LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành tiểu luận này, em xin tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến cô TS Lê
Thị Hiền, đã tận tình hướng dẫn trong suốt quá trình học tập, truyền đạt kiến
thức trong kì học vừa qua. Với vốn kiến thức được tiếp thu trong quá trình học
không chỉ là nền tảng cho quá trình làm bài tiểu luận mà còn là hành trang quý
báu để em bước vào đời một cách vững chắc và tự tin.
Em chân thành cảm ơn các thầy cô trong khoa văn hóa thông tin và xã hội
đã cho phép và tạo điều kiện thuận lợi để em tìm hiểu tại thư viện.
Cuối cùng em xin kính chúc quý thầy, cô dồi dào sức khỏe và thành công
trong sự nghiệp cao quý, đạt được nhiều thành công tốt đẹp trong công việc.
Trân trọng kính chào.


LỜI CAM ĐOAN
Em xin cam đoan bài tiểu luận này là do em thực hiện và không sao chép
công trình nghiên cứu của người khác để làm sản phẩm của riêng mình. Các
thông tin được sử dụng trong tiểu luận là có nguồn gốc và được tìm hiểu rõ ràng.
Em hoàn toàn chịu trách nhiệm về tính xác thực và nguyên bản của tiểu luận.
Sinh viên


MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN
LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN......................................................................................................1
LỜI CAM ĐOAN................................................................................................2
MỤC LỤC............................................................................................................3
MỞ ĐẦU..............................................................................................................1
1. Lý do chọn đề tài.............................................................................................................1
2.Đối tượng nghiên cứu và giới hạn của đối tượng.............................................................2
3. Mục tiêu nghiên cứu........................................................................................................3

2.5.5 Đảm bảo môi trường bảo quản.................................................................................17
2.5.6 Phục chế, đóng bìa tài liệu.......................................................................................18
2.5.7 Ứng dụng phương tiện kĩ thuật hiện đại và công nghệ thông tin vào việc bảo quản
tài liệu................................................................................................................................19
2.5.8 Giáo dục ý thức bảo quản cho bạn đọc....................................................................19


Chương 3............................................................................................................21
GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC BẢO QUẢN TÀI LIỆU
TẠI THƯ VIỆN QUỐC GIA VIỆT NAM......................................................21
3.1 Nhận xét một số ưu điểm, hạn chế của công tác bảo quản tài liệu tại thư viện Quốc
Gia Việt Nam....................................................................................................................21
3.2 Một số giải pháp nâng cao hiệu quả của công tác bảo quản tại thư viện Quốc Gia Việt
Nam...................................................................................................................................22
3.2.1 Giải pháp chung.......................................................................................................22
3.2.2 Giải pháp cụ thể.......................................................................................................23
3.2.2.1 Củng cố môi trường và cơ sở vật chất cho công tác bảo quản..............................23
3.2.2.2 Nâng cao nhận thức cho cán bộ và bạn đọc cho thư viện.....................................24
3.3 Kiến nghị.....................................................................................................................26

KẾT LUẬN........................................................................................................29
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.........................................................31


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Thư viện là nơi lưu giữ các di sản thành văn, các giá trị văn hóa của nhân
loại. Nhưng để các giá trị này sử dụng có hiệu quả, lâu dài, không bị hư hỏng
mất mát thì công tác bảo quản tài liệu đã được ra đời. Bảo quản tài liệu mang ý
nghĩa hết sức quan trọng đối với xã hội nói chung và hoạt động thư viện nói

các thư viện ở Việt Nam đều chưa thể xử lý triệt đê vấn đề này để giữ gìn tài
liệu.
Thư viện Quốc gia Việt Nam là trung tâm văn hóa, giáo dục, khoa học
của cả nước. Là nơi tàng trữ, bảo tồn, truyền bá di sản văn hóa dân tộc, nguồn tri
thức của nhân loại góp phần vào sự phát triển kinh tế- xã hội của đất nước.
Mặc dù thư viện đã có những biện pháp và trang thiết bị nhằm bảo quản
tài liệu thư viện nhưng cùng với thời gian, các điều kiện về môi trường, khí hậu
và các nhân tố khác ngày càng tác động mạnh mẽ đến quá trình hủy hoại và tự
hủy hoại của tài liệu.
Do vốn tài liệu được hình thành từ lâu nên một số vấn đề cấp thiết đặt ra
cho các chuyên gia Thông tin- Thư viện nói chung và cán bộ Thư viện Quốc gia
Việt Nam nói riêng làm thế nào để bảo quản và lưu giữ lâu dài tài liệu nhằm sử
dụng hữu ích cho thế hệ trẻ hôm nay và mai sau.
Trước đó, đã có nhiều công trình nghiên cứu khoa học về đề tài này
nhưng vẫn chưa đưa ra được những giải pháp tối ưu để giải quyết các khó khăn
tại thư viện Quốc gia Việt Nam.
Là sinh viên ngành Khoa học thư viện trường Đại học Nội vụ Hà Nội tôi
nhận thấy nghien cứu đề tài này là vấn đề cần thiết để nâng cao kiến thức trong
quá trình học tập và có thêm kinh nghiệm khỉ ra trường.
Với những lí do như trên, tôi đã chọn đề tài “Công tác bảo quản tài liệu tại
thư viện Quốc Gia Việt Nam” làm bài tiểu luận kết thúc học phần của mình.
2.Đối tượng nghiên cứu và giới hạn của đối tượng
2.1 Đối tượng nghiên cứu.
“Công tác bảo quản tài liệu tại thư viện Quốc Gia Việt Nam”.
2.2 Giới hạn của đối tượng.
- Thời gian: giai đoạn 2013- 2014.
2


- Không gian: khảo sát công tác bảo quản tài liệu tại thư viện Quốc Gia



Quốc Gia Việt Nam, tạp chí Văn hóa nghệ thuật ( số 11). Bài nghiên cứu đã nêu
lên được thực trạng vốn báo và tạp chí của thư viện Quốc Gia năm 2001.
- Đặng Văn Ức: Nghiên cứu “Công tác bảo quản tài liệu tại thư viện
Quốc Gia Việt Nam” ( Đại học Văn hóa Hà Nội- 1994). Bài nghiên cứu đã nêu
lên thực trạng công tác bảo quản tài liệu của thư viện Quốc Gia năm 1994 và đề
xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả.
6. Đóng góp của đề tài.
- Đề tài nghiên cứu góp phần chuẩn hóa, nâng cao hiệu lực, hiệu quả trong
công tác bảo quản tài liệu tại thư viện Quốc Gia Việt Nam.
- Giải pháp trong nghiên cứu có thể ứng dụng cho thư viện Quốc Gia và
thực tiễn.
- Kết quả đạt được của đề tài có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo.
7. Cấu trúc của đề tài
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo đề tài được
chia làm 3 chương:
CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT VỀ THƯ VIỆN QUỐC GIA VIỆT NAM.
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC BẢO QUẢN TÀI LIỆU
TẠI THƯ VIỆN QUỐC GIA VIỆT NAM.
CHƯƠNG 3: GIAỈ PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC
BẢO QUẢN TÀI LIỆU TẠI THƯ VIỆN QUỐC GIA VIỆT NAM.

4


Chương 1
KHÁI QUÁT VỀ THƯ VIỆN QUỐC GIA VIỆT NAM
1.1 Lịch sử hình thành và phát triển của thư viện Quốc Gia Việt Nam.
Thư viện Quốc Gia Việt Nam ( National Library of Việt Nam) nguyên là


- Thu nhận luận án tiến sĩ của các nhà khoa học Việt Nam được bảo vệ
trong và ngoài nước.
- Thu nhận các loại hình tài liệu của nước ngoài bằng các hình thức: mua,
trao đổi, nhận biếu tặng.
- Xử lí tài liệu, xây dựng bộ máy tra cứu tìm tin, tổ chức cho người sử
dụng thư viện khai thác tài liệu tại chỗ và trong cả nước thông qua việc phối hợp
liên thư viện và mạng thông tin.
- Thực hiện thông tin khoa học, văn hóa, nghệ thuật.
- Nghiên cứu các thư viện học và ứng dụng công nghệ thông tin trong
hoạt động thư viện.
- Hướng dẫn nghiệp vụ cho mạng lưới thư viện thư viện trong cả nước.
- Hợp tác, trao đổi với các thư viện và trung tâm thông tin- tư liệu trong
nước và nước ngoài theo đinh hướng của Bộ Văn hóa- thông tin.
- Quản lí công chức, tài sản, tài chính của cơ quan theo quy định của Nhà
nước và của Bộ Văn hóa- thông tin.
1.3 Cơ cấu tổ chức của Thư viện Quốc Gia Việt Nam.
Theo quyết định số 579 ngày 17/03/1997, bộ máy tổ chức của thư viện
Quốc Gia Việt Nam bao gồm:
- Về lãnh đạo: 01 Giám đốc, 02 Phó giám đốc và thư kí hội đồng khoa
học, đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Bộ Văn hoa- thông tin.
- Về tư vấn khoa học: hội đồng khoa học.
- Bộ máy tổ chức gồm 11 phòng chức năng:
+ phòng hành chính tổng hợp
+ phòng quan hệ quốc tế
+ phòng lưu chiểu
+ phòng bổ sung và trao đổi tài liệu quốc tế
+ phòng phân loại- biên mục
+ phòng tin học
+ phòng nghiên cứu và hướng dẫn nghiệp vụ

Thứ sáu: Mở rộng hợp tác quốc tế trong việc trao đổi tài liệu, kinh
nghiệm tổ chức và quản lý thư viện hiện đại, đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng
yêu cầu của thời đại “ kinh tế tri thức” hay “ tri thức phục vụ phát triển kinh tếxã hội”.

7


Chương 2
THỰC TRẠNG CÔNG TÁC BẢO QUẢN TÀI LIỆU CỦA THƯ VIỆN
QUỐC GIA VIỆT NAM
2.1 Một số khái niệm
2.1.1 Tài liệu
Tài liệu là thông tin và phương tiện hỗ trợ.
Ví dụ: Hồ sơ, quy định, tài liệu thủ tục, bản vẽ, báo cáo, tiêu chuẩn.
Phương tiện có thể là giấy, đĩa từ, đĩa điện tử hoặc quang, ảnh hay mẫu
gốc hoặc tổ hợp các dạng trên.
2.1.2 Bảo quản tài liệu
Bảo quản tài liệu là áp dụng các biện pháp khoa học, kĩ thuật nhằm bảo
đảm an toàn và kéo dài tuổi thọ của tài liệu để phục vụ các yêu cầu nghiên cứu,
sử dụng tài liệu, trước mắt và lâu dài.
Công tác bảo quản làm tốt sẽ góp phần nâng cao nhận thức của người dân
về ý nghĩa và tầm quan trọng của tài liệu lưu trữ, một nguồn di sản văn hóa của
dân tộc. Từ đó người dân sẽ có sự nhìn nhận và đánh giá xác đáng về những
đóng góp của vốn tài liệu và công tác thư viện.
2.2 Ý nghĩa và nội dung của công tác bảo quản tài liệu.
2.2.1 Ý nghĩa
Công tác bảo quản tài liệu có ý nghĩa rất quan trọng. Tài liệu lưu trữ dễ bị
hư hỏng khi chịu tác động bởi các nhân tố tự nhiên, môi trường, hóa chất và
nhân tố con người. Thực hiện các nội dung nghiệp vụ bảo quản tài liệu nhằm
đảm bảo sự toàn vẹn của tài liệu lưu trữ, giữ được thông tin tài liệu phục vụ

quan trọng cần có một bộ phận chuyên về bảo quản tài liệu. Đó là lý do mà
phòng bảo quản tài liệu đã có từ những ngày đầu thư viện mới ra đời.
Nhiệm vụ cơ bản của phòng bảo quản tài liệu bao gồm:
- Tổ chức làm vệ sinh tài liệu, kho tàng tu sửa, đóng bìa cứng, mềm cho
các loại tài liệu, dán chỉ từ cho tài liệu phục vụ trong kho mở.
- Nghiên cứu các hình thức, phương pháp mới về bảo quản tài liệu thư
viện, áp dụng các phương pháp kĩ thuật tiên tiến vào chống và hạn chế ảnh
hưởng của các tác nhân đối với sự hủy hoại và tự hủy hoại của các tài liệu thư
viện.
- Nghiên cứu lí luận, hướng dẫn nghiệp vụ về công tác bảo quản tài liệu.
9


- Lấy sách theo phiếu yêu cầu cho phòng đọc theo yêu cầu và phòng đọc
tài liệu quý hiếm.
Hiện nay phòng bảo quản có 16 cán bộ, 01 trưởng phòng và 02 phó
phòng. Tất cả đều chưa qua lớp chính quy về công tác bảo quản, chỉ một số cán
bộ mới qua lớp tập huấn ngắn hạn hay hội thảo về bảo quản tài liệu.
2.4 Những nguyên nhân làm hủy hoại tài liệu.
2.4.1 Nguyên nhân khách quan
Đó chính là sự lão hóa tài liệu. Lão hóa của tài liệu là một trong những
nguyên nhân làm cho tài liệu bị hư hỏng nhiều, nhất là đối với tài liệu quý hiếm.
Nguyên nhân chính gây gây lão hóa tài liệu đó là do chất lượng của giấy, mực in
kém cùng với điều kiện bảo quản tài liệu. Tài liệu bị lão hóa sẽ trở nên bị hư
hỏng rất nhanh và rất khó để có thể bảo quản.
Tài liệu xuất bản trước năm 1954 đa phần làm bằng giấy Dó nhất là các
tài liệu Hán- Nôm. Đây là loại giấy được làm từ vỏ cây Dó và sản xuất hoàn
toàn bằng phương pháp thủ công. Giấy Dó chủ yếu làm bằng cách giã rời trong
cối bằng đá, do vậy độ axit trong giấy không tăng cho độ bền trên 500 năm. Tuy
nhiên với chất lượng tốt như vậy tài liệu Hán- Nôm của thư viện vẫn bị hư hỏng,

Bên cạnh bạn đọc, cán bộ thư viện cũng phải chịu phần lớn trách nhiệm
trong việc tài liệu bị hư hại. Việc xếp tài liệu lên giá không cẩn thận của cán bộ
thư viện làm sách bị túm ở đầu gáy sách, khi lấy ra cũng có thể gây tổn hại cho
sách sau một thời gian. Mặt khác một số cán bộ thư viện vẫn mang đồ ăn và nấu
nướng trong thư viện là một trong những nguyên nhân lớn làm cho vi sinh vật
và động vật gặm nhấm phát triển nhất là chuột và gián. Ngoài ra với lượng bạn
đọc quá đông thư viện như hiện nay, thì hầu như không thể nhắc nhở, kiểm soat
hết bạn đọc về ý thức bảo quản tài liệu, không kiểm tra được tài liệu trước khi
cho mượn và sau khi bạn đọc trả.
Việc giáo dục ý thức bạn đọc cũng như ý thức của các cán bộ thư viện
trong công tác bảo quản tài liệu là một vấn đề rất cấp thiết được đặt ra cho Ban
Giám đốc thư viện Quốc Gia Việt Nam
+ Môi trường
- Sự xâm hại của các loại côn trùng, đặc biệt là mối, mọt, gián, con dài
đuôi và chuột làm cho kho sách báo bị hư hại.
- Môi trường chứa tài liệu chưa đảm bảo tiêu chuẩn kĩ thuật:
11


Độ ẩm cao trên 70% tài liệu sẽ bị cong lên méo mó hoặc dễ dàng bị mủn
nát do giấy hút ẩm dễ dàng tạo điều kiện cho nấm mốc, côn trùng phát triển, độ
ẩm thấp giấy bị khô giòn. Còn khi độ ẩm thay đổi thường xuyên gây các biến
dạng vật lý, làm đứt các sợi xenlulo giấy nhanh bị rách nát. Do vậy mà độ ẩm là
nhân tố hủy hoại tài liệu nguy hiểm nhất.
Ánh sáng cũng giữ một vai trò rất quan trọng đối với tài liệu, ánh sáng tự
nhiên chiếu vào tài liệu có hơi nóng làm giảm độ ẩm tương đối trong không khí,
đẩy mạnh quá trình oxy hóa làm giòn tài liệu và mực màu bị phai mờ. Ánh sáng
nhân tạo dù không gây ra nhiều tác hại như ánh sáng tự nhiên nhưng cũng bị ảnh
hưởng: các bóng đèn đỏ tạo ra các tia hồng ngoại, bóng đèn huỳnh quang tuy
nhiệt độ thấp nhưng lại phát ra nhiều tia cực tím phá hủy những liên kết hóa học

như sau:
- Sách Việt: 374477 bản
-Sách ngoại: 65497 bản
- Sách Hán- Nôm: 5205 bản
- Sách Hoa: 4451 bản
-Sách Pháp: 45677 bản
- Sách quỹ Châu Á: 4500 bản
- Sách Nga: 268070 bản
- Kho sách Đông Dương: 53901 bản
- Sách Nhật và Triều Tiên: 4374 bản
- Sách nhạc: 2129 cuốn
- Tranh: 3073 cuốn
- Bản đồ: 2235
-Kho tài liệu nghiệp vụ: hơn 3000 bản ( tiếng việt, tiếng nước ngoài),
trong đó có 32 tên tạp chí chuyên ngành.
-Kho lưu chiểu: 207034 tên sách
-Kho báo- tạp chí gồm:
+ Báo- tạp chí tiếng việt: 1530 tên
+ Báo- tạp chí tiếng Pháp: 978 tên
+ Báo- tạp chí tiếng Anh: 2150 tên
+ Báo- tạp chí tiếng Nga: 750 tên
+ Báo tạp chí tiếng Trung: 500 tên
13


+ Kho báo- tạp chí nghiên cứu: 1718 tên
+ Kho báo- tạp chí nước ngoài khác: 840 tên
2.5.1 Tổ chức và sắp xếp một số loại tài liệu theo kho riêng để có chế độ
bảo quản thích hợp.
- Kho lưu chiểu

dương bản ( Microfilm possitive) đều được lưu giữ trong các hộp nhôm. Các
bản microfilm được lưu giữ trong các hộp bằng gỗ. Tất cả đều được bảo quản
trong điều kiện đạt tiêu chuẩn bảo quản cho phép ( nhiệt độ 14- 17 độ c, độ ẩm
65- 76%).
Như vậy thư viện Quốc Gia Việt Nam mới chỉ có kho báo- tạp chí và kho
phim là đạt tiêu chuẩn về môi trường bảo quản ( nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng).
2.5.2 Chuyển tài liệu sang các vật mang tin khác.
Do tác động của nhiều nhân tố gây hủy hoại tài liệu, phần lớn các tài liệu
bằng giấy sau thời gian sử dụng đã bị ố vàng, nấm mốc, rách nát… Số tài liệu
này nếu tiếp tục đưa vào sử dụng có thể làm hư hỏng, rách nát hơn. Đặc biệt là
tài liệu quý hiếm, đáng chú ý nhất là cuốn sách của Alexandve de Rhodes xuất
bản năm 1552, cuốn Marchand 1- Africain của C.Castellani xuất bản năm
1603… và hàng chục ngàn cuốn sách có hàng trăn năm tuổi, báo- tạp chí xuất
bản trước năm 1954 như Gia Định báo- tờ báo chữ quốc ngữ đầu tiên, xuất bản
năm 1886… Để hạn chế sử dụng những tài liệu gốc có giá trị nhưng có nguy cơ
hư hỏng, thư viện Quốc Gia Việt Nam đã đưa vào sử dụng các loại tài liệu đó
dưới dạng vi phim gồm microfilm nhằm thuận lợi cho việc sử dụng và bảo quản.
Bộ phận microfilm được thành lập năm 1967 nhưng chỉ từ năm 1976 thì
công việc này mới được tiến hành nhờ các trang thiết bị hiện đại do Cộng hòa
dân chủ Đức giúp đỡ gồm 2 máy chụp, 4 máy đọc và một số thiết bị chuyên
dụng khác. Cán bộ thư viện cũng được Đức giúp đỡ đào tạo làm microfilm. Thư
viện Quốc Gia Việt Nam hiện có 10000 tên sách sao lưu dưới dạng microfilm do
thư viện Quốc Gia Pháp tặng. Thư viện cũng có một số cán bộ làm công tác sao
lưu tài liệu dưới dạng microfilm. Công tác sao chụp tài liệu hiện nay vẫn đang
được tiến hành có một bộ phận chuyên trách thực hiện. Một số phim sao chụp
hồi đầu không được bảo quản tốt nên không dùng được tuy nhiên điều kiện bảo
quản hiện tại ở phòng phim đã đạt tiêu chuẩn kĩ thuật. Một tài liệu sau khi chụp
gồm hai bản: âm bản ( microfilm negative) được giữu lại và dương bản
15


chuyên ngành.
16


+ WILSON: gồm 299 tên tạp chí từ năm 1983 đến nay.
- CSDL số hóa toàn văn:
Luận án tiến sĩ hiện có 6405 bản thông tin tóm tắt và 1500 bảng tiếng việt.
Công việc số hóa tài liệu hiện nay được giao cho phòng tin học đảm
nhiệm.
2.5.4 Dùng hóa chất diệt côn trùng.
Thư viện Quốc Gia Việt Nam với diện tích kho khá lớn và hệ thống kho
phân bố không cùng một nơi do vậy việc dùng hóa chất để tiêu diệt tất cả các
loại côn trùng gây hủy hoại tài liệu là khó, hơn nữa dùng hóa chất vừa gây hại
cho con người lại vừa gây hại cho tài liệu nên chỉ dùng khi cần thiết và khi sử
dụng phải cẩn thận để giảm gây hại cho người.
Để giảm thiệt hại do mối gây ra thư viện đã thay thế hầu hết các giá sách
gỗ bằng các giá sách nhôm. Thư viện đã sử dụng thuốc Cọc Đông TC 250 hoặc
Ciknin của Agrerro với phương pháp phun phòng để chống mối. Đối với sách
bị nấm mốc thực hiện sử dụng cồn công nghiệp pha với pentaclorua phenolat
natri từ 3- 5% chải lên các tài liệu bị mốc,… Kho lưu chiểu là kho bị chuột cắn
phá nhiều nhất do có ít người vào, cán bộ thư viện đã dùng bẫy giảm được phần
nào tác hại cho chuột gây ra. Để khử trùng thư viện đã dùng loại alifminium
phophide 56% min của Ấn Độ với liều lượng 2- 3 viên/m2 sàn kho trong 3- 5
ngày. Công việc này được phòng bảo quản đảm nhiệm cho tất cả các kho trong
thư viện và được làm định kỳ 1 năm/1 lần. Tuy nhiên phương pháp dùng hóa
chất gây hại đến sức khỏe con người và làm giảm tuổi thọc của tài liệu, nó chỉ
có tác dụng nhất thời diệt côn trùng. Cách tốt nhất là đảm bảo môi trường bảo
quản tài liệu đạt tiêu chuẩn bằng các trang thiết bị hiện đại.
2.5.5 Đảm bảo môi trường bảo quản.
Hiện nay kho tàng của thư viện được xây dựng nhất quán và đạt tiêu

trắng để dán chúng lại với nhau. Đối với những trang bị rời phải dùng băng dính
diện rộng dán các trang liền nhau. Nhiều trang bị rời cùng một chỗ phải dùng
kim khâu lại. Đối với những trang mục nát mà việc sửa chữa một số chỗ không
giải quyết được thì có thể sử dụng màng nilong mỏng màu trắng dán lên toàn bộ
cả trang. Chỉ dán một mặt của trang để tránh độ dày quá cho cuốn sách.
Có những tài liệu bị rách nát thư viện phải mang đi tu sửa, đóng bìa, bìa ở
đây thường là bìa cattong có phủ một lớp vải bên ngoài. Đối với báo- tạp chí thư
18


viện đóng bìa theo từng tháng, quý, năm để vừa tiện sử dụng cho bạn đọc, xếp
kho vừa bảo vệ kho tạp chí không bị rách nát, thất lạc. Trên gáy thường ghi tên
sách hoặc tên báo- tạp chí, số, năm.
2.5.7 Ứng dụng phương tiện kĩ thuật hiện đại và công nghệ thông tin
vào việc bảo quản tài liệu.
Các phương pháp bảo quản truyền thống dù hạn chế được phần nào các
tác nhân gây hủy hoại tài liệu nhưng thường mất nhiều thời gian, công sức tiền
bạc, ảnh hưởng tới sức khỏe con người, giảm tuồi thọ của tài liệu nếu dùng hóa
chất. Do vậy việc ứng dụng các phương tiện kĩ thuật hiện đại và công nghệ
thông tin vào bảo quản là cần thiết và đã đạt được kết quả cao.
Cùng với việc tổ chức kho đóng, độc giả đọc theo phiếu yêu cầu, thư viện
đã tổ chúc kho mở nhằm tạo ra một giao diện thân thiện với người dùng tin. Tuy
nhiên công tác bảo quản trong kho mở khó khăn hơn nhiều so với kho đóng do
lượng người vào nhiều, môi trường chứa tài liệu bị chi phối bởi các yếu tố bên
ngoài nhiều, tài liệu không được xếp ngay ngắn nên dễ bị quăn mép, nhàu,… Để
bảo vệ tài liệu không bị mất do sự cố tình hay vô ý của độc giả, với lượng bạn
đọc quá đông mà cán bộ thư viện không thể kiểm soát hết được, thư viện quốc
gia đã trang bị hệ thống máy quay camera được gắn trong phòng và màn hình
được đặt tại bàn để tiện theo dõi bạn đọc. Sách trước khi đưa vào phục vụ bạn
đọc được dán chỉ từ, nhờ vậy mà mỗi khi bạn đọc mang sách ra khỏi phòng thiết

liệu có giá trị của nước ngoài.
Thư viện Quốc Gia Việt Nam có một phòng chuyên trách về lĩnh vực bảo
quản đã đề ra được những chính sách, kế hoạch bảo quản hợp lí do vậy mà công
tác bảo quản đã thực hiện khá tốt, tài liệu ít bị mất và phục vụ bạn đọc một cách
tối ưu nhất. Những tài liệu bị rách nát, hư hỏng phần nhiều đã được phát hiện
kịp thời và đem nó đi sửa chữa nhằm phục vụ bạn đọc nhanh chóng.
Công việc lấy sách theo phiếu yêu cầu cho phòng đọc tài liệu theo phiếu yêu
cầu và phòng đọc tài liệu quý hiếm hiện nay được giao cho phòng bảo quản thuận
tiện hơn rất nhiều do lúc ra kho và lúc nhập kho đều do phòng bảo quản đảm nhiệm
nên tài liệu được bảo quản tốt hơn, tránh bị thất lạc tài liệu, không mất nhiều khâu
trung chuyển tài liệu, kịp thời phát hiện ra những hư hỏng để sửa chữa.
Việc vi phim hóa những tài liệu quý hiếm đã giúp cho thư viện gìn giữ
được vốn tài liệu quý giá của mình đồng thời vẫn phục vụ được bạn đọc.
20


Chương 3
GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC BẢO QUẢN TÀI LIỆU
TẠI THƯ VIỆN QUỐC GIA VIỆT NAM
3.1 Nhận xét một số ưu điểm, hạn chế của công tác bảo quản tài liệu
tại thư viện Quốc Gia Việt Nam.
* Ưu điểm
Nhìn chung do tính chất đặc thù của thư viện Quốc Gia Việt Nam là nhận
lưu chiểu xuất bản phẩm trong cả nước và gìn giữ vốn di sản thành văn của dân
tộc nên công tác bảo quản tài liệu rất được coi trọng. Trong những năm gần đây
cơ sở vật chất và trang bị kĩ thuật của thư viện đã được nâng cấp, sửa chữa, thay
thế. Một số kho được xây mới đảm bảo tiêu chuẩn kĩ thuật về kho tàng như kho
báo- tạp chí được xây dựng ra một khu riêng biệt với những ô trên cao tạo ra sự
thông thoáng cho kho với nhiệt độ, độ ẩm thích hợp. Các kho đều được trang bị
hệ thống điện an toàn, hệ thống báo cháy, các bình cứu hỏa… Hàng loạt các giá