Một số kinh nghiệm trong dạy
chủ đề thể tích khối đa diện

1. Tên đề tài sáng kiến :
Một số kinh nghiệm trong dạy chủ đề thể tích khối đa diện
2. Cơ sở khoa học hoặc cơ sở lý luận
 Trong nhiều năm dạy lớp 12 theo chương trình phân ban tôi thấy học sinh gặp rất
nhiều khó khăn khi học chủ đề thể tích khối đa diện, các em nghĩ mình không học được
chủ đề này nên các em bỏ qua không quan tâm. Bản thân tôi nghiên cứu các bài tập trong
sách giáo khoa, các đề thi trong những năm gần đây, và dựa vào hướng dẫn viết đề tài
sáng kiến kinh nghiệm từ đó tôi viết đề tài này.
3. Thực trạng yêu cầu
Trước khi có đề tài sáng kiến nhiều học sinh có tâm lý sợ môn hình học không gian.
Từ đó bi quan, ngại học hình dẫn đến tự ti, dựa dẩm vào bạn học ngồi bên cạnh .
 Phần lớn học sinh chưa có phương pháp học phù hợp để học hình học không gian.
 Tài liệu tham khảo còn hạn chế, việc đầu tư thời gian vào bộ môn còn ít.

Trang 1


 Trong tiết học lí thuyết học sinh chủ yếu nắm được lí thuyết với một số dạng bài tập
áp dụng đơn giản, chưa thể rèn luyện được kĩ năng giải toán một cách thành thạo. Khi về
nhà các em không tự mình rút ra được một số vấn đề, một số dạng bài toán cơ bản cần rèn
luyện .
 Các em còn thiếu ý thức trong học tập, chưa hiểu rõ được sự quan trọng của học
tập, nên khi giáo viên yêu cầu học sinh về chuẩn bị bài, hay soạn bài theo nội dung giáo
viên hướng dẫn có một số học sinh vẫn chưa tích cực làm theo, thậm chí có học sinh
không làm hoặc làm dưới dạng đối phó.
 Khi học xong tiết lí thuyết học sinh không biết cách tự mình nắm chắc lí thuyết, rõ
ràng sau đó hệ thống lại kiến thức mình học một ngắn gọn vào sổ tay cá nhân của mình .
 Học sinh không biết cách tự mình tham khảo sách giáo khoa một cách chọn lọc, học

Khi dạy phần lí thuyết tôi trình bày một cách ngắn gọn và đơn giản, mục tiêu cho học
sinh nắm được công thức tính thể tích khối chóp, khối lăng trụ là cần tìm được độ dài
đường cao và diện tích đáy. Hay từ bài toán tính thể tích đi đến bài toán tính độ dài đường
cao của khối chóp, khối đa diện. Trong một số bài toán cần phải biết cách phân chia khối
đa diện.
Trong việc tính thể tích, có rất nhiều kiến thức cũ liên quan mà học sinh cần phải
nắm lại. Cho nên tôi dành phần lớn thời gian để học sinh hệ thống hóa kiến thức cũ có
liên quan đến chủ đề này, chẳng hạn như :
 Diện tích của một số đa giác phẳng ; Các hệ thức lượng trong tam giác vuông
 Độ dài đường cao của tam giác đều, đường chéo hình vuông.
 Cách xác định và tính số đo của góc giữa đường thẳng và mặt phẳng; góc giữa hai
mặt phẳng, góc giữa hai đường thẳng.
 Cách xác định khoảng cách từ một điểm đến một mp, các hệ thức lượng trong tam
giác thường.
b. Dạy phần bài tập :
 Vì bài tập ở chủ đề này tương đối khó, học sinh rất khó tiếp thu, nếu không khéo sử
dụng phương pháp hướng dẫn học sinh sẽ cảm thấy chán nản, không thích học. Cho nên
khi dạy bài tập phần này muốn cho học sinh dễ hiểu, dễ tiếp nhận, tôi sẽ phân loại bài tập

Trang 4


từ dễ đến khó. Để học sinh có thể tự mình giải một số bài tập nhỏ, từ đó các em cảm thấy
mình cũng có thể học được phần này từ đó các em sẽ thích thú. Lôi cuốn các em vào sự
say mê học tập, các em sẽ chủ động, tích cực học tập hơn.
 Chia làm các dạng như sau: Khối chóp đều và khối chóp có cạnh bên vuông góc với
mặt phẳng đáy.
 Khối chóp đều tôi chia làm các loại như sau:
1/ Hình chóp đều cho biết cạnh đáy và cạnh bên :
Tất cã hai bài tập trên có điểm chung là : tính độ dài đường cao đều sử dụng định lí

môn toán năm 2011-2012 được hơn 90%

Trang 6


 Đề tài này đã được tôi áp dụng vào dạy các lớp 12CB5, 12CB6 năm học 20102011 và được nhân rộng trong năm học 2011-2012 ở trường THPT An Biên. và có thể
phát triển, áp dụng ở phạm vi rộng hơn ở những năm sau nếu có sụ điều chỉnh cho hợp lí
theo từng đối tượng học sinh.
6. Kết luận
Đây là kinh nghiệm nhỏ của bản thân tôi tự rút ra trong nhiều năm nghiên cứu của
mình, đề tài này có thể phát triển hơn nửa, mở rộng hơn, cụ thể hơn nếu có sự góp ý chân
thành của các đồng nghiệp và có thể phát triển trong dạy phần thể tích khối lăng trụ, khối
tròn xoay...

Người Viết

Lê Thị Lan

Trang 7


Trang 8


CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
SHAPE \* MERGEFORMAT
An Biên, ngày 13 tháng 6 năm 2012
BÁO CÁO
KINH NGHIỆM ( HOẶC GIẢI PHÁP ) TRONG CÔNG TÁC