y
o

c u -tr a c k

.c

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
----------o0o---------

PHẠM THỊ HƢƠNG

CÔNG TÁC CHỐNG KINH DOANH HÀNG NHẬP
LẬU CỦA CHI CỤC QUẢN LÝ THỊ TRƢỜNG
TỈNH HÀ GIANG

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ KINH TẾ
CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH

HÀ NỘI - 2015

.d o

m

o

w

w

O
W

!

h a n g e Vi
e

N

PD

!

XC

er

O
W

F-

w

m

h a n g e Vi
e


TRƢỜNG TỈNH HÀ GIANG

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ
MÃ SỐ: 60340410

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH

NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. NGUYỄN THÙY ANH

HÀ NỘI - 2015

.d o

m

o

w

w

w

.d o

C

lic



PD

!

XC

er

O
W

F-

w

m

h a n g e Vi
e

w

PD

XC

er

F-


Phạm Thị Hƣơng

i

.d o

m

o

w

w

w

.d o

C

lic

k

to

bu

y

er

O
W

F-

w

m

h a n g e Vi
e

w

PD

XC

er

F-

c u -tr a c k

.c


y


năm 2015

Tác giả luâ ̣n văn

Phạm Thị Hƣơng

ii

.d o

m

o

w

w

w

.d o

C

lic

k

to

!

XC

er

O
W

F-

w

m

h a n g e Vi
e

w

PD

XC

er

F-

c u -tr a c k


chống kinh doanh hàng nhập lậu ..................................................................... 14
1.3. Cơ sở thực tiễn về công tác chống kinh doanh hàng nhập lậu ................. 16
1.3.1. Một số bài học kinh nghiệm trong công tác chống kinh doanh hàng
nhập lậu ở nƣớc ta ........................................................................................... 16
1.3.2. Kinh nghiệm đấu tranh chống kinh doanh hàng nhập lậu ở Chi cục
Quản lý thị trƣờng ở một số địa phƣơng ......................................................... 17
1.3.3. Rút ra bài học kinh nghiệm cho Hà Giang ............................................ 25

iii

.d o

m

o

w

w

w

.d o

C

lic

k



!

XC

er

O
W

F-

w

m

h a n g e Vi
e

w

PD

XC

er

F-

c u -tr a c k

3.2.3. Công tác đào tạo, bồi dƣỡng về nghiệp vụ chống kinh doanh hàng nhập
lậu .................................................................................................................... 55
3.2.4. Công tác kiểm tra, kiểm soát và xử lý vi phạm .................................... 56
3.2.5. Công tác trang bị cơ sở vật chất, cơ sở dữ liệu phục vụ công tác chống
hàng nhập lậu .................................................................................................. 59
3.3. Đánh giá công tác đấu tranh chống kinh doanh hàng nhập lậu của Chi cục
Quản lý thị trƣờng tỉnh Hà Giang ................................................................... 61
3.3.1. Những thuận lợi và những mặt đã đạt đƣợc .......................................... 61
3.3.2. Những khó khăn, tồn tại ........................................................................ 62
iv

.d o

m

o

w

w

w

.d o

C

lic

k

PD

!

XC

er

O
W

F-

w

m

h a n g e Vi
e

w

PD

XC

er

F-



v

.d o

m

o

w

w

w

.d o

C

lic

k

to

bu

y
bu
to

O
W

F-

w

m

h a n g e Vi
e

w

PD

XC

er

F-

c u -tr a c k

.c


y
o


QLTT

Quản lý thị trƣờng

5

UBND

Ủy ban nhân dân

6

VSATTP

Vệ sinh an toàn thực phẩm

i

.d o

m

o

w

w

w


!

h a n g e Vi
e

N

PD

!

XC

er

O
W

F-

w

m

h a n g e Vi
e

w

PD


o

w

w

w

.d o

C

lic

k

to

bu

y
bu
to
k
lic
C

w



m

h a n g e Vi
e

w

PD

XC

er

F-

c u -tr a c k

.c


y
o

c u -tr a c k

.c

DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ
BIỂU ĐỒ

bu

y
bu
to
k
lic
C

w

w

w

N

O
W

!

h a n g e Vi
e

N

PD

!



y
o

c u -tr a c k

.c

MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài
Chống kinh doanh hàng nhập lậu luôn là mối quan tâm của nhiều quốc
gia trên thế giới. Tệ nạn kinh doanh hàng hóa nhập lậu ở nƣớc ta trong những
năm gần đây có nhiều diễn biến phức tạp và đang là một trong những trở ngại
lớn trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nƣớc. Ở Việt Nam trong
những năm gần đây, lợi dụng chính sách mở cửa hội nhập về kinh tế và sự bất
cấp trong cơ chế, chính sách pháp luật, các hoạt động kinh doanh hàng nhập
lậu có chiều hƣớng gia tăng và ngày càng diễn biến phức tạp, tinh vi khó kiểm
soát. Hàng nhập lậu có mặt ở hầu hết các lĩnh vực của đời sống kinh tế xã hội
với mẫu mã đa dạng, phong phú và công nghệ, kỹ thuật sản xuất ngày càng
tinh vi hiện đại. Hàng nhập lậu đã và đang là nguy cơ gây thiệt hại lớn đối với
nền sản xuất, tác động tiêu cực đến quá trình sản xuất, kinh doanh của Doanh
nghiệp và lợi ích ngƣời tiêu dùng, tác động tiêu cực đến mọi mặt. Chính vì
vậy, Đảng và Nhà nƣớc ta hết sức coi trọng lĩnh vực đấu tranh phòng chống
kinh doanh hàng nhập lậu và đề ra chủ trƣơng, chính sách để ngăn chặn,
phòng ngừa tệ nạn này.
Hà Giang là một tỉnh thuộc vùng Đông Bắc Việt Nam. Phía Đông giáp
tỉnh Cao Bằng, phía Tây giáp tỉnh Yên Bái và Lào Cai, phía Nam giáp tỉnh
Tuyên Quang phía Bắc giáp nƣớc Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
Tỉnh Hà Giang trong quá trình phát triển kinh tế, xã hội thì cũng có mặt


bu

y
bu
to
k
lic
C

w

w

w

N

O
W

!

h a n g e Vi
e

N

PD


.c


y
o

c u -tr a c k

.c

nhiều lý do khách quan và chủ quan, công tác chống kinh doanh hàng nhập
lậu trong những năm qua tuy đã đạt đƣợc những kết quả đang khích lệ xong
vẫn còn không ít khó khăn, tồn tại nên chƣa ngăn chặn đƣợc triệt để những
hành vi kinh doanh hàng nhập lậu trên thị trƣờng tỉnh Hà Giang.
Xuất phát từ những vấn đề trên, trong quá trình công tác tại Chi cục
quản lý thị trƣờng tỉnh Hà Giang, từ những thực tế của công việc chuyên môn
quản lý thị trƣờng, tôi đã mạnh dạn lựa chọn đề tài: "Công tác chống kinh
doanh hàng nhập lậu của Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Hà Giang”
2. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1. Mục tiêu nghiên cứu chung
Trên cơ sở phân tích, đánh giá thực trạng công tác đấu tranh chống kinh
doanh hàng nhập lậu của lực lƣợng Quản lý thị trƣờng tỉnh Hà Giang, đề tài
đề xuất giải pháp nhằm tăng cƣờng công tác này tại Quản lý thị trƣờng tỉnh
Hà Giang, góp phần vào việc ổn định thị trƣờng, thúc đẩy sự phát triển
thƣơng mại, kinh tế xã hội tỉnh Hà Giang.
2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Đánh giá đƣợc tổng quan về hàng nhập lậu, nêu ra tác hại của hàng nhập lậu
và các nguyên nhân của hoạt động kinh doanh hàng nhập lậu ở nƣớc ta hiện nay.
Phân tích làm rõ các yếu tố ảnh hƣởng đến công tác chống kinh doanh hàng
nhập lậu trong giai đoạn 2011 – 2013. Những tác động đến kết quả đã làm đƣợc của


k

to

bu

y
bu
to
k
lic
C

w

w

w

N

O
W

!

h a n g e Vi
e


F-

c u -tr a c k

.c


y
o

c u -tr a c k

.c

nhập lậu.

2.3.2.Phân tích, đánh giá thực trạng tại Chi cục Quản lý thị trường
tỉnh Hà Giang
Phân tích tình hình thực trạng của công tác chống kinh doanh hàng nhập lậu
của lực lƣợng Quản lý thị trƣờng tỉnh Hà Giang và có thể mở rộng áp dụng cho các
tỉnh bạn hoặc cả nƣớc.

2.3.3.Đề xuất giải pháp, kiến nghị
Đề xuất những giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả công tác
chống kinh doanh hàng nhập lậu, góp phần vào việc ổn định thị trƣờng, thúc đẩy sự
phát triển thƣơng mại, kinh tế xã hội của tỉnh Hà Giang

3. Đối tƣợng nghiên cứu
Đối tƣợng nghiên cứu của đề tài là công tác chống kinh doanh hàng nhập
lậu của Chi cục Quản lý thị trƣờng tỉnh Hà Giang trong giai đoạn 2011-2013.

.d o

C

lic

k

to

bu

y
bu
to
k
lic
C

w

w

w

N

O
W



XC

er

F-

c u -tr a c k

.c


y
o

c u -tr a c k

.c

5. Những đóng góp của đề tài
Đề tài đi sâu phân tích và đánh giá thực trạng công tác chống kinh
doanh hàng nhập lậu tại Chi cục Quản lý thị trƣờng tỉnh Hà Giang. Đề tài là
hệ thống hóa lý luận về hàng nhập lậu, nêu rõ bản chất và những tác động của
hàng lậu tới nền kinh tế, tới các doanh nghiệp và ngƣời tiêu dùng đến ảnh
hƣởng tiêu cực xã hội.
Đề tài nêu bật tầm quan trọng của công tác quản lý nhà nƣớc đối với
nền kinh tế thị trƣờng, làm vai trò trách nhiệm, tầm quan trọng của lực lƣợng
Quản lý thị trƣờng đối với công tác chống kinh doanh hàng nhập lậu trong gia
đoạn hiện nay
Đề tài đƣa ra đƣợc các giải pháp mới cho công tác chống kinh doanh


lic

k

to

bu

y
bu
to
k
lic
C

w

w

w

N

O
W

!

h a n g e Vi

er

F-

c u -tr a c k

.c


y
o

c u -tr a c k

.c

Chƣơng 1
TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ KHÁI QUÁT CHUNG
CƠ SỞ LÝ LUẬN, THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC ĐẤU TRANH
CHỐNG KINH DOANH HÀNG NHẬP LẬU
1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
Hàng hóa nhập lậu ở nƣớc ta đang là một trong những trở ngại lớn
trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nƣớc. Trong những năm qua, đã
có nhiều đề tài, công trình nghiên cứu về vấn đề hàng lậu, trong đó có một số
công trình nghiên cứu, đề tài, tài liệu đã đề cập, định hƣớng đến nội dung
chống hàng nhập lậu nhƣ:
- Luận văn thạc sĩ“Nâng cao hiệu quả hoạt động kiểm tra, giảm sát
chống buôn lậu hàng hóa nhập khẩu của Chi cục Quản lý thị trường Tthành
phố Hồ Chí Minh” của Phan Nguyễn Minh Mẫn (2006) đã nghiên cứu, đánh
giá thực trạng về hoạt động kiểm tra, giám sát trong công tác đấu tranh chống

C

lic

k

to

bu

y
bu
to
k
lic
C

w

w

w

N

O
W

!



er

F-

c u -tr a c k

.c


y
o

c u -tr a c k

.c

gian qua. Từ đó, đề xuất một số giải pháp đấu tranh chống buôn lậu và gian
lận thƣơng mại trong thời gian tới.
Hiện chƣa có công trình nào nghiên cứu một cách tổng thể, có hệ thống
về công tác chống kinh doanh hàng nhập lậu của Chi cục Quản lý thị trƣờng
tỉnh Hà Giang. Do vậy, bản thân chọn đề tài "Công tác chống kinh doanh
hàng nhập lậu của Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Hà Giang” sẽ có ý
nghĩa thực tiễn quan trọng góp phần đánh giá, phân tích thực trạng công
tác chống kinh doanh hàng nhập lậu và định hƣớng, đƣa ra một số giải
pháp nhằm tăng cƣờng công tác chống kinh doanh hàng nhập lậu ở Chi cục
Quản lý thị trƣờng tỉnh Hà Giang trong thời gian tới.
1.2. Cơ sở lý luận về hàng nhập lậu và công tác chống kinh doanh hàng
nhập lậu
1.2.1. Khái niệm hàng nhập lậu

.d o

C

lic

k

to

bu

y
bu
to
k
lic
C

w

w

w

N

O
W



XC

er

F-

c u -tr a c k

.c


y
o

c u -tr a c k

.c

hàng hóa khi làm thủ tục hải quan;
d) Hàng hóa nhập khẩu lƣu thông trên thị trƣờng không có hóa đơn,
chứng từ kèm theo theo quy định của pháp luật hoặc có hóa đơn, chứng từ
nhƣng hóa đơn, chứng từ là không hợp pháp theo quy định của pháp luật về
quản lý hóa đơn;
đ) Hàng hóa nhập khẩu theo quy định của pháp luật phải dán tem nhập
khẩu nhƣng không có tem dán vào hàng hóa theo quy định của pháp luật hoặc
có tem dán nhƣng là tem giả, tem đã qua sử dụng.
1.2.2. Đặc điểm, hoạt động kinh doanh hàng nhập lậu
1.2.2.1 Đặc điểm kinh doanh hàng nhập lậu
Do đánh vào lợi nhuận và tâm lý mua hàng muốn giá rẻ mà hàng lại tốt


.d o

C

lic

k

to

bu

y
bu
to
k
lic
C

w

w

w

N

O
W

PD

XC

er

F-

c u -tr a c k

.c


y
o

c u -tr a c k

.c

kinh doanh hàng nhập lậu. Có những tổ chức, cá nhân sản xuất, tham gia vào
hoạt động kinh doanh hàng nhập lậu gần nhƣ mang tính chuyên nghiệp, họ
tạo những đƣờng dây khép kín, khá chặt chẽ trong việc sản xuất, giao nhận,
vận chuyển, buôn bán tiêu thụ hàng lậu nhằm thu lợi nhuận bất chính.
1.2.2.3. Các nhân tố thúc đẩy kinh doanh hàng nhập lậu
Sự cạnh tranh trên toàn cầu và trong nƣớc ngày càng gay gắt, quyết liệt
các doanh nghiệp, cá nhân không đủ điều kiện cạnh tranh theo pháp luật tìm
ra các thủ đoạn cạnh tranh không lành mạnh, chạy theo lợi nhuận bằng mọi
giá để kiếm lợi nhuận cao hơn.
* Các nguyên nhân chủ quan

w

.d o

C

lic

k

to

bu

y
bu
to
k
lic
C

w

w

w

N

O


PD

XC

er

F-

c u -tr a c k

.c


y
o

c u -tr a c k

.c

* Các nguyên nhân khách quan
Mục tiêu chính là lợi nhuận nên việc kinh doanh hàng nhập lậu thu lợi
nhuận bất chính làm ít ăn nhiều, làm giả ăn thật là động cơ đối với những kẻ
kinh doanh hàng nhập lậu. Ngƣời Việt Nam còn ƣa chuộng hàng ngoại và
hàng có nhãn hiệu nổi tiếng, trong khi không đủ trình độ, khả năng phân biệt
hàng nội hàng ngoại, hàng thật hàng giả đã tạo cơ hội và môi trƣờng thuận lợi
cho hàng lậu đƣợc tiêu thụ. Một vấn đề quan trọng là hàng nhập lậu với giá cả
rẻ đánh đúng vào tâm lý ngƣời tiêu dùng bao giờ cũng muốn mua hàng rẻ mà
tốt, nhất là ngƣời dân sống tại các vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa có thu

w

w

.d o

C

lic

k

to

bu

y
bu
to
k
lic
C

w

w

w

N


w

PD

XC

er

F-

c u -tr a c k

.c


y
o

c u -tr a c k

.c

thị trƣờng hiện nay, khi mà quyền sở hữu trí tuệ cũng trở thành hàng hoá thì
nạn hàng nhập lậu càng trở nên phức tạp hơn. Hàng nhập lậu một mặt tàn phá
nền kinh tế trong nƣớc, làm xói mòn uy tín các thƣơng hiệu chính phẩm và lợi
ích của các nhà sản xuất chân chính. Đặc biệt nghiêm trọng là hàng nhập lậu
không những xâm hại lợi ích, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng ngƣời tiêu
dùng, ảnh hƣởng tiêu cực đến môi trƣờng sinh thái và mọi mặt của đời sống
xã hội. Hàng nhập lậu có tác hại to lớn đối với nền kinh tế quốc dân, Nhà

w

w

w

.d o

C

lic

k

to

bu

y
bu
to
k
lic
C

w

w

w

h a n g e Vi
e

w

PD

XC

er

F-

c u -tr a c k

.c


y
o

c u -tr a c k

.c

nhập lậu, chất lƣợng thấp sẽ hạ thấp giá trị văn hoá, bằng cấp, chứng chỉ đào
tạo giả, các cây giống, con giống giả và kém chất lƣợng có thể gây tác hại
trong sản xuất. Ngoài ra, lợi nhuận phi pháp từ kinh doanh hàng nhập lậu
cũng làm cho đạo đức bị tha hóa từ đồng tiền bất chính thu đƣợc, kéo theo đó
là những tệ nạn xã hội phát sinh.


w

w

w

.d o

C

lic

k

to

bu

y
bu
to
k
lic
C

w

w



h a n g e Vi
e

w

PD

XC

er

F-

c u -tr a c k

.c


y
o

c u -tr a c k

.c

thu đƣợc lợi nhuận từ quá trình nghiên cứu đầu tƣ của mình và hậu quả là họ
có thể sẽ bị nản chí và dẫn đến nhiều hậu quả khác nhƣ giảm tốc độ tăng
trƣởng kinh tế, số lƣợng lao động bị giảm, giảm khả năng đƣa vào thị trƣờng
những sản phẩm mới, tính cạnh tranh của doanh nghiệp bị giảm đi, hàng hoá


o

w

w

w

.d o

C

lic

k

to

bu

y
bu
to
k
lic
C

w



m

h a n g e Vi
e

w

PD

XC

er

F-

c u -tr a c k

.c


y
o

c u -tr a c k

.c

Hàng nhập lậu có tác hại rất lớn đối với nền kinh tế và toàn xã hội.
Hàng nhập lậu không đóng bất cứ khoản thuế nào, và điều này sẽ tạo nên


m

o

w

w

w

.d o

C

lic

k

to

bu

y
bu
to
k
lic
C



w

m

h a n g e Vi
e

w

PD

XC

er

F-

c u -tr a c k

.c


y
o

c u -tr a c k

.c


.d o

m

o

w

w

w

.d o

C

lic

k

to

bu

y
bu
to
k
lic
C

F-

w

m

h a n g e Vi
e

w

PD

XC

er

F-

c u -tr a c k

.c


y
o

c u -tr a c k

.c

15

.d o

m

o

w

w

w

.d o

C

lic

k

to

bu

y
bu
to
k

W

F-

w

m

h a n g e Vi
e

w

PD

XC

er

F-

c u -tr a c k

.c