Nghiên cứu phát triển sản phẩm quà lưu niệm
nhằm phục vụ khách du lịch ở Hạ Long
Nguyễn Thị Mai Phương
Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn
Luận văn Thạc sĩ ngành: Du lịch học
Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Văn Bình
Năm bảo vệ: 2013
Abtracts: Hệ thống hóa một số vấn đề lý luận về sản phẩm quà lưu niệm trong phát triển
du lịch: Sản phẩm quà lưu niệm; giá trị sản phẩm lưu niệm; vai trò của sản phẩm quà lưu
niệm đối với điểm đến du lịch; thị hiếu và xu hướng mua sắm sản phẩm quà lưu niệm của
du khách hiện nay. Nghiên cứu thực trạng thị trường và kinh doanh sản phẩm quà lưu
niệm Hạ Long cũng như phương thức sản xuất các sản phẩm quà lưu niệm phục vụ khách
du lịch Hạ Long ở Quảng Ninh. Qua đó đề xuất những hướng cơ bản cũng như những
giải pháp cần thiết cho việc tổ chức sản xuất, phân phối các sản phẩm quà lưu niệm phục
vụ khách du lịch ở Hạ Long nói riêng và Quảng ninh nói chúng, góp phần xây dựng hình
ảnh điểm du lịch Hạ Long- một di sản thiên nhiên hàng đầu thế giới.
Keywords: Du lịch; Quà lưu niệm; Khách du lịch; Hạ Long
Content
MỞ ĐẦU
1.

Lý do chọn đề tài
Trong mỗi chương trình đi tham quan, du lịch của du khách, bên cạnh các yêu cầu chính

về ăn nghỉ, đi lại và tham quan tìm hiểu, nhu cầu mua sắm, đặc biệt là mua sắm các sản phẩm
quà lưu niệm tại mỗi một quốc gia, một địa phương là không thể thiếu. Sản phẩm quà lưu niệm
có một vai trò hết sức quan trọng trong mỗi chuyến đi của du khách, là vật lưu giữ kỷ niệm giúp
khách du lịch nhớ lại mỗi khi nhìn thấy, thể hiện rằng họ đã tới nơi đó [10, tr. 4], giúp cho du
khách có nhận thức về văn hóa của điểm đến [10, tr. 5]. Bên cạnh đó, sản phẩm quà lưu niệm
còn có những vai trò sau:
+ Quà lưu niệm là phương tiện để quảng cáo cho một điểm, một địa phương, một trung

ngoài thường xuyên phải mua với giá quá cao so với thực tế. Điều này làm hạn chế rất nhiều khả
năng tiêu thụ sản phẩm lưu niệm của Việt Nam so với các nước bạn lân cận như Thái Lan,
Singapore, Malaysia... [2, tr. 58]


Hầu hết du khách nước ngoài đều thích mua những mặt hàng thủ công mỹ nghệ làm quà
tặng, nhưng thị hiếu du khách mỗi nước lại khác nhau. Do chưa nắm vững nhu cầu, thị hiếu của
từng nhóm khách hàng, sản phẩm quà lưu niệm làm ra chưa phù hợp, khiến họ ưng ý mua ngay.
Những sản phẩm lưu niệm Việt Nam còn khá đơn điệu và đã quen thuộc, ví dụ như cô gái Việt
Nam đội nón lá, quân rối nước... khiến du khách ít có nhiều lựa chọn để mua.[2, tr. 58]
Bên cạnh đó, sản phẩm quà lưu niệm ở Việt Nam đang bị dần trở nên đại trà, thiếu nét
đặc trưng của văn hóa địa phương. Trong khi hiện nay xu hướng khách hàng khi đi du lịch là
muốn mua về những sản phẩm quà lưu niệm độc đáo mang những nét bản địa, đại diện cho điểm
đến lại không được chúng ta chú trọng và làm tốt.
Sản phẩm quà lưu niệm của Việt Nam chưa xây dựng được thương hiệu cũng như nét độc
đáo riêng cho sản phẩm. Một số sản phẩm lưu niệm của Việt Nam được chế tác tỉ mỉ dễ bị du
khách nhầm là sản phẩm Trung Quốc như sản phẩm chạm khảm, hộp con dấu, khay ấm chén,
hộp giấy, hộp đũa, hộp name card, sản phẩm lụa Hà Đông, gốm sứ Đông Triều...
Các làng nghề dần mai một do sản phẩm làm ra mất nhiều công sức song không tìm được
đầu ra. Khu vực Thường Tín, Phú Xuyên, Thạch Thất (Hà Nội)...đều có những làng nghề nổi
tiếng: đan lát, thêu thùa, làm gỗ...dần biến mất. Thợ nghề cũng bỏ việc vì thu nhập thấp.
Sản phẩm thời trang chưa được quan tâm đúng mức. Một trong những ưu thế của Việt
Nam là các sản phẩm quần áo thời trang. Nhưng hàng thời trang cao cấp thương hiệu Việt Nam
như Mahattan, Sanciro... còn quá ít và không được quảng cáo đúng tầm, nên khách du lịch không
biết đến sản phẩm. Những chiếc áo thun in hình bản đồ Việt Nam, hình ngôi sao, phong cảnh có
chất lượng kém, dễ bay màu và biến dạng, tạo ấn tượng không tốt trong lòng du khách. Tại khu
chợ đêm Bến Thành có nhiều quần áo thời trang Việt Nam ghi nhãn mác ngoại, vì thế khó bán
cho du khách. Trang phục áo dài truyền thống cũng không thể phát triển thành mặt hàng lưu
niệm. Du khách Nhật, Hàn Quốc và Pháp rất thích áo dài Việt Nam, họ thường mua hàng may
sẵn. Thế nhưng, nhiều nơi lại giới thiệu kiểu áo kiểu cổ thắt nút Tàu, nên nhiều du khách lầm

Long- một di sản thiên nhiên hàng đầu thế giới.
3.

Phạm vi và đối tượng nghiên cứu
Phạm vi nghiên cứu là điểm du lịch di sản Hạ Long, trong đó tập trung nghiên cứu các

khu vực bán sản phẩm quà lưu niệm chính của Hạ Long là chợ đêm, Trung tâm thương mại Hạ
Long, các cửa hàng bán sản phẩm quà lưu niệm cho du khách trong thành phố, điểm bán lưu
niệm trên vịnh Hạ Long, các khách sạn có bán sản phẩm quà lưu niệm...
Nhóm đối tượng nghiên cứu: Toàn bộ hệ thống bán sản phẩm quà lưu niệm cho khách du
lịch ở Hạ Long, cũng như hệ thống tổ chức quản lý sản xuất, phân phối và tiêu thụ chúng bao
gồm du khách trong và ngoài nước.


4.

Nhiệm vụ nghiên cứu
Bao gồm ba nhiệm vụ sau:

-

Hệ thống hóa một số vấn đề lý luận về sản phẩm quà lưu niệm.

-

Đánh giá thực trạng thị trường và kinh doanh sản phẩm quà lưu niệm Hạ Long.

-

Đề xuất giải pháp phát triển sản phẩm quà lưu niệm ở Hạ Long, đáp ứng nhu cầu của

khách du lịch có quốc tịch, độ tuổi, giới tính khác nhau. Đánh giá của du khách về sản phẩm quà
lưu niệm ở Hạ Long.
5.4.

Phương pháp nghiên cứu, so sánh
Sử dụng phương pháp nghiên cứu, so sánh nhằm làm rõ sự khác biệt giữa hình thức sản

xuất và bán các sản phẩm quà lưu niệm ở Hạ Long với các vùng miền, địa phương khác.
5.5.

Phương pháp dự báo


Dựa trên các nguồn số liệu đã có và những yếu tố liên quan để dự báo về sự phát triển của
sản phẩm quà lưu niệm tại Hạ Long trong tương lai.
5.6.

Phương pháp chuyên gia
Bằng việc lấy ý kiến các chuyên gia để dự báo về sự phát triển của sản phẩm quà lưu

niệm tại Hạ Long.
6.

Bố cục của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục, phần nội dung chính của luận

văn gồm ba chương:
Chương 1: Một số vấn đề cơ sở lý luận về sản phẩm quà lưu niệm trong phát triển du lịch.
Chương 2: Thực trạng sản xuất và kinh doanh sản phẩm quà lưu niệm ở Hạ Long.
Chương 3: Đề xuất giải pháp phát triển sản phẩm quà lưu niệm ở Hạ Long


6.

UBND tỉnh Quảng Ninh, Quyết định của UBND tỉnh “V/v quy định chức năng, nhiệm vụ,
quyền hạn và tổ chức bộ máy của Chi cục quản lý thị trường tỉnh”, Số 4262/QĐ-UB,
14/11/2001

7.

UBND tỉnh Quảng Ninh, Quyết định về việc ban hành Quy chế bảo vệ môi trường tỉnh
Quảng Ninh, Số 3076/2009 QĐ-UBND, 08/10/2009

8.

UBND Tỉnh Quảng Ninh, Quyết định về việc quy hoạch hệ thống cửa hàng bán lẻ, kho
xăng dầu trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2010-2020, số 2913/QĐ-UBND,
27/09/2010

Khóa luận tốt nghiệp Đại học
9.

Châu Thị Phượng ( 2010), Vai trò của quà lưu niệm trong phát triển du lịch tại thành phố
Hồ Chí Minh, Khóa luận tốt nghiệp khoa du lịch trường Đại học Hùng Vương, thành phố
Hồ Chí Minh

10.

Nguyễn Thị Cúc (2006), Đồ lưu niệm đối với sự phát triển du lịch tại Đà Lạt, Khóa luận
tốt nghiệp khoa du lịch trường Đại học Đà Lạt, Thành phố Đà Lạt.



ngành

du

lịch,

Thiên

nhiên,

3/9/2008
15.

Công ty CP mỹ nghệ Hải Minh, Phân biệt gỗ sưa, gỗ trắc, gỗ gụ và các loại gỗ trong đồ gỗ
mỹ nghệ, Mỹ nghệ Hải Minh, />
16.

Diệu

Linh,

Bỏ

ngỏ

thị

trường


Minh,

FALMI,

/>18.

Gia Vi, Thừa Thiên Huế và Quảng Ninh hỗ trợ cho lao động nông thôn, Báo mới,
16/06/2011

19.

Gỗ lũa, Giới thiệu về gỗ lũa, />
20.

Hoàng Đức Vinh, Các phương thức thanh toán Quốc Tế, Tài nguyên giáo dục mở Việt
Nam, />
21.

Hoàng Trình, Sản phẩm gốm mỏng ở Công ty gốm sứ Quang Vinh, Báo Quảng Ninh,
09/01/2013

22.

Học viện tài chính, Nội dung và tác dụng của công tác đào tạo, bồi dưỡng và phát triển,
Tài nguyên giáo dục mở Việt Nam, />
23.

Hồng Bích, Quà lưu niệm cho khách du lịch. Bài 3: “Bản chất” của quà lưu niệm, Doanh
nhân Sài Gòn, 24/04/2010



Việt

Nam,

Vietnamnet,

21/02/2007
27.

Phương Thanh Thủy, Sản phẩm thân thiện với môi trường, Tạp chí Khoa học xã hội Việt
Nam,

/>28.

Sở Công thương Quảng Ninh, Chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức của Sở Công thương,
Cổng

thông

tin

điện

tử

tỉnh

Quảng


Ninh, 04/07/2012

34.

Tô

Hồng

Tuấn,

Ngành

nghề

truyền

thống,

Khuyến

công

Quảng

Ninh,

/>07/11/2006
35.

Trọng Khang, Cần “tiếp sức” nghề gốm truyền thống Đông Triều, Báo Quảng Ninh,

khoa

toàn

thư

mở,

Xúc_tiến_thương_mại
Tài liệu tiếng Anh
Bài viết trong sách
40.

Cevat Tosun, S.Pinar Temizkan, Dallen J.Timothy, Alan Fyall, 8th March 2007, Tourist
shopping experiences and satisfaction, International journal of tourism research, volume 9,
issue 2, pg.87-102.

41.

Stacey Menzel Baker, Susan Schultz Kleine and Heather E. Bowen, 2006, On the symbolic
meanings of souvenirs for children, Research in Consumer Behavior, volume 10, pg.213252.

Tài liệu online


42.

Macmillan

Publishers