Tên đề tài:

MỘT SỐ BIÊN PHÁP GÂY HỨNG THÚ CHO TRẺ

MẪU GIÁO 5 – 6 TUỔI HÌNH THÀNH BIỂU TƯỢNG VỀ SỐ LƯỢNG, CON SỐ VÀ
PHÉP ĐẾM MÔN LÀM QUEN VỚI TOÁN.

A, PHẦN MỞ ĐẦU
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

1. Cơ sở lý luận:

Như chúng ta đã biết để đạt được biểu tượng toán sơ đẳng cho trẻ
thì chúng ta phải biết xây dựng cho trẻ một hệ thống các khái niệm về kiến thức
toán học cơ bản, ban đầu từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, từ trực quan
đến trừu tượng... Đồng thời phải chỉ ra mối quan hệ tương ứng kiến thức nhằm
giúp trẻ hiểu và có khả năng vận dụng kiến thức của trẻ phải được diễn ra thông
qua các hoạt động chơi hoặc các hoạt động mang tính chất vui chơi, để góp phần
toàn diện đối với trẻ thơ. Là người giáo viên mầm non, ngoài việc quan tâm và
nhiệt tình chăm sóc giáo dục trẻ, tôi còn dành thời gian nghiên cứu học hỏi để có
những sáng tạo riêng cho bộ môn toán. Tôi thấy việc đổi mới "giáo dục làm quen
với toán" cũng đã có định hướng đổi mới hình thức thực hiện trên cơ sở khoa
học, đảm bảo tính đặc thù của hoạt động toán sơ đẳng. Với yêu cầu nâng cao kỹ
thuật thực hành giúp trẻ cảm nhận toán một cách thoải mái, đồng thời tạo cho trẻ
có kỹ năng kiến thức phong phú về toán.
Qua quá trình dạy trẻ hoạt động với toán, tôi nhận thấy trẻ thích được hoạt
động toán chưa cao, các kỹ năng còn gò ép nên trẻ hoạt động với toán chưa hứng
thú, chưa thể hiện hết khả năng nhận thức về toán của mình.
Từ nhận thức thực tế đó và sau khi được học chuyên đề "đổi mới hình thức
giáo dục làm quen với toán" ở lứa tuổi 5 - 6 tuổi, đặc biệt là việc hình thành biểu
tượng về số lượng, con số và phép đếm cho trẻ. Đây cũng là đề tài sáng kiến kinh

Ngay từ nhỏ trẻ đã được tiếp xúc và làm quen với những nhóm vật có màu sắc,
kích thước và số lượng phong phú, với các âm thanh chuyển độngcó ở xung


quang trẻ Trẻ lĩnh hội số lượng của chúng bằng các giác quan khác nhau như: Thị
giác, thính giác, giác quan vận động...
Trẻ mẫu giáo lớn 5 - 6 tuổi có khả năng phân tích chính xác các phần tử của
tập hợp, các tập con trong tập lớn. Trẻ khái quát được một tập lớn gồm nhiều tập
con và ngược lại nhiều tập hợp riêng biệt có thể gộp lại với nhau theo một đặc
điểm chung nào đó để tạo thành một tập lớn. khi đánh giá độ lớn của các tập hợp,
trẻ mẫu giáo lớn ít bị ảnh hưởng bởi các yếu tố như: màu sắc, kích thước, vị trí
sắp đặt của các phần tử của tập hợp.
Hoạt động đếm của trẻ mẫu giáo lớn đã phát triển lên một bước mới, trẻ rất
thích đếm và phần lớn trẻ nắm được trình tự của các số từ 1- 10, thậm trí còn
nhiều số hơn nữa. Trẻ biết thiết lập tương ứng 1:1 trong quá trình đếm, mỗi từ số
ứng với một phần tử của tập hợp mà trẻ đếm. Trẻ không chỉ hiểu rằng, khi đếm
thì số cuối cùng là số kết quả ứng với toàn bộ nhóm vật, mà trẻ còn bắt đầu hiểu
con số chỉ là chỉ số cho số lượng phần tử của tất cả các tập hợp có cùng độ lớn
không phụ thuộc vào những phụ thuộc vào những đặc điểm, tính chất cũng như
cách sắp đặt của chúng.
Trẻ 5- 6 tuổi bắt đầu hiểu mối quan hệ thuận nghịch giữa các số liền kề của
dãy số tự nhiên(mỗi số đứng trước nhỏ hơn số đứng sau một đơn vị và mỗi số
đứng sau lớn hơn số đứng trước một đơn vị). Trên cơ sở đó dần dần trẻ hiểu quy
luật thành lập dãy số tự nhiên n±1. Kỹ năng đếm của trẻ ngày càng trở nên thuần
thục, trẻ không chỉ đếm đúng số lượng các nhóm vật mà còn cả các âm thanh và
động tác, qua đó trẻ hiểu sâu sắc vai trò của số kết quả. Mặt khác, trẻ không chỉ
đếm từng vật mà còn đếm từng nhóm vật, qua đó trẻ hiểu sâu sắc hơn ý nghĩa của
các khái niệm đơn vị - đơn vị phép đếm có thể là các nhóm vật chứ không chỉ là
từng vật riêng lẻ.
Hơn nữa dưới tác động của dậy học, trẻ lớn không chỉ biết đếm xuôi mà còn



Ở lớp mẫu giáo lớn, giáo viên cần tiếp tục phát triển biểu tượng về tập hợp
cho trẻ. Nếu trẻ bé và nhỡ thường nhận biết tập hợp theo các dấu hiệu bên ngoài
dễ nhận thấy như: màu sắc, kích thước, hình dạng, thì trẻ mẫu giáo cần nhận biết
các tập hợp theo những dấu hiệu phức tạp hơn. Ví dụ: trẻ phân loại đồ chơi theo
vật liệu tạo nên chúng ( đồ chơi bằng nhựa, đồ chơi bằng gỗ... ), sau đó đếm để
xác định và so sánh số lượng từng loại đồ chơi.
Trẻ mẫu giáo lớn cần tiếp tục hoc phép đếm xác định số lượng trong phạm vi
10, trẻ được làm quen với cách lập các số tiếp theo 5 số đầu của dãy số tự nhiên
(6,7,8,9,10) trên cơ sở so sánh các tập hợp cụ thể có độ lớn bằng nhau hoặc hơn
kém nhau một phần tử. Trẻ học cách tạo các tập hợp với số lượng nhất định bằng
cách thêm bớt. Trẻ học cách hình thành số tiếp theo từ số đứng trước bằng cách
thêm 1 vào số đứng trước, qua đó trẻ hiểu được mối quan hệ giữa các số liền kề
thuộc dãy số tự nhiên. Dạy trẻ nhận biết các con số từ 1-10.
Để củng cố và phát triển kỹ năng đếm cho trẻ 5-6 tuổi, cần tổ chức cho trẻ
luyện tập đếm các nhóm vật được xếp theo các cách khác nhau trong không gian.
Qua luyện tập đếm, kỹ năng đếm của trẻ không chỉ được củng cố và phát triển mà
nó còn giúp trẻ hiểu rằng, số lượng của nhóm vật không phụ thuộc vào tính chất
của các vật, vào cách sắp đặt của chúng, cũng như vào hướng đếm (đếm từ trái
qua phải, từ phải qua trái, từ trên xuống dưới.... ). Cần dạy trẻ đếm tách các nhóm
vật có số lượng trong phạm vi 10 theo số lượng mẫu và theo con số cho trước,
luyện tập đếm bằng các giác quan khác nhau, nhận biết độ lớn các tập hợp trong
phạm vi 10. Các bài luyện tập này đồng thời cũng góp phần phát triển độ nhạy
cảm của các giác quan.
Ngoài ra, nội dung dạy trẻ còn hướng vào việc cho trẻ làm quen với các phép
biến đổi đơn giản như: thêm, bớt, chia các nhóm đồ vật có số lượng trong phạm
vi 10 làm hai phần theo các cách khác nhau. Trên cơ sở đó cho trẻ làm quen với
thành phần con số trong giới hạn 10 từ hai số nhỏ hơn, dạy trẻ tạo một tập hợp
theo con số cho trước từ hai tập hợp nhỏ hơn.

trẻ hứng thú và tự tin tham gia vào các hoạt động với toán, phát huy tốt khả năng


toán của trẻ cần phải có các điều kiện về cơ sở vật chất phải tham mưu với nhà
trường, phát động phụ huynh mua sắm đồ dùng phục vụ trong các tiết dạy. Bản
thân tôi cũng phải tự sưu tầm, làm đồ dùng phục vụ cho các tiết dạy như que tính
hột hạt... các con vật, hình hộp, tranh ảnh...
Để dạy trẻ có chất lượng thì bản thân tôi cũng phải tự bồi dưỡng học tập để
có kiến thức, năng lực chuyên môn nghiệp vụ.
Cần quan tâm đến kiến thức cá nhân trẻ để có kế hoạch bồi dưỡng, uốn
nắn, phát huy tích cực khả năng nhận biết của trẻ.
Giáo viên phải có khả năng dạy trẻ tập hợp về số lượng hình dạng, kích
thước gây hứng thú hoạt động cho trẻ.
Tổ chức hoạt động với nhiều hình thức thay đổi: Sử dụng câu đố, thơ,
truyện, trò chơi, bài hát, trò chơi
Cần phải biết động viên khuyến khích trẻ, gần gũi trẻ.
2.2 Tích hợp kiến thức toán sơ đẳng trong các hoạt động cho trẻ:
Trước hết phải có chương trình kế hoạch tổ chức cao giờ hoạt động chung,
mỗi tuần phải có môn toán, có giờ hoạt động chung trong giờ chính khoá, thời
gian từ 30 - 35 phút.
Chuẩn bị cho giờ hoạt động chung phải trước nhiều ngày để có thời gian
giúp trẻ làm quen với các hình thức hoạt động để khi vào giờ hoạt động thì trẻ
không còn lúng túng, trẻ tự tin vào hoạt động một cách thoải mái.
Nắm bắt nội dung của từng hoạt động để có kế hoạch chọn nội dung kết
hợp cho phù hợp. Không bắt buộc nhưng phải hợp lý có tích hợp 1- 2 môn học
khác.
Đối với hoạt động chung cần phải có sự chuẩn bị cho trẻ làm quen trước ở
mọi nơi về các hoạt động: Đếm, nhận biết về nhóm đối tượng, nhận biết mối
quan hệ hơn kém, so sánh thêm bớt các nhóm đồ vật, biết cách chia nhóm đối
tượng thành hai phần. Các hoạt động không bắt buộc nhưng phải phong phú, sinh

hơn.


Ví dụ: Với bài dạy "Đếm đến 9. Nhận biết các nhóm trong phạm vi 9. Nhận
biết chữ số 9", tôi cho trẻ luyện tập nhận biết các nhóm có 8 đối tượng qua bài
thơ " Vườn xuân bé yêu" để trẻ đếm số hoa trong vườn xuân, gắn thẻ số tương
ứng với số hoa trong vườn và trồng thêm hoa để vườn xuân có đủ số lượng là 8
cây. Qua đó trẻ đã rất chú ý, hứng thú tham gia hoạt động. Ở bài dạy này tôi còn
tổ chức cho trẻ tham gia các trò chơi như: chung sức, bé vui xuân, trẻ được gắn
hoa đủ số lượng là 9. Đặc biệt, trẻ được hoạt động vui chơi trên máy Kisdmart,
trẻ lựa chọn các hình ảnh để in bưu thiếp có đủ số lượng là 9 hình ảnh và tô màu
cho đủ 9 hình ảnh trong bưu thiếp. Với cách tổ chức trên, trẻ đã tích cực tham gia
hoạt động, các biểu tượng về số lượng, con số và phép đếm của trẻ ngày càng cụ
thể, rõ ràng.
2.4 Ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy.
- Ứng dụng công nghệ thông tin vào bài dạy là biện pháp rất tích cực để gây hứng
thú,sự tập trung của trẻ vào tiết học toán.Để tiết học toán có ứng dụng máy tính
trình chiếu đòi hỏi cô giáo phải có kiến thức về pownpoint,bản thân tìm tòi
nghiên cứu tạo ra các slide với các hiệu ứng gây hấp dẫn trẻ.
Ví dụ : ở tiết học “đếm đến 7,nhận biết các nhóm có 7 đối tượng,nhận biết số 7”
của chủ đề “Giao thông”Tôi cho trẻ ôn luyện đếm các nhóm trong phạm vi 6.
Cho trẻ quan sát trên máy tính các nhóm PTGT,cho trẻ tự đếm nhẩm và nêu nhận
xét về số lượng các nhóm PTGT,sau đó để khẳng định cô cho trẻ cùng đếm lại
bằng cách xuất hiện từng PTGT với hiệu ứng xuất hiện hấp dẫn và trẻ sẽ đếm
theo( ví dụ 1...2…3…….5,có 5 máy bay;4 xe máy…).Cô hỏi trẻ: “Cô muốn
nhóm máy bay và nhóm xe máy đếu có số lượng là 6 chiếc thì phải làm
sao?”.Lúc đó trẻ sẽ suy nghĩ và trả lời (Thêm 1 máy bay và thêm 2 xe máy nữa
để cùng bằng 6)
-Hoặc ở phần dạy trẻ tạo nhóm 7,đếm đến 7:
Cô cho xuất hiện trên máy tính hình ảnh bầu trời,xuât hiện 7 máy bay.


cả mấy bước pha nước cam?Trẻ nhớ lại và trả lời (8 bước)Cô yêu cầu trẻ gọi tên
từng bước(ví dụ : Bước 1: rót nước chìn để nguội vào ly,Bước 2:…Bước 8; uống
nước cam)Như vậy sẽ hình thành ở trẻ phép đếm theo thứ tự từ 1 đế 8 và trẻ dễ
nhớ các bước thực hiện.
* Sau đây là một số kinh nghiệm của tôi dạy trẻ hình thành biểu tượng về
số lượng, con số và phép đếm:
- Kinh ngiệm dạy trẻ đếm đúng số lượng:
Làm thế nào để lôi cuốn trẻ vào giờ học, trẻ hứng thú say mê học toán. Đó
là yêu cầu cần thiết với giáo viên trước khi chuẩn bị cho giờ hoạt động tôi đã
chuẩn bị tham khảo trong chương trình và tìm tòi biện pháp tốt nhất.
Tôi phải luyện cách đếm đúng để giúp trẻ cảm nhận được dạy trẻ từ cách
chỉ theo thứ tự, từ phải qua trái, từ trên xuống dưới, dạy trẻ từ đơn giản đến khó,
phù hợp với nhận thức của trẻ, trẻ còn được luyện thêm vào các giờ học khác,
hay vào các hoạt động có mục đích của HĐNT,vào giờ họp mặt đón trẻ(cho trẻ
đếm số bạn trong tổ,nhận xét bạn vắng)….
- Kinh nghiệm khi dạy trẻ, so sánh, thêm bớt:
Khi dạy đến dạng hoạt động này, tôi đã tham khảo trên nhiều phương diện
để vận dụng vào bài để phù hợp cho trẻ phù hợp với nội dung tính chất của bài
dạy.
Dạy so sánh , thêm bớt cần phải có sự chuẩn bị về đồ dùng đẹp, hấp dẫn
phù hợp với chủ đề,bài dạy.
Để lối cuốn trẻ vào hoạt động tôi đã tạo ra nhiều các đồ dùng tự tạo gần gũi
với trẻ như đoàn tàu lửa,con giống, búp bê…(từ vật liệu đã qua sử dụng như lon
bia,chai sữa,hủ sữa chua …)và các tranh ảnh để trẻ kết hợp vận dụng vào tiết học.
Giúp trẻ hứng thú tham gia vào hoạt động thì các hình thức cô và trẻ hoạt động
cùng cần phải sáng tạo phong phú.
- Kinh nghiệm dạy trẻ: chia nhóm đối tượng.



Hát “em đi chơi thuyền” Khi được ba mẹ cho đi công viên chơi - Trẻ hát hoặc hưởng ứng
thuyền các con nhớ ngồi cẩn thận,không thò tay chân ra ngoài

theo giai điệu bài hát và

nhé!

Cháu vừa hát vừa chuyển

Hoạt động 2: Ôn luyện,nhận biết số lượng trong phạm vi 6.

thành 3 hàng dọc.

-Bây giờ chúng ta cùng chơi “chèo thuyền” nha.Mỗi chiếc

- Cháu chơi chèo thuyền

thuyền chỉ chở được 6 người thôi.bây giờ các con giơ mái chèo

bên phải,bên trái

qua bên phải và chèo 6 lần.sau đó đổi qua trái chèo 6lần.Cho
cháu quay sang hàng ngang ngồi xuống trước màn hình
-Các con nhìn lên màn hình xem có ptgt gì nha .(Cho xuất hiện -Trẻ quan sát vừa đếm
6 xe máy).Hỏi cháu xe gì?màu gì?Có mấy bánh?Khi tham gia

nhẩm.

giao thông bằng xe máy chúng ta phải đội nón bảo hiểm nhé!
( slide 3)


lượng là 6 cô phải làm sao?Cô khẳng định lại và cho xuất hiện

Thêm 2 xe đạp để có 6 xe

đồng thời 2 xe đạp và 1 xe ô tô. ( slide 3)

đạp và thêm 1 ô tô để có 6 ô

+Để chỉ 6 xe đạp và 6 xe ô tô ta dùng số mấy?(số 6)Cô cho

tô.

xuất hiện đồng thời số 6 tương ứng với 2 nhóm xe đạp và ô tô.


( slide 3)
-Xe máy,xe đạp và xe ô tô là ptgt đường gì?

- ptgt đường bộ)

Hoạt động 3: Tạo nhóm 7,đếm đến 7,số 7.
*Cô mở máy hát bài “Anh phi công ơi”Cho cháu làm động tác

-Cháu vừa hát theo vừa làm

máy bay vừa hát bài “anh phi công ơi”và chuyển đội hình ngồi

động tác nghiêng người bay



6 phi công.Hỏi cháu có mấy phi công?Đếm lại-(từng chú phi

-Cháu đếm và trả lời

công: 1 2 3 4 5 6 có 6 chú phi công )tuyên dương. ( slide 4)
+Con có nhận xét gì về nhóm máy bay với nhóm các chú phi

-Cháu suy nghĩ và trả lời:

công?Cô gợi ý:Có 7 máy bay mà chỉ có 6 chú phi công vậy

(nhóm máy bay nhiều hơn,

nhóm nào nhiều hơn? Nhiều hơn mấy? Vì sao con biết

nhiều hơn 1, Vì có 1 máy

+Vậy nhóm nào ít hơn?(nhóm chú phi công)Ít hơn mấy?(ít hơn

bay thừa ra mà không có

1).

chú phi công).

+Để nhóm máy bay bằng với nhóm các chú phi công ta phải

-thêm 1 chú phi công hoặc



-Cháu quan sát,đọc số 7

-Cho cháu đọc theo cô:lớp,cá nhân
Hoạt động 4: Luyện tập:
Cho cháu hát “Em tậplái ô tô’vừa làm động tác lái ô tô về bàn
ngồi.
-Cho cháu chơi “Gió thổi”những chiếc rỗ lên bàn.
Yêu cầu cháu lấy 7 máy bay xếp thành 1 hàng ngang,lấy 6 chú
phi công đặt dưới mỗi máy bay 1 phi công.
-Cho cháu đếm số máy bay,sau đó đếm số chú phi công.Nhóm
máy bay và ô tô như thế nào ?Nhóm nào nhiều hơn?Nhiều hơn
mấy?
- Muốn nhóm chú phi công bằng nhóm máy bay các con phải
làm sao?(Thêm 1 chú phi công)cho cháu thêm 1 phi công.
-Bây giờ nhóm máy bay và nhóm chú phi công như thế nào?
(bằng nhau)Cùng bằng mấy?(bằng 7)
-Các con cùng đếm lại 2 nhóm nào!Để chỉ 7máy bay,7chú phi

-Cháu thực hiện


công con phải dùng số mấy?(số 7)
-Các con hãy nhắm mắt và sờ lấy đúng số 7 gắn vào 2 nhóm
máy bay và phi công nào!
-Bây giờ các con hãy giúpchú phi công lái máy bay nào!(cháu
lấy và đếm lần lượt từng máy bay vào rỗ)
-Các chú phi công cũng cần đi nghỉ ngơi(cháu đếm lần lượt
từng chú phi công vào rỗ)
Hoạt động 5: Trò chơi-Luyện tập

-Các con nhìn xem trên màn hình cô có các nhóm số từ 1-

-Cháu quan sát,gọi tên thứ

7.Bây giờ các con sẽ lật từng ô số lên và đoán hình nền xem

tự các số từ 1- 7.

thử là hình gì nha.Mời cháu lên kích chuột để các con số từ 1-7

- Cháu đoán hình nền(Kinh

từ từ biến mất.(Lớp đếm theo) Kinh khí cầu là ptgt đường

khí cầu)

gì?.làm máy bay về ghế ngồi
*Cho trẻ về ghế ngồi: cô hướng dẫn cháu thực hiện bài tập

-Cháu thực hiện bài tập

trong vở toán.

trong vở

*Trò chơi động: gắn các toa tàu: Cho trẻ hát “Đoàn tàu nhỏ


xíu” ra sân xếp 3 hàng dọc
.Khi có hiệu lệnh 3 bạn đầu hàng nhảy bật lên lấy toa tàu có số

toán theo mới đạt kết quả cao trong năm học. Tôi đã rút ra một số kinh nghiệm
sau:
- Giáo viên phải có lòng yêu nghề mến trẻ, có lòng nhiệt tình và có lòng
ham muốn môn học.
- Giáo viên phải là người giàu kinh nghiệm, phải có tính linh hoạt, tính tích
cực tìm tòi, học hỏi.
- Giáo viên phải là người có kiến thức chuyên môn vững vàng về hình thức
giáo dục về toán đổi mới. Có sáng tạo trong lời dẫn dắt bài dạy để gây hứng thú
cho trẻ, thường xuyên sáng tác thơ, truyện, trò chơi phù hợp tích hợp vào giờ dạy.
- Biết chọn bài kết hợp phù hợp theo nội dung bài dạy và sắp xếp bài dạy hợp lý,
giờ hoạt động phải biết sử dụng đồ dùng phù hợp, gây hứng thú cho trẻ. Biết
chọn nội dung tích hợp, trình bày, hấp dẫn và phù hợp trẻ. Nắm vững đặc điểm
nhận thức của từng trẻ để có phương pháp dạy phù hợp. Phát triển khả năng nhận
thức về toán cho trẻ và đảm bảo chất lượng giáo dục đồng bộ. Kết hợp trong giờ
khéo léo, sinh động gây hứng thú cho trẻ.
-Quá trình dạy, giáo viên phải quan tâm đến kiến thức cá nhân để có biện
pháp bồi dưỡng phù hợp.
Phải tạo điều kiện dạy trẻ ở mọi lúc, mọi nơi. Các bài tập chuẩn bị cho giờ
hoạt động chung cũng như dạy các kỹ năng về toán cho trẻ.
-Giáo viên phải có sự tham mưu với nhà trường và vận động phụ huynh để
có đủ đồ dùng phục vụ cho hoạt động về toán.

D. TÀI LIỆI THAM KHẢO:


-

Chương trình chăm sóc giáo dục trẻ 5- 6 tuổi.

-

B- PHẦN NỘI DUNG
I. QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH CÁC BIỂU TƯỢNG TOÁN HỌC SƠ ĐẲNG CHO
TRẺ MẦM NON:

1. Vai trò và nhiệm vụ của quá trình hình thành các biểu tượng toán học sơ đẳng
cho trẻ mầm non
2. Nội dung hình thành các biểu tượng toán học sơ đẳng cho trẻ mầm non:
II. MỘT SỐ BIỆN PHÁP GÂY HỨNG THÚ CHO TRẺ KHI DẠY TRẺ LÀM QUEN
VỚI TOÁN

1. Khảo sát ban đầu
2. Các biện pháp
- Kinh ngiệm dạy trẻ đếm đúng số lượng
- Kinh nghiệm khi dạy trẻ, so sánh, thêm bớt:


- Kinh nghiệm dạy trẻ: chia nhóm đối tượng.
III. GIÁO ÁN MINH HOẠ

C- KẾT LUẬN:
I. KẾT QUẢ:
II. BÀI HỌC KINH NGHIỆM

D. TÀI LIỆU THAM KHẢO