ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

------------------------------------------

KHƢƠNG THỊ HỒNG NHUNG

HOẠT ĐỘNG TRỢ GIÚP PHỤ NỮ BỊ MUA BÁN TRỞ
VỀ HÒA NHẬP CỘNG ĐỒNG TẠI HÀ NỘI
(Nghiên cứu trƣờng hợp tại nhà tạm lánh “Ngôi nhà bình yên”
thuộc Trung tâm Phụ nữ và phát triển, quận Tây Hồ, Hà Nội)

LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Công tác xã hội

Hà Nội, năm 2014


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

------------------------------------------

KHƢƠNG THỊ HỒNG NHUNG

HOẠT ĐỘNG TRỢ GIÚP PHỤ NỮ BỊ MUA BÁN TRỞ
VỀ HÒA NHẬP CỘNG ĐỒNG TẠI HÀ NỘI
(Nghiên cứu trƣờng hợp tại nhà tạm lánh “Ngôi nhà bình yên”
thuộc Trung tâm Phụ nữ và phát triển, quận Tây Hồ, Hà Nội)

LUẬN VĂN THẠC SĨ


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ............................................................................................................... 8
1.Lý do chọn đề tài ................................................................................................. 8
2. Tổng quan những nghiên cứu, can thiệp liên quan đến vấn đề nghiên cứu ..... 11
3. Ý nghĩa của nghiên cứu.................................... Error! Bookmark not defined.
4. Mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu: .......... ……………………….18
5. Đối tượng và khách thể nghiên cứu ................. Error! Bookmark not defined.
6. Phạm vi nghiên cứu .......................................................................................... 19
7. Câu hỏi nghiên cứu .......................................... Error! Bookmark not defined.
8. Giả thuyết nghiên cứu ...................................... Error! Bookmark not defined.
9. Phương pháp nghiên cứu.................................. Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA HOẠT ĐỘNG TRỢ
GIÚP PHỤ NỮ BỊ MUA BÁN TRỞ VỀ HÒA NHẬP CỘNG ĐỒNG ... Error!
Bookmark not defined.
1.1. Các khái niệm liên quan ................................. Error! Bookmark not defined.
1.1.1. Mua bán người ........................................... Error! Bookmark not defined.
1.1.3. Hồi hương và tái hòa nhập cộng đồng cho phụ nữ bị mua bán ......... Error!
Bookmark not defined.
1.1.4. Khái niệm nhân viên công tác xã hội…………………………………….….. 31
1.1.5. Khái niệm hoạt động trợ giúp phụ nữ…………………………………….…..31
1.2. Các lý thuyết ứng dụng trong đề tài ............. Error! Bookmark not defined.
1.2.1. Lý thuyết nhu cầu ....................................... Error! Bookmark not defined.
1.2.2.Lý thuyết hệ thống – hệ thống sinh thái ...... Error! Bookmark not defined.
1.2.3.Lý thuyết “Thân chủ trọng tâm” ................. Error! Bookmark not defined.
1.3. Khái lƣợc về tình hình mua bán ngƣời và việc thực hiện chính sách trợ
giúp phụ nữ bị mua bán trở về hòa nhập cộng đồng ........ Error! Bookmark not
defined.
1.3.1. Tình hình mua bán người ........................... Error! Bookmark not defined.
1.3.2. Các nguyên tắc cơ bản về hỗ trợ phục hồi, tái hòa nhập cho phụ nữ bị mua

2.3.4. Hỗ trợ tâm lý ................................................ Error! Bookmark not defined.
2.3.5. Hỗ trợ pháp lý ............................................................................................ 79
2.3.6. Đào tạo nâng cao kỹ năng sống ................ Error! Bookmark not defined.
2.3.7. Dạy nghề, việc làm ...................................... Error! Bookmark not defined.
2.3.8. Hỗ trợ về tài chính……………………………………………………………….83
2.4. Những mong muốn khác của những phụ nữ bị mua bán trở về tại nhà
tạm lánh Ngôi nhà bình yên: ................................. Error! Bookmark not defined.
2.4.1. Mong muốn được tham gia Câu lạc bộ kết bạn……………………,,,,,,….84
2.4.2. Hỗ trợ tài chính để kinh doanh……………………………………….,,,,,,,,..85
2.4.3. Mong muốn được nâng cao kiến thức về các lĩnh vực khác………,,,,,,…86

3


Tiểu kết chƣơng 2 ................................................... Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG 3: ỨNG DỤNG CÔNG TÁC XÃ HỘI CÁ NHÂN TRONG HỖ
TRỢ GIẢM THIỂU KHỦNG HOẢNG TÂM LÝ BAN ĐẦU CHO MỘT
PHỤ NỮ BỊ MUA BÁN TRỞ VỀ…………………………………………….88
3.1. Lựa chọn đối tượng can thiệp: Trường hợp Phụ nữ bị mua bán kết hôn với
người nước ngoài trở về đang khủng hoảng về tâm lý......................................... 89
3.2. Các hoạt động can thiệp .................................... Error! Bookmark not defined.
3.3. Kết quả chính trong can thiệp ........................... Error! Bookmark not defined.
3.5. Bài học kinh nghiệm rút ra qua ứng dụng CTXH cá nhân với một phụ nữ bị
mua bán trở về giảm thiểu khủng hoảng tâm lý ban đầu ....... Error! Bookmark not
defined.
Tiểu kết chƣơng 3…………………………………………………………… 103
KẾT LUẬN ............................................................. Error! Bookmark not defined.
KHUYẾN NGHỊ..................................................... Error! Bookmark not defined.
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................ 9
PHỤ LỤC ................................................................ Error! Bookmark not defined.

Cảm nhận của nạn nhân về sự kì thị

43

Các chế độ hỗ trợ với nạn nhân

48

Định hướng mục tiêu hoạt động của Ngôi nhà bình yên

60

Môi trường thân thiện ở NNBY

64

Nhận định về đặc điểm tâm lý phổ biến của nạn nhân

74

Suy nghĩ của nạn nhân về hiệu quả của tham vấn

88

DANH MỤC SƠ ĐỒ
Nội dung

TT
Sơ đồ 1.1
Sơ đồ 1.2


55

Sơ đồ phả hệ gia đình thân chủ Trần Thu M

90

Sơ đồ sinh thái của thân chủ Trần Thu M

92

6


DANH MỤC BẢNG BIỂU
Nội dung

TT

Trang

Biểu đồ 1.1 Số lượng người tạm trú tại NNBY từ 2007 – 2013

56

Biểu đồ 2.1 Thống kê số lượng người tạm trú được học nghề

67

Bảng 2.2

về thụ hưởng tại NNBY

Bảng 2.7

Cảm nhận về dịch vụ hỗ trợ pháp lý của phụ nữ bị mua bán

79

trở về thụ hưởng tại NNBY
Bảng 2.8

Cảm nhận về dịch vụ đào tạo nâng cao kỹ năng sống của phụ
nữ bị mua bán trở về thụ hưởng tại NNBY

Bảng 2.9

80

Cảm nhận về dịch vụ dạy nghề, việc làm của phụ nữ bị mua
bán trở về thụ hưởng tại NNBY

Bảng 2.10

79

81

Cảm nhận về dịch vụ cho vay vốn của phụ nữ bị mua bán trở
về thụ hưởng tại NNBY


2007 và Luật Phòng, chống mua bán người ngày 29/03/2011 và mới đây nhất,
ngày 18/08/2011 Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định số 1427/QĐ-TTg phê
duyệt Chương trình hành động, phòng, chống tội phạm mua bán người giai đoạn
2011– 2015, đây là những cơ sở pháp lý vững chắc, tạo sự hợp tác chặt chẽ giữa
tất cả các bộ/ngành liên quan trong công tác phòng, chống mua bán người và hỗ
trợ nạn nhân. Trong những năm qua, nhờ sự cố gắng đó của các cơ quan chức

8


DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1]. Ban Chỉ đạo 130/CP, số 380 (21/12/2005), Báo cáo sơ kết một năm thực hiện
Chương trình hành động phòng, chống tội phạm buôn bán phụ nữ, trẻ em. tr.1 và
tr.2;
[2]. Ban Chỉ đạo 130/CP, số 43/BCA (VPTT130/CP) ngày 28/02/2006, Báo cáo
kiểm điểm thực hiện Chương trình 130/CP năm 2005 và phương hướng công tác
năm 2006, tr. 1 và tr.2.
[3]. Ban Chỉ đạo 130/CP (2012), Các văn bản hướng dẫn chế độ quản lý và sử
dụng kinh phí thực hiện chương trình hành động phòng, chống tội phạm mua bán
người, Hà Nội.
[4]. Ban Chỉ đạo 130/CP, Chương trình hành động phòng, chống tội phạm mua
bán người giai đoạn 2011 – 2015 và các văn bản chỉ đạo, Hà Nội.
[5]. Ban Chỉ đạo 130/CP, số 380/BCA (VPTT130/CP) ngày 21/12/2005, Báo cáo
sơ kết một năm thực hiện Chương trình hành động phòng, chống tội phạm buôn
bán phụ nữ, trẻ em. tr.1
[6]. Ban chỉ đạo COMMIT Việt Nam. Tài liệu tập huấn liên ngành về phòng,
chống buôn bán người. NXB Công an nhân dân. Năm 2008.
[7]. Ban chỉ đạo 138 – Bộ Công An. (2013). Báo cáo kết quả tổng điều tra, rà
soát tình hình hoạt động tội phạm mua bán người và các đối tượng khác có liên
quan giai đoạn 2008 – 2013.

[18]. Cục phòng chống tệ nạn xã hội – AFESIP Việt Nam. Nâng cao kỹ năng hỗ
trợ tâm lý cho nạn nhân bị buôn bán trở về tái hòa nhập cộng đồng. Tài liệu tập
huấn. Tháng 6/ năm 2010.
[19]. Cục Phòng chống tệ nạn xã hội - Bộ lao động thương binh xã hội. Chế độ
chính sách và các địa chỉ hỗ trợ dành cho những người bị buôn bán trở về. Công
ty in Quang Trung. ( 2009 )
[20]. Từ Ngọc Châu (2009). Báo cáo đánh giá tình hình nạn nhân bị buôn bán
trở về và các dịch vụ hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng. Trung Tâm Nâng Cao Chất
Lượng Cuộc Sống (Life).
[21]. Lê Bạch Dương, Khuất Thu Hồng – Viện Nghiên cứu phát triển xã hội
ISDS (2008). Di dân và bảo trợ xã hội ở Việt Nam trong thời kỳ quá độ sang
kinh tế thị trường. Nhà xuất bản thế giới, Hà Nội.

10


[22]. Lê Bạch Dương, Đặng Nguyên Anh, Khuất Thu Hồng, Lê Hoài Trung,
Robert Leroy Bach – Viện Nghiên cứu phát triển xã hội ISDS (2005). Bảo trợ xã
hội cho những nhóm thiệt thòi ở Việt Nam. Nhà xuất bản thế giới, Hà Nội.
[23]. Trần Thị Minh Đức (2002), Tư vấn và tham vấn – thuật ngữ và cách tiếp
cận, Tạp chí Tâm lý học (số 8).
[24]. Trần Thị Minh Đức (2000), Quan niệm về tư vấn tâm lý, Tạp chí Đại học và
Giáo dục chuyên nghiệp (số 6).
[25]. Trần Thị Minh Đức. Kỹ năng tham vấn cho người chưa thành niên vi phạm
pháp luật. (2010). Tổ chức Plan tại Việt Nam.
[26]. Nguyễn Văn Hương (2008). Vấn đề nạn nhân của tội mua bán phụ nữ ở
Việt Nam. Trường Đại học Luật Hà Nội. (Tạp chí luật học, số 5/2008 tr. 32-38)
[27]. Hội liên hiệp Phụ nữ Việt Nam. Nâng cao năng lực pháp luật về phòng,
chống buôn bán phụ nữ, trẻ em cho cán bộ hội liên hiệp phụ nữ các cấp. NXB
Phụ nữ. Năm 2007.

[41]. Ngân hàng thế giới.(2012). Đánh giá giới tại Việt Nam
[42] Nhà xuất bản chính trị quốc gia. Nghị định thư về phòng chống buôn bán
người. Năm 2001.
[43]. Lê Thị Quý (2000). Ngăn chặn buôn bán phụ nữ ở Việt Nam. NXB Lao
động-Xã hội, Hà Nội.
[44]. Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2004), Bộ luật hình
sự.
[45]. Quỹ phát triển phụ nữ Liên hợp quốc (Unifem), (2013), Cedaw và pháp
luật: Nghiên cứu rà soát văn bản pháp luật ở Việt Nam trên cơ sở quyền và giới
qua lăng kính Cedaw
[46]. Quyết định 130/2004/QĐ-TTg ngày 14/07/2004 của Thủ tướng Chính phủ
phê duyệt Chương trình hành động phòng, chống tội phạm buôn bán phụ nữ, trẻ
em giai đoạn 2004 – 2010.
[47]. Quyết định 312/2005/QĐ-TTg ngày 30/11/2005 của Thủ tướng Chính phủ
phê duyệt các đề án thuộc Chương trình hành động phòng, chống tội phạm buôn
bán phụ nữ, trẻ em.
[48]. Quyết định 17/2007/QĐ-TTg ngày 29/01/2007 của Thủ tướng chính phủ
phê duyệt Quy chế tiếp nhận tái hòa nhập Cộng đồng cho phụ nữ, trẻ em bị buôn
bán từ nước ngoài trở về.

12


[49]. Trương Thị Tâm, Luận văn thạc sĩ Công tác xã hội (2014).Vai trò của nhân
viên CTXH trong việc hỗ trợ cho phụ nữ bị bạo lực gia đình (nghiên cứu trường
hợp tại mô hình “Ngôi nhà Bình Yên” – Trung Tâm Phụ Nữ và Phát Triển)
[50]. Trần Đình Tuấn (2002), Công tác xã hội-Lý thuyết và thực hành.
[51]. Nguyễn Thị Tuyết (Năm 2011). Công tác xã hội dành cho nhân viên làm
việc tại Ngôi nhà bình yên. Hội liên hiệp phụ nữ Việt Nam- AECID.
[52]. Thông tư 116/LB – TC – TBXH ngày 27/09/2007 của Liên bộ tài chính –

13