ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
----------

Nguyễn Thị Hƣờng

STRESS NGHỀ NGHIỆP CỦA NGƢỜI LAO ĐỘNG
TRONG CÁC DOANH NGHIỆP TƢ NHÂN TRÊN ĐỊA
BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ TÂM LÝ HỌC

HÀ NỘI - 2014


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
--------------

Nguyễn Thị Hƣờng

STRESS NGHỀ NGHIỆP CỦA NGƢỜI LAO ĐỘNG
TRONG CÁC DOANH NGHIỆP TƢ NHÂN TRÊN ĐỊA
BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Chuyên ngành: Tâm lý học
Mã số: 60 31 80

LUẬN VĂN THẠC SĨ TÂM LÝ HỌC

NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS Nguyễn Sinh Phúc

thuận lợi, truyền đạt tri thức quý báu giúp tôi thực hiện luận văn này.

Xin trân trọng cảm ơn.
Hà Nội, ngày 19 tháng 11 năm 2014
Tác giả

NGUYỄN THỊ HƢỜNG


BẢNG CHỮ VIẾT TẮT

Chữ viết tắt

Chữ viết đầy đủ

ĐH

Đại học

:

ĐTB :

Điểm trung bình

NVKD:

Nhân viên kinh doanh

NVKT:

Bảng 3.9. Nhóm nguyên nhân bản chất công việc:................. Error! Bookmark not defined.
Bảng 3.10. Nhóm nguyên nhân từ môi trường lao động ........ Error! Bookmark not defined.
Bảng 3.11.Nhóm nguyên nhân từ bản thân người lao động .... Error! Bookmark not defined.
Bảng 3.12: Phương thức ứng phó với SNN ............................. Error! Bookmark not defined.
Bảng 3.13 : Một số phương thức ứng phó tập trung vào vấn đề (%)...... Error! Bookmark not
defined.
Bảng 3.14: Các phương thức tập trung vào cảm xúc ............... Error! Bookmark not defined.
Bảng 3.14: Biện pháp phòng ngừa SNN .................................. Error! Bookmark not defined.
Bảng 3.15: Các phương thức phòng ngừa SNN ...................... Error! Bookmark not defined.
Bảng 3.16 Những gì doanh nghiệp cần làm để giảm SNN ...... Error! Bookmark not defined.
Bảng 3.17: Tỷ lệ có SNN giữa nam và nữ (theo DASS 42): ... Error! Bookmark not defined.
Bảng 3.18: Tỷ lệ có SNN giữa nam và nữ (theo sự tự đánh giá): ........... Error! Bookmark not
defined.
Bảng 3.19. Biểu hiện nhận thức, cảm xúc (tính theo %) ........ Error! Bookmark not defined.
Bảng 3.20. Hành vi, ứng xử khi có SNN (tính theo %) .......... Error! Bookmark not defined.
Bảng 3.21. Các phương thức lựa chọn ứng phó SNN (tính theo %) ..... Error! Bookmark not
defined.
Bảng 3.22: Tỷ lệ % mức độ SNN và học vấn (theo DASS) .... Error! Bookmark not defined.


Bảng 3.23: Tự đánh giá về SNN .............................................. Error! Bookmark not defined.
Bảng 3.24: Các phương thức ứng phó và học vấn (%) ............ Error! Bookmark not defined.
Bảng 3.25: Tỷ lệ % mức độ SNN và thâm niên công tác (theo DASS) . Error! Bookmark not
defined.
Bảng 3.26: Các phương thức ứng phó và thâm niên công tác (%) ......... Error! Bookmark not
defined.

DANH MỤC BIỂU
Biểu đồ 3.1: Biểu hiện nhận thức, cảm xúc của SNN (theo số lượng) ... Error! Bookmark not
defined.

1.4.2. Yếu tố bên trong và mối quan hệ với stress nghề nghiệpError! Bookmark
not defined.
1.5. Các phƣơng thức ứng phó với stress nghề nghiệpError! Bookmark not defined.
1.6. Các phƣơng thức phòng ngừa stress nghề nghiệpError! Bookmark not defined.
Chƣơng II TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
..................................................................................Error! Bookmark not defined.
2.1. Các giai đoạn nghiên cứu................................Error! Bookmark not defined.
2.1.1. Nghiên cứu về mặt lý luận .........................Error! Bookmark not defined.

2


2.1.2. Tổ chức nghiên cứu về mặt thực tiễn .........Error! Bookmark not defined.
2.2. Phƣơng pháp nghiên cứu ................................Error! Bookmark not defined.
2.2.1. Phương pháp phân tích tài liệu, văn bản ....Error! Bookmark not defined.
2.2.2. Phương pháp điều tra bảng hỏi...................Error! Bookmark not defined.
2.2.3. Phương pháp phỏng vấn sâu ......................Error! Bookmark not defined.
2.2.4. Phương pháp trắc nghiệm bằng thang đo DASS 42Error! Bookmark not
defined.
2.2.5. Phương pháp thống kê toán học để xử lý số liệuError!

Bookmark

not

defined.
2.2.6. Sơ lược về một vài số liệu chung của khách thể nghiên cứu................... 48
Chƣơng 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ...................Error! Bookmark not defined.
3.1. Thực trạng stress nghề nghiệp của ngƣời lao độngError!


4


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Stress nảy sinh trong cuộc sống thường ngày, xã hội càng phát triển thì càng
có nhiều dạng stress khác nhau. Cuộc sống của mỗi người dù ít hay nhiều cũng sẽ
trải qua những stress nhất định. Và ở mỗi công việc mà hàng ngày chúng ta làm cũng
sẽ có những thách thức riêng của chúng. Xét ở một góc độ nào đó, chúng ta có thể
nói mỗi ngành nghề có những đặc thù stress riêng biệt của nó. Vì nghề nào cũng
có những yếu tố, những tác động vào suy nghĩ, cơ thể, vào hành vi của chúng ta, ít
nhiều các điều ấy cũng làm chúng ta phải suy nghĩ, phải băn khoăn. Và khi những
yếu tố ấy tác động vào ta vượt qua ngưỡng chịu đựng của ta, sẽ gây nên những hậu
quả nặng nề về tâm lý.
Năm 2011 là năm được báo động về suy thoái kinh tế, kéo theo hậu quả trải
dài cùng những năm sau đó, Việt Nam cũng không thể tránh khỏi ảnh hưởng của suy
thoái kinh tế chung đó. Chính những khó khăn về kinh tế như thế ảnh hưởng đến
cuộc sống của nhiều người lao động, và của nhiều doanh nghiệp nói chung, các
doanh nghiệp tư nhân nói riêng. Theo ước tính của nhiều chương trình nghiên cứu,
thì từ đầu năm 2011 đến 2013, có đến hơn 48.089 doanh nghiệp tư nhân phá sản, giải
thể. Vậy sự suy thoái kinh tế đó có phải là nguyên nhân tạo ra nhiều áp lực hơn với
người lao động hay không? Stress của người lao động trong các doanh nghiệp tư
nhân trên địa bàn Thành Phố Hà Nội diễn ra ở mức độ nào, và những người lao
động ấy đã biết các phương thức ứng phó với những stress mà họ đang gặp hàng
ngày, hàng giờ hay chưa?
Stress là vấn đề đã được nghiên cứu từ rất lâu trong các ngành Sinh lý học, Y học
và cả Tâm lý học, nhưng những công trình nghiên cứu về stress nghề nghiệp ở
Việt Nam vẫn còn chưa nhiều, điểm qua có những công trình nghiên cứu trong
ngành dệt may, trong ngành điều dưỡng, trong trường học, nghiên cứu stress nghề
nghiệp với cán bộ quản lý… Luận văn này sẽ nghiên cứu thực trạng stress nghề

động.
11. Phạm Thị Hồng Định (2007), Nghiên cứu stress ở những trẻ em vị thành niên qua
đường dây tư vấn và hỗ trợ trẻ em 18001567 : Luận văn ThS. Tâm lý học (ĐHKHXH
& NV).

6


12. Cao Tiến Đức, Nguyễn Sinh Phúc, Bùi Quang Huy (2007), Tâm thần học và
Tâm lý học Y học, Nxb Quân đội nhân dân.
13. Phạm Mạnh Hà (2010), Đánh giá mức độ căng thẳng tâm lý (stress) của giảng
viên đại học Quốc Gia Hà Nội, nguyên nhân và các biện pháp phòng ngừa_ Đề tài
QX.09.10, Hà Nội
14. Ngô Công Hoàn (2007), Những trắc nghiệm tâm lý, Nxb Đại học Sư phạm.
15. Phạm Khắc Hiếu, Lê Thị Ngọc Diệp, Trần Thị Lộc (1998), Stress trong đời
sống của người và vật nuôi, Nxb Nông nghiệp.
16. Phương Hà (2006), Phương pháp giải toả stress , Nxb Phụ nữ.
17. Phạm Thanh Hương (2006), Stress và sức khoẻ , tạp chí Tâm lí học, Số 4. Tr.60-62.
18. Nguyễn Thị Hương (2011), Nghiên cứu cách ứng phó của người bệnh nghiện
rượu với những khó khăn trong cuộc sống, Luận án Tiến sỹ Tâm lý học, Học viện
Khoa học Xã hội.
19. Phan Thị Mai Hương (2007). Cách ứng phó của trẻ vị thành niên với hoàn cảnh
khó khăn. Nxb Khoa học xã hội.
20. Nguyễn Thành Khải (2001), Nghiên cứu stress ở cán bộ quản lý, luận án tiến sỹ
Tâm lý, Đại học sư phạm Hà Nội.
21. Đặng Phương Kiệt (1998), Stress và đời sống, Nxb Khoa học xã hội.
22. Đặng Phương Kiệt (2004), Stress và đời sống, Nxb Khoa học xã hội và nhân văn.
23. Đặng Phương Kiệt (2004), Stress và sức khỏe, Nxb Thanh niên.
24. Đặng Phương Kiệt (2000), Stress và ứng phó với stress, Tâm lý và sức khỏa, Nxb
Văn hóa thông tin.


8


40. Hayes , Nicky (2005), Nền tảng tâm lý học (Nguyễn Kiên Trường dịch), Nxb Lao
động, Hà Nội.
41. Nguyễn Quang Uẩn (2002), Tâm lý học đại cương, Nxb Đại học Quốc Gia.
42. Worchel S. Shebilsere W. (2007) Tâm lý học nguyên lý và ứng dụng, Nxb Lao
Động- Xã Hội.
43. Nguyễn Bạch Ngọc (2002), “Stress nghề nghiệp và sức khỏe tâm thần của người
vận hành”, tạp chí Y học thực hành, (số 8), tr 43- 45, .
44. Nguyễn Minh Tiến, Stress là gì? (dịch và tổng hợp),
/>45. />46. Bách Khoa Tri Thức tổng hợp , Stress nghề nghiệp là gì?,
/>47. />B. Tài liệu Tiếng Anh
48. Billings A. G., Moos R.H., (1984). Coping, stress, and social resources among
adults with unipolar deprression. Journal of personality and social psychology, v. 46,
p. 877-891
49. Lazarus R.S.,Folkman S., (1984), Stress, appraisal, and coping, N.Y

9