ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
KHOA MÔI TRƢỜNG

Nguyễn Thị Thanh Phƣơng

ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG MÔI TRƢỜNG
TẠI MỘT SỐ LÀNG NGHỀ CHẾ BIẾN THỦY HẢI SẢN
TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH NGHỆ AN

LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC

Hà Nội – 2014


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TƢ̣ NHIÊN
KHOA MÔI TRƢỜNG

Nguyễn Thị Thanh Phƣơng

ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG MÔI TRƢỜNG
TẠI MỘT SỐ LÀNG NGHỀ CHẾ BIẾN THỦY HẢI SẢN
TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH NGHỆ AN

Chuyên ngành: Khoa học Môi trƣờng
Mã số: 60440301

LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

DANH MỤC CÁC HÌNH
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
MỞ ĐẦU ..................................................................................................................... 20
CHƢƠNG 1. TỔNG QUAN ...................................... Error! Bookmark not defined.
1.1. Tình hình phát triển của ngành chế biến thủy sản Error! Bookmark not defined.

1.1.1. Tình hình phát triển của ngành thủy hải sản ở Việt Nam và Nghệ An Error! Bookm

1.1.2. Tổng quan về các vấn đề môi trường làng nghề chế biến thủy sản Error! Bookma
1.1.3. Một số nghiên cứu xử lý chất thải từ hoạt động chế biến thủy sản ở
Việt Nam .............................................................. Error! Bookmark not defined.
1.2. Tổng quan về các làng nghề, làng nghề chế biến thủy hải sản trên địa
bàn tỉnh Nghệ An ................................................... Error! Bookmark not defined.
1.2.1. Tổng quan về làng nghề ........................... Error! Bookmark not defined.

1.2.2. Tổng quan làng nghề chế biến thủy hải sản trên địa bàn tỉnh Nghệ An Error! Bookm
1.3 Tổng quan về khu vực nghiên cứu ................. Error! Bookmark not defined.
1.3.1. Điều kiện tự nhiên .................................... Error! Bookmark not defined.
1.3.2. Điều kiện kinh tế - xã hội ......................... Error! Bookmark not defined.

CHƢƠNG 2. ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Error! Bookmark not d
2.1. Đối tƣợng nghiên cứu thủy sản đƣợc nghiên cứu trên địa bàn tỉnh Nghệ
An ............................................................................. Error! Bookmark not defined.
2.2. Phƣơng pháp nghiên cứu ............................... Error! Bookmark not defined.

2.2.1. Phương pháp nghiên cứu, thu thập, tổng hợp tài liệu Error! Bookmark not defin
2.2.2. Phương pháp điều tra và khảo sát thực địa Error! Bookmark not defined.
2.2.3. Phương pháp xử lý số liệu ........................ Error! Bookmark not defined.
2.2.4. Phương pháp lấy mẫu, phân tích mẫu .... Error! Bookmark not defined.


TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................................................... 21


DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 1.1. Hiện trạng GDP thuỷ sản giai đoạn 2007-2013 (giá thực tế) Error! Bookmark not
Bảng 1.2. Các làng nghề chế biến thủy hải sản trên địa bàn tỉnh Nghệ An Error! Bookmark

Bảng 2.1. Quy mô, công suất và loại hình sản xuất của 10 làng nghề chế biến
Bảng 2.2. Danh mục chỉ tiêu, phƣơng pháp và thiết bị phân tích Error! Bookmark not define

Bảng 2.3. Danh mục Kỹ thuật bình chứa và thời gian bảo quản mẫu Error! Bookmark not d

Bảng 3.1. Số lƣợng và công suất của các cơ sở thu gom nguyên liệu Error! Bookmark not de
Bảng 3.2. Sản phẩm và công nghệ sản xuất của .......... Error! Bookmark not defined.
Bảng 3.3. Các dạng chất thải và nguồn gốc gây chất thải trong chế biến thủy
sản .................................................................................... Error! Bookmark not defined.
Bảng 3.4. Nguồn phát sinh chất thải và hệ thống xử lý chất thải của các làng
nghề chế biến hải sản trên địa bàn tỉnh ....................... Error! Bookmark not defined.

Bảng 3.5. Tổng lƣợng nƣớc thải của các cơ sở chế biến thủy sản Error! Bookmark not define
trên địa bàn tỉnh Nghệ An ............................................. Error! Bookmark not defined.

Bảng 3.6. Định mức sử dụng nguyên liệu của làng nghề chế biến nƣớc mắm Error! Bookma
Bảng 3.7. Định mức lƣợng chất thải rắn phát sinh của một số làng nghề chế
biến thủy sản với sản phẩm nƣớc mắm ........................ Error! Bookmark not defined.
Bảng 3.8. Định mức sử dụng nguyên liệu trong CBHS khô Error! Bookmark not defined.
Bảng 3.9. Lƣợng chất thải rắn trong CBHS khô ......... Error! Bookmark not defined.
Bảng 3.10. Các dạng chất thải từ hoạt động của các làng nghề chế biến thủy hải
sản qua khảo sát ............................................................. Error! Bookmark not defined.
Bảng 3.11. Ký hiệu mẫu của các làng nghề .................. Error! Bookmark not defined.

Ngọc Văn, xã Diễn Ngọc, huyện Diễn Châu ................. Error! Bookmark not defined.

Hình 3.13 Hệ thống quản lý ở quy mô cấp xã xuống quy mô nhỏ hơn Error! Bookmark not d
Hình 3.14. Quy trình xử lý nƣớc thải thủy sản đề xuất Error! Bookmark not defined.
Hình 3.15. Quy trình xử lý nƣớc thải thủy sản đề xuất cho cơ sở chế biến đông
lạnh .................................................................................. Error! Bookmark not defined.
Hình 3.16. Sơ đồ quy trình công nghệ xử lý nƣớc thải nhà máy chế biến thủy
sản (với đầu vào BOD5
nghề đang phải đối mặt với tình trạng ô nhiễm môi trường ngày càng nghiêm trọng.
Những tồn tại trong quá trình phát triển làng nghề đang trở thành các thách thức đối với
việc bảo vệ môi trường, phát triển bền vững cho nông thôn. Vì vậy, cần phải có giải pháp
kịp thời, đòi hỏi sự quan tâm tháo gỡ của các ngành, các cấp, đặc biệt là chính quyền các
địa phương nơi có làng nghề.
Chế biến thủy hải sản có khả năng gây ô nhiễm môi trường cao do công nghệ sản
xuất lạc hậu, thủ công nên đã tạo ra lượng nước thải, chất thải rắn rất nhiều, nồng độ chất
hữu cơ cao, gây mùi hôi thối và gây tác động trực tiếp đến đời sống của người dân. Xuất
phát từ thực tiễn trên đề tài luận văn “Đánh giá hiện trạng môi trường tại một số làng
nghề chế biến thủy hải sản trên địa bàn tỉnh Nghệ An” được thực hiện nhằm cung cấp
các thông tin về hiện trạng môi trường các làng nghề chế biến thủy hải sản trên địa bàn
tỉnh, tìm hiểu nguyên nhân gây ô nhiễm và tác động của chúng đến môi trường tự nhiên,
từ đó đề xuất một số giải pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường phục vụ cho sự phát triển
bền vững các làng nghề chế biến thủy hải sản trên địa bàn tỉnh Nghệ An, nội dung nghiên
cứu bao gồm:
+ Thu thập, xử lý và phân tích các tài liệu về các đặc điểm cơ bản về tự nhiên cũng
như kinh tế xã hội của địa bàn nghiên cứu. Tìm hiểu cụ thể hiện trạng sản xuất của một số


làng nghề chế biến thủy hải sản và xác định các nhân tố ảnh hưởng tới môi trường làng
nghề.
+ Thu thập và phân tích các số liệu phân tích chất lượng nước thải từ ngành chế
biển thủy sản tại một số làng nghề chế biến thủy sản trên địa bàn tỉnh Nghệ An
+ Phân tích, đánh giá hiện trạng ô nhiễm môi trường (nước thải và chất thải rắn)
của một số làng nghề chế biến thủy hải sản để làm cơ sở đề xuất các giải pháp bảo vệ môi
trường, khắc phục tình trạng ô nhiễm tại các làng nghề.

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Bộ Tài nguyên và Môi trường (2008), Báo cáo môi trƣờng làng nghề Việt Nam 2008
“ Ba xu thể ô nhiễm môi trƣờng làng nghề”, NXB Quốc Gia.

thải gây ô nhiễm môi trƣờng.
13. Võ Văn Nhân, Trương Quang Bình, “Phƣơng pháp nghiên cứu sử dụng vi sinh vật
trong xử lý nƣớc thải thủy sản”, khoa Thủy Sản, Đại học Lâm Nông thành phố Hồ
Chí Minh.