Quyết định hình phạt đối với người chưa thành
niên phạm nhiều tội trong luật hình sự Việt
Nam
Trịnh Thị Yến
Khoa Luật
Luận văn ThS Chuyên ngành: Luật hình sự và tố tụng hình sự
Mã số 60 38 01 04
Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Tuyết Mai
Năm bảo vệ: 2014

Keywords. Luật hình sự; Hình phạt; Người chưa thành niên; Phạm tội nhiều lần.

Content
MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
Nhà nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là Nhà nước pháp quyền của nhân
dân, do nhân dân và vì nhân dân. Nhà nước quản lý mọi mặt đời sống xã hội bằng pháp luật.
Pháp luật với tư cách là nhân tố điều chỉnh các mối quan hệ xã hội luôn tác động đến các quan
hệ xã hội nói chung và các đối tượng mà nó điều chỉnh nói riêng. Để pháp luật phát huy được
vai trò, tác dụng và giá trị to lớn của nó, cần phải xây dựng một hệ thống pháp luật có tính
khoa học đảm bảo tác động có hiệu quả đến các đối tượng mà pháp luật điều chỉnh.
Trong những năm gần đây, thực trạng người chưa thành niên phạm tội ngày một gia
tăng. Số vụ án có người chưa thành niên phạm tội ngày càng nhiều, tính chất, mức độ nguy
hiểm của hành vi phạm tội ngày càng cao. Tình hình phạm tội nêu trên không chỉ gây ảnh
hưởng đến sự ổn định của một đất nước, mà còn tác động rất lớn đến đời sống tâm lí của cả xã


hội nói chung và của người thành niên nói riêng, làm hoang mang, mất niềm tin, tác động xấu
đến việc hình thành nhân cách và lí tưởng sống của thế hệ trẻ. Có những vụ án đã trở thành
nỗi ám ảnh, một "hiện tượng" của cuộc sống. Điển hình vụ án Lê Văn Luyện (2010) cướp

Ở cấp độ luận văn thạc sĩ thực hiện có các đề tài của các tác giả Nguyễn Tiến Hoàn, Các
nguyên tắc xử lý người chưa thành niên phạm tội trong luật hình sự Việt Nam, Khoa Luật Trường đại học Quốc Hà Nội, 2013; Nguyễn Thị Thu Hiền, Hình phạt tù có thời hạn áp dụng
đối với người chưa thành niên phạm tội, Khoa Luật - Trường đại học Quốc Gia Hà Nội, 2010;
Nguyễn Kim Hiền, Các hình phạt áp dụng đối với người chưa thành niên phạm tội trong luật
hình sự Việt Nam - Những vẫn đề lý luận và thực tiễn xét xử, Khoa Luật - Trường đại học Quốc
Gia Hà Nội, 2009; Nguyễn Minh Khuê, Quyết định hình phạt đối với người chưa thành niên
phạm tội trong luật hình sự Việt Nam, Khoa Luật - Trường đại học Quốc Gia Hà Nội, 2007
v.v...
Bên cạnh đó, về giáo trình, sách chuyên khảo, bình luận có các công trình sau:
GS.TSKH. Lê Văn Cảm, Các nghiên cứu chuyên khảo về phần chung luật hình sự, tập 1, Nxb
Công an nhân dân, Hà Nội, 2000; Trịnh Quốc Toản (2007) "Chương XVIII - Những đặc thù
về trách nhiệm hình sự đối với người chưa thành niên phạm tội" trong sách Giáo trình luật
hình sự Việt Nam (phần Chung) do GS.TSKH. Lê Văn Cảm chủ biên, Nxb Đại học Quốc gia
Hà Nội, Hà Nội; Trịnh Quốc Toản (Chủ biên - 2007), Tội phạm do người chưa thành niên
thực hiện trên địa bàn Hà Nội, thực trạng và giải pháp, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội; TS.
Lê Văn Đệ, Định tội danh và quyết định hình phạt trong luật hình sự Việt Nam; TS. Dương
Tuyết Miên, Định tội danh và quyết định hình phạt, Nxb.Lao động - xã hội, Hà Nội, 2007;
v.v...
Ngoài ra, một số tác giả cũng đã công bố những bài báo khoa học có đề cập đến hình
phạt như: Dương Tuyết Miên (2002), "Quyết định hình phạt đối với người chưa thành niên phạm
tội", Tạp chí Luật học, số 4; Nguyễn Minh Hải (2009), "Về nguyên tắc quyết định hình phạt trong
trường hợp chuẩn bị phạm tội, phạm tội chưa đạt và đối với người chưa thành niên phạm tội",
Tạp chí tòa án nhân dân, số 16; Nguyễn Khắc Quang (2012), "Quyết định hình phạt trong
trường hợp người chưa thành niên chuẩn bị phạm tội, phạm tội chưa đạt", Tạp chí Kiểm sát,
số Tân Xuân, "Quyết định hình phạt tù có thời hạn đối với người chưa thành niên phạm tội",
Tạp chí Tòa án nhân dân, số 7; v.v…


Trên cơ sở kết quả nghiên cứu, khảo sát trên đây cho thấy, ở nước ta đã có một số
công trình nghiên cứu cơ bản và trực diện về quyết định hình phạt. Những nghiên cứu về

áp dụng pháp luật hình sự nước ta. Trên cơ sở phân tích, đánh giá những số liệu thống kê trên
thực tế, những thiếu sót, khuyết điểm và những vướng mắc của việc áp dụng pháp luật hình sự
liên quan đến chế định quyết định hình phạt trong trường hợp người chưa thành niên phạm
nhiều tội tác giả đề xuất những giải pháp cụ thể nhằm góp phần tạo sự nhận thức và áp dụng
pháp luật được thống nhất.
- Đối tượng nghiên cứu: Luận văn nghiên cứu và giải quyết những vấn đề xung
quanh quyết định hình phạt đối với người chưa thành nhiên phạm nhiều tội trong luật hình sự
Việt Nam, kết hợp với việc nghiên cứu đánh giá tình hình áp dụng quyết định hình phạt đối
với người chưa thành niên phạm nhiều tội trong thực tiễn xét xử của Tòa án các cấp và những
bất cập trong việc áp dụng quy định này. Từ đó kiến nghị những hướng hoàn thiện luật thực
định và nâng cao hiệu quả áp dụng quyết định hình phạt đối với người chưa thành niên phạm
nhiều tội trong thực tiễn.
- Phạm vi nghiên cứu: Luận văn nghiên cứu chế định quyết định hình phạt đối với
người chưa thành niên phạm nhiều tội theo luật hình sự Việt Nam dưới góc độ của luật hình
sự và nghiên cứu thực tiễn áp dụng quyết định hình phạt đối với người chưa thành niên phạm
nhiều tội trên địa bàn cả nước trong thời gian từ năm 2009 - 2013.
4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn
Đề tài được thực hiện trên cơ sở phương pháp luận chủ nghĩa duy vật
lịch sử và chủ nghĩa duy vật biện chứng mác-xít, tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà
nước và pháp luật, quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về xây dựng Nhà nước
pháp quyền, về chính sách hình sự, về vấn đề cải cách tư pháp được thể hiện
trong các Nghị quyết Đại hội Đảng VIII, IX, X và các Nghị quyết số 08-NQ/TW ngày
02/01/2002, Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 26/5/2005 về Chiến lược cải cách tư
pháp đến năm 2020 của Bộ Chính trị.
Trong quá trình nghiên cứu đề tài, tác giả đã sử dụng các phương pháp cụ thể và


đặc thù của khoa học luật hình sự như: Phương pháp phân tích và tổng hợp; phương pháp so
sánh, đối chiếu; phương pháp diễn dịch; phương pháp quy nạp; phương pháp thống kê để
tổng hợp các tri thức khoa học luật hình sự và luận chứng các vấn đề tương ứng được

niên phạm nhiều tội.
Chương 2: Thực tiễn quy định của pháp luật hình sự Việt Nam liên quan đến quyết
định hình phạt đối với người chưa thành niên phạm nhiều tội.
Chương 3: Thực tiễn áp dụng quy định của Bộ luật hình sự Việt Nam năm 1999 về
quyết định hình phạt đối với người chưa thành niên phạm nhiều tội và đề xuất hoàn thiện quy
định của pháp luật.

Reference
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1.

Bộ Công an, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân tối cao và Bộ Tư pháp
(2007), Thông tư liên tịch số 17/2007/TTLT-BCA-VKSNDTC- TANDTC-BTP ngày
24/12/2007 hướng dẫn áp dụng một số quy định tại chương XVIII "Các tội phạm về ma
túy" của Bộ luật Hình sự năm 1999, Hà Nội.

2.

Lê Cảm (2000), Các nghiên cứu chuyên khảo về phần chung luật hình sự, tập 1, Nxb
Công an nhân dân, Hà Nội.

3.

Lê Cảm - Đỗ Thị Phượng (2004), "Tư pháp hình sự đối với người chưa thành niên:
Những khía cạnh pháp lý hình sự, tố tụng hình sự, tội phạm học và so sánh luật học", Tòa
án nhân dân, (20), tr. 8-12.

4.


Trung Hoa, Nxb Tư pháp, Hà Nội.
14. Nguyễn Minh Hải (2009), "Về nguyên tắc quyết định hình phạt trong trường hợp chuẩn
bị phạm tội, phạm tội chưa đạt và đối với người chưa thành niên phạm tội", Tòa án nhân
dân, (16), tr. 4-8.
15. Nguyễn Kim Hiền (2009), Các hình phạt áp dụng đối với người chưa thành niên phạm
tội trong luật hình sự Việt Nam - Những vẫn đề lý luận và thực tiễn xét xử, Luận văn thạc
sĩ Luật học, Khoa Luật - DDại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội.
16. Nguyễn Thị Thu Hiền (2010), Hình phạt tù có thời hạn áp dụng đối với người chưa
thành niên phạm tội, Luận văn thạc sĩ Luật học, Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội,
Hà Nội.
17. Nguyễn Ngọc Hòa (Chủ biên), Trách nhiệm hình sự và hình phạt, Nxb Công an nhân dân,
Hà Nội.
18. Nguyễn Ngọc Hòa -.Lê Thị Sơn (2006), Từ điển Pháp luật hình sự, Nxb Tư pháp, Hà
Nội.
19. Nguyễn Tiến Hoàn, Các nguyên tắc xử lý người chưa thành niên phạm tội trong luật hình


sự Việt Nam, Luận văn thạc sĩ Luật học, Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội, 2013.
20. Phạm Mạnh Hùng (1999), "Vấn đề người chưa thành niên phạm tội trong luật hình sự
Việt Nam", Kiểm sát, (4), tr. 21-22.
21. Nguyễn Minh Khuê (2007), Quyết định hình phạt đối với người chưa thành niên phạm
tội trong luật hình sự Việt Nam, Luận văn thạc sĩ Luật học, Khoa Luật - Đại học Quốc gia
Hà Nội, Hà Nội.
22. Liên hợp quốc (1989), Công ước quốc tế về quyền trẻ em.
23. Liên hợp quốc (2000), Công ước quốc tế về đấu tranh chống tội phạm có tổ chức xuyên
quốc gia.
24. Liên hợp quốc (2001), Nghị định thư chống buôn bán người, đặc biệt là phụ nữ và trẻ
em.
25. Uông Chu Lưu (2000), "Những điểm sửa đổi, bổ sung cơ bản trong phần chung của Bộ
luật Hình sự của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1999)", Dân chủ và pháp

40. Cao Thị Oanh (2008), Nguyên tắc phân hóa trách nhiệm hình sự, Nxb Công an nhân dân, Hà
Nội.
41. Nguyễn Khắc Quang (2012), "Quyết định hình phạt trong trường hợp người chưa thành
niên chuẩn bị phạm tội, phạm tội chưa đạt", Kiểm sát, (Số Tân Xuân), tr. 53-58.
42. Nguyễn Khắc Quang (2012), "Quyết định hình phạt tù có thời hạn đối với người chưa
thành niên phạm tội", Tòa án nhân dân, (7), tr. 9-12, 25.
43. Đinh Văn Quế (2000), Bình luận khoa học Bộ luật Hình sự năm 1999, phần chung, Nxb
Thành phố Hồ Chí Minh, Thành phố Hồ Chí Minh.
44. Đinh Văn Quế (2005), "Một số vấn đề về quyết định hình phạt quy định trong Bộ luật
Hình sự 1999", Tòa án nhân dân, (16), tr. 12-15.
45. Đinh Văn Quế (2010), Thực tiễn áp dụng pháp luật hình sự - những vấn đề lý luận và
thực tiễn, Nxb Phương Đông, Thành phố Hồ Chí Minh.
46. Quốc hội (1985), Bộ luật Hình sự, Hà Nội.
47. Quốc hội (1994), Bộ luật Lao động, Hà Nội.
48. Quốc hội (1999), Bộ luật Hình sự, Hà Nội.
49. Quốc hội (2006), Bộ luật Lao động (sửa đổi, bổ sung), Hà Nội.
50. Quốc hội (2009), Bộ luật Hình sự (sửa đổi, bổ sung), Hà Nội.
51. Trần Văn Sơn (1997), "Nhân thân người phạm tội - một căn cứ để quyết định hình phạt",
Luật học, (1), tr. 41-43.
52. Lê Thị Sơn (2002), "Về trách nhiệm hình sự của hành vi chuẩn bị phạm tội và phạm tội


chưa đạt", Luật học, (4), tr. 50-54.
53. Hồ Sĩ Sơn (2008), "Những hạn chế trong các quy định của Bộ luật Hình sự năm 1999 về
khái niệm hình phạt, mục đích của hình phạt và hướng khắc phục", Luật học, (10), tr. 4750.
54. Hồ Sĩ Sơn (2009), Nguyên tắc nhân đạo trong luật hình sự Việt Nam, Nxb Khoa học
xã hội, Hà Nội.
55. Trần Minh Thắng (2009), Hệ thống pháp luật hình sự Việt Nam - bình luận khoa học Bộ
luật Hình sự đã được sửa đổi, bổ sung năm 2009 (thi hành ngày 01/01/2010), Nxb Lao
động, Hà Nội.

69. Trường Đại học Luật Hà Nội (1999), Từ điển Giải thích thuật ngữ luật học: Luật hình sự,
Luật tố tụng hình sự, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội.
70. Trường Đại học Luật Hà Nội (2001), Trách nhiệm hình sự và hình phạt, Nxb Công an
nhân dân, Hà Nội.
71. Trường Đại học Luật Hà Nội (2009), Giáo trình luật hình sự Việt Nam, tập 1, Nxb Công
an nhân dân, Hà Nội.
72. Viện Khoa học kiểm sát (2006), Bộ luật Hình sự Cộng hòa liên bang Nga, (Tài liệu dịch
tham khảo), Hà Nội.
73. Viện Khoa học kiểm sát (2006), Bộ luật hình sự của Nhật bản, (Tài liệu dịch tham khảo),
Hà Nội.
74. Viện Khoa học kiểm sát (2006), Bộ luật hình sự của Thái Lan, (Tài liệu dịch tham khảo),
Hà Nội.
75. Viện Nghiên cứu khoa học pháp lý (1995), Hình phạt trong luật hình sự Việt Nam, Nxb
Chính trị quốc gia, Hà Nội.
76. Viện Nghiên cứu Nhà nước và Pháp luật (1995), Tội phạm học, luật hình sự và luật tố
tụng hình sự Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
77. Nguyễn Quốc Việt (1998), "Bộ luật hình sự mới của Liên bang Nga", Dân chủ và pháp
luật, (Số chuyên đề về luật hình sự của một số nước trên thế giới), tr. 19-22.
78. Trịnh Tiến Việt (2010), "Những khía cạnh pháp lý hình sự về các hình phạt và biện pháp
tư pháp áp dụng đối với người chưa thành niên phạm tội", Tòa án nhân dân, (13), tr. 924.
79. Trịnh Tiến Việt (2012), "Những kiến nghị sửa đổi, bổ sung các quy định của phần chung
Bộ luật hình sự trước yêu cầu đổi mới của đất nước", Thông tin khoa học pháp lý, (2), tr.
25-47.


80. Trịnh Tiến Việt (2012), Hoàn thiện các quy định của phần chung Bộ luật hình sự trước
yêu cầu đổi mới của đất nước, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
81. Trương Quang Vinh (Chủ biên) (2008), Tội phạm và hình phạt trong Hoàng Việt luật lệ,
Nxb Tư pháp, Hà Nội.