ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
------------------------------------------------
NGUYỄN THỊ HƯỜNG
NHẬN DIỆN VĂN HÓA QUẢN LÝ CỦA CÔNG TY
LIÊN DOANH VỚI HÀN QUỐC TẠI HÀ NỘI
(NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP CÔNG TY MEGASTUDY)
LUẬN VĂN THẠC SĨ
CHUYÊN NGÀNH: KHOA HỌC QUẢN LÝ
Hà Nội - 2014
1
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
------------------------------------------------
NGUYỄN THỊ HƯỜNG
NHẬN DIỆN VĂN HÓA QUẢN LÝ CỦA CÔNG TY
LIÊN DOANH VỚI HÀN QUỐC TẠI HÀ NỘI
(NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP CÔNG TY MEGASTUDY)
LUẬN VĂN THẠC SĨ
CHUYÊN NGÀNH: KHOA HỌC QUẢN LÝ
Mã số: Thí điểm
7. Giả thuyết nghiên cứu .................................. Error! Bookmark not defined.
8. Phương pháp nghiên cứu ............................. Error! Bookmark not defined.
9. Kết cấu luận văn .......................................... Error! Bookmark not defined.
CHƯƠNG 1: VĂN HÓA QUẢN LÝ VÀ VĂN HÓA QUẢN LÝ CỦA CÁC
CÔNG TY LIÊN DOANH VỚI HÀN QUỐC TẠI HÀ NỘI – MỘT SỐ
VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN ............ Error! Bookmark not defined.
1.1. Lý luận chung về văn hóa quản lý......... Error! Bookmark not defined.
1.1.1. Khái niệm, cấu trúc và biểu hiện của văn hóa quản lý ............... Error!
Bookmark not defined.
1.1.2. Vai trò của văn hóa quản lý đối với sự phát triển của doanh nghiệp
...................................................................... Error! Bookmark not defined.
1.1.3. Các nguyên tắc xây dựng văn hóa quản lý trong doanh nghiệp . Error!
Bookmark not defined.
1.2. Văn hóa quản lý của các công ty liên doanh với Hàn Quốc tại Hà Nội
.......................................................................... Error! Bookmark not defined.
1
1.2.1. Khái quát về các công ty liên doanh với Hàn Quốc tại Hà Nội . Error!
Bookmark not defined.
1.2.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến văn hóa quản lý của các công ty liên
doanh với Hàn Quốc tại Hà Nội .................. Error! Bookmark not defined.
1.2.3. Những đặc điểm chung trong văn hóa quản lý tại các công ty liên
doanh với Hàn Quốc tại Hà Nội .................. Error! Bookmark not defined.
Tổng kết chương 1: ............................................ Error! Bookmark not defined.
CHƯƠNG 2: NHẬN DIỆN VĂN HÓA QUẢN LÝ VÀ GIẢI PHÁP PHÁT
TRIỂN VĂN HÓA QUẢN LÝ CỦA CÔNG TY MEGASTUDY ......... Error!
Bookmark not defined.
2.1. Khái quát về công ty Megastudy ........... Error! Bookmark not defined.
1. Lý do chọn đề tài
Văn hóa quản lý là một khái niệm không còn mới, ngày nay trong quá trình
hội nhập quốc tế, chúng ta đều nhận thức được rằng văn hóa quản lý chính là tài
sản vô hình, là yếu tố vàng quyết định thành công của mỗi doanh nghiệp. Cùng
với sự phát triển của nền kinh tế thị trường thì việc nhận diện, xây dựng văn hóa
quản lý trong doanh nghiệp là một việc làm quan trọng và hết sức cần thiết.
Theo số liệu từ Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) cho biết, 8
tháng đầu năm 2014, Việt Nam thu hút được 10,23 tỷ USD vốn FDI từ 51 quốc
gia và vùng lãnh thổ. Trong đó, Hàn Quốc dẫn đầu với tổng vốn đăng ký mới và
tăng thêm 3,22 tỷ USD, chiếm 31,5% tổng vốn FDI, Nhật Bản giữ vị trí thứ 2,
với tổng vốn đăng ký và tăng thêm đạt 1,27 tỷ USD, chiếm 12,5%. Lũy kế đến
hết tháng 8/2014, các doanh nghiệp Hàn Quốc đã đầu tư vào Việt Nam 3.930 dự
án với tổng vốn đăng ký lên tới 32,845 tỷ USD. Ngay tại Hà Nội, số lượng các
công ty liên doanh giữa Việt Nam và Hàn Quốc trong những năm gần đây ngày
càng tăng nhanh. Các công ty này có văn hóa quản lý khác biệt với các doanh
nghiệp trong nước, mang đặc trưng riêng của văn hóa Hàn Quốc.
Công ty Cổ phần Megastudy (Megastudy JSC) là công ty liên doanh hoạt
động trong lĩnh vực Giáo dục tại Hà Nội với mục đích thành lập chuỗi các Trung
tâm bồi dưỡng kiến thức cho học sinh phổ thông, xây dựng trường quốc tế và
phát triển hệ thống học tập trực tuyến. Nguồn vốn đầu tư từ Hàn Quốc chiếm đa
số tổng nguồn vốn hoạt động của Megastudy JSC, thêm vào đó Giám đốc điều
hành và đội ngũ chuyên gia là người Hàn Quốc chính là những yếu tố ảnh hưởng
đến văn hóa quản lý của công ty.
Trong thời gian 4 năm làm việc tại Megastudy JSC, tôi nhận thấy văn hóa
quản lý tại đây có những đặc trưng riêng, mang bản sắc của văn hóa Hàn Quốc
và chịu ảnh hưởng của môi trường kinh doanh tại Việt Nam. Từ đó, tôi đã chọn
4
đề tài: “Nhận diện văn hóa quản lý của công ty liên doanh với Hàn Quốc tại
tác xã, quản lý bệnh viện, trường học, quản lý con người,... vẫn có giá trị đặc
biệt to lớn trong điều kiện hiện nay.
Các tác giả trong nước cũng tập trung làm rõ những luận điểm cơ bản của
Đảng Cộng sản Việt Nam về văn hóa nói chung và văn hóa lãnh đạo, quản lý nói
riêng thể hiện qua các văn kiện “Đề cương văn hóa 1944”, Báo cáo “Chủ nghĩa
Mác và vấn đề văn hóa Việt Nam” tại hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ hai
năm 1948, Nghị quyết TW 5 khóa VIII “Về xây dựng và phát triển văn hóa Việt
Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc” (1998), Đảng Cộng sản Việt Nam luôn
coi trọng vai trò của văn hóa, có sự lãnh đạo đúng đắn và luôn đổi mới phù hợp
với từng giai đoạn cụ thể.
Trong các công trình nghiên cứu có liên quan, cố giáo sư Nguyễn Hồng
Phong đã thực hiện đề tài “Văn hóa quản lý – Truyền thống và Hiện tại” (Trong
chương trình khoa học công nghệ cấp nhà nước KX.06), đây là đóng góp lớn
trong việc tổng kết mô hình văn hóa quản lý trong lịch sử, đề xuất mô hình văn
hóa quản lý thống nhất giữa các truyền thống, hiện đại hóa và chủ nghĩa xã hội.
Những tác phẩm nghiên cứu các vấn đề chung về văn hóa và quản lý rất
phong phú, đa dạng. Tuy nhiên đó lại là hai lĩnh vực đòi hỏi những nghiên cứu
liên ngành vô cùng phức tạp. Ngay những khái niệm cơ sở cũng còn nhiều tranh
cãi, do vậy các tác giả cũng sẽ tiếp cận vấn đề không hoàn toàn giống nhau. Các
tác giả Trần Quốc Vượng, Phan Ngọc, Trần Ngọc Thêm đã có những công trình
chỉ rõ những cơ sở, những đặc điểm cơ bản của Văn hóa Việt Nam, những giá trị
truyền thống của dân tộc và hội nhập quốc tế. Nhiều công trình tiếp cận vấn đề
từ góc nhìn của văn hóa học, xã hội học, nhân chủng học đã đề cập đến mối liên
hệ giữa văn hóa và quản lý, đề cập thẳng đến những vấn đề của văn hóa kinh
doanh, văn hóa doanh nghiệp, văn hóa tổ chức,...
Bàn về những vấn đề quản lý, văn hóa lãnh đạo, quản lý trong thế kỷ XXI
là một chủ đề được nhiều nhà nghiên cứu đề cập đến. Tiêu biểu là tác giả
PGS,TS. Phạm Ngọc Thanh với Tìm hiểu Triết học quản lý (Tạp chí Triết học,
6
thập kỷ cuối của thế kỷ XX, khi mà nhân loại chuẩn bị bước vào thế kỷ XXI với
rất nhiều biến động trên toàn thế giới.
Từ đầu thế kỷ XX, M.Weber đã đặt niềm tin vào một “thể chế lý tưởng”,
mà trong đó chúng ta có thể nhận ra mô hình văn hóa tổ chức mang những đặc
trưng của nước Đức (The Theory of Social and Economc Organization, New
York, 1947); hoặc thể chế quản lý hành chính của H.Fayol mang những đặc
trưng văn hóa tổ chức của nước Pháp (Industrial and General Administration,
Geneva, 1930). Những vấn đề của văn hóa tổ chức cũng được đề cập đến khá
đậm nét trong lý thuyết tổ chức của C.I.Barnad (The Functions of the Excutive,
Harvard University Press, 1938). Chính sự xuất hiện khoa học hành vi và ảnh
hưởng trực tiếp của nó đến lĩnh vực lãnh đạo, quản lý cũng đưa lại những nét
mới trong văn hóa lãnh đạo và quản lý (E. Mayol, The Human Problem of
Industrial Civilization, New York, 1933; D. Mc Gregor, Nhân tố con người
trong xí nghiệp: lãnh đạo và sự khích lệ, 1961).
Các tác giả sớm chú ý đến vấn đề văn hóa lãnh đạo và quản lý như
W.Ouchi với Thuyết Z xuất bản ở Mỹ 1981 và được dịch sang tiếng Việt 1987;
T.Peter & R.Waterman với Đi tìm công ty giỏi xuất bản ở Mỹ năm 1984. Những
cuốn sách trên trở thành những cuốn sách bán chạy nhất trong năm và thu hút sự
quan tâm của hầu hết các nhà quản lý vào thời kỳ đó. Các tác giả này đã chỉ ra
những khác biệt trong các mô hình quản lý, lãnh đạo ở Nhật và ở Tây Âu, ở Mỹ,
mà trước hết là sự khác biệt về văn hóa. Sự thành công của Nhật Bản không chỉ
do những nguyên nhân kinh tế, mà chính các yếu tó văn hóa đã đóng vai trò
quyết định. Chính văn hóa dân tộc là cơ sở, là động lực cho mô hình văn hóa
quản lý, văn hóa tổ chức, văn hóa doanh nghiệp, tạo nên sự “thần kỳ Nhật Bản”.
Nhưng ngay ở nước Mỹ cũng có một nền văn hóa tạo nên những cơ sở quan
trọng cho sự phát triển của văn hóa quản lý kiểu Mỹ, mô hình văn hóa doanh
nghiệp, văn hóa hành chính đặc trưng của nước Mỹ. Các tác giả cũng chỉ rõ
những yếu tố tạo nên văn hóa lãnh đạo, quản lý từ triết ký, niềm tin, cơ cấu tổ
9
16. David H.Maister (2005), Bản sắc văn hóa doanh nghiệp, Nxb Thống kê, Hà
Nội
17. Phan Ngọc, Bản sắc văn hóa Việt Nam, Nxb Văn Học, HN
18. Phạm Xuân Nam, Văn hóa kinh doanh, Tạp chí nghiên cứu Đông Nam Á, số
1/2007
19. Ngô Quý Nhâm, Định hướng phát triển văn hóa doanh nghiệp trong thế kỷ
XXI, Tạp chí Kinh tế phát triển, số tháng 1/2004
20. Nguyễn Thế Nghĩa (2007), Nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh
nghiệp trong hội nhập kinh tế quốc tế, Tạp chí Cộng sản điện tử, số 23(143)
/>21. Nhiều tác giả (2004), Tư duy lại tương lai, Nxb Trẻ TPHCM
22. Nguyễn Mạnh Quân (2007), Đạo đức kinh doanh và văn hóa công ty, Nxb
Đại học Kinh tế quốc dân, Hà Nội
23. Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2005), Luật doanh
nghiệp, Nxb Chính trị Quốc gia
24. Lưu Quân Sư (2004), Nghệ thuật quản lý kinh doanh, Nxb Văn hóa – Thông
tin, HN
25. Phạm Ngọc Thanh (2011), Đổi mới văn hóa lãnh đạo, quản lý – Lý luận và
thực tiễn, Hà Nội
26. Phạm Ngọc Thanh, Góp phần tìm hiểu triết học quản lý, Tạp chí triết học, số
121, 3/200, tr 57-59
27. Phạm Ngọc Thanh, Những vấn đề lý luận chủ yếu của văn hóa quản lý, đề
tài NCKH cấp ĐHQG, mã số QX-06-24
28. Tôn Thất Nguyễn Thiêm (2006), Dấu ấn thương hiệu, tài sản và giá trị, Nxb
Trẻ, Hà Nội
29. Trần Ngọc Thêm (2004), Tìm hiểu về bản sắc văn hóa Việt Nam, Nxb Tổng
hợp, TP HCM