Bài tiểu luận trình bày và so sánh chức năng lập kế hoạch trong khu
vực công với khu vực tư
MỞ ĐẦU
Trên phương diện kiến trúc mọi người đều biết rằng con ong xây tổ của mình
là rất tuyệt vời. Tuy nhiên, một người thợ xây dựng tồi nhất cũng hơn con
ong ở chỗ họ biết hình dung ra công trình như thế nào trước khi họ bắt tay
vào xây dựng, còn con ong không làm như vậy, nó làm theo bản năng. Như
vậy, nhìn chung phần lớn các hoạt động của con người để thực hiện một việc
gì đó đều khác con vật ở chỗ con người biết tư duy, suy nghĩ, hình dung, lựa
chọn cách làm trước khi bắt tay vào việc thực hiện nó. Những hoạt động này
không khác gì hơn là các hoạt động có kế hoạch của con người. Hay nói cách
khác kế hoạch hóa là một việc cần thiết và rất đặc trưng cho các hoạt động
của con người. Hoạt động quản lý trong khu vực công và cả khu vực tư đều là
những dạng hoạt động của con người và chính vì vậy nó cũng rất cần được kế
hoạch hóa. Vậy kế hoạch là gì? chức năng lập kế hoạch là gì? Và việc lập kế
hoạch trong khu vực công và khu vực tư khác nhau như thế nào? Bài tiểu
luận này ra đời góp phần nhìn nhận rõ hơn về vấn đề trên. Bố cục nội dung
chính của bài tiểu luận được chia làm 3 phần:I. Lý luận chungII. So sánh kế
hoạch…III. Kiến nghị về công tác lập kế hoạch ở hai khu vực công và tư Trong
quá trình nghiên cứu đã có sự hướng dẫn của giảng viên TS.Bùi Huy Khiên.
Chúng em xin gửi lời cảm ơn tới thầy. Ngoài ra để bài tiểu luận này thành
công còn là sự đóng góp nhiệt tình của các thành viên trong nhóm. Tuy vậy se
không là bài nghiên cứu tốt nếu thiếu sự góp ý của quý bạn đọc . Xin chân
thành cảm ơn !
NỘI DUNG
I:
Lý
luận
chung
1. Các
khái

hoạch
-Việc lập kế hoạch là nhịp cầu nối cần thiết giữa hiện tại và tương lai. Kế
hoạch cũng làm cho chúng ta luôn sẵn sàng đối phó với mọi tình huống thay
đổi có thể xảy ra. Nhờ lập kế hoạch chúng ta se làm tăng khả năng đạt được
các mục tiêu và kết quả mong muốn của tổ chứ.- Nhờ có kế hoạch từ trước
mà một tổ chức có thể nhận ra và tận dụng được các cơ hội và giúp các nhà
quản lý chủ động ứng phó với sự bất trắc và rủi ro. Từ các sự kiện trong quá
khứ và hiện tại, người ta se dự đoán và lập ra các kế hoạch cho tương lai.
Thông qua kế hoạch người ta đề ra các nhiệm vụ, thiết lập các mục tiêu, xây
dựng các định mức, tiêu chuẩn, chỉ tiêu, dự đoán các biến cố cùng xu hướng
trong tương lai và lựa chọn các chiến lược để thực hiện các mục tiêu đã được
xác định. - Hướng dẫn các nhà quản lý làm cách nào để đạt mục tiêu và kết
quả mong đợi cuối cùng. Mặt khác, nhờ có kế hoạch các nhà quản lý có thể
biết tập trung chú ý vào việc thực hiện các mục tiêu trọng điểm trong những
khoảng thời gian khác nhau.- Nhờ có kế hoạch một tổ chức có thể phát triển
tinh thần làm việc tập thể. Khi mỗi người trong tập thể cùng hành động và
đều biết rằng mình muốn đạt cái gì, thì kết quả đạt được se cao hơn. Và điều
quan trọng là ở chỗ, khi thực hiện những công việc đã được kế hoạch cẩn
thận, khoa học, chu đáo từ trước người ta cảm thấy suôn sẻ, tinh thần làm
việc thoải mái, hăng hái và mọi người gắn bó với nhau. Chính nhờ đó mà
năng suất lao động cao hơn, tập thể đoàn kết gắn bó hơn. - Kế hoạch giúp tổ
chức có thể thích nghi được với sự thay đổi của môi trường bên ngoài, do đó
có thể định hướng được số phận của nó. Các tổ chức thành công thường cố
gắng kiểm soát tương lai của họ hơn là chỉ phản ứng với những ảnh hưởng
và biến cố bên ngoài khi chúng xảy ra. - Kế hoạch se giúp các nhà quản lý thực
hiện việc kiểm tra tình hình thực hiện các mục tiêu thuận lợi và dễ dàng.II. So
sánh chức năng lập kế hoạch trong khu vực công và khu vực tư
1. Giống
nhau
Với vai trò quan trọng của mình, lập kế hoạch đã trở thành một công cụ

lập kế hoạch trong khu vực công phải là các cá nhân tổ chức có thẩm quyền,
được nhà nước trao quyền như những nhà lãnh đạo, nhà quản lí... trong cơ
quan nhà nước.VD: Lập kế hoạch cho hoạt động xóa đói giảm nghèo của tỉnh
Hưng Yên. Chủ thể lập kế hoạch cho vấn đề này phải được giao cho cán bộ,
công chức có thẩm quyền trong cơ quan nhà nước, chứ không thể giao cho
các cá nhân thuộc khu vực tư được. Vì vấn đề này liên quan đến lợi ích của
nhân dân, và thuộc lĩnh vực quản lí của nhà nước.Trong khu vực công, Bộ kế
hoạch và đầu tư là cơ quan của chính phủ Việt Nam, thực hiện chức năng
quản lí nhà nước về kế hoạch, đầu tư, phát triển và thống kê.
Kế
hoach
cấp địa
phương
Xã, Phường
Tỉnh ,Thành phố
Các đơn vị kinh tế
Kế
hoạch
ngành
Kế


hoạch
Cấp
TW
Quốc hội
Chính phủ
Huyện , Quận
Bộ quản lý ngành
Bộ KH&ĐT


pháp luật không thể với tay bao quát hết mọi đối tượng thuộc một ngành hay
lĩnh vực nào đó. Vì vậy, họ phải tập chung lập kế hoạch chi tiết, cụ thể cho đối
tượng của mình nhằm tập trung phát triển có hiệu quả đối tượng mà mình
quản lí, kinh doanh. Mặt khác, khu vực công cũng tạo điều kiện để khu vực tư
quản lí một cách tốt nhất, sâu sát và có hiệu quả nhất các đối tượng cụ thể
giúp mình.VD: Trong công ty sản xuất bánh kẹo, chỉ chuyên kinh doanh các
loại bánh kẹo mà không chuyên sâu vào các mặt hàng khác. Khi trưởng
phòng lập kế hoạch kinh doanh các loại bánh kẹo nào trong năm nay để đạt
được hiệu quả kinh tế cao. Sau khi bản kế hoạch được thông qua thì toàn bộ
các bộ phận, các tổ trong công ty và toàn bộ nhân viên phải làm theo những
định hướng mà bản kế hoạch đã vạch ra nhằm đạt được mục tiêu của công ty
đó.c.Phạm vi lập kế hoạch.Đối với khu vực công :Phạm vi về không
gian:Trong khu vực công các kế hoạch được xây dựng thường là các kế hoạch
có phạm vi ảnh hưởng rộng, trong một không gian lớn, mang tầm vĩ mô.
Thường là cá phạm vi trong một tổ chức, huyện, tỉnh hay có tầm chiến lược
của một quốc gia.Các kế hoạch xây dựng dựa trên các chủ trương, chính sách
quan điểm đường lối của Đảng và Nhà nước. Với các kế hoạch áp dụng cụ thể
cho từng giai đoạn phát triển của đất nước. Cùng với các kế hoạch cho từng
lĩnh vực của đời sống xã hội như : chính trị, kinh tế, văn hóa, y tế, giáo
dục….Các kế hoạch đưa ra thường là bao trùm lên một phạm vi rộng, thuộc
nhiều lĩnh vực.VD: Kế hoạch mang tầm quốc gia đó là kế hoạch phát triển
kinh tế xã hội 5 năm 2011 – 2015.Có nhiều kế hoạch mang tính chất bao quát,
rộng lớn. Nhưng cũng có nhiều kế hoạch được cụ thể hóa cho từng địa
phương, vùng, miền. Đưa ra các kế hoạch nhỏ cho từng xã, huyện, tỉnh cụ thể
để đạt được mục tiêu đã đề ra. Cho một cộng đồng dân cư ở một phạm vi nhất
định đó phải được thực hiện và làm theo. Các kế hoạch của nhà nướckhông
phải chịu sự áp đặt hay ảnh hưởng của tổ chức cá nhân nào. Nhưng nó phải
phù hợp và hợp lý với điều kiện kinh tế xã hội và lòng dân. Vì mọi kế hoạch
của nhà nước là đều vì sự phát triển của đất nước và cộng đồng. Tất cả vì lợi

động nhằm thực hiện mục tiêu; đánh giá mức độ hoàn thành kế hoạch.
Phân tích hiện trạng tổ chức
Xác định các mục tiêu
Xây dựng kế hoạch hành động
Đánh giá kế hoạch

Tuy nhiên, xuất phát từ đặc trưng của từng khu vực nên quy trình lập kế
hoạch của khu vực công và khu vực tư cũng có những nét khác nhau .Tính
ràng buộc pháp lý trong khu vực công xuất phát từ đặc trưng công tác của
khu vực này là tính thống nhất của cả hệ thống(thứ bậc), tính chỉ tiêu, tính lệ
thuộc vào cơ cấu tổ chức...Vì thế mà quy trình lập kế hoạch chịu sự chi phối
của các văn bản pháp lý điều này đã giảm phát huy các chủ thể tham gia lập
kế hoạch.
Tiềm năng, thị trường trong nước, thế giới
Đường lối , chủ trương chính sách của đảng
Pháp luật, chính sách điều chỉnh vĩ mô của nhà nước


Chiến lược
Kế hoạch dài hạn,truuuung
Kế hoạch năm
Quy hoạch tổng thể
Quy hoạch chi tiết
-Điều hành thực hiện KH
- Kế hoạch tác nghiệp (DN)
- Điều chỉnh KH
Đánh giá thực hiện kế hoạch

Căn


động trong xã hội. Tính xã hội của nhà nước thể hiện ở chỗ nhà nước là đại
diện chính thức của toàn xã hội và trong việc lập kế hoạch phát triển, nhà
nước đều phải chú trọng tới bảo vệ lợi ích cơ bản, lâu dài của quốc gia, dân
tộc, công dân mình. Mục tiêu lập kế hoạch trong khu vực công: phấn đấu trở
thành nước công nghiệp theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Chính trị
xã hội ổn định, dân chủ, kỉ cương, đồng thuận. Đời sống vật chất và tinh thần
của người dân được nâng cao. Độc lập chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn
lãnh thổ. Vị trí của Việt Nam trên trường quốc tế được nâng lên.Tóm lại, lập
kế hoạch trong khu vực công nhằm mục tiêu chung của toàn xã hội, chứ
không phải mục tiêu tư lợi. Tất cả đều nhằm mục đích phục vụ nhân dân, vì
nhân dân, xây dựng xã hội công bằng dân chủ văn minh.Trong khu vực
tư:Khu vực tư gồm các tổ chức các doanh nghiệp do các cá nhân hay nhóm
lập lên, vì vậy khi lập kế hoạch mục tiêu cuối cùng của các doanh nghiệp
dường như luôn được nói tới đó là “tối đa hóa lợi nhuận”. Nhìn chung, các cổ
đông trong doanh nghiệp đều mong muốn thu nhập của họ càng tăng nhiều
càng tốt, hay nói cách khác họ luôn muốn gia tăng giá trị tài sản của họ và
đây là một nguyện vọng chính đáng.Khi lập kế hoạch, khu vực tư thường
quan tâm tới mục tiêu khả năng sinh lời, mục tiêu năng suất, mục tiêu vật
chất tài chính, các mục tiêu maketing…Ngoài ra, sự khác nhau của kế hoạch
trong khu vực công va tư còn có thể so sánh trên các tiêu chí như: Nội dung kế
hoạch, tính bảo mật của thông tin trong khu vực tư…
( Bảng so sánh tóm tắt các tiêu chí so sánh )
Tiêu chí

Khu vực công

Khu vực tư

Chủ thể


buộc bởi tính pháp lý

Không cần ràng buộc

Mục tiêu

Lợi ích số đông

Lợi nhuận

Nội dung

Theo chương trình
công việc nhà nước đề
ra

Theo nhu cầu

Thông tin

Công khai

Tính bí mật, nội bộ

III. MỘT SỐ KHÓ KHĂN VÀ KIẾN NGHỊ KHI LẬP KẾ HOẠCH
1.
Một
số
khó
khăn

chính (dự báo doanh thu, chi phí..) khó khăn trong việc trình bày kế hoạch xây
dựng theo một khuôn mẫu chuẩn và chuyên nghiệp.Khó khăn khi xây dựng
chính xác mục tiêu trong kế hoạch. Mục tiêu của doanh nghiệp phải rõ ràng
và không được trái lệch với mục tiêu của nhà nước. Nếu không xác định mục
tiêu chính xác se có thể dẫn tới sự hiểu sai mục tiêu và việc áp dụng kế hoạch
đó se không đem lại hiệu quả cho doanh nghiệp.Trong khu vực tư, kế hoạch
cũng là một công cụ quản lý, nó chứa đựng những kĩ năng và bí quyết kinh
doanh để đem đến thành công cho doanh nghiệp, vì vậy việc lập kế hoạch
trong khu vực tư phải đảm bảo sự bí mật trong nội bộ.Các doanh nghiêp
thường thiếu thông tin khi lập kế hoạch . không có đủ nhân viên để theo dõi
tình hình cạnh tranh trên thị trường trong nước và quốc tế.Việc lập kế hoạch
trong khu vực tư thường gặp khó khăn khi dự báo, đặc biệt là những dự báo
vô lí. Những dự báo thu được lợi nhuận cao ngất ngưỡng và nhanh chóng
đồng nghĩa với việc bạn không có hiểu biết về chi phí thực tế. Phần lớn các kế
hoạch thường dự tính lợi nhuận cao hơn 10% - 20% so với thực tế. 2. Kiến
nghị Đối với khu vực công Thứ nhất : Phải đặt lợi ích của cộng đồng và người
dân lên trên hết.Mục tiêu cuối cùng của mọi kế hoạch của Nhà Nước là vì lợi
ích của nhân dân. Điều này đã được thể hiện tại điều 2 Hiến Pháp năm 1992 :
“ Nhà Nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là nhà nước pháp quyền xã
hôi chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân” cho nên không thể
có một kế hoạch phát triển kinh tế xã hội nào lại không vì lợi ích của nhân
dân. Xây dựng một kế hoạch mà không tính đên lợi ích của nhân dân thì việc
xây dựng kế hoạch đó chỉ có thể là duy ý chí hoặc vì mục đích tư lợi. Khi thấy
kế hoạch, lợi ích đó không mang lại lợi ích chọ nhân dân thì phải dừng ngay
lại. Có như vậy mới mang lại cho nhân nhiều lợi ích thiết thực, xứng đáng với
vị trí nhà nước của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân.Thứ hai : Các chỉ
tiêu khi lập kế hoạch phải phù hợp với năng lực thực hiện.Năng lực thực hiện
kế hoạch là vấn đề quyết định sự thành công của một kế hoạch. Nếu không
tính đến năng lực thực hiện kế hoạch thì chắc chắn kế hoạch se thất bại.
Trong khu vực công, một kế hoạch đưa ra mà không làm được thì se gây lãng

chí của các cơ quan công quyền.Trong thời kì kế hoạch hóa tập trung phương
pháp xây dựng kế hoạch theo sự áp đặt ý chí của các cơ quan công quyền là
phương pháp phổ biến được áp dụng ở nước ta. Phương pháp này thể hiện ý
chí đơn phương của các cơ quan công quyền và thể hiện tư duy ôm đồm
quyền lực của các cơ quan xây dựng dự thảo. Trong điều kiện mới hiện nay,
phương pháp này tỏ ra kém hiệu quả và không còn phù hợp. Nó làm cho kế
hoạch luôn thể hiện ý chí đơn phương của các cơ quan công quyền mà không
tính đến hiệu quả thiết thực mà kế hoạch mang lại cho người dân và cộng
đồng. Chính vì vậy nên hạn chế việc áp dụng phương pháp xây dựng kế hoạch
theo sự áp đặt ý chí của các cơ quan công quyền.Trên đây là một số kiến nghị
đối với khu vực công.Đối với khu vực tư : Thứ nhất : Cần phải có một ý tưởng
kinh doanh tốt.Trong khu vực tư, một sai lầm phổ biến nhất mà các doanh
nghiệp thường mắc phải là không chọn đúng ngành kinh doanh để bắt đầu.
Cách tốt nhất để biết về tương lai của loại hình kinh doanh mà các doanh
nghiệp chọn là làm việc cho ai đó trong lĩnh vực này trước khi bắt đầu việc
kinh doanh của mình.Thứ hai : Để lập một bản kế hoạch có hiệu quả, doanh
nghiệp phải am hiểu về thị trường của mình. Tức là những kiến thức về sản
phẩm và dịch vụ đối với thị trường trước khi bắt đầu kinh doanh.Thứ ba :
Chủ thể lập kế hoạch cần phải có năng lực quản lý.Điều này rất quan trọng
trong khu vực tư bởi vì có năng lực quản lý tốt mới có thể tuyển những người
có kĩ năng mà doanh nghiệp đang còn thiếu, tìm những người có khả năng
biến những điểm yếu của doanh nghiệp thành những điểm mạnh. Thứ
tư : Khả năng kiểm soát về tài chính.Trong khu vực tư, việc nắm vững những
chuyên môn về kế toán phần mềm máy tính và kiểm soát lưu chuyển có tầm
quan trọng đặc biệt. Hầu hết các chủ doanh nghiệp không có kiến thức
chuyên môn về kế toán phải đi học để trang bị những kĩ năng này.Thứ năm :


Việc lập kế hoạch đảm bảo sự tập trung kiên định vào việc kinh doanh. Nếu
doanh nghiệp lấy những sản phẩm hay dịch vụ đặc thù chúng ta se thấy rằng

mô.
Nhà
xuất
bản
lao
động-xã
hội
6. Công tác hành chính – văn phòng trong cơ quan nhà nước. Nhà xuất bản
chính
trị
quốc
gia.
7. Quản trị học Ts Phan Thăng và TS Nguyễn Thanh Hội. Nhà xuất bản thống
kê.
8. GTr Tổ chức và quản lý nhân sự. Học viện Hành Chính
9. GTr Tổ chức và điều hành công sở. Học viện Hành Chính
10.
GTr
quản
lý
công.
Học
Viện
hành
chính
11.
www.
Google.com