ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRUNG TÂM NGHIÊN CỨU TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
--------------------------------------

TRẦN TRUNG HOÀN

ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP
NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN
DO KHAI THÁC THAN TẠI THÀNH PHỐ CẨM PHẢ

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC MÔI TRƯỜNG

Hà Nội – Năm 2014


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRUNG TÂM NGHIÊN CỨU TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
--------------------------------------

TRẦN TRUNG HOÀN

ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP
NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN
DO KHAI THÁC THAN TẠI THÀNH PHỐ CẨM PHẢ

Chuyên ngành: Môi trƣờng trong phát triển bền vững
(Chƣơng trình đào tạo thí điểm)

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC MÔI TRƢỜNG
NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS TRẦN YÊM



LỜI CAM ĐOAN
Cam đoan công trình nghiên cứu là của riêng cá nhân tác giả; các số liệu là
trung thực, không sử dụng số liệu của các tác giả khác chƣa đƣợc công bố; các kết
quả nghiên cứu của tác giả chƣa từng đƣợc công bố.
Quảng Ninh, Ngày 16 tháng 12 năm
2014
Tác giả

Trần Trung Hoàn

ii


MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN ........................................................................................................ i
LỜI CAM ĐOAN .................................................................................................. ii
MỤC LỤC .............................................................................................................. iii
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT .................................................. v
DANH MỤC CÁC BẢNG..................................................................................... vi
DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ ................................................................ vii
MỞ ĐẦU ................................................................................................................ 1
1. Tính cấp thiết ..............................................................................................1
2. Mục tiêu và Nhiệm vụ nghiên cứu ........... Error! Bookmark not defined.
3. Phạm vi và Đối tƣợng nghiên cứu ............ Error! Bookmark not defined.
4. Kết quả và Ý nghĩa ................................... Error! Bookmark not defined.
5. Cấu trúc luận văn ...................................... Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG
1:

iii


2.2 Thời gian nghiên cứu.............................. Error! Bookmark not defined.
2.3 Nội dung nghiên cứu .............................. Error! Bookmark not defined.
2.4. Phƣơng pháp luận và phƣơng pháp nghiên cứuError! Bookmark not
defined.
2.4.1 Phƣơng pháp luận ...................................... Error! Bookmark not defined.
2.4.2 Phƣơng pháp nghiên cứu ........................... Error! Bookmark not defined.

CHƢƠNG
3:
KẾT
QUẢ
NGHIÊN
CỨU
................................................................................................................................ Err
or! Bookmark not defined.
3.1 Đặc điểm một số mỏ than đƣợc nghiên cứu tại khu vực Cẩm Phả Error!
Bookmark not defined.
3.1.1 Vị trí, quy mô sản xuất một số mỏ than vùng Cẩm Phả . Error! Bookmark
not defined.
3.1.2 Hiện trạng khai thác lộ thiên vùng Cẩm Phả ........... Error! Bookmark not
defined.
3.1.3 Hiện trạng khai thác hầm lò vùng than Cẩm Phả ..... Error! Bookmark not
defined.
3.1.4 Hiện trạng sàng tuyển, cảng rót than tại thành phố Cẩm Phả ............Error!
Bookmark not defined.

3.2 Hiện trạng chất thải rắn của các mỏ than tại thành phố Cẩm Phả .. Error!



1. Kết luận .......................................................... Error! Bookmark not defined.
2. Khuyến nghị ................................................... Error! Bookmark not defined.

PHỤ
LỤC
................................................................................................................................ Err
or! Bookmark not defined.
1. Bảng 3.8 Phân bổ khối lƣợng đất đá thải ra các bãi thải của các mỏ lộ thiên
lớn vùng Cẩm Phả. ....................................................... Error! Bookmark not defined.
2. Bảng 3.11 Danh mục và tiến độ các bãi thải đƣợc cải tạo, phục hồi giai đoạn
2012 – 2020 và những năm tiếp theo. .......................... Error! Bookmark not defined.

v


DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT
BOD

Biochemical oxygen Demand

BOT

Built-Operation-Transfer

BT

Bãi thải


Chất thải rắn

ĐTM

Đánh giá tác động môi trƣờng

HTKT

Hệ thống khai thác

LB

Liên bang

LV

Lộ vỉa

LT

Lộ thiên

MTV

Một thành viên

QL

Quốc lộ


Xây dựng cơ bản

XLNT

Xử lý nƣớc thải

vi


DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 1.1 Tình hình thu gom chất thải rắn đô thị trên thế giới năm 2004 Error!
Bookmark not defined.
Bảng 1.2 Loại hình thu gom và xử lý chất thải rắn theo thu nhập của mỗi nƣớc
................................................................................... Error! Bookmark not defined.
Bảng 3.1 Đặc điểm của một số mỏ than vùng Cẩm PhảError! Bookmark not
defined.
Bảng 3.2 Khối lƣợng đất đá thải theo từng năm của các mỏ than ở Cẩm Phả
................................................................................... Error! Bookmark not defined.
Bảng 3.3 Danh mục các bãi thải khai trƣờng đã đƣợc cải tạo, phục hồi môi
trƣờng vùng Cẩm Phả giai đoạn 1995 – 2011........... Error! Bookmark not defined.
Bảng 3.4 Dự báo quy mô sản xuất và lƣợng đất đá thải đến năm 2020 của một
số mỏ than vùng Cẩm Phả ......................................... Error! Bookmark not defined.
Bảng 3.5 Ƣớc tính khối lƣợng CTR ngành than đến năm 2025.............. Error!
Bookmark not defined.
Bảng 3.6 Khối lƣợng đất đá khai thác lộ thiên vùng Cẩm Phả ................ Error!
Bookmark not defined.
Bảng 3.7 Vị trí, khối lƣợng đổ thải các mỏ vùng Cẩm PhảError! Bookmark
not defined.
Bảng 3.9 Một số chỉ tiêu chủ yếu của các mỏ khai thác than lộ thiên trên
................................................................................... Error! Bookmark not defined.

Bookmark
not
defined.
Hình 3.10 Cải tạo, phục hồi môi trƣờng bãi thải mỏ than Đèo Nai ......... Error!
Bookmark not defined.
Hình 3.11 Sơ đồ hình thể bãi thải ..................... Error! Bookmark not defined.
Hình 3.12 Trồng cỏ Vetiver trên Bãi thải Chính Bắc – Núi Béo ............. Error!
Bookmark not defined.

viii


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết
Hoạt động khai thác than ở nƣớc ta đã bắt đầu từ những năm 1840 và đến nay
đã đƣợc trên 170 năm. Trong giai đoạn những năm 80, đầu những năm 90 của thế
kỷ XX, ngành công nghiệp Than Việt Nam lâm vào khủng hoảng, sản lƣợng thấp,
nạn khai thác than trái phép hoành hành và tình trạng công nghệ lạc hậu đã để lại
nhiều tác động xấu đến môi trƣờng và cảnh quan. Biểu hiện rõ nét nhất là việc sử
dụng thiếu hiệu quả các nguồn khoáng sản tự nhiên; tác động đến cảnh quan và hình
thái môi trƣờng; tích tụ hoặc phát tán chất thải; làm ảnh hƣởng đến sử dụng nƣớc, ô
nhiễm nƣớc, tiềm ẩn nguy cơ về dòng thải axit mỏ... Những hoạt động này đang phá
vỡ cân bằng điều kiện sinh thái đƣợc hình thành từ hàng chục triệu năm, gây ô
nhiễm nặng nề đối với môi trƣờng, trở thành vấn đề cấp bách mang tính chính trị và
xã hội của cộng đồng một cách sâu sắc.
Trữ lƣợng than ở Việt Nam tập trung chủ yếu tại tỉnh Quảng Ninh (10 tỷ tấn)
là trung tâm của bể than Đông Bắc. Các hoạt động khai thác, vận chuyển, tiêu thụ
than tại đây đang ngày càng gia tăng cả về số lƣợng và quy mô, điều đó gây sức ép
rất lớn đối với môi trƣờng. Hiện nay ở Quảng Ninh chủ yếu sử dụng hai hình thức
khai thác là khai thác lộ thiên và khai thác hầm lò, dù ở hình thức nào thì các chất

7. Đỗ Thị Lâm (2003), Tuyển chọn một số loài cây và kỹ thuật gây trồng để cố
định bãi thải tại các mỏ than ở vùng Đông Bắc, Tạp chí Nông nghiệp và Phát triển
nông thôn.
8. Trần Miên (2012), Cải tạo, phục hồi môi trường bãi thải mỏ than trong điều
kiện Việt Nam, nangluongVietNam, (30/5/2012).
9. Cao Minh (2012), Đầu tư hệ thống băng tải đá ở Đèo Nai và Cao Sơn: cần
tập trung mọi nguồn lực, Vinacomin, (27/6/2012)

2


10.Thảo My (2012), Xây dựng nhà máy xử lý và tái chế rác thải công nghiệp
nguy

hại,

baocongthuong,

/>
toi/28012/xay-dung-nha-may-xu-ly-va-tai-che-rac-thai-cong-nghiep-nguyhai.htm#.U6jwokCYIwp (25/10/2012).
11. Hoàng Nga (2013), Bảo vệ môi trường trong khai thác than ở Cẩm Phả,
baoquangninh,

/>
trong-khai-thac-than-o-cam-pha-2207748/ (17/9/2013).
12. Nguyễn Văn Phƣớc (2011), Quản lý và xử lý chất thải rắn, Nhà xuất bản
ĐH Quốc gia TP Hồ Chí Minh.
13. Nguồn: Mạnh Quân (2009), Khai thác than và ô nhiễm môi trường,
.
14. Sở Tài nguyên và Môi trƣờng tỉnh Quảng Ninh (2004), Đánh giá hiện

moi-truong-nhiem-vu-xuyen-suot-cua-vinacomin-2206735/ (6/9/2013).
21. Trung tâm môi trƣờng công nghiệp (2012), Hiện trạng phát sinh chất thải
rắn từ ngành khai thác khoáng sản Việt Nam, (14/8/2012).
22. Uỷ ban nhân dân thành phố Cẩm Phả (2013) - Quy hoạch bảo vệ môi
trường thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh đến năm 2020 và định hướng đến
năm 2030.
23. Uỷ ban nhân dân thành phố Cẩm Phả (2010), Quy hoạch sử dụng đất đến
năm 2020, kế hoạch sử dụng đất 5 năm (2011 – 2015) thành phố Cẩm Phả, tỉnh
Quảng Ninh.
24. Phi Vân (2012), Các bãi thải đất đá của Vinacomin có hệ số an toàn cao,
Vinacomin,

/>
dat-da-cua-Vinacomin-co-he-so-an-toan-cao-1765.html (28/5/2012).

4