Sáng kiến kinh nghiệm

Phương pháp dạy
hát tập thể môn Âm
nhạc trong trường
Tiểu học


LỜI GIỚI THIỆU

Bộ môn Hát - nhạc trong nhà trường nói chung là một bộ môn quen thuộc
và vô cùng hấp dẫn đối với các em học sinh nhưng làm thế nào để truyền đạt
kiến thức cho các em say sưa, hứng thú với bộ môn, lĩnh hội được kiến thức
một cách đầy đủ nhất thì quả là khó với đối tượng học sinh ở lứa tuổi thiếu nhi
(tiểu học).
Chương trình Hát - nhạc nói chung cũng như chương trình Hát - nhạc
khối lớp 5 nói riêng với 8 bài hát bắt buộc và một số bài hát có thể dùng thay
thế đều đóng góp sự phát triển về tâm lí, tình cảm của lứa tuổi thiếu nhi. Những
kỹ năng đơn giản nhất về đọc, chép nhạc đã giúp các cho các em có quan niệm
về ghi chép âm thanh và đọc được những bản nhạc, đoạn trích nhạc đơn giản đã
được học. Những mẩu chuyện âm nhạc, những bài nghe nhạc đã giúp học sinh
có hiểu biết ban đầu về nền nghệ thuật âm nhạc Việt Nam và thế giới.
Cùng với sự phát triển nhân cách của các em học sinh trong 5 năm dưới
mái trường tiểu học đã tạo cho các em những hiểu biết về tri thức khoa học, về
thiên nhiên, về đất nước, về con người và đặc biệt tạo cho các em tình yêu quê
hương đất nước, con người qua những bản nhạc lời ca nhằm hoàn thiện nâng
cao trình độ văn hoá, âm nhạc của mỗi em để các em phát triển toàn diện.
Qua nhiều năm tham gia giảng dạy môn Hát - nhạc trong nhà trường phổ
thông và trực tiếp dạy môn Hát - nhạc khối lớp 5, tôi rất tâm đắc với nội dung
cũng như phương pháp đặc thù của bộ môn. Chính vì vậy, mà qúa trình giảng
dạy, hướng dẫn học sinh học tập tôi đã rút ra những bài học kinh nghiệm và trở

Hơn nữa để giảng dạy tốt môn Hát - nhạc ngoài việc đầu tư về thời gian
của giáo viên thì các trang thiết bị hiện đại đầu tư cho bộ môn như: Đài, băng
ghi âm bài hát, phòng học riêng cho môn học, tranh minh hoạ, đèn chiếu... cũng
góp phần rất lớn tới hiệu quả giảng dạy.
Bản thân tôi là giáo viên dạy môn Hát - nhạc ở bậc tiểu học trước thực
trạng cơ sở vật chất đầu tư cho môn học còn nhiều hạn chế , rất mong muốn
nghiên cứu sáng kiến này nhằm khắc phục những khó khăn, tìm ra những biện
pháp để cùng các bạn đồng nghiệp nâng cao hiệu quả trong việc giảng dạy Hát nhạc ở bậc tiểu học đặc biệt là Hát - nhạc lớp 5 tốt hơn và hoàn thiện hơn.
II- Mục đích nghiên cứu đề tài:
Nhằm nâng cao trình độ, năng lực sư phạm của bản thân, nâng cao
nghiệp vụ sư phạm và làm quen với công tác nghiên cứu khoa học. Góp phần
nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo nói chung, nâng cao hiệu quả giảng
dạy môn Hát - nhạc lớp 5
III- Nhiệm vụ của đề tài:
1- Nhiệm vụ thứ nhất:
Xây dựng nội dung và phương pháp giảng dạy bộ môn trong nhà trường
tiểu học. Đặc biệt là phải làm rõ những phương pháp giảng dạy Hát - nhạc cho
học sinh lớp 5.
2- Nhiệm vụ thứ hai:


Điều tra hiệu quả của việc dạy và học môn Hát - nhạc ở trường lớp mà
mình được phụ trách.
a) Về giáo viên:
Điều tra xem việc thực hiện chương trình môn Hát - nhạc lớp 5 có đầy đủ
hay không, chất lượng không. Điều tra việc sử dụng phương pháp của người
giáo viên đã sử dụng phương pháp giảng dạy nào, các hình thức hoạt động nào
để đạt chất lượng giảng dạy.
Điều tra giáo viên đã khắc phục những thiếu thốn về cơ sở vật chất như
thế nào để giảng dạy tốt bộ môn.

Phiếu điều tra giảng dạy môn Hát - nhạc
Lớp dạy:

Tên giáo viên:
Trường:

STT

Tuần/ ngày

Tên bài dạy

Nội dung

Hình thức

Ghi chú


Phiếu điều tra việc học môn Hát - nhạc của học sinh

STT

Tuần/ngày

lớp

Tên bài học

ghi chú


PHẦN THỨ HAI: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

I- Lịch sử vấn đề:
Trong thực tiễn chất lượng dạy và học môn Hát - nhạc lớp 5 ở trường tiểu
học Tiên Cát , nhằm mục đích nâng cao chất lượng môn học, tạo sự nhẹ nhàng
thoải mái cho học sinh, chúng tôi đã nghiên cứu, thảo luận và rút ra một kinh
nghiệm thực tế là: “học mà chơi, chơi mà học” là rất hiệu quả. Vì vậy, việc sử
dụng nhiều hình thức tổ chức dạy học như: trò chơi, hoạt động nhóm, phiếu học
tập... đóng vai trò rất quan trọng trong sự thành công của bài học.
II- Căn cứ xuất phát:
* Trong quá trình giảng dạy ở trường tiểu học Tiên Cát tôi luôn tìm hiểu
và nắm chắc đối tượng học sinh do mình trực tiếp giảng dạy, có khảo sát phân
loại chất lượng học sinh giỏi, khá, trung bình, yếu để có biện pháp giảng dạy.
Số liệu khảo sát đầu năm khi chưa thực hiện sáng kiến này đạt được như sau:
Lớp

Giỏi(%)

Khá(%)

Trung bình(%)

Yếu(%)

5A

40%

39,5%

42%

14%

3%

Với số liệu khảo sát đầu năm như trên tôi đã nghiên cứu, học hỏi bạn bè
và đồng nghiệp để có phương pháp giảng dạy như sau:
III- Làm thế nào để giảng dạy tốt môn Hát - nhạc lớp 5:
Để giảng dạy tốt môn Hát - nhạc lớp 5 người giáo viên phải nắm rõ được
yêu cầu và mục tiêu của bài học bao gồm những gì để từ đó tìm ra được những
thủ pháp, hình thức tổ chức dạy học đạt hiệu quả cao. Để làm được như vậy
giáo viên phải am hiểu đầy đủ nội dung, kiến thức, kỹ năng cần truyền thụ của
mỗi bài dạy của từng khái niệm trong các phần: học hát, tập đọc nhạc, âm nhạc
thường thức... Giáo viên cần nắm vững tri thức, các thao tác, các kỹ năng của
từng bài để vận dụng. Giáo viên tổ chức hoạt động của thầy và trò một cách hợp
lý, khoa học. Mỗi việc làm cần biết khêu gợi, kích thích tư duy độc lập sáng
tạo, phát huy hết năng lực của học sinh.
* Đặc trưng của phương pháp dạy học hát ở tiểu học và là học sinh lớp 5
trên cơ sở thông hiểu nội dung nghệ thuật nội dung của bài hát. Thể hiện bài hát
có sắc thái tình cảm, giáo viên dạy hát bằng phương pháp “ truyền miệng”, đó
là thầy hát mẫu, trò hát theo. Giáo viên luôn sửa chữa, uốn nắn cho học sinh hát
đúng về giai điệu, lời ca và từng bước thể hiện có sắc thái, truyền cảm phù hợp
với bài ca và lứa tuổi các em.
- Với học sinh lớp 5 việc hướng dẫn các em hát thông qua các trò chơi là
vô cùng có hiệu quả. Để các em “học mà chơi, chơi mà học” tạo cho các em
thoải mái, nhẹ nhàng khiến cho các em nhớ bài học lâu hơn.
Ví dụ: Khi dạy hát bài: “ Cánh chim tuổi thơ”
Nhạc và lời: Phan Long
Sau khi đã sử dụng tranh minh hoạ và giới thiệu bài hát, giáo viên mở băng hát