DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
Chữ viết đầy đủ
Chính trị quốc gia
Chủ nghĩa xã hội

Chữ viết tắt
CTQG
CNXH

Công nghiệp hóa, hiện đại hóa

CNH, HĐH

Khoa học xã hội

KHXH

Khoa học xã hội và nhân văn

KHXH&NV

Kinh tế - xã hội

KT - XH

Nhà xuất bản

Nxb

Văn hóa nghệ thuật và du lịch



Du lịch Nha Trang
THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP CƠ BẢN PHÁT

28

TRIỂN Ý THỨC THẨM MỸ CỦA SINH VIÊN
TRƯỜNG CAO ĐẲNG VĂN HÓA NGHỆ THUẬT
2.1.

VÀ DU LỊCH NHA TRANG HIỆN NAY
Thực trạng phát triển ý thức thẩm mỹ của sinh viên

38

Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật và Du lịch Nha
2.2.

Trang hiện nay
Giải pháp cơ bản phát triển ý thức thẩm mỹ của sinh

38

viên Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật và Du lịch
Nha Trang hiện nay
KẾT LUẬN
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC

54

những bước tiến đáng kể, trình độ của họ về nhận thức, cảm thụ thẩm mỹ,
đánh giá thẩm mỹ, sáng tạo thẩm mỹ, truyền bá thẩm mỹ được nâng cao.
Tuy nhiên, do nhiều yếu tố tác động, cả về khách quan và chủ quan, trong
quá trình nghiên cứu, học tập, rèn luyện của sinh viên ở Trường Cao đẳng
3


Văn hóa Nghệ thuật và Du lịch Nha Trang ý thức thẩm mỹ ở sinh viên còn
chưa đồng bộ, hoạt động phát triển ý thức thẩm mỹ trong nhân cách sinh
viên chưa thật sự tương xứng.
Trong xu thế hội nhập hiện nay, Đảng và Nhà nước đã và đang thực hiện
chủ trương đa dạng hóa, đa phương hóa các quan hệ quốc tế. Bên cạnh việc tiếp
thu những giá trị thẩm mỹ tiến bộ của nhân loại, còn có sự xâm nhập của những
phản giá trị làm đời sống thẩm mỹ trở nên đa tạp. Cùng với sự phát triển của đất
nước, không chỉ nhiều loại hình nghệ thuật mới ở trong nước phát triển mà
nhiều loại hình nghệ thuật của các nước trên thế giới cũng có mặt ở nước ta
ngày càng nhiều hơn. Điều đó đã dẫn tới sự hụt hẫng về ý thức thẩm mỹ của
một bộ phận không nhỏ các tầng lớp nhân dân trong đó có sinh viên Trường
Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật và Du lịch Nha Trang. Vì thế, phát triển ý thức
thẩm mỹ cho sinh viên Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật và Du lịch Nha
Trang là một yêu cầu khách quan. Hội nghị lần thứ chín của Ban chấp hành
Trung ương khóa XI đã xác định: “Xây dựng nền văn hóa và con người Việt
Nam phát triển toàn diện, hướng đến chân - thiện - mỹ, thấm nhuần tinh thần
dân tộc, nhân văn, dân chủ và khoa học”[17, tr. 46 - 47]. Chính những con
người ấy là động lực và mục tiêu của sự nghiệp xây dựng xã hội mới. Chính
vì vậy, việc xây dựng chiến lược phát triển ý thức thẩm mỹ, tạo ra một môi
trường thẩm mỹ tích cực cho sinh viên để đánh thức các khả năng sáng tạo
tiềm ẩn, hình thành thị hiếu thẩm mỹ lành mạnh, lý tưởng thẩm mỹ tiên tiến,
nâng cao trình độ và trách nhiệm của những người làm công tác văn hóa, văn
nghệ trước công chúng, dân tộc và thời đại là một việc làm cần thiết của

trong đời sống. Đồng thời khẳng định, không có chủ thể thẩm mỹ sẽ không có
thưởng thức, đánh giá,và sáng tạo những giá trị thẩm mỹ và cũng sẽ không có
cái đẹp, cái bi, cái hài, cái giá trị.
Như Thiết (1986), Đưa cái đẹp vào cuộc sống, Nxb Sự thật, Hà Nội [81],
đã làm rõ: cái đẹp luôn gắn liền với cuộc sống và hoạt động của con người, hướng
con người phấn đấu vì hạnh phúc, văn minh, tiến bộ của mỗi người và xã hội,
đồng thời cái đẹp gắn chặt với quy luật vận động tiến lên của chủ nghĩa xã hội. Do
đó, phải đưa cái đẹp vào các lĩnh vực quan trọng của cuộc sống hiện nay như: lao
động, chiến đấu, học tập, quan hệ giao tiếp, nếp sống, lối sống, trang phục, nghệ
5


thuật để vạch trần những cái xấu và những biến tướng của nó trong các lĩnh vực
ấy. Từ đó, tác giả cho rằng: để thực hiện nhiệm vụ “đưa cái đẹp vào cuộc sống
hàng ngày” đòi hỏi chủ thể thẩm mỹ phải có tình cảm thẩm mỹ trong sáng, phong
phú, lành mạnh, lý tưởng thẩm mỹ tiên tiến, và phát huy tính chủ động, tích cực
của chủ thể thẩm mỹ.
Đỗ Huy (1989), Giáo dục thẩm mỹ - một số vấn đề lý luận và thực tiễn, Nxb
Thông tin lý luận, Hà Nội [34], đã khẳng định giáo dục thẩm mỹ có vai trò quan
trọng trong công cuộc xây dựng xã hội chủ nghĩa; giáo dục thẩm mỹ để tạo ra những
chủ thể thẩm mỹ có tình cảm thẩm mỹ phong phú, thị hiếu thẩm mỹ lành mạnh, lý
tưởng thẩm mỹ tiến bộ, có khả năng đẩy lùi những phản giá trị trong thời kỳ quá độ,
có khả năng sáng tạo trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội. Để tạo ra những
chủ thể thẩm mỹ đại diện cho xã hội mới cần phải đa dạng hóa các hoạt động giáo
dục thẩm mỹ cho nhân dân, đặc biệt phải chú trọng giáo dục thẩm mỹ cho thanh
niên.
Vũ Minh Giang, Phan Huy Lê (1994), Các giá trị truyền thống của con
người Việt Nam hiện nay, Chương trình KHCN cấp nhà nước KX 07-02, Hà Nội
[22], công trình đã đề cập đến một số nội dung: “Một số suy nghĩ về quá trình
hình thành và biến đổi của truyền thống yêu nước Việt Nam”; “Con người Việt

triển con người Việt Nam trong thế kỷ mới, Nxb Văn hoá, Hà Nội [36], đã
nghiên cứu làm rõ bản chất, cấu trúc và các tầng ý nghĩa của văn hóa thẩm mỹ, sự vận động của văn hóa - thẩm mỹ trong văn hóa Việt Nam dưới
ánh sáng của các hệ tư tưởng, quan hệ giữa văn hóa - thẩm mỹ và vấn đề
phát triển con người, đặc biệt là vai trò của văn hóa - thẩm mỹ đối với sự
phát triển của đời sống tinh thần và năng lực sáng tạo, những luận giải đó
chủ yếu được bàn luận trong lĩnh vực nghệ thuật.
Huỳnh Khái Vinh (chủ biên) (2001), Một số vấn đề về lối sống, đạo
đức, chuẩn giá trị xã hội, Nxb CTQG, Hà Nội [90], đã trình bày sự tác động của
các nhân tố chính trị, kinh tế, xã hội và xu hướng chuyển đổi lối sống, đạo đức,
chuẩn giá trị xã hội trong giai đoạn đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất
nước; kế thừa và phát triển nếp sống đạo đức và các giá trị truyền thống dân tộc,
bản sắc dân tộc và cách mạng… tác giả đề ra phương hướng, quan điểm và giải
pháp xây dựng lối sống, đạo đức, chuẩn giá trị xã hội mới.
Nguyễn Chương Nhiếp (2004), Thị hiểu thẩm mỹ trong đời sống, Nxb
CTQG, Hà Nội [68], đã cho rằng thị hiếu thẩm mỹ không phải là cái vốn có,
mà được hình thành trong quan hệ phức tạp giữa cái sinh học và cái xã
7


hội, cái cá nhân và cái cộng đồng. Luận giải vai trò của thị hiếu thẩm mỹ
trong đời sống thẩm mỹ, tác giả đã chỉ ra: thị hiếu thẩm mỹ với tư cách
vừa là nhân tố chủ đạo trong thưởng thức thẩm mỹ, vừa là yếu tố quan
trọng trong hoạt động của chủ thể đánh giá, vừa là một yếu tố cấu thành
năng lực sáng tạo thẩm mỹ. Nhưng thưởng thức, đánh giá, sáng tạo thẩm
mỹ ở đây mà tác giả bàn đến chủ yếu trong lĩnh vực nghệ thuật.
Lê Đình Lục (2005), Vấn đề cảm thụ thẩm mỹ, Luận án tiến sĩ triết
học [53], đã làm rõ cảm thụ thẩm mỹ là nhu cầu khách quan mang tính cá
nhân của con người, tuy nhiên luôn gắn với điều kiện khách quan của xã
hội. Trong đó chỉ ra, cảm thụ thẩm mỹ không chỉ là thưởng thức cái hay,
cái đẹp một cách cảm tính mà phải nhận thức được những tầng ý nghĩa tốt

dẫn đến sự ham thích, lựa chọn hay khước từ sự vật, hiện tượng đó”. Tính khoa
học, hợp lý, logic của nội dung, phương pháp và sự đa dạng, phong phú, của các
hình thức giáo dục thẩm mỹ có vai trò rất quan trọng trong truyền tải các giá trị
thẩm mỹ tới người học. Về ý thức thẩm mỹ tác giả chỉ mới nhấn mạnh ở mặt
“Nội dung, hình thức, phương pháp giáo dục ý thức thẩm mỹ là phương thức cơ
bản mà các chủ thể giáo dục chuyển tải các giá trị thẩm mỹ tới học viên”.
Ngoài ra, trên các báo và tạp chí đã có nhiều bài viết liên quan đến
vấn đề phát triển ý thức thẩm mỹ, giáo dục thẩm mỹ. Tiêu biểu như: Nguyễn
Quang Uẩn (1995), Định hướng giá trị nhân cách và giáo dục giá trị, Đề tài
KX 07 - 04, Hà Nội; Trần Xuân Trường (Chủ biên), (2000), Định hướng xã
hội chủ nghĩa trên các lĩnh vực cơ bản của đời sống, Công trình khoa học cấp
nhà nước, đề tài KHXH 01 - 07/HVCTQS, Hà Nội; Lê Văn Quang (2001),
phát triển ý thức chính trị xã hội chủ nghĩa trong xã hội và quân đội trong thời
kỳ mới, Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội; Đặng Hữu Toàn (2001), “Hướng các
giá trị đạo đức truyền thống theo chuẩn giá trị chân thiện mỹ trong bối cảnh
toàn cầu hoá và phát triển kinh tế thị trường”, Tạp chí Triết học, số 4; Cao Thu
Hằng (2003), “Giáo dục các giá trị đạo đức truyền thống trong điều kiện hiện
nay”, Tạp chí Triết học, số 11; Võ Minh Tuấn (2004), “Tác động toàn cầu hóa
đến đạo đức sinh viên hiện nay”, Tạp chí Triết học, số 4; Văn Đức Thanh
(2004) Về xây dựng môi trường văn hoá cơ sở, Nxb CTQG, Hà Nội; Bộ Giáo
dục và Đào tạo (2005), Luật giáo dục, Nxb CTQG, Hà Nội; Võ Văn Thắng
(2005), “Một số mâu thuẫn nảy sinh trong xây dựng lối sống mới ở nước ta
hiện nay”, Tạp chí Triết học, số 8; Nguyễn Thị Thanh Huyền (2007), “Toàn
cầu hoá và nguy cơ suy thoái đạo đức, lối sống con người Việt Nam hiện nay”,
9


Tạp chí Triết học, số 2; Phạm Thị Oanh (2009), “Vai trò của con người trong
sự phát triển xã hội theo hướng bền vững”, Tạp chí Triết học, số 8;… và một số
tài liệu “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” do Ban tư



Bản chất của quá trình phát triển ý thức thẩm mỹ của sinh viên Trường
Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật và Du lịch Nha Trang.
* Phạm vi nghiên cứu
Là những vấn đề lý luận, thực tiễn về phát triển ý thức thẩm mỹ của sinh
viên Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật và Du lịch Nha Trang (sinh viên
đào tạo bậc cao đẳng chính quy, tập trung 3 năm). Thời gian nghiên cứu, khảo
sát từ năm học 2011 đến nay.
5. Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu của đề tài
* Cơ sở lý luận
Luận văn thực hiện trên cơ sở hệ thống những quan điểm lý luận của chủ
nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng về công
tác cán bộ, về văn hóa xã hội, về thẩm mỹ, phát triển ý thức thẩm mỹ và chiến lược
phát triển con người nói chung, trong hoạt động của sinh viên nói riêng.
* Cơ sở thực tiễn
Luận văn dựa vào thực trạng hoạt động phát triển ý thức thẩm mỹ cho sinh
viên Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật và Du lịch Nha Trang; các báo cáo tổng
kết có liên quan của các cơ quan chức năng, các khoa và phòng ban của Nhà trường
từ năm học 2011 đến nay và các số liệu điều tra xã hội học của tác giả.
* Phương pháp nghiên cứu
Dựa vào hệ thống phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng
và duy vật lịch sử. Ngoài ra, đề tài còn sử dụng một số phương pháp cụ thể như:
phân tích và tổng hợp, lôgíc và lịch sử, trừu tượng hoá và khái quát hoá, thống
kê, so sánh, điều tra xã hội học và phương pháp chuyên gia…
6. Ý nghĩa của đề tài
Kết quả nghiên cứu của luận văn sẽ cung cấp thêm cơ sở khoa học
góp phần làm sáng tỏ một số vấn đề lý luận, thực tiễn và giải pháp phát
triển ý thức thẩm mỹ của sinh viên Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ
thuật và Du lịch Nha Trang hiện nay.

Nam quan niệm ý thức thẩm mỹ là sự nhận biết của con người về cái hay cái đẹp
trong hành vi ứng xử, trong đời sống xã hội. Trong giáo trình mỹ học Mác Lênin

(Nxb CTQG, 2002): “Ý thức thẩm mỹ là một trong những hình thái ý thức xã
hội, phản ánh tồn tại xã hội dưới góc độ thẩm mỹ”. Trong giáo trình Mỹ học và
giáo dục thẩm mỹ (Nxb Giáo dục, 2000): “Ý thức thẩm mỹ là một hình thái ý thức

xã hội của con người, phản ánh hiện thực khách quan dưới dạng hình tượng
thẩm mỹ nhằm đáp ứng nhu cầu sáng tạo và tiếp nhận hiện thực theo quy luật
của cái đẹp”.
12


Tuy có sự khác nhau trong cách định nghĩa nhưng có thể rút ra một số
nội dung cơ bản của những quan niệm trên về ý thức thẩm mỹ như sau:
Thứ nhất, cũng như các hình thái ý thức xã hội khác, ý thức thẩm mỹ
hình thành và phát triển trên cơ sở thực tiễn xã hội thông qua sự phản ánh
hiện thực khách quan vào trong ý thức con người. Quá trình hoạt động thực
tiễn, hoạt động thẩm mỹ, con người tiếp xúc với các sự vật, hiện tượng của
hiện thực khách quan, sự hấp dẫn, vẻ đẹp của hiện thực tác động đến con
người thông qua các giác quan, đặc biệt là mắt và tai, mắt cảm nhận được vẻ
đẹp sinh động của hiện thực, tai nghe được những âm thanh kỳ diệu của cuộc
sống, từ đó hình thành trong con người sự hứng thú, say mê, sự rung động
mãnh liệt trước vẻ đẹp đó. Đó là cái đẹp, cái hoàn thiện, hoàn mỹ được cảm
nhận, được hình thành trong ý thức con người. Những cảm xúc, tâm trạng
tinh thần ấy được phản ánh, được biểu hiện bằng các hình thức nghệ thuật đa
dạng, phong phú của con người: hội họa, điệu khắc, văn học, sân khấu, điện
ảnh...Những hình thức nghệ thuật thông qua những tác phẩm nghệ thuật phản
ánh những hình tượng điển hình, lý tưởng trong đời sống hiện thực bằng sự ca
ngợi, khen, chê...là sự biểu hiện cao nhất của ý thức thẩm mỹ.

qua lại giữa con người với tự nhiên và xã hội.
Là một hình thái ý thức xã hội, bản chất ý thức thẩm mỹ không chỉ phản
ánh tồn tại xã hội mà còn tác động tích cực trở lại với sự phát triển của tồn tại xã
hội ấy. Nó có khả năng không chỉ đưa lại một hình ảnh đúng đắn, chỉnh thể về thế
giới mà còn đưa lại hình mẫu của một “tương lai mong đợi”, tạo dựng cơ sở cảm
xúc - ý chí cho mỗi cá nhân nhằm cải biến hiện thực.
Bản chất của ý thức thẩm mỹ cũng là sự phản ánh hiện thực khách
quan của con người, trong đó có mối quan hệ với nhu cầu và sự thưởng thức.
Qúa trình phản ánh này có sự năng động và sáng tạo, thể hiện rõ nét nhất ở
những tác phẩm nghệ thuật mô tả về những sự vật, hiện tượng chưa có trong
thực tế, có thể tiên đoán, dự báo trong tương lai thông qua tưởng tượng.
Ý thức thẩm mỹ khác so với các hình thái ý thức xã hội khác ở chỗ ý
thức thẩm mỹ phản ánh hiện thực theo “quy luật của cái đẹp”, với nghệ
thuật là hình thức biểu hiện cao nhất. Nghệ thuật phản ánh thế giới tâm
hồn của con người, phản ánh những mặt của đời sống xã hội, bên cạnh đó
nghệ thuật sáng tạo ra cái mới nhằm phản ánh ước mơ lý tưởng của con
người. Sự hư cấu sáng tạo của nghệ thuật đem lại cho nghệ thuật tính độc
lập cao, tuy nhiên dù có sáng tạo như thế nào thì giá trị thẩm mỹ của tất cả
14


các loại hình nghệ thuật không phải ở chỗ “ nghệ thuật vị nghệ thuật” mà nó
nằm ở chỗ “nghệ thuật vị nhân sinh”.
Ý thức thẩm mỹ không chỉ phản ánh trung thực hiện thực khách quan
mà còn giúp cho chủ thể sáng tạo tưởng tượng hư cấu nhằm biểu hiện mong
muốn xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn. Nó còn có tính vượt trước. Cố thủ
tướng Phạm Văn Đồng cho rằng: sự khái quát trong nghệ thuật là sự kết hợp
ba mặt thực - thơ - mộng. Như vậy, chân lý nghệ thuật không chỉ gồm những
dữ liệu chân thực của cuộc sống mà còn gồm cả chất thơ (những giá trị mỹ
cảm) và cả tưởng tượng, bay bổng thậm chí đầy chất mộng tưởng.

hiện tượng thẩm mỹ khách quan. Cảm xúc thẩm mỹ lặp đi lặp lại nhiều lần
tạo thành tình cảm thẩm mỹ. Như vậy, cảm xúc thẩm mỹ và tình cảm thẩm mỹ
gắn bó chặt chẽ không tách rời nhau. Cảm xúc thẩm mỹ là những viên gạch
đầu tiên xây dựng nên tình cảm thẩm mỹ, tình cảm thẩm mỹ lại được biểu hiện
ở cảm xúc thẩm mỹ, thông qua tình cảm thẩm mỹ, cảm xúc thẩm mỹ được
nâng lên. Nhưng cảm xúc, tình cảm thẩm mỹ hình thành đến mức độ nào trong
chủ thể, phụ thuộc vào trình độ thẩm mỹ, khả năng, vốn sống, năng lực thẩm
mỹ của chủ thể thẩm mỹ. Cảm xúc, tình cảm thẩm mỹ có vai trò quan trọng
trong cuộc sống, nó là động lực trực tiếp cho hoạt động sáng tạo của người
nghệ thuật cũng như các hoạt động xã hội khác. Tuy nhiên cảm xúc, tình cảm
thẩm mỹ không hình thành một cách tự phát, mà thông qua quá trình hoạt động
thực tế, quá trình giáo dục ý thức thẩm mỹ một cách có hệ thống, thường xuyên
từ thấp tới cao, cùng với quá trình tự giác rèn luyện của mỗi con người.
Thị hiếu thẩm mỹ là một trong những thành tố cơ bản của ý thức thẩm
mỹ, phản ánh khả năng lựa chọn phổ biến của con người trước thế giới các
hiện tượng thẩm mỹ. Thị hiếu thẩm mỹ biểu hiện năng lực thẩm mỹ chủ quan
của chủ thể, là sự thống nhất biện chứng của cái cá nhân và cái xã hội, được
biểu hiện thành năng lực thẩm mỹ của mỗi chủ thể xác định. Thị hiếu thẩm
mỹ luôn có sự vận động biến đổi. Thị hiếu thẩm mỹ bộc lộ ở: tính phản ứng
mau lẹ, tính vô tư, tính cá biệt và tính xã hội, tính giai cấp, tính dân tộc và
tính nhân loại, tính thời đại.
Quan điểm thẩm mỹ là hệ thống tri thức, quan niệm về thẩm mỹ của
con người, tập đoàn người, giai cấp để chỉ đạo hoạt động thẩm mỹ, quan hệ
thẩm mỹ của con người và xã hội. Quan điểm thẩm mỹ thể hiện trình độ cao
của ý thức thẩm mỹ. Nó không phải đơn thuần là những tri thức, hiểu biết rời
rạc về thẩm mỹ, cũng không phải dừng lại ở những cảm xúc, tình cảm, thị
16


hiếu cảm tính nữa, mà nó đã là hệ thống tri thức, trình độ lý luận về thẩm mỹ.

17


đặc thù của ý thức thẩm mỹ ở từng chủ thể cụ thể cần đi sâu làm rõ những đặc
trưng cơ bản của nó.
* Ý thức thẩm mỹ của sinh viên Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật
và Du lịch Nha Trang
Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật và Du lịch Nha Trang là một
trong những trung tâm đào tạo văn hóa nghệ thuật và du lịch lớn tại khu vực
Nam Trung bộ và Tây Nguyên nói chung, tỉnh Khánh Hòa nói riêng. Trường
đã xác định nhiệm vụ trọng tâm là đào tạo nguồn nhân lực cho khu vực và địa
phương. Nhiệm vụ chủ yếu của Trường là đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ những
người làm công tác văn hóa nghệ thuật và du lịch cho tỉnh, khu vực và toàn
quốc từ trình độ sơ cấp, trung cấp, cao đẳng đến liên thông đại học. Nhà
Trường hiện có 08 khoa (Âm Nhạc, Sân khấu - Múa, Mỹ Thuật, Du Lịch, Lý
luận chính trị, Đại cương - Nghiệp vụ Văn hóa, Ngoại Ngữ, Tại Chức); 06
phòng (Đào tạo - kiểm định chất lượng, Nghiên cứu khoa học - Quan hệ quốc
tế, Tài Vụ, Tổ chức - Hành chính, Thanh Tra - Pháp chế, Công tác chính trị quản lý học sinh sinh viên); 02 trung tâm (Thông tin - thư viện, Tin học Ngoại ngữ) và các tổ chức đoàn thể: Công đoàn, Đoàn thanh niên cộng sản
Hồ Chí Minh, Hội sinh viên.
Với sự phát triển bền vững trong hơn 35 năm qua đã giúp Nhà trường
tạo lập được uy tín và thương hiệu về đào tạo lĩnh vực văn hóa nghệ thuật và
du lịch trong khu vực duyên hải Nam Trung bộ và Tây Nguyên cũng như trên
cả nước. Hàng chục nghìn học sinh, sinh viên của Trường đã tốt nghiệp đáp
ứng cho nhu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao trong các ngành văn hóa,
nghệ thuật, du lịch của tỉnh Khánh Hòa, các tỉnh duyên hải Nam Trung bộ và
Tây Nguyên. Đối tượng đào tạo ở Nhà trường rất đa dạng, trong đó đối tượng
đào tạo bậc cao đẳng (thời gian đào tạo 3 năm) được xác định là đối tượng
đào tạo cơ bản và chủ yếu.
Sinh viên Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật và Du lịch Nha
Trang là những học sinh tốt nghiệp phổ thông trung học, có đủ điều kiện,

mà mình đã chọn lựa và ước mơ trở thành những văn nghệ sĩ, những cán bộ văn
hóa, hay những người làm công tác văn hóa nghệ thuật và du lịch như: công tác
quản lý văn hóa, đạo diễn, nhạc sỹ, ca sĩ, giáo viên thanh nhạc, giáo viên mỹ
thuật, họa sỹ, nhà thiết kế đồ họa ứng dụng, thiết kế thời trang, diễn viên sân
khấu - điện ảnh, diễn viên múa hay những hướng dẫn viên du lịch... Chính vì
vậy, về cơ bản họ đã xác định được mục tiêu mà mình đang phấn đấu, hướng
19


tới. Tuy nhiên trình độ tri thức thẩm mỹ còn đang trong quá trình định hình và
phát triển.
Sinh viên Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật và Du lịch Nha Trang
có nhu cầu thẩm mỹ cao, do được đào tạo để trở thành những người hoạt động
trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật và du lịch. Để đáp ứng được mục tiêu, yêu cầu
đào tạo của Nhà trường và hoàn thành chức trách, nhiệm vụ công tác sau này đòi
hỏi họ cần có sự cảm thụ sâu sắc, đánh giá đúng đắn bản chất giá trị thẩm mỹ
trong đời sống; phân biệt được cái đẹp và cái không đẹp trong xã hội, trong nghệ
thuật và trong hoạt động văn hóa, du lịch của mình.
Cảm xúc, tình cảm thẩm mỹ của sinh viên Trường Cao đẳng Văn hóa
Nghệ thuật và Du lịch Nha Trang có sự nhạy bén. Đó là sự nhạy bén trong
thưởng thức, đánh giá, sáng tạo thẩm mỹ và trong đấu tranh chống lại thị hiếu, các
quan điểm thẩm mỹ sai trái, thấp kém. Biết giải quyết các mối quan hệ một cách
hài hoà theo tiêu chí cái đẹp. Biết truyền bá, giáo dục, định hướng thẩm mỹ, góp
phần xây dựng đời sống văn hoá thẩm mỹ phong phú, lành mạnh, tốt đẹp.
Tính chất đa dạng về thị hiếu thẩm mỹ do văn hóa vùng miền khác nhau
của sinh viên Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật và Du lịch Nha Trang
cũng chi phối đến ý thức thẩm mỹ của những sinh viên này. Việc tiếp thu và
thực hiện các chuẩn mực, giá trị thẩm mỹ ở mỗi người thường không thuần nhất,
gặp ít nhiều trở ngại nhất định. Vì vậy, họ dễ hoang mang, dao động trước thử
thách của cuộc sống, chán nản khi thất bại, vấp ngã. Sự nhạy cảm với cái mới, sự

quan (nhu cầu, tâm tư tình cảm, tri thức thẩm mỹ, quan điểm thẩm mỹ, lý
tưởng thẩm mỹ...) rất sâu sắc, khác biệt so với các hình thái ý thức xã hội
khác như ý thức khoa học, ý thức pháp luật...Sở dĩ như vậy là bởi ý thức thẩm
mỹ khám phá chân lý đời sống luôn gắn bó với những ngôn ngữ hình tượng
cảm quan, sinh động. Không như ý thức khoa học loại trừ cái tôi của nhà
khoa học ra khỏi các định đề khách quan trong khi đó ý thức thẩm mỹ luôn
bảo tồn cái tôi của chủ thể thẩm mỹ trong các khám phá quy luật nhân văn và
bộc lộ thành quan điểm của nhóm, của trào lưu nghệ thuật...
Đặc điểm ý thức thẩm mỹ của sinh viên Trường Cao đẳng Văn hóa
Nghệ thuật và Du lịch Nha Trang hiện nay có sự khác biệt không những so
với các trường cao đẳng - đại học khác mà còn với chính Nhà trường trước
đây. Quá trình hình thành, phát triển ý thức thẩm mỹ của sinh viên luôn gắn
liền với quá trình phát triển nhân cách toàn diện của người cán bộ, người
làm văn hóa và du lịch trong tương lai cho nên ý thức thẩm mỹ của họ đang
21


dần được định hình và ngày càng hoàn thiện cùng với quá trình giáo dục và
đào tạo của Nhà trường.
Từ những phân tích trên, có thể khái quát thực chất ý thức thẩm mỹ
của sinh viên Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật và Du lịch Nha Trang
là tổng hoà các thuộc tính tâm, sinh lý cùng vốn văn hoá có được trong
quá trình học tập, rèn luyện tại Nhà trường, được hiện thực hoá trong khả
năng cảm thụ, đánh giá, sáng tạo thẩm mỹ phù hợp với đời sống hiện thực
của sinh viên trong Nhà trường.
1.1.2. Quan niệm về phát triển ý thức thẩm mỹ của sinh viên Trường
Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật và Du lịch Nha Trang
* Quan niệm phát triển ý thức thẩm mỹ của sinh viên Trường Cao đẳng
Văn hóa Nghệ thuật và Du lịch Nha Trang
Phát triển là một kiểu vận động đặc biệt, theo xu hướng tiến lên từ thấp

là quá trình giải quyết các mâu thuẫn biện chứng trong quá trình nhận thức thẩm
mỹ, cảm thụ thẩm mỹ, quan điểm thẩm mỹ, lý tưởng thẩm mỹ.
Phát triển ý thức thẩm mỹ là quá trình đi từ nhận thức thẩm mỹ đến cảm
xúc, tình cảm thẩm mỹ, quan điểm thẩm mỹ, lý tưởng thẩm mỹ. Trong đó có sự
đa dạng về thị hiếu thẩm mỹ tới tri thức thẩm mỹ có những nét thống nhất, tương
đồng trong quan điểm, lý tưởng thẩm mỹ theo mô hình, mục tiêu giáo dục đào
tạo của Nhà trường.
Như vậy, Phát triển ý thức thẩm mỹ của sinh viên Trường Cao đẳng Văn
hóa Nghệ thuật và Du lịch Nha Trang là quá trình vận động đi lên và ngày càng
hoàn thiện của các yếu tố cấu thành ý thức thẩm mỹ của sinh viên thông qua sự
tác động hợp quy luật của các chủ thể, làm cho ý thức thẩm mỹ trở thành nhân
tố bền vững trong nhân cách sinh viên đáp ứng mô hình, mục tiêu, yêu cầu đào
tạo của Nhà trường và của đất nước trong thời kỳ mới.
* Mục tiêu, nội dung, phương thức phát triển ý thức thẩm mỹ của sinh
viên Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật và Du lịch Nha Trang
Quá trình phát triển ý thức thẩm mỹ của sinh viên diễn ra dưới tác
động qua lại giữa chủ thể thẩm mỹ và khách thể thẩm mỹ trong môi trường
thẩm mỹ ở Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật và Du lịch Nha Trang.
Chủ thể thẩm mỹ căn cứ vào mô hình, mục tiêu đào tạo để sử dụng các
phương pháp, phương tiện, hình thức giáo dục, tuyên truyền, tác động vào
đội ngũ sinh viên.
Mục tiêu phát triển ý thức thẩm mỹ của sinh viên Trường Cao đẳng Văn
hóa Nghệ thuật và Du lịch Nha Trang
23


Muốn có nhận thức, đánh giá đúng đắn và đề xuất được những giải pháp hiệu
quả, nhằm phát triển ý thức thẩm mỹ cho sinh viên Trường Cao đẳng Văn hóa
Nghệ thuật và Du lịch Nha Trang hiện nay cần xác định được những mục tiêu cơ
bản cho quá trình đó. Đây là một vấn đề khó song tác giả bước đầu khái quát một số


mâu thuẫn cơ bản của quá trình giáo dục - đào tạo, tạo ra động lực nội tại thúc
đẩy sự phát triển ý thức thẩm mỹ của sinh viên.
Trên đây là mục tiêu cơ bản phát triển ý thức thẩm mỹ của sinh viên
Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật và Du lịch Nha Trang hiện nay. Để đánh
giá đúng thực chất của vấn đề nghiên cứu cần phải quan tâm đến cả hệ thống
mục tiêu. Vì vậy, muốn đánh giá chính xác trình độ phát triển ý thức thẩm
mỹ của của sinh viên Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật và Du lịch Nha
Trang hiện nay phải dựa trên cơ sở quan điểm và phương pháp luận của chủ

nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử trong xem xét, phân
tích mục tiêu cơ bản phát triển ý thức thẩm mỹ của đối tượng sinh viên này.
Phát triển ý thức thẩm mỹ của sinh viên Trường Cao đẳng Văn hóa
Nghệ thuật và Du lịch Nha Trang hiện nay là một quá trình vận động tổng
hợp của tất cả các nhân tố cấu thành ý thức thẩm mỹ của mỗi sinh viên theo
chiều hướng đi lên, có nhiều bước nhảy vọt về chất, do giải quyết các mâu
thuẫn biện chứng của bản thân các nhân tố đó, tạo nên sự phát triển ý thức
thẩm mỹ của họ. Quá trình vận động đó diễn ra trong tính toàn vẹn, thống
nhất bao gồm nhiều hoạt động, nhiều nhân tố, nhiều tầng bậc trong mối
quan hệ tác động qua lại chuyển hoá lẫn nhau mang tính đặc thù, gắn liền
với quá trình phát triển nhân cách người học và tính đặc thù của quá trình
phát triển cảm xúc thẩm mỹ, phát triển thị hiếu và phát triển lý tưởng thẩm
mỹ của sinh viên đồng thời phải thông qua hoạt động giáo dục đào tạo và
quá trình tự giáo dục, tự rèn luyện trong hoạt động thẩm mỹ của Nhà
trường thì các xúc cảm thẩm mỹ của sinh viên mới được biểu hiện ra, các
thị hiếu thẩm mỹ mới được thử thách, các lý tưởng thẩm mỹ mới được
tham gia, làm cho tính chủ thể thẩm mỹ của sinh viên từng bước được
khẳng định qua các năm học. Kết thúc mỗi giai đoạn, mỗi năm học là một
“điểm nút” đánh dấu sự biến đổi về chất của các yếu tố phẩm chất, năng lực
thẩm mỹ cấu thành nhân cách của mỗi sinh viên.