BỘ NỘI VỤ
Trêng §¹I HäC néi vô hµ néi
ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CẤP TRƯỜNG
NGHIÊN CỨU TÁC ĐỘNG CỦA VIỆC LÀM THÊM
ĐỐI VỚI SINH VIÊN NGÀNH QUẢN TRỊ VĂN PHÒNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI
Chủ nhiệm đề tài : Nguyễn Thị Huyền Trang
Hà Nội, 8/2012
BỘ NỘI VỤ
Trêng §¹I HäC néi vô hµ néi
ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CẤP TRƯỜNG
NGHIÊN CỨU TÁC ĐỘNG CỦA VIỆC LÀM THÊM
ĐỐI VỚI SINH VIÊN NGÀNH QUẢN TRỊ VĂN PHÒNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI
Người hướng dẫn
: Trần Thu Hà
Chủ nhiệm đề tài
: Nguyễn Thị Huyền Trang
Thành viên tham gia : Trần Thị Tình
Phạm Thị Hương
Lớp
: Quản trị Văn phòng K4C
Hà Nội, 8/2012
2
LỜI CẢM ƠN
Nghiên cứu khoa học là một môi trường để sinh viên học cách lập luận,
tư duy khoa học, giúp sinh viên có thêm kiến thức. Để đẩy mạnh tác dụng của
hoạt động này hơn nữa, Trường Đại học Nội vụ Hà Nội đã phát động phong
trào nghiên cứu khoa học trong sinh viên và nhóm nghiên cứu chúng em đã
mạnh dạn tham gia với đề tài “Nghiên cứu tác động của việc làm thêm đối với
sinh viên ngành Quản trị văn phòng trường Đại học Nội vụ Hà Nội”.
Đây là lần đầu tiên chúng em tham gia nghiên cứu khoa học vì vậy
trong quá trình thực hiện còn nhiều bỡ ngỡ. Nhưng nhờ có sự hướng dẫn và
chỉ bảo tận tình của cô giáo Trần Thu Hà, giảng viên khoa Quản trị văn phòng
trường Đại học Nội vụ Hà Nội cùng sự giúp đỡ của các thầy cô giáo trong
trường chúng em đã hoàn thành đề tài này.
Chúng em xin gửi lời cảm ơn chân thành tới các thầy cô giáo trong
trường và lời cảm ơn sâu sắc đến cô giáo Trần Thu Hà đã theo sát và định
hướng cho chúng em trong suốt quá trình thực hiện.
Chúng em cũng xin được gửi lời cảm ơn đặc biệt tới các cơ quan, các
công ty, các cửa hàng đã tạo điều kiện cho chúng em được khảo sát thực tế
tình hình sinh viên làm thêm tại những đơn vị này.
Chúng tôi xin cảm ơn các bạn sinh viên Khoa Quản trị văn phòng trường
ĐHNVHN đã tham gia đóng góp ý kiến giúp chúng tôi xây dựng đề tài này.
Vì kinh nghiệm còn thiếu cùng hiểu biết có hạn nên chắc hẳn đề tài của
chúng em còn có những chỗ chưa được thỏa đáng. Chúng em kính mong các
thầy cô giáo góp ý để đề tài được hoàn thiện hơn.
Xin chân thành cảm ơn!
3
4
thêm thì sẽ ảnh hưởng đến kết quả học tập, sức khỏe, đạo đức, lối sống của
sinh viên.
Vậy, việc làm thêm có thể xem là “con dao hai lưỡi”. Vấn đề đặt ra là
sinh viên làm thêm như thế nào để làm thêm có thu nhập, có cơ hội có sát với
thực tiễn, hoàn thiện các kĩ năng mà không bị “tha hóa”, ảnh hưởng tiêu cực
đến việc học tập, rèn luyện đạo đức, lối sống.
Là những sinh viên - “người trong cuộc”, nhóm nghiên cứu chúng tôi
đã chọn đề tài: “ NGHIÊN CỨU TÁC ĐỘNG CỦA VIỆC LÀM THÊM ĐỐI
VỚI SINH VIÊN NGÀNH QUẢN TRỊ VĂN PHÒNG” với mong muốn
thông qua đề tài sẽ đưa ra một số định hướng cho các bạn sinh viên ngành
Quản trị văn phòng trong việc chọn lựa công việc làm thêm, đề xuất một số
giải pháp nhằm giúp họ cân đối được việc học và việc làm thêm, để việc làm
thêm thực sự bổ trợ tích cực cho việc học tập, hoàn thiện bản thân của người
sinh viên, làm hành trang cho họ chinh phục tương lai.
2. Tình hình nghiên cứu
Theo như thống kê của nhóm thực hiện cho thấy thông qua mạng
internet có một số đề tài của sinh viên các trường Đại học trong nước, các bài
báo tạp chí bàn về vấn đề này. Có thể kể đến như đề tài “ Sinh viên với việc
làm thêm”, “Khảo sát việc làm thêm của sinh viên”. (Tailiêu.vn)
Theo khảo sát thực tế tại trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
cũng có một số đề tài như “Nghiên cứu Hoạt động học tập, làm thêm, đời
sống tình cảm và giải trí của sinh viên trường Đại học Khoa học xã hội và
Nhân văn” nghiên cứu về việc làm thêm của sinh viên.
Tuy nhiên “NGHIÊN CỨU TÁC ĐỘNG CỦA VIỆC LÀM THÊM
ĐỐI VỚI SINH VIÊN NGÀNH QUẢN TRỊ VĂN PHÒNG” thì chưa có đề
tài nào.
3. Mục tiêu của đề tài và nhiệm vụ nghiên cứu
về tác động của việc làm thêm đối với sinh viên nói chung và sinh viên ngành
QTVP - nhà QTVP trong tương lai nói riêng.
Đề tài có thể được sử dụng trong khóa học Chính trị dành cho học sinh,
sinh viên đầu khóa của trường Đại học Nội Vụ; trong các hội thảo sinh viên
6
về việc làm thêm; làm tài liệu tuyên truyền của Đoàn Thanh niên hoặc làm tài
liệu để nhà Trường nghiên cứu xây dựng, bổ sung, điều chỉnh chương trình
đào tạo cho phù hợp với nhu cầu xã hội.
7. Phương pháp nghiên cứu
Trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ
nghĩa duy vật lịch sử Mác Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh chúng tôi sử dụng
phương pháp thống kê học như phương pháp thống kê, phương pháp khảo sát
số liệu, phương pháp so sánh , phân tích và tổng hợp để làm rõ các nội dung
trong đề tài.
7
PHẦN NỘI DUNG
CHƯƠNG 1: MỘT SỐ KHÁI NIỆM
1. Quản trị văn phòng (office management) và ngành quản trị văn
phòng
Trước tiên, ta cần hiểu khái niệm “Quản trị” và khái niệm “ Văn
phòng”
1.1. Quản trị văn phòng
Hiện nay có rất nhiều khái niệm về “Quản trị”:
Thứ nhất, Quản trị là tiến trình hoạch định tổ chức bố trí nhân sự, lãnh
đạo và kiểm soát những nỗ lực của con người. Đồng thời vận dụng một cách
các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp nhằm đạt được hiệu quả cao trong việc
thực hiện nhiệm vụ và mục tiêu đã định.
1.2. Ngành Quản trị văn phòng
Trong xã hội hiện đại, Quản trị văn phòng được đánh giá là một trong
những ngành nghề có tính ổn định và lâu dài. Mặc dù, chưa thực sự nổi bật,
nhưng nó thật sự cần thiết và đang có mặt ở tất cả đơn vị hành chính tại các
cơ quan, tổ chức. Mà nguồn cung ứng lao động chuyên nghiệp cho nó chính
là các sinh viên ngành Quản trị văn phòng, được trang bị đầy đủ kiến thức, kĩ
năng cần thiết và có thái độ làm việc, phát triển nghề nghiệp chuyên nghiệp.
2. Việc làm (job, career)
2.1. Khái niệm việc làm
- Theo từ điển tiếng Việt: Việc làm là công việc được giao cho hàng
ngày và được trả công.
- Theo Điều 9, Bộ Luật Lao động năm 2012: “ mọi hoạt động lao
động tạo ra nguồn thu nhập, không bị pháp luật cấm đều được thừa nhận là
việc làm”.
Và “người lao động có quyền làm việc cho bất kỳ người sử dụng lao
động nào và ở bất kỳ nơi nào mà pháp luật không cấm (Điều 16, LLĐ).
Theo Wikipedia (bách khoa toàn thư mở Tiếng Việt): Việc làm là một
hoạt động được thường xuyên thực hiện để đổi lấy việc thanh toán. Việc làm
có thể được gọi là “công việc”. Thời hạn cho một công việc có thể nằm trong
khoảng từ một giờ (trong trường hợp các công việc lặt vặt) hoặc cả đời. Nếu
một người được đào tạo cho một loại công việc nhất định, họ có thể có một
nghề nghiệp. Tập hợp hàng loạt các công việc của một người trong cả cuộc
đời là sự nghiệp của họ. Một công việc phải có điểm đầu và điểm kết thúc,
9
phải có mục tiêu, kết quả, có nguồn lực.
thù riêng đó là sinh viên không có việc làm chính hiểu theo nghĩa của từ “việc
làm” đã nêu ở phần trên, mà việc chính của sinh viên là học (không tạo ra thu
nhập trực tiếp từ việc học).
11
CHƯƠNG 2. TÁC ĐỘNG CỦA VIỆC LÀM THÊM
ĐỐI VỚI SINH VIÊN NGÀNH QUẢN TRỊ VĂN PHÒNG
1. Thực trạng về việc làm thêm của sinh viên ngành Quản trị văn
phòng
1.1. Lý do sinh viên đi làm thêm
Với sự phát triển của nền kinh tế thị trường, nhất là sau khi Việt Nam
gia nhập WTO, cơ hội cho người tìm việc càng được mở rộng. Trong thế giới
việc làm sôi động ấy, “part-time” chiếm một vị trí vững chắc với khối lượng
công việc khổng lồ. Để có được một công việc “part-time” hoàn toàn không
quá khó, vì theo đúng như nghĩa của chính cụm từ này, Việc làm thêm không
nhất thiết đòi hỏi thời gian cụ thể, kinh nghiệm, bằng cấp hay một điều kiện
khắt khe nào khác, vì vậy, ở thời điểm tuyển dụng nào, đó vẫn luôn là một từ
khóa được ưa chuộng của người tìm việc.
Thời sinh viên là thời kì khó khăn về đời sống vật chất đối với phần
đông sinh viên, đồng thời là thời kì đòi hỏi sinh viên nỗ lực trau dồi các kĩ
năng, kinh nghiệm phục vụ nghề nghiệp tương lai, do đó việc làm thêm là một
nhu cầu, đồng thời là một xu hướng mà sinh viên hướng tới.
Theo như quan sát thực tế, sinh viên ngành quản trị văn phòng nói
riêng và sinh viên trường Đại học Nội vụ nói chung khá năng động trong vấn
đề làm thêm hiện nay. Khảo sát 300 sinh viên đã cho ta thấy, trong 272 sinh
viên thì có 147 người đang tham gia vào các công việc làm thêm, 76 sinh viên
đang tìm việc làm thêm phù hợp với mình, mỗi bạn lại tìm cho mình một
500.000-
84.41%
1.000.000-
82.10%
1.500.000-
75.37%
1.000.000
>1.000.000
1.500.000
15.53%
>1.500.000
2.000.000
12.10%
>2.000.000
20.22%
nữa do lịch học thường xuyên bị thay đổi nên nhiều bạn dù đang làm ở một vị
trí khá tốt nhưng cứ phải báo chuyển ca rồi xin nghỉ thường xuyên nên quản
lý cho nghỉ việc.
1.2. Hình thức công việc làm thêm
Công việc sinh viên chọn lựa rất đa dạng và phong phú, vừa phải đáp
ứng về thu nhập, vừa không bị trùng lặp thời gian học ở trường. Các bạn
thường làm các công việc chủ yếu như lễ tân, trực điện thoại, phục vụ trong
các quán ăn hay quán cà phê, nhân viên bán hàng, gia sư, kinh doanh mạng,
làm việc tại các quán photocopy. Một số bạn làm thêm phục vụ rất nhiều
cho chuyên ngành của mình như chỉnh lý tài liệu lưu trữ. Tuy nhiên để tìm
một công việc phù hợp với chuyên ngành mình đang học là điều rất khó, số
lượng sinh viên làm thêm những công việc này không nhiều bởi công việc
đòi hỏi sinh viên cần có kiến thức thực sự theo đúng ngành mình học, phải
có người có uy tín giới thiệu và lương thường không cao như những công
việc bán thời.
14
(Có những sinh viên chọn cho mình việc phát tờ rơi)
(Nhân viên chạy bàn)
15
(Lễ tân)
Qua khảo sát thực tế tại trường ĐHNVHN cho thấy loại công việc mà
sinh viên tham gia nhiều nhất hiện nay là nhân viên bán hàng, nhân viên kinh
doanh hoặc tiếp thị sản phẩm cho các doanh nghiệp (41.3%), thứ hai là nhân
nền tảng cho sự thành đạt nhanh chóng của những bạn trẻ có khả năng.
Buôn bán đồ lặt vặt là cách để kiếm thêm của nhiều sinh viên
thời bão giá.
Bạn Thùy Dung (QTVP K4C ) chia sẻ “ làm thêm ở quán photocopy
17
được thì rất tốt, phục vụ rất nhiều cho chuyên ngành của mình, tuy nhiên
lương ở đây bèo hơn những chỗ khác, mình làm được hai tháng, lương mỗi
tháng của mình là 1.000.000 đồng nhưng nhà chủ mỗi tháng giữ lại của mình
100.000 đồng, ngày làm 7 tiếng mà lương vậy thì làm sao mà làm nổi nên
mình xin nghỉ”.
Đồng quan điểm với Thùy Dung, Trần Thị Thu Thủy cũng tâm sự
“Mình thực sự rất buồn khi nghĩ đến thời gian làm thêm tại quán photocopy ở
trên đường Thụy Khuê, vì mình đánh máy cũng nhanh nên công việc mình
nghĩ hợp nhất là làm tại đây, ngày làm 8h ngoài ra còn mang thêm tài liệu về
đánh máy, vậy mà tháng đầu tiên nhà chủ bảo do mình mới làm nên chỉ được
nhận lương thử việc là 500.000 đồng, mình bỏ ra mất bao công sức và kết quả
thu được thật quá “bất ngờ”, tại không thỏa thuận trước nên mình đành ngậm
ngùi chấp nhận và rút ra bài học cho bản thân mình.”
1.4. Các phương thức tìm việc làm thêm của sinh viên
Khảo sát thực tế cho thấy kết quả như sau:
- 62% qua sự giới thiệu của người thân, bạn bè
- 14% qua các trung tâm giới thiệu việc làm có tính phí
- Qua phương tiện thông tin truyền thông rất ít(5,1%)
- Qua trường, Hội sinh viên học sinh, câu lạc bộ (0%)
Thống kê trên thể hiện một thực trạng là sinh viên đi làm thêm tỉ lệ
ngày càng cao, tuy nhiên mức lương mà sinh viên nhận được từ việc làm
thêm còn thấp. Hiện nay có rất nhiều sinh viên không chỉ của trường ta mà cả
Hiện nay, xuất hiện rất nhiều các trung tâm giới thiệu việc làm cho sinh
viên ảo. Sinh viên vì muốn sớm tìm được việc làm thêm mà bản thân còn non
nớt, dễ tin người nên bị kẻ xấu lợi dụng lừa đảo, dẫn đến mất tiền oan mà
không tìm được việc làm phù hợp.
Bạn Lý Ngọc Ánh lớp Quản trị văn phòng K4c tâm sự: “Những ngày
đầu đi tìm việc làm thêm, còn nhiều bỡ ngỡ, thấy có người phát tờ rơi giới
thiệu việc làm thêm mình đã rất vui và tin tưởng đến địa chỉ ghi trên tờ rơi
nộp hồ sơ và họ bảo mình đặt trước 300 nghìn đồng để giữ hồ sơ, mình đã
không chần chừ nộp 300 nghìn đồng để có việc làm thêm, khi về nhà đợi mãi
19
không thấy họ gọi mới biết mình bị lừa, vậy là mất 300 nghìn đồng oan uổng,
đúng là 1 bài học nhớ đời, tiền mất tật mang”
2.2. Về mặt học tập, kỹ năng
2.2.1. Tích cực
Công việc làm thêm giúp sinh viên kiểm nghiệm lý luận, được học
trong trường, rèn luyện kĩ năng nghề nghiệp trong thực tiễn để khi ra trường
có đủ bản lĩnh và tự tin trong giao tiếp, ứng xử trong môi trường làm việc.
Chuyên ngành Quản trị văn phòng đào tạo cho sinh viên những kiến
thức về quản trị. Và làm thêm sẽ là môi trường thuận lợi để sinh viên áp dụng,
trau dồi kiến thức về quản trị Con người, quản trị công việc, quản trị thời
gian, bồi đắp các kỹ năng mềm như làm việc tập thể, xây dựng nhóm, vạch
định kế hoạch, khả năng tư duy...Hơn nữa nếu chọn đựợc công việc đúng
chuyên ngành thì đó chính là phương tiện thực hành các nghiệp vụ văn phòng
của sinh viên để tiến tới trở thành một nhà quản trị giỏi trong tương lai.
Chẳng hạn, đối với những sinh viên làm thêm công việc photocopy, các
bạn có điều kiện bổ sung kiến thức về sử dụng và thành thạo các kỹ năng về
tin học văn phòng đồng thời hiểu hơn về các nghị định và thông tư của Chính
phủ về thể thức và trình bày văn bản, bởi trong quá trình làm việc bạn cần
tại và cả tương lai.
Khá nhiều sinh viên do quá sa đà vào việc làm thêm và không có điều
kiện để đến lớp nghe giảng, thỉnh thoảng mới đến lớp, mà đến lớp thì lơ là,
không đọc sách, không chuẩn bị bài học, tâm trạng vẫn để ngoài lớp học. Với
tình trạng như vậy thì gần như không thể nào nhận thấy cái hay cái đẹp của tri
thức đang trình bày trong lớp. Lúc này thầy dạy dở hay môn học quá lý thuyết
chỉ là cái cớ viện ra. Nhiều sinh viên cho rằng đi học ở trường chỉ là lý thuyết
còn đi làm mới là thực tiễn, một số sinh viên cho rằng phải tốn thời gian vô
ích khi lên lớp chỉ để tiếp thu các kiến thức cũ kỹ hoặc đã có sẵn trong sách
giáo khoa và khá nhiều buổi học còn rất khô cứng.
Khi được phỏng vấn một số bạn sinh viên trả lời :
"Đi làm về là 10h30 - 11h rồi, người mệt nhoài, em chỉ muốn ngủ thôi,
chẳng học hành gì được nữa dù muốn lắm. Vì vậy em phải tranh thủ những
21
buổi sáng được nghỉ ở nhà để học", Hoàng Thị Nụ ( lớp QTVP k5B trường
Đại học Nội vụ) ngượng ngập nói.
"Không có thời gian tham gia các hoạt động sinh hoạt tập thể với lớp,
với các bạn " – Trần Thị Vân giải thích khi lớp trưởng của mình vận động
tham gia hoạt động tình nguyện.
2.3. Về mặt sức khỏe
2.3.1. Tích cực
Khi tham gia làm thêm sinh viên bắt buộc phải sắp xếp thời gian học
tập và làm việc, để những khoảng thời gian ngoài giờ học không bị lãng phí
vào thói quen ngủ nướng, bởi sinh viên nếu không đi làm thêm thì sẽ ngủ cho
tới gần giờ học mới thức dậy. Hơn nữa, nếu một công việc lao động chân tay
cũng phần nào giúp sinh viên rèn luyện thể lực.
2.3.2. Tiêu cực
Việc làm thêm có thể ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe của sinh viên.
và làm, các bạn sinh viên, đặc biệt là các sinh viên nữ, dễ gặp phải những khó
khăn từ chính công việc làm thêm của mình. Nguy hiểm nhất chính là những
mối hiểm họa bên ngoài xã hội mà không phải sinh viên nào cũng biết được
hoặc có biết được nhưng khó có thể tránh - những cám dỗ vật chất, nó có thể
làm cho người ta tự đưa chân mình vào vũng bùn lúc nào không hay.
Một phần sinh viên tham gia kinh doanh đa cấp ảo, chỉ vì hám lợi mà
sa đà vào lừa đảo bạn bè, người thân. Hoặc có những bạn đi làm thêm những
công việc không lành mạnh, trái với đạo đức, ăn chơi sa đọa. Không những
ảnh hưởng tới chính bản thân mình mà còn khiến cho bố mẹ phải thất vọng,
thậm chí đau lòng.
Như vậy, việc làm thêm tác động cả 2 mặt tới sinh viên nói chung và
sinh viên ngành QTVP nói riêng. Vấn đề đặt ra là làm như thế nào để phát
huy tính tích cực và hạn chế những ảnh hưởng tiêu cực của việc làm thêm
để sinh viên ngành QTVP tận dụng được ngày càng nhiều lợi ích của việc
làm thêm.
23