Chương I ĐỘNG HỌC CHẤT ĐIỂMA.MỤC TIÊU
1. Chuyển động là gì ? , Quỹ đạo chuyển động là gì ? nêu được những thí dụ cụ thể về chất điểm , vật
làm mốc , mốc thời gian .
Phân biệt được hệ trọa độ và hệ quy chiếu .
Phân biệt được thời điểm với thới gian .
2/ Trình bày được cách xác d0ònh vò trí của chất điểm trên đường cong và trên mặt phẳng . Giải được
bài toán mốc thời gian .
B / CHUẨN BỊ :
Gv xem phần tương ứng trong sách VL 8 , Chuẩn bò thí dụ về cách xác đònh vò trí trường học tại đòa
phương theo các ngã đường ( 830 ,824 ) vò trí Tp HCM lấy mốc cây số ở ngã tư Đhòa . Chuẩn bò bảng giờ tàu
C/ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :
Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài học
-
Người hành khách nhìn vào đâu để biết ô tô đang
chuyển động ? Chuyển động cơ học là gì
?
Nếu ô tô dài 3m , đoạn đường dài 30.000m , so
sánh thấy chiều dài ô tô bằng 1 10.000 chiều dài
con đường ô tô coi như chất điểm trên
đoạn đường
Học sinh tìm một số thí dụ khác về chất điểm.
Quan sát đường đi của quả bóng bàùn , chuyển
động của đầu kim đồng hồ
Quỹ đạo chuyển động
Ô tô chạy ngang qua cột cây số SG 30km ,
nghóa là gì ? SG được chọn làm mốc để
xác đònh vò trí ô tô .
Làm thế nào đểû xác đònh vò trí ô tô khi biết quỹ


Lúc 8 giờ ôtô qua cột cây số , đến 9 giờ thì đến
SG . Thời gian chuyển động là bao nhiêu ?
8 và 9 giờ có gọi là thời gian không ?
Muốn xác đònh thời gian chuyển động phải làm
sao ?
Mốc thời gian thường chọn trong bài tập là t
0
= 0
Hs xem bảng giờ tàu xác đònh các thời điểm ,
thời gian ( Hướng dẫn học sinh tìm được mốc thời
gian )
Hệ quy chiếu dùng để làm gì ? gồm các
thành phần nào ?
Củng cố
Nêu cách xác đònh vò trí ô tô trên quốc lộ ?
Nêu cách xác đònh vò trí của vật trên mặt
phẳng ?
Phân biệt hệ toạ độ và hệ quy chiếu
Câu 5 , 6 SGK
Chọn hệ trục tọa độ xOy dã được chia độ , gốc
tọa độ O , chiều dương trên các trục Ox , Oy
Chiếu vuông góc M xuống hai trục được các
điểm H , I
Vò trí M xác đònh bởi hai toạ độ x =
OH
, y =
OI
III Cách xác đònh thời gian trong chuyển động
1/ Mốc thời gian và đồng hồ : để xác đònh thời

1
= 1s thì v
tb
= 3m/s
Học sinh tính tốc độ trung bình của đoàn tàu HN-
SG biết con đường dài 1726km
Đây chỉ là tốc độ trung bình trong suốt quãng
đường dài . nếu trên mọi chặng đường tốc độ
trung bình là như nhau chuyển động thẳng
đều . Chuyển động thẳng đều là gì ?
viết công thức quãng đường của chuyển động
thẳng đều ? ta coi v
tb
là vận tốc v trong chuyển
động thẳng đều
Quãng đường s phụ thuộc vào yếu tố nào ? phụ
thuộc như thế nào ?
Học sinh xác đònh tọa độ chất điểm ở thời điểm
ban đầu , ở thời điểm t Phương trình
chuyển động
I Chuyển động thẳng đều :
1/ Tốc độ trung bình : Chất điểm M chuyển động
trên trục Ox , chiều dương là chiều chuyển động
Tại thời điểm t
1
vật qua M
1
có tọa độ x
1
Tại thời điểm t

tb
t = v t v : vận tốc của vật
Trong chuyển động thẳng đều , quãng đường đi
được tỉ lệ thuận với thời gian chuyển động
II Phương trình chuyển động và đồ thò tọạ độ
thời gian của chuyển động thẳng đều :
1/ Phương trình chuyển động thẳng đều
Xét chất điểm M chuyển động thẳng đều theo
phương Ox tốc độ v.
-Ở thời điểm ban đầu chất điểm có toạ độ ban
đầu x
0
=
OA
- Ở thời điểm t chất điểm đi được quãng đường
AB = s , tại B chất điểm có toạ độ x =
OB

x= x
0
+ s = x
0
+ vt.
3
Học sinhphân tích x
0
, v , lập phương trình
chuyển động
Học sinh lập bảng giá trò x theo t
Hs xác đònh vò trí các điểm trong hệ toạ độ (x –t)

B/ CHUẨN BỊ các vdụ , đồ thò trang18,19,21
C/ HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài học
HĐ 1 Kiểm bài cũ :1/Chuyển động thẳng đều là gì ?
Đặc điểm của chuyển động thẳng đều ? câu 6 tr15
sgk
2/ Cách vẽ đồ thò toạ độ – thời gian của chuyển động
thẳng đều , câu 8 trang 15 sgk
3/ Bài tập 9 b , c
HĐ2 : Xe gắn máy đang chạy trên quãng đường dài ,
nhìn vào đâu để biết vận tốc ôtô tại một điểm bất kỳ
vtốc tức thời . Giải thích hoạt động của súng bắn tốc
độ của Công An trên các quốc lộ Muốn xác
đònh vận tốc tức thời phải làm sao?
Thực tế dụng cụ nào cho biết vtốc tức thời
Nếu nói : Vận tốc của ôtô khi ngang qua đòa điểm A
là 30km /h Em có hình dung chính xác trạng thái
chđộng của ôtô không ? ( nhanh hay chậm , theo
chiều nào ? ) vectơ vận tốc tức thời
Hs trả lời câu C
1,
xem hình

3.3 vectơ vận tốc tức thời
có gốc chiều độ lớn như thế nào trả lời câu C
2
,
HĐ3 :Gv giảng giải về đinh nghóa chuyển động thẳng
biến đổi đều . Khi nào gọi là chuyển động thẳng
nhanh dần đều khi nào gọi là chuyển động thẳng

II/ Chuyển động thẳng nhanh dần đều:
1/ Gia tốc trong chuyển động thẳng nhanh dần
đều:
a/ Khái niệm gia tốc :
- Gọi v
o
là vận tốc ở thời điểm t
o
- Gọi v là vận tốc ở thời điểm t
- Độ biến thiên vận tốc
o
vvv
−=∆
- Khoảng thời gian
o
ttt
−=∆
-
∆
v tỉ lệ thuận với
∆
t.Hệ số tỉ lệ a
∆
v=a
∆
t.
-gọi gia tốc a=
t
v
∆

v
tt
vv
a
o
o
∆
∆
=
−
−
=


Vì v > v
o
nên
∆
v cùng phương cùng chiều với
v

và
o
v

.
- khi vật chuyển động thẳng nhanh dần đều,
véctơ gia tốc có gốc ở vật chuyển động , có
phương và chiều trùng với phương và chiều
của véctơ vận tốc và có độ dài tỉ lệ với độ lớn

vv
+
và v=v
0
+ at
Ta suy ra s = v
0
t +
2
2
1
at
4/ Công thức liên hệ giữa gia tốc , vận tốc và
quãng đường đi được của chuyển động thẳng
nhanh dần đều:
Từ v=v
0
+ at và s = v
0
t +
2
2
1
at
, loại t , ta được:
v
2
–v
o
2

∆
∆
6
HĐ7 : Hướng dẫn học sinh lập phương trình từ sơ đồ
3-7
Trả lời C
6
Tiết 4
Phần chuyển động thẳng chậm dần đều , học sinh tìm
hiểu tương tự phần thẳng nhanh dần đều , chú ý nêu
được a ngược dấu với v
HĐ 1 Gia tốc
HĐ 2 : Vận tốc
HĐ 3 : công thức tính quãng đường đi được và
phương trình của chuyển động thẳng biến đổi đều
Hs trả lời câu C
7
C
8
CỦNG CỐ :
1/Câu 9,10,11 sgk Bài tập 3-10 SBT
Hs chuẩn bò tiết bài tập
- chuẩn bò bài tập SGK trang 22 , bài tập 3-8 , 3-9
SBT
Vì v < v
o
nên
∆
v< 0 , a <0
b/ Véc tơ gia tốc

)
b/ Phương trình chuyển động
x = x
0
+v
0
t +
2
2
at
I MỤC TIÊU
- Vận dụng được các công thức gia tốc, vận tốc đường đi trong chuyển động thẳng biến đổi đều.
- Lập được phương trìng chuyển động, vẽ đồ thò xt, vt.
- Đọc được các dữ liệu trên đồ thò x-t, v-t
B. CHUẨN BỊ:
- HS chuẩn bò bài tập SGK trang 22, bài tập 2.15 trang 10 (SBT) , bài tập 3.18 trang 16 SBT.
C. HOẠT ĐỘNG:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung
-HĐ1 : Kiểm tra bài cũ: chuyển động thẳng biến
đổi đều là gì, khi nào có chuyển động nhanh dần
đều, chậm dần đều. Học sinh lập công thức của
chuyển động thẳng biến đổi đều với các quy ước
về dấu
- Đònh nghóa gia tốc trong chuyển động thẳng
7