ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
--------------------------------------

NGUYỄN VIỆT PHƢƠNG

CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC
KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ TRONG LĨNH VỰC
DÂN SỐ, CHĂM SÓC SỨC KHỎE SINH SẢN
(Nghiên cứu trƣờng hợp tỉnh Phú Thọ)

LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Quản lý Khoa học và Công nghệ

Hà Nội - 2014


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-------------------------------------------

NGUYỄN VIỆT PHƢƠNG

CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC
KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ TRONG LĨNH VỰC
DÂN SỐ, CHĂM SÓC SỨC KHỎE SINH SẢN
(Nghiên cứu trƣờng hợp tỉnh Phú Thọ)

Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành: Quản lý Khoa học và Công nghệ
Mã số: 60.43.04.12



Hà Nội, ngày

tháng

năm 2014

Nguyễn Việt Phƣơng

1


MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT…………………………………

6

DANH MỤC BẢNG BIỂU…………………………………………

7

PHẦN MỞ ĐẦU……………………………………………………

8

1. Lí do nghiên cứu…………………………………………………

8

2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài..……………………...


10. Nội dung nghiên cứu……………………………………………

12

11. Kết cấu của luận văn…………………………………………….

13

Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN
LỰC KH&CN TRONG LĨNH VỰC DS,CSSKSS.........…………...

15

1.1. Các khái niệm cơ bản………………………………………….

15

1.1.1. Khái niệm chính sách………………………………………… 15
1.1.2. Khái niệm phát triển…………………………………………

15

1.1.3. Khái niệm nguồn nhân lực……………………………………

16

1.2. Nhân lực khoa học và công nghệ……………………………….

18

2.1. Đặc điểm kinh tế xã hội của tỉnh Phú Thọ liên quan đến việc
phát triển nguồn nhân lực trong lĩnh vực DS,CSSKSS......................

34

2.1.1. Đặc điểm kinh tế xã hội............................................................

34

2.1.2. Đặc điểm và tiềm năng về nguồn nhân lực của tỉnh................. 35
2.1.3. Tác động của đặc điểm tự nhiên-xã hội tỉnh Phú Thọ đến việc
sử dụng và phát huy hiệu quả nguồn nhân lực KH&CN trong lĩnh vực
DS,CSSKSS...................................................................................

35

2.2. Các qui định, cơ chế, chính sách của trung ương, của tỉnh và tác
động của nó đến việc phát triển nguồn nhân lực trong lĩnh vực dân số,
chăm sóc sức khỏe sinh sản của tỉnh.......................................................

36

2.2.1. Các qui định, cơ chế chính sách của trung ương liên quan đến
việc phát triển nguồn nhân lực trong lĩnh vực DS,CSSKSS của tỉnh.....

36

2.2.2. Các qui định, cơ chế chính sách của tỉnh liên quan đến việc
phát triển nguồn nhân lực trong lĩnh vực DS,CSSKSS của tỉnh Phú
Thọ....................................................................................................

2.4.3. Thực hiện chính sách thu hút, ưu đãi nhân lực KH&CN…….

57

2.5. Đánh giá thực trạng nguồn nhân lực KH&CN và phát triển nguồn
nhân lực KH&CN trong lĩnh vực DS,CSSKSS của tỉnh……………… 58
2.5.1. Ưu điểm………………………………………………………

58

2.5.2. Tồn tại, hạn chế………………………………………………

58

2.5. 3.Nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế……………………

59

Tiểu kết chương 2…………………………………………………

60

Chương 3. CHÍNH SÁCH ĐỂ PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC
TRONG LĨNH VỰC DS,SKSS TỈNH PHÚ THỌ………………....

61

3.1. Các căn cứ để đề xuất giải pháp chính sách……………………… 61
3.1.1. Xuất phát từ sứ mạng của lĩnh vực DS,CSCKSS; nhiệm vụ của
các đơn vị trong lĩnh vực DS,CS SKSS trong những năm tới…….


72

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ………………………………….

73

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO…………………………….

77

PHỤ LỤC……………………………………………………………

80

5


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

DS,CSSKSS

Dân số, chăm sóc sức khỏe sinh sản

DS-KHHGĐ

Dân số-Kế hoạch hóa gia đình

KH&CN



TS

Tiến sĩ

CKII

Chuyên khoa II

ThS

Thạc sĩ

CKI

Chuyên khoa I

ĐH

Đại học

CĐ

Cao đẳng

KHXH&VN

Khoa học xã hội và nhân văn

HIV


Bảng 2.3 Nhân lực KH&CN phân theo chuyên ngành
được đào tạo

4

Bảng 2.4 Nhân lực KH&CN phân theo loại hình nghiên
cứu

5

Trang
42

46

47

49

Bảng 2.5 Một số đề tài nghiên cứu tiêu biểu của các đơn
vị thuộc lĩnh vực DS,CSSKSS của tỉnh giai đoạn

51

2007-2013
6

Bảng 2.6


tính khi sinh cao và có xu hướng tiếp tục tăng, số người cao tuổi chiếm tỷ
trọng lớn và đang chuyển sang cơ cấu dân số già; (3) Chất lượng dân số:
thấp kém về thể lực, trí lực; dân số trong độ tuổi lao động ngày càng tăng
(Phú Thọ đã bước vào giai đoạn cơ cấu dân số vàng) nhưng có trình độ tay
nghề thấp. Nhiều vấn đề về sức khỏe sinh sản chưa có biện pháp giải quyết
kịp thời như: tình trạng vô sinh, tình trạng nhiễm khuẩn, ung thư đường
sinh sản, bệnh lây truyền qua đường tình dục, HIV/AIDS... đều tăng.
Như vậy, nhiệm vụ cần giải quyết của chương trình DS,CSSKSS
trong thời gian tới không đơn thuần là vấn đề qui mô dân số mà còn đặt ra
hàng loạt các vấn đề về cơ cấu dân số, chất lượng dân số. Để thích ứng với
nhiệm vụ mới này hàng loạt vấn đề được đặt ra, trong đó quan trọng nhất là
phát triển nhân lực, đặc biệt là nhân lực về khoa học và công nghệ làm
công tác DS,CSSKSS; mà lực lượng này từ trước đến nay chưa được chú
trọng trong các đơn vị DS,CSSKSS của ngành Y tế Phú Thọ.
Từ thực tiễn trên đây, vấn đề đặt ra là phải nghiên cứu, phân tích, đánh
giá một cách khoa học và khách quan sự cần thiết phải phát triển nguồn nhân
lực KH&CN; thực trạng nhân lực KH&C; giải pháp phù hợp nhằm phát triển
nguồn nhân lực KH&CN trong lĩnh vực DS,CSSKSS tỉnh Phú Thọ.
1.2. Ý nghĩa của lý thuyết nghiên cứu:
8


DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1.

Ban Thường vụ Tỉnh ủy Phú Thọ (2009), Nghị quyết số 26/NQ-TU
về việc tiếp tục đẩy mạnh công tác Dân số - kế hoạch hóa gia đình tỉnh
Phú Thọ giai đoạn 2009-2015;


(giáo trình), Trường Đại học KHXH&NV-Đại học Quốc gia Hà Nội,
Hà Nội, 2005.

8.

Đảng Cộng sản Việt Nam (2010), Nghị quyết đại hội Đảng toàn quốc
lần thứ XI;

9.

Vũ Cao Đàm chủ biên (2011): Kỹ năng phân tích và hoạch định chính
sách, Nhà xuất bản Thế giới, 2011.

10.

Vũ Cao Đàm & Nguyễn Thanh Tuấn (1998): Nhập môn khoa học
luận (giáo trình), Trường ĐHKHXH&NV- Đại học Quốc gia Hà Nội

11.

Vũ Cao Đàm (2005), Phương pháp luận nghiên cứu khoa học, Nxb
khoa học và kỹ thuật

9


12.

Vũ Cao Đàm (2004): Xã hội học khoa học và công nghệ (giáo trình),
Trường Đại học KHXH&NV – Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội,

số 06/2003/PL-UBTVQH11, Pháp lệnh Dân số;
19. Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2012), Luật số
58/2010/QH12, Luật Viên chức;
20.

Thủ tướng Chính phủ (2012), Quyết định số: 1199/QĐ-TTg, Phê duyệt
Chương trình mục tiêu Quốc gia Dân số-Kế hoạch hóa gia đình giai đoạn
2012-2015;

21. Thủ tướng Chính phủ (2011), Quyết định số 2013/QĐ-TTg, Phê duyệt
Chiến lược dân số và Sức khỏe sinh sản Việt Nam giai đoạn 20112020.
22.

Phạm Ngọc Thanh (2009), Giáo trình Khoa học quản lý, Trường Đại
học KHCH&NV

10


23.

Nguyễn Thị Anh Thu (2004): Phát triển nguồn nhân lực khoa học và
công nghệ (giáo trình), Trường ĐH KHXH&NV- ĐHQGHN

24. UBND tỉnh Phú Thọ (2009), Quyết định số 2575/QĐ-UBND ban hành
Đề án tiếp tục đẩy mạnh công tác Dân số - kế hoạch hóa gia đình tỉnh
Phú Thọ giai đoạn 2009-2015;
25.

UBND tỉnh Phú Thọ (2009), Kế hoạch số 846/KH-UBND về thực hiện

11