chúng ta đã biết, hoạt động Đội trong nhà trường tiểu học chiếm một
vị trí đặc biệt quan trọng trong quá trình hình thành nhân cách cho học sinh. Các
em ở lứa tuổi thiếu niên, nhi đồng rất tò mò, ham hiểu biết, thích cái mới. Muốn
giáo dục nhân cách cho các em, con đường tốt nhất là thông qua hoạt động, vì
hoạt động là con đường hình thành nhân cách, là con đường để biểu hiện nhằm
thực hiện mục tiêu giáo dục nhân cách cho các em, qua đó kiểm tra và hiểu được
mục tiêu giáo dục đạt hiệu quả đến độ nào. Từ đó, nhà giáo dục tiếp tục tìm và
lựa chọn những nội dung, phương pháp giáo dục phù hợp để quá trình giáo dục
thiếu nhi đạt hiệu quả. Một trong só những nội dung, phương pháp giáo dục đó
là tổ chức hội thi - góp phần vào việc xây dựng ý thức của đội viên nhi đồng,
xây dựng mục tiêu phấn đấu trong học tập và rèn luyện của mình theo gương
Bác Hồ vĩ đại. Trong đó nổi bật là giúp học sinh hiểu rõ về lịch sử Việt Nam;
hiểu rõ mục tiêu phấn đấu của mình trong học tập, rèn luyện để xứng đáng là thế
hệ kế tiếp của 1 đất nước anh hùng.
Nội dung chính của hội thi tìm hiểu lịch sử Việt Nam là ôn lại và tôn vinh
những giá trị của Việt Nam, lịch sử Hà Nội nói chung và Thanh Trì nói riêng.
Liên đội trường Tiểu học B Thị Trấn Văn Điển tổ chức hội thi với sự tham gia
của đông đủ giáo viên, phụ trách và học sinh đồng thời có sự có mặt của đại diện
lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường, là nòng cốt trong phong trào thiếu
nhi, ngày càng khẳng định vị trí của mình trong xã hội và là đội dự bị tốt cho
Đoàn TNCS Hồ Chí Minh…
Do đó hội thi tìm hiểu lịch sử Việt Nam chính là con đường chủ yếu giúp
Tổng phụ trách nắm được tình hình học tập và tìm hiểu lịch sử Việt Nam trong
toàn trường, nắm được nhu cầu và mong muốn tìm hiểu lịch sử Việt Nam của
các em học sinh. Vì vậy cần thường xuyên tổ chức, duy trì hội thi nhằm góp
phần thực hiện được mục tiêu giáo dục toàn diện, đồng thời khẳng định vai trò
quan trọng của lịch sử đối với thực tại của tổ chức Đội trong nhà trường.
7
CHƢƠNG II: TỔ CHỨC ĐIỀU TRA THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA
HỘI THI Ở LIÊN ĐỘI TIỂU HỌC B THỊ TRẤN VĂN ĐIỂN
1. Đặc điểm chung:
Trường Tiểu học B Thị Trấn Văn Điển là trường giành được nhiều thành
tích trong quá trình xây dựng và phát triển. Trường luôn có đội học sinh giỏi đạt
nhiều giải cao của huyện Thanh Trì, cũng như trong các kỳ thi học sinh giỏi của
thành phố Hà Nội. Bên cạnh lĩnh vực học tập, công tác Đội của Liên đội trường
Tiểu học Thị Trấn Văn Điển cũng giành được nhiều thành tích như:
Liên đội liên tục đạt Liên đội mạnh xuất sắc cấp thành phố.
Năm 2006 - 2007; 2007 - 2008 Liên đội đạt danh hiệu Liên đội mạnh xuất
sắc cấp Trung Ương (Khi chưa tách thành 2 trường Tiểu học A và Tiểu học B
Thị Trấn Văn Điển).
Đạt nhiều giải cao trong các kỳ thi như: Nghi thức đội, Tuyên truyền
măng non, Phụ trách sao giỏi.
Năm 2008 - 2009, năm 2009 - 2010, năm 2010 - 2011, Liên đội đều đạt
danh hiệu Liên đội mạnh xuất sắc cấp thành phố.
Trong năm học 2011 - 2012, Liên đội đã có nhiều hoạt động tích cực, sôi
tuổi, thời điểm chuẩn bị đến làm minh họa điểm Hội thi thời gian quá gấp (chưa
đến 1 tuần).
Một số em học sinh gia đình còn khó khăn, cha mẹ ly hôn ở với bố hoặc
mẹ hoặc với ông bà, một số em gia đình làm nghề buôn bán nhỏ ít có thời gian
quan tâm đến con cái gây khó khăn trong việc đưa đón con em tập ngoài giờ.
Dịp tổ chức hội thi trùng với nhiều hoạt động khác của nhà trường như:
thi học sinh năng khiếu, viết chữ đẹp, giải toán trên mạng cấp huyện... nên việc
chọn học sinh tham gia gặp khó khăn.
Bản thân tôi là một TPT mới chưa được một năm nên còn hạn chế về kinh
nghiệm tổ chức, hai con tôi lại còn rất nhỏ (một cháu được một tuổi rưỡi, cháu
được ba tuổi) nên rất cần được mẹ chăm sóc, chồng tôi thường xuyên đi công tác
xa nên việc sắp xếp thời gian cho công việc gặp nhiều khó khăn.
Ban giám hiệu nhà trường mặc dù rất quan tâm, tạo điều kiện nhưng
nguồn kinh phí có hạn, hội thi lại có tầm quy mô lớn, đòi hỏi sự đầu tư về nhân
sự dàn dựng, tập luyện, về kinh phí để sưu tầm trưng bày tài liệu, trang trí, sân
khấu âm thanh ánh sáng đặc biệt là kinh phí thuê trang phục là rất lớn, việc đầu
tư kinh phí gặp nhiều khó khăn.
Từ khi nhận được kế hoạch làm điểm hội thi toàn huyện 07/3 cho tới ngày
tổ chức 15/3, thời gian trong vòng khoảng 10 ngày là quá gấp cho một hội thi
tìm hiểu lịch sử Việt Nam điểm cho toàn huyện, đây thực sự là một khó khăn
lớn đối với bản thân tôi.
Mặt khác các em học sinh của trường cư trú trên nhiều địa bàn dân cư
khác nhau nên cũng gây cho Tổng phụ trách những khó khăn trong công tác
quản lý. Đặc biệt việc chọn học sinh để luyện tập ngoài giờ phải được sự đồng ý
của các bậc phụ huynh trong việc đưa đón các con và tránh việc trùng học sinh
thi các môn khác như “Giải toán trên mạng”, “Tiếng anh trên mạng”… nên tôi
đã phải lấy thêm 10 em học sinh lớp ba. Các em hồn nhiên, vô tư, trong sáng,
nhiệt tình nhưng thậm chí có em còn chưa biết buộc dây giày, chưa biết tự mặc
quần áo khiến tôi và các bạn đồng nghiệp phải quan tâm, lo lắng và chỉ bảo các
em rất nhiều.
chương trình, tiến độ thực hiện.
Kế hoạch chi tiết như sau:
Học kỳ I: Tổ chức phát động các nội dung, yêu cầu của hội thi tới học
sinh toàn trường, cung cấp các nội dung chính cho các chi đội các giáo viên chủ
nhiệm của 21 lớp.
Tháng 2: Chuẩn bị phần thi của 2 đội; màm sử thi và bốn tiết mục văn
nghệ.
Tháng 3: Tổ chức cấp Liên đội: làm mô hình điểm co toàn huyện Thanh
Trì kết hợp chặt chẽ với tổ năng khiếu, tổ văn phòng, phụ trách chi, đoàn thanh
niên có sự chỉ đạo trực tiếp từ Ban giám hiệu, Phòng Giáo dục - Đào tạo, Hội
đồng đội Huyện tổ chức hội thi vào ngày 15/03/2012. Để chuẩn bị làm mô hình
điểm hội thi trên toàn huyện tôi đã phải xây dựng 1 kế hoạch chi tiết hơn cho hội
thi.
Nhờ có kế hoạch này, mà các chi đội, các phụ trách chi nắm được tiến độ
thực hiện hội thi, từ đó chuẩn bị và tham gia ở chi đội mình sao cho phù hợp.
Ban Thiếu nhi và tổng phụ trách cũng sẽ dễ dàng hơn trong việc kiểm tra công
tác chuẩn bị của hội thi, việc thực hiện theo nội dung hội thi của các chi đội và
tiến hành tổ chức hội thi ở Liên đội.
10
Trường Tiểu học B Thị Trấn Văn Điển
Kế hoạch tổ chức hội thi tìm hiểu lịch sử Việt Nam
Năm học 2011 - 2012
STT Nội dung công việc
Ngƣời phụ trách
Ghi chú
Đ/c Nam phụ trách nhạc
Dàn dựng 4 tiết mục Giang âm nhạc
Vân viết kịch + đóng vai cáo
5 Giao lưu khán giả
Vân, Giang
Giang dẫn
Chuẩn bị cơ sở vật
10 quà nhỏ (khoảng 20.000đ)
6 chất và quà cho toàn Tổ VP
5 quà to (khoảng 50.000đ)
bộ hội thi tiếp khách
và quà cho 2 đội chơi
Trang trí, phông + Tạo, Tình MT, Tân
7
loa đài
MT, tổ bảo vệ
Trang điểm và thay
8
Đoàn thanh niên
quần áo cho học sinh
Sưu tầm tư liệu lịch
sử, trưng bày theo
9
Nhàn, Tân MT, Tình
thứ tự các giai đoạn
lịch sử
10 Tập cho 2 HS MC
Trần Hà 2C
Nghĩa (4C) + Thục Anh (5A)
Xây dựng kế hoạch,
11 chịu trách nhiệm Vân TPT
chính
văn nghệ, học sinh dẫn chương trình, học sinh diễn màn sử thi, học sinh hai đội
thi đều rất hào hứng và tự tin tham gia. Những học sinh không được trực tiếp lên
sân khấu cũng hào hứng tham gia vì trong mỗi phần tôi đều đã chuẩn bị những
câu hỏi, những phần quà cho người chơi và phần thu hoạch của các lớp sau khi
hội thi kết thúc. Nên phong trào tìm hiểu về lịch sử Việt Nam được đẩy mạnh
trong toàn trường không những thu hút được cả giáo viên chủ nhiệm mà còn thu
hút các bậc phụ huynh cùng vào cuộc khi con em họ mang những câu hỏi của tôi
về nhà.
- Riêng phần văn nghệ chào mừng tôi đã tập hợp được 72 học sinh tham
gia với các tiết mục: Múa “Dòng máu lạc hồng” của 10 học sinh nam lớp 3, hát
tam ca: “Bay vào tương lai”, đặc biệt là màn hát múa đặc sắc “Ca ngợi Tổ quốc”
của 48 học sinh trong đội văn nghệ của trường và 16 học sinh tham gia nhảy dân
vũ quốc tế Malaysia và dân vũ Nhật Bản. Trong quá trình tập các tiết mục văn
nghệ cho các em tôi đã kết hợp giáo dục các tri thức về lịch sử, truyền thụ cho
các em lòng tự hào lịch sử, lòng tự tôn dân tộc khi được hát múa bài “Dòng máu
lạc hồng”, lòng biết ơn Đảng, ơn Bác Hồ khi hát múa bài “Ca ngợi Tổ quốc”.
Các em học sinh cũng từ đó mà tự hào hơn, rạng rỡ hơn khi thể hiện bài hát
“Bay vào tương lai” hay năng động, tự tin tham gia nhảy dân vũ quốc tế. Bên
12
cạnh đó, quá trình hướng dẫn hai đội thi ba phần thi tôi cùng với các đồng
nghiệp đã liên tục cập nhật các thông tin về lịch sử cho các em, truyền niềm đam
mê thực sự của mình cho các em để các em có thể thực hiện tốt phần thi của
mình.
- Sau khi hội thi diễn ra, từ đại biểu đến giáo viên, các em học sinh đều ấn
tượng trước cách bài trí khung cảnh của hội thi. Từ ngoài cổng vào với hai dãy
tư liệu về lịch sử Việt Nam, lịch sử Thanh Trì xen kẽ cùng với những học sinh
lớp một xinh xắn, dễ thương. Với khung cảnh sư phạm đẹp lộng lẫy, băng rôn cờ
hoa rực rỡ đã được các vị đại biểu trầm trồ khen ngợi và phụ huynh nồng nhiệt
Để đại hội đạt được hiệu quả cao nhất và thu hút được các em thì việc tập
luyện chuẩn bị trước vô cùng quan trọng. Tôi tổ chức cho các em luyện tập các
tiết mục có trong nội dung chương trình. Nhưng trong quá trình tập luyện tôi đã
gặp phải một số khó khăn như: Học sinh học 2 buổi/ngày, một số em tham gia
nhiều hoạt động cùng một lúc như: viết chữ đẹp, bồi dưỡng học sinh giỏi… nên
13
thời gian để lấy các em ra tập luyện là rất khó khăn. Vì vậy tôi đã phải tập ngoài
giờ tập vào các giờ nghỉ, ngày nghỉ của học sinh.
- Đ/c Tổng phụ trách và giáo viên âm nhạc cùng tham gia giao lưu khán
giả, tất cả thời gian ở trường chúng tôi đều dành cho việc tập cho học sinh và
chỉnh sửa kịch bản cũng như chuẩn bị cho hội thi. Riêng phần giao lưu khán giả
chúng tôi xây dựng kịch bản, lời thoại và trao đổi với nhau qua điện thoại ở nhà.
Do làm việc với nhau từ đầu năm học rất ăn ý nên phần kịch giao lưu với khán
giả của chúng tôi đã được các đại biểu, ban giám hiệu, tổng phụ trách, giáo viên
chủ nhiệm… đặc biệt là các em học sinh đón nhận rất hào hứng, để lại ấn tượng
sâu sắc cho học sinh và giúp học sinh ghi nhớ hơn các thông tin về lịch sử Việt
Nam.
- Quá trình tập luyện cho học sinh tôi đã nhận thấy Hội thi tìm hiểu lịch
sử Việt Nam đối với học sinh tiểu học là tương đối khó khăn. Tôi đã nảy ra ý
định đưa phần giao lưu khán giả không còn là những câu hỏi khô khan nữa mà
trở thành một vở kịch có “Con cáo gian ác” để thu hút học sinh. Và tôi tự mình
vào vai cáo gian ác cùng với 1 người dẫn chương trình là 1 cô giáo dạy âm nhạc.
- Ngoài ra, để việc tập luyện có hiệu quả, tôi đã xin ý kiến chỉ đạo của
Ban giám hiệu để nhờ các đồng chí đoàn viên trong chi đoàn nhà trường giúp
đỡ. Ví dụ: Đồng chí Nam là giáo viên hát nhạc phụ trách toàn bộ mảng âm nhạc
và luyện phần múa hát. Đồng chí Giang hướng dẫn biểu diễn và phần hát rồi các
Phụ trách chi thì hướng dẫn thêm các kiến thức về lịch sử cho học sinh; chọn ra
những học sinh có khả năng nói tốt, diễn tốt, diễn cảm, giọng kể hay, hấp dẫn
những người bạn đây chính là tâm sự của các em học sinh.
- Hội thi không chỉ đánh giá học sinh làm được đến đâu, đây còn là giáo
viên bộc lộ tài ăng, niềm say mê lịch sử. Vì cuộc thi này mà giáo viên và học
sinh đều là những nhà sử học nhỏ tuổi, thêm yêu Thanh Trì, thêm yêu Tổ quốc
Việt Nam.
Nhờ có sự phân công tập luyện phù hợp với năng lực của từng đồng chí
nên việc tập luyện rất nhanh chóng, không tốn nhiều thời gian, công sức của các
em mà lại rất hiệu quả.
Quá trình tập luyện, tôi, các đồng nghiệp và học sinh đã được sự chỉ đạo
động viên kịp thời của Ban giám hiệu một cách hiệu quả: tạo điều kiện về thời
gian, huy động nguồn lực về giáo viên, học sinh, kinh phí… góp phần làm nên
thành công cho hội thi.
4. Biện pháp 4: Tổ chức thực nghiệm hội thi
Hội thi “Tìm hiểu lịch sử Việt Nam” diễn ra theo các bước như:
1. Đón đại biểu,
2. Văn nghệ chào mừng,
3. Tuyên bố lý do, giới thiệu đại biểu,
4. Khai mạc hội thi của đ/c Hiệu trưởng,
5. Màn khai hội: Diễn ca “Vần thơ đất nước”.
6. Giới thiệu BGK, thể lệ hội thi.
7. Hội thi: phần hội thi được diễn ra gồm 3 phần chính
Thi chào hỏi: Tự hào thiếu nhi thủ đô
Thi hiểu biết: Theo dòng lịch sử
Thi năng khiếu: Em yêu Tổ quốc Việt Nam
8. Giao lưu khán giả
9. Công bố và trao thưởng
Đội Rồng Thiêng và đội Sen Hồng chụp ảnh lưu niệm với Đại biểu
15
lịch sử 4000 năm dựng nước và giữ nước vẻ vang của dân tộc một cách vắn tắt.
Các em học sinh tuy nhỏ tuổi nhưng lòng tự hào dân tộc lòng yêu đất nước đã
thôi thúc các em diễn rất tốt màn khai hội qua diễn ca “Vần thơ đất nước”
Màn khai hội:
Quyên + Phong:
Đã sinh ra ở trên đời
Sống sao cho xứng là người Việt Nam
Phong:
Nhớ lại thủa xưa Lạc Long Quân dựng nước
Cùng Âu Cơ thuộc họ Hồng Bàng
18 đời kế tiếp ở Văn Lang
Bao sự tích còn lưu truyền hậu thế
Thái tử Lang Liêu vua Hùng trọng nể
Bánh dầy, bánh chưng truyền lại mai sau
Huyền thoại ngày xưa Sơn - Thủy còn lưu
Là khát vọng chống thiên tai thú dữ
Quyên:
Lý Công Uẩn là người làng Cổ Pháp
Vốn thông minh học rộng tài cao
Từ Hoa Lư ban chiếu về Thăng Long
Mở nghiệp lớn cho triều đại Lý
Kìa Nguyễn Trãi những vần thơ thép
Còn vang xa đến tận hôm nay
“Sông núi nước Nam vua Nam ở
Rành rành định phận ở sách trời
Cớ sao lũ giặc sang xâm phạm
Chúng bay sẽ bị đánh tơi bời !”
Phong:
Sông Bạch Đằng lại dậy sóng sục sôi
Phá Mông Cổ lừng danh Trần Quốc Tuấn
Đi suốt chín năm kháng chiến gian lao
Kết thành Điện Biên chấn động địa cầu
Lại đi suốt hai mươi mốt năm không nghỉ
Cả dân tộc đồng khởi chung ý chí
“Không có gì quý hơn độc lập tự do”
Xẻ dọc Trường Sơn thống nhất nước nhà
Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử
Quét xâm lăng trời cao đất rộng
Hòa Bình rồi
Hạnh phúc nở thêm hoa
Vọng mấy ngàn năm lời dạy ông cha
Quyên + Phong: Con Rồng cháu tiên thủy chung nhân nghĩa!
18
Màn khai hội sử thi “Vần thơ đất nước”
Toàn bộ diễn ca “Vần thơ đất nước” tôi đã tập hợp 30 học sinh phát tài
liệu về toàn bộ nội dung màn diễn ca để các em đọc trước và nắm được nội dung
sau đó qua dàn dựng tôi tiếp tục phân tích những giá trị của từng giai đoạn lịch
sử để các em nắm được nhằm giúp các em diễn tự hào hơn, hiệu quả hơn. Một
khó khăn nảy sinh đó là số lượng học sinh của mỗi giai đoạn và trang phục thế
nào cho phù hợp. Vì không thể sử dụng nhiều học sinh (do các em còn thi các
nội dung khác) nên tôi đã sử dụng 30 học sinh cho tất cả các gia đoạn lịch sử.
Với trang phục: nữ áo dài truyền thống và nam quần đen, áo trắng. Màu sắc sặc
sỡ, đạo cụ phù hợp, học sinh diễn tự tin đã làm cho phần khai hội “Vần thơ đất
nước” rất thành công góp phần vào thành công chung của hội thi.
Phần thi chính của hai đội diễn ra với 3 nội dung :
- Tự hào thiếu nhi thủ đô.
- Theo dòng lịch sử.
Rồng Thiêng tên đội em đó
Chúng em - những nhà sử học nhỏ
Tìm về ngồn cội ông cha
Luyện sức, học chăm, xây dựng nước nhà.
Để xứng danh con Hồng cháu Lạc”.
Gói câu hỏi đầu tiên được đưa ra trong phần thi “Theo dòng lịch sử” đó là
gói câu hỏi về lịch sử Việt Nam đều đã được tôi phát động cho học sinh toàn
trường từ trước đó để tự tìm ra đáp án. Nếu hai đội không có câu trả lời khán giả
sẽ có cơ hội trả lời và nhận quà.
Riêng với gói câu hỏi về lịch sử huyện Thanh Trì thì phần đưa ra đáp án
lại là BGK vì chính lúc này BGK sẽ có những giải đáp và bổ sung, cung cấp
thêm những thông tin mà học sinh và thậm chí có nhiều giáo viên cũng như đại
biểu cũng chưa chắc đã có được đáp án. Đó chính là kịch tính của hội thi và
phần câu hỏi về Thanh Trì tôi đã không tung ra trước cho học sinh để có những
tình huống khán giả, giáo viên, đại biểu được tham gia trả lời câu hỏi.
Hai đội Rồng Thiêng và Sen Hồng đang dự thi “Theo dòng lịch sử”
Bộ câu hỏi về lịch sử Việt Nam gồm :
Câu 1 : Ai là vị vua đầu tiên của nước Việt Nam ?
Câu 2 : Bạn cho biết những câu thơ sau nói về nhân vật nào trong lịch sử Việt
Nam ?
“Vua nào thủa bé chăn trâu
Cùng trẻ đùa nghịch lấy lau tập tành
Sứ quân dẹp loạn phân tranh
Dựng nền thống nhất sử xanh còn truyền”
Câu 3: Bạn cho biết những câu thơ sau nói về nhân vật nào trong LSVN?
Ngàn năm trong sử còn ghi
Mê Linh, Sông Hát chỉ vì non sông
Chị em một dạ, một lòng
Đuổi quân Tô Định khỏi vùng biên cương
Hai bên bờ bát ngát hàng cây”
Theo bạn, đó là con sông nào của huyện Thanh Trì?
Phần thi này rất khó để có thể sôi nổi và thường không thu hút được khán
giả nhiều lắm, tuy nhiên tôi đã có sự vào cuộc của các đ/c giáo viên chủ nhiệm
trong việc hướng dẫn, định hướng câu hỏi cho học sinh và quản trật tự trong
suốt hội thi. Học sinh đã có thể tập trung theo sát từng câu hỏi và cũng thu hút
được các vị đại biểu lắng nghe và hưởng ứng nhiệt tình bằng những tràng pháo
tay. Khi câu hỏi “Thanh Trì có nghĩa là gì” được đưa ra, cả hội thi đã lặng đi,
không có một cánh tay giơ lên, tôi những tưởng đích thân đ/c Phó hiệu trưởng là
Trưởng ban giám khảo phải đưa ra đáp án thì đã có cánh tay của đ/c Bí thư Đoàn
Thanh niên Trần Thị Hà giơ lên và trả lời đúng. Lúc đó hiệu quả giáo dục đối
với học sinh càng cao khi thầy cô của các em đã cứu thua một tình huống cho
mình. Điều này giúp các em học sinh ở trên địa bàn huyện Thanh Trì hiểu được
ý nghĩa của cái tên Thanh Trì. Thanh Trì có nghĩa là một đìa nước xanh bởi vì
nơi đây trước kia là nơi hội tụ của bốn con sông và rất nhiều đầm nước, đìa
nước. Nước rất xanh cho nên người xưa đã gọi là Thanh Trì. Các em học sinh đã
vô cùng ngạc nhiên, hứng thú khi nghe đáp án và đồng thanh à lên một cách như
vừa vỡ lẽ ra điều gì.
22
Với mong muốn học sinh tìm hiểu về lịch sử Việt Nam mà không học vẹt
các em phải hiểu được bản chất tính logic của vấn đề. Tôi đã chốt lại phần câu
hổi hiểu biết lịch sử Việt Nam bằng 1 câu hỏi ứng dụng:
“Theo em học lịch sử Việt Nam có tác dụng gì với các em học sinh?”
Hai đội bàn bạc, hội ý và một học sinh đội trưởng lên trả lời như một bài
hùng biện trong vòng ba phút.
Em Minh Phương lớp 5A đang hùng biện về ý nghĩa
của việc học lịch sử với thiếu nhi
Bẩm mẹ con ở kinh sư 2 tháng nay
Thấy rằng ngày sứ Nguyên hống hách
Làm những điều trái tai gai mắt
Chúng người bắt
Chúng bắt người nộp của nộp thân
Dã tâm thôn tính nước ta
Con nghẹn uất, căm thù quân giặc
Mẹ:
Con trai con đã về, vội vàng chi mà quần áo bám đầy bụi bẩn?
TQT:
Bẩm mẹ: con muốn xin mẹ một điều
Mẹ:
Con cứ nói!
TQT:
Thưa mẹ:
Thấy quốc sỉ mà làm thinh là hèn
Thấy quốc nạn mà chịu 1 bề không phải là dũng
Tuổi thiếu niên con chưa được dự bàn việc nước
Nhưng trí làm trai con không thể ngồi yên
Mẹ:
Con đi vì nước nên mẹ chẳng giữ. Mẹ chỉ có một mình con. Mẹ
mong con chóng ca khúc khải hoàn, mẹ con ta lại được sớm cùng
nhau xum họp.
TQT:
Xin mẹ ở nhà giữ ngọc gìn vàng để con được yên lòng xông pha
trận mạc.
Con đi phen này thề sống chết với giặc bao giờ đất nước thanh
bình, 4 phương bể lặng trời yên con mới về.
Thục Anh
Thưa Bệ hạ, triều đình ngày càng bị lũng loạn, dân tình bị lũ tham quan
ức hiếp, bên ngoài quân Nguyên ở phương Bắc, quân Chiêm Thành ở phương
Nam quấy nhiễu.
Xin Hoàng thượng chỉnh đốn lại chính sự!
VUA:
Việc chỉnh đốn chính sự là chuyện của trẫm, khanh không cần phải lo.
CVA:
Bẩm Hoàng thượng, thần thiết nghĩ chính bọn gian thần, nịnh thần gây
nên tình cảnh này. Thần kính dâng lên Hoàng thượng Thất trảm sớ.
VUA:
25