BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƢỜNG ĐẠI HỌC LƢƠNG THẾ VINH

PHẠM ĐỨC VIỆT

HOÀN THIỆN CÔNG TÁC ĐÀO TẠO VÀ PHÁT TRIỂN ĐỘI
NGŨ GIẢNG VIÊN CỦA TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ

NAM ĐỊNH, 2015


BỘ DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƢỜNG ĐẠI HỌC LƢƠNG THẾ VINH

PHẠM ĐỨC VIỆT

HOÀN THIỆN CÔNG TÁC ĐÀO TẠO VÀ PHÁT TRIỂN ĐỘI
NGŨ GIẢNG VIÊN CỦA TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
Mã số: 60.34.05

LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ

Người hướng dẫn khoa học: TS. Trần Văn Đẩu

DANH MỤC BẢNG BIỂU .......................................................................................... ix
PHẦN MỞ ĐẦU ............................................................................................................. 1
CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐÀO TẠO VÀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ
GIẢNG VIÊN CỦA TRƢỜNG ĐẠI HỌC .................................................................... 5
1.1. Khái niệm đội ngũ giảng viên và phân loại đội ngũ giảng viên ................ 5
1.1.1. Khái niệm đội ngũ giảng viên ....................................................................... 5
1.1.2. Phân loại đội ngũ giảng viên ........................................................................ 7
1.1.2.1. Về số lƣợng giảng viên ........................................................................... 7
1.1.2.2. Về chất lƣợng giảng viên ........................................................................ 8
1.2. Đào tạo và phát triển đội ngũ giảng viên .................................................. 9
1.3. Vai trò, ý nghĩa của đào tạo và phát triển đội ngũ giảng viên ..................10
1.3.1.Vai trò của đào tạo và phát triển đội ngũ giảng viên .................................. 10
1.3.2. Ý nghĩa của đào tạo và phát triển đội ngũ giảng viên ................................ 11
1.4. Nội dung chủ yếu và hình thức của đào tạo và phát triển đội ngũ giảng
viên 11
1.4.1. Nội dung chủ yếu của đào tạo đội ngũ giảng viên ..................................... 11
1.4.1.1. Xác định nhu cầu đào tạo và phát triển ................................................ 11
1.4.1.2. Xác định nội dung của công tác đào tạo và phát triển .......................... 12
1.4.1.3. Xác định mục tiêu đào tạo và phát triển đội ngũ giảng viên: ............... 12
1.4.1.4. Xây dựng chƣơng trình và lựa chọn phƣơng pháp đào tạo và phát
triển đội ngũ giảng viên: .................................................................................... 13
1.4.2. Hình thức của đào tạo đội ngũ giảng viên .................................................. 14
1.5. Các chỉ tiêu phản ánh kết quả đào tạo và phát triển đội ngũ giảng viên
của trƣờng Đại học.........................................................................................15
1.5.1. Tỷ lệ giảng viên các trình độ ĐH, ThS., TS., PGS., GS./giảng viên quy
đổi. ......................................................................................................................... 15
1.5.2. Tỷ lệ sinh viên/1giảng viên các trình độ ĐH, ThS, TS, PGS, GS ................ 15
1.6. Các nhân tố ảnh hƣởng tới đào tạo và phát triển đội ngũ giảng viên của
trƣờng Đại học ...............................................................................................16
1.6.1. Các nhân tố bên trong ................................................................................. 16

2.1.2.3 Loại hình đào tạo, hệ đào tạo ................................................................. 37
2.1.2.4 Ngành nghề đào tạo................................................................................ 38
2.2. Thực trạng đào tạo và phát triển đội ngũ giảng viên của trƣờng Đại học
Công nghiệp thành phố Hồ Chí Minh .............................................................40
2.2.1. Đặc điểm đội ngũ giảng viên ...................................................................... 40
2.2.2.Cơ cấu đội ngũ giảng viên ........................................................................... 42
2.2.2.1. Cơ cấu giảng viên theo độ tuổi ............................................................. 42
2.2.2.2.

Đội ngũ giảng viên phân theo thâm niên ........................................... 43
iv


2.2.2.3. Đội ngũ giảng viên phân theo giới tính................................................ 44
2.2.3. Thực trạng công tác đào tạo và phát triển đội ngũ giảng viên của nhà
trường Đại học Công nghiệp thành phố Hồ Chí Minh ......................................... 45
2.2.3.1. Đào tạo thông qua biên soạn giáo trình, tài liệu tham khảo .................. 45
2.2.3.2. Đào tạo thông qua thực hiện nhiệm vụ giảng dạy của giảng viên ........ 45
2.2.3.3 Đào tạo thông qua thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu khoa học ................ 46
2.2.4. Đào tạo và phát triển giảng viên theo phương pháp dài hạn ..................... 48
2.2.4.1 Quy định của Bộ giáo dục và Đào tạo về cơ cấu giảng viên trong
trƣờng đại học .................................................................................................... 48
2.2.4.2. Đào tạo và phát triển giảng viên của trƣờng Đại học Công nghiệp
Thành phố Hồ Chí Minh .................................................................................... 48
2.2.4.3. Đào tạo và phát triển giảng viên thông qua các chƣơng trình Hợp tác
quốc tế ................................................................................................................ 51
2.2.4.4. Tổ chức đào tạo ngắn hạn với từng dự án ............................................. 52
2.3. Phân tích các nhân tố ảnh hƣởng tới đào tạo và phát triển đội ngũ giảng
viên của trƣờng Đại học Công nghiệp thành phố Hồ Chí Minh ......................53
2.3.2. Các nhân tố bên trong ................................................................................. 53

HỒ CHÍ MINH ............................................................................................................. 70
3.1. Phƣơng hƣớng phát triển trƣờng Đại học Công nghiệp thành phố Hồ
Chí Minh........................................................................................................70
3.1.1. Sứ mệnh và tầm nhìn ................................................................................... 70
3.1.1.1. Sứ mệnh ................................................................................................ 70
3.1.1.2.Tầm nhìn ................................................................................................ 70
3.1.2 Chiến lược phát triển đào tạo ...................................................................... 71
3.1.2.1. Kế hoạch đào tạo học sinh sinh viên ..................................................... 71
3.1.2.2. Về chất lƣợng đào tạo ........................................................................... 73
3.1.2.3. Xây dựng cơ sở vật chất phục vụ cho đào tạo và nghiên cứu khoa
học ...................................................................................................................... 73
3.1.2.4.Chiến lƣợc đào tạo và phát triển năng lực giảng dạy cho giảng viên .... 74
3.1.3 Chiến lược đào tạo và phát triển giảng viên đáp ứng nhu cầu đào tạo ...... 75
3.1.4 Chiến lược nghiên cứu khoa học và đào tạo giảng viên .............................. 76
3.1.4.1 Nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ .................................. 76
3.1.4.2 Công tác đào tạo giảng viên ................................................................... 76
3.1.4.3. Xây dựng kế hoạc đào tạo và phát triển ................................................ 77
3.2 Giải pháp hoàn thiện công tác đào tạo và phát triển đội giảng viên của
trƣờng Đại học Công nghiệp thành phố Hồ Chí Minh ....................................78
3.2.1.Hoàn thiện đổi mới công tác tuyển dụng giảng viên ................................... 78

vi


3.2.2. Nhà trường phối hợp với giảng viên trong việc nâng cao trình độ ................ 84
3.2.3. Hoàn thiện các phương pháp đánh giá giảng viên ..................................... 91
KẾT LUẬN CHƢƠNG 3: .......................................................................................... 100
KẾT LUẬN ................................................................................................................. 102
TÀI LIỆU THAM KHẢO ........................................................................................... 104



CLGV

Chất lƣợng giảng viên

5

DOANH NGHIỆP

Doanh nghiệp

6

GDĐH

Giáo dục đại học

7

GD&ĐT

Giáo dục và đào tạo

8

GS

Giáo sƣ

9


NCKH

Nghiên cứu khoa học

15

KT - XH

Kinh tế - xã hội

16

KHCN

Khoa học công nghệ

17

TS

Tiến sỹ

18

HSSV

Học sinh sinh viên

viii

dục và đào tạo theo tinh thần Nghị quyết số: 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 của Ban
chấp hành Trung ƣơng Đảng cộng sản Việt Nam, thì việc xây dựng quy hoạch, kế
hoạch đào tạo và phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục, đào tạo
gắn với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh, quốc phòng và hội
nhập quốc tế đƣợc đặc biệt coi trọng và quan tâm. Việc thực hiện chuẩn hóa đội ngũ
nhà giáo theo từng cấp học và trình độ đào tạo việc đổi mới mạnh mẽ mục tiêu, nội
dung, phƣơng pháp đào tạo, đào tạo lại, bồi dƣỡng và đánh giá kết quả học tập, rèn
luyện của nhà giáo theo yêu cầu nâng cao chất lƣợng, trách nhiệm, đạo đức và năng
lực nghề nghiệp. Có chế độ ƣu đãi đối với nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục, đào
tạo. Khuyến khích đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục, đào tạo nâng cao
trình độ chuyên môn nghiệp vụ và kỹ năng mềm nhằm chuẩn hóa các điều kiện đảm
bảo chất lƣợng giáo dục và đào tạo.
Việc xây dựng chuẩn đầu ra và chuẩn kiểm định chất lƣợng cơ sở giáo dục
và đào tạo, chuẩn chƣơng trình đào tạo, đào tạo lại và bồi dƣỡng nâng cao trình độ
cho nguồn nhân lực nói chung và đội ngũ giảng viên của trƣờng Đại học và Cao
đẳng nói riêng là rất cấp thiết nhằm phát triển đội ngũ giảng viên cả về số lƣợng và
chất lƣợng cũng nhƣ là cơ cấu hợp lý, khắc phục tình trạng một số giảng viên thiếu
tâm huyết và thậm chí vi phạm đạo đức nghề nghiệp.
Chính vì vậy, việc lựa chọn vấn đề này để nghiên cứu, khảo sát, đánh giá và
đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác đào tạo và phát triển đội ngũ giảng viên ở

1


trƣờng Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh – Một trƣờng đại học đang
đƣợc Bộ Công Thƣơng đề cử xây dựng Đề án để trở thành một trong 17 trƣờng đại
học trọng điểm công lập của quốc gia thời gian sắp tới.
Trƣờng Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh đƣợc nâng cấp lên từ
trƣờng Cao Đẳng Công nghiệp IV đã đào tạo hàng trăm nghàn học sinh, sinh viên.
Tuy đã có nhiều cố gắng nhƣng vẫn còn nhiều yếu kém nhất là chất lƣợng nguồn

công tác đào tạo và phát triển đội ngũ giảng viên các trƣờng Đại học. Luận văn đề
xuất việc hoàn thiện công tác đào tạo và phát triển đội ngũ giảng viên của trƣờng
Đại học Công nghiệp thành phố Hồ Chí Minh.
 Nhiệm vụ nghiên cứu:
- Nghiên cứu cơ sở lý luận của việc hoàn thiện công tác đào tạo và phát triển
đội ngũ giảng viên các trƣờng đại học.
- Phân tích, làm rõ thực trạng công tác đào tạo và phát triển đội ngũ giảng viên
của trƣờng Đại học Công nghiệp thành phố Hồ Chí Minh; chỉ ra các thành tựu và
hạn chế chủ yếu và các nguyên nhân.
- Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện công tác đào tạo và phát triển đội ngũ
giảng viên của trƣờng Đại học Công nghiệp thành phố Hồ Chí Minh.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tƣợng nghiên cứu
Công tác Đào tạo và phát triển đội ngũ giảng viên của trƣờng Đại học Công
nghiệp thành phố Hồ Chí Minh.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
- Luận văn chỉ tập trung nghiên cứu đội ngũ giảng viên của trƣờng Đại học
Công nghiệp thành phố Hồ Chí Minh.
- Luận văn đề xuất hoàn thiện công tác đào tạo và phát triển đội ngũ giảng
viên trên cơ sở mục tiêu của Trƣờng.
- Giai đoạn nghiên cứu: Từ tháng 1/ 2010 đến tháng 11/2014.
5. Phương pháp nghiên cứu

3


- Luận văn được thực hiện chủ yếu bằng phương pháp thống kê, điều tra, phân
tích và tổng hợp, lịch sử.
- Phương pháp điều tra khảo sát
- Sử dụng các nguồn thông tin thứ cấp từ sách báo, số liệu từ các phòng ban và

Giảng viên là nhà giáo làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục ở các trường cao
đẳng và đại học. Giảng viên là viên chức thuộc ngành giáo dục, đào tạo. Cần phân
biệt khái niệm giảng viên (nhà giáo) với khái niệm giảng viên theo tiêu chuẩn
ngạch, bậc giảng viên, một chức danh của cao đẳng và đại học [7].
Theo Luật giáo dục Đại học quy định:
1. Giảng viên trong cơ sở giáo dục đại học là ngƣời có nhân thân rõ ràng; có
phẩm chất, đạo đức tốt; có sức khỏe theo yêu cầu nghề nghiệp; đạt trình độ về
chuyên môn, nghiệp vụ qui định tại điểm e, khoản 1, điều 77 của Luật giáo dục.
2. Chức danh của giảng viên bao gồm trợ giảng, giảng viên chính, phó giáo sƣ,
giáo sƣ.
3. Trình độ chuẩn của chức danh giảng viên dạy trình độ đại học là thạc sĩ trở
lên làm giảng viên [8].
- Nhiệm vụ của giảng viên
Giảng viên đại học có các nhiệm vụ chủ yếu sau:
1. Giảng viên chấp hành nghiêm chỉnh chủ trƣơng, nghị quyết của Đảng,
chính sách, Pháp luật của nhà nƣớc, thực hiện đầy đủ các quy chế của Bộ Giáo dục
và Đào tạo, Điều lệ trƣờng đại học, Quy chế tổ chức và hoạt động và các quy định
khác của nhà trƣờng do Hiệu trƣởng ban hành.
2. Hoàn thành nhiệm vụ chuyên môn và các công tác khác đƣợc trƣờng khoa,
trƣởng bộ môn giao.

5


3. Tham gia góp ý kiến vào việc giải quyết những vấn đề quan trọng của nhà
trƣờng, những vấn đề có liên quan đến việc thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở.
4. Tham gia công tác quản lý nhà trƣờng; tham gia công tác Đảng, đoàn thể
khi đƣợc tín nhiệm.
5. Đƣợc hƣởng lƣơng, phụ cấp và các quyền lợi khác theo quy định của nhà
nƣớc và quy định của nhà trƣờng; đƣợc xét tặng Huy chƣơng Vì sự nghiệp giáo dục

dục và của nhà nƣớc.
1.1.2. Phân loại đội ngũ giảng viên
1.1.2.1. Về số lƣợng giảng viên
Những năm qua, đội ngũ giảng viên đại học nƣớc ta đã có những bƣớc tiến
đáng kể cả về phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp lẫn số lƣợng, trình độ và
năng lực chuyên môn. Tuy nhiên, trƣớc yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp đổi
mới căn bản và toàn diện giáo dục đại học, đội ngũ giảng viên đại học hiện nay vẫn
còn nhiều hạn chế.
Theo con số thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo, tính đến năm học 2013 2014, số giảng viên trong các trƣờng đại học, cao đẳng là 91.633 ngƣời, tăng 3.951
ngƣời so với năm học 2012 - 2013. Trong đó, số giảng viên có học hàm giáo sƣ là
517 ngƣời, phó giáo sƣ là 2.966 ngƣời, tiến sĩ là 9.562 ngƣời. Tính đến tháng
6/2014, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tuyển và cử đi học ở nƣớc ngoài đƣợc 1.013
giảng viên bằng nguồn ngân sách Nhà nƣớc thông qua các Đề án Đào tạo cán bộ
khoa học, kỹ thuật tại các cơ sở nƣớc ngoài bằng ngân sách nhà nƣớc, Đề án Đào
tạo giảng viên có trình độ tiến sĩ cho các trƣờng đại học, cao đẳng giai đoạn 2010 –
2020 [ 17]. Tuy nhiên, so với sự phát triển mạnh mẽ của hệ thống cơ sở giáo dục đại
học cũng nhƣ sự gia tăng nhanh chóng quy mô đào tạo trong những năm qua, số
lƣợng đội ngũ giảng viên đại học của nƣớc ta hiện chƣa đáp ứng đƣợc yêu cầu. Dù
các trƣờng đã có nhiều nỗ lực, cố gắng đào tạo, bồi dƣỡng giảng viên nhƣng cho tới
nay công tác này vẫn còn một số tồn tại, hạn chế. Cụ thể tỷ lệ giảng viên có học
hàm giáo sƣ, phó giáo sƣ, trình độ tiến sĩ trong toàn hệ thống còn ở mức thấp, chiếm
khoảng 14,2%. Cùng với đó, một số cơ sở đào tạo chƣa thực sự quan tâm đến duy

7


trì và phát triển đội ngũ giảng viên nên dẫn tới một số ngành học, chuyên ngành
thạc sĩ, tiến sĩ không bảo đảm điều kiện giảng viên cơ hữu theo quy định và bị dừng
tuyển sinh.
1.1.2.2. Về chất lƣợng giảng viên

hợp. Vì vậy, muốn có giảng viên bảo đảm chất lƣợng phải tuyển giảng viên ít nhất
có trình độ thạc sĩ, tốt nghiệp đúng chuyên ngành, từ loại khá trở lên và phải là sinh
viên chính quy. Đặc biệt, giảng viên môn nào cũng phải đạt trình độ ngoại ngữ B1
châu Âu và tin học phải IC3 quốc tế.
Chất lƣợng giảng viên không chỉ tạo thƣơng hiệu, khả năng cạnh tranh cho cơ
sở đào tạo giáo dục đại học, mà đây còn là một tiêu chí quan trọng trong đánh giá,
kiểm định chất lƣợng các trƣờng đại học. Do vậy, cùng với việc đổi mới căn bản và
toàn diện giáo dục đại học từ nội dung, công tác quản lý, phƣơng pháp và hình thức
tổ chức giáo dục, việc phát triển đội ngũ giảng viên đại học đƣợc coi là giải pháp
quan trọng trong việc nâng cao chất lƣợng đào tạo nguồn nhân lực [17].
1.2. Đào tạo và phát triển đội ngũ giảng viên
Đào tạo và phát triển là các hoạt động để duy trì và nâng cao chất lƣợng nguồn
nhân lực trong tổ chức, là điều kiện tiên quyết để các tổ chức có thể đứng vững và
thắng lợi trong môi trƣờng cạnh tranh. Phát triển đội ngũ giảng viên bao gồm ba
loại hoạt động là: giáo dục, đào tạo và phát triển.
Giáo dục: đƣợc hiểu là các hoạt động học tập để chuẩn bị cho con ngƣời bƣớc
vào một nghề nghiệp hoặc chuyển sang một nghề mới, thích hợp hơn trong tƣơng
lai.
Đào tạo (hay còn đƣợc gọi là đào tạo kỹ năng): đƣợc hiểu là các hoạt động
học tập nhằm giúp cho ngƣời lao động có thể thực hiện có hiệu quả hơn chức năng,
nhiệm vụ của mình. Đó chính là quá trình học tập làm cho ngƣời lao động nắm
vững hơn về công việc của mình, là những hoạt động học tập để nâng cao trình độ,
kỹ năng của ngƣời lao động để thực hiện nhiệm vụ lao động có hiệu quả hơn .
Phát triển: là các hoạt động học tập vƣợt ra khỏi phạm vi công việc trƣớc mắt
của ngƣời lao động, nhằm mở ra cho họ những công việc mới dựa trên cơ sở những
định hƣớng tƣơng lai của tổ chức” .

9