CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
An Biên, ngày 18 tháng 07 năm 2012
TÓM TẮT ĐỀ TÀI
- Họ và tên: Lê Thị Lan
- Chức danh: Giáo viên
- Đơn vị công tác: Trường THPT An Biên
1. Tên đề tài sáng kiến :
Một số kinh nghiệm trong dạy chủ đề thể tích khối đa diện
2. Cơ sở khoa học hoặc cơ sở lý luận
−Trong nhiều năm dạy lớp 12 theo chương trình phân ban tôi thấy học sinh gặp
rất nhiều khó khăn khi học chủ đề thể tích khối đa diện, các em nghĩ mình không
học được chủ đề này nên các em bỏ qua không quan tâm. Bản thân tôi nghiên cứu
các bài tập trong sách giáo khoa, các đề thi trong những năm gần đây, và dựa vào
hướng dẫn viết đề tài sáng kiến kinh nghiệm từ đó tôi viết đề tài này.
3. Thực trạng yêu cầu
Trang 1
Trước khi có đề tài sáng kiến nhiều học sinh có tâm lý sợ môn hình học không
gian. Từ đó bi quan, ngại học hình dẫn đến tự ti, dựa dẩm vào bạn học ngồi bên
cạnh .
− Phần lớn học sinh chưa có phương pháp học phù hợp để học hình học không
gian.
− Tài liệu tham khảo còn hạn chế, việc đầu tư thời gian vào bộ môn còn ít.
− Trong tiết học lí thuyết học sinh chủ yếu nắm được lí thuyết với một số dạng
bài tập áp dụng đơn giản, chưa thể rèn luyện được kĩ năng giải toán một cách
thành thạo. Khi về nhà các em không tự mình rút ra được một số vấn đề, một số
dạng bài toán cơ bản cần rèn luyện .
− Các em còn thiếu ý thức trong học tập, chưa hiểu rõ được sự quan trọng của
học tập, nên khi giáo viên yêu cầu học sinh về chuẩn bị bài, hay soạn bài theo nội
dung giáo viên hướng dẫn có một số học sinh vẫn chưa tích cực làm theo, thậm chí
có học sinh không làm hoặc làm dưới dạng đối phó.

Khi dạy phần lí thuyết tôi trình bày một cách ngắn gọn và đơn giản, mục tiêu
cho học sinh nắm được công thức tính thể tích khối chóp, khối lăng trụ là cần tìm
được độ dài đường cao và diện tích đáy. Hay từ bài toán tính thể tích đi đến bài
toán tính độ dài đường cao của khối chóp, khối đa diện. Trong một số bài toán cần
phải biết cách phân chia khối đa diện.
Trong việc tính thể tích, có rất nhiều kiến thức cũ liên quan mà học sinh cần
phải nắm lại. Cho nên tôi dành phần lớn thời gian để học sinh hệ thống hóa kiến
thức cũ có liên quan đến chủ đề này, chẳng hạn như :
• Diện tích của một số đa giác phẳng ; Các hệ thức lượng trong tam giác
vuông
• Độ dài đường cao của tam giác đều, đường chéo hình vuông.
• Cách xác định và tính số đo của góc giữa đường thẳng và mặt phẳng;
góc giữa hai mặt phẳng, góc giữa hai đường thẳng.
• Cách xác định khoảng cách từ một điểm đến một mp, các hệ thức lượng
trong tam giác thường.
b. Dạy phần bài tập :
− Vì bài tập ở chủ đề này tương đối khó, học sinh rất khó tiếp thu, nếu không
khéo sử dụng phương pháp hướng dẫn học sinh sẽ cảm thấy chán nản, không thích
học. Cho nên khi dạy bài tập phần này muốn cho học sinh dễ hiểu, dễ tiếp nhận, tôi
sẽ phân loại bài tập từ dễ đến khó. Để học sinh có thể tự mình giải một số bài tập
Trang 4
nhỏ, từ đó các em cảm thấy mình cũng có thể học được phần này từ đó các em sẽ
thích thú. Lôi cuốn các em vào sự say mê học tập, các em sẽ chủ động, tích cực học
tập hơn.
− Chia làm các dạng như sau: Khối chóp đều và khối chóp có cạnh bên vuông
góc với mặt phẳng đáy.
− Khối chóp đều tôi chia làm các loại như sau:
1/ Hình chóp đều cho biết cạnh đáy và cạnh bên :
Tất cã hai bài tập trên có điểm chung là : tính độ dài đường cao đều sử dụng
định lí pitago, chân đường cao là tâm của đa giác đáy.

chỉnh cho hợp lí theo từng đối tượng học sinh.
6. Kết luận
Trang 6
Đây là kinh nghiệm nhỏ của bản thân tôi tự rút ra trong nhiều năm nghiên cứu
của mình, đề tài này có thể phát triển hơn nửa, mở rộng hơn, cụ thể hơn nếu có sự
góp ý chân thành của các đồng nghiệp và có thể phát triển trong dạy phần thể tích
khối lăng trụ, khối tròn xoay
Người Viết

Lê Thị Lan
Trang 7

Trang 8
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
µ
§
An Biên, ngày 13 tháng 6 năm 2012
BÁO CÁO
KINH NGHIỆM ( HOẶC GIẢI PHÁP ) TRONG CÔNG TÁC
- Họ và tên: Lê Thị Lan
- Chức danh: Giáo viên
- Đơn vị công tác : Trường trung học phổ thông An Biên
1. Tên kinh nghiệm hoặc giải pháp :
Một số kinh nghiệm trong dạy chủ đề thể tích khối đa diện
2. Căn cứ
- Căn cứ vào quy định của Sở Giáo dục Kiên Giang về việc viết kinh nghiệm hoặc
giải pháp, căn cứ vào chương trình toán lớp 12 ban cơ bản . Dựa trên nhu cầu thiết
yếu của học sinh đã dẫn tôi đến việc hình thành , đúc kết kinh nghiệm này.
Trang 9

đề thi, ở sách giáo khoa. Chỉnh sửa và thực hiện ở lớp tôi trực tiếp giảng dạy. Khi
thực hiện trên lớp tôi phân thành các phần nhỏ
a. Dạy phần lí thuyết : Khi dạy phần lí thuyết tôi trình bày một cách ngắn gọn và
đơn giản, mục tiêu cho học sinh nắm được công thức tính thể tích khối chóp, khối
lăng trụ là cần tìm được độ dài đường cao và diện tích đáy. Hay từ bài toán tính thể
tích đi đến bài toán tính độ dài đường cao của khối chóp, khối đa diện. Trong một
số bài toán cần phải biết cách phân chia khối đa diện.
Trong việc tính thể tích, có rất nhiều kiến thức cũ liên quan mà học sinh cần
phải nắm lại. Cho nên tôi dành phần lớn thời gian để học sinh hệ thống hóa kiến
thức cũ có liên quan đến chủ đề này, chẳng hạn như :
• Diện tích của một số đa giác phẳng , các hệ thức lượng trong tam giác
• Độ dài đường cao của tam giác đều, đường chéo hình vuông.
Trang 11
• Cách xác định và tính số đo của góc giữa đường thẳng và mặt phẳng; góc
giữa hai mặt phẳng, góc giữa hai đường thẳng.
• Cách xác định khoảng cách từ một điểm đến một mp, các hệ thức lượng
trong tam giác thường.
b. Dạy phần bài tập :
Chia làm các dạng như sau: Chia thành hai dạng cơ bản là khối chóp đều và khối
chóp không đều
khối chóp đều tôi chia làm các loại như sau:
1/ Hình chóp đều cho biết cạnh đáy và cạnh bên :
Tất cã hai bài tập trên có điểm chung là : tính độ dài đường cao đều sử dụng
định lí pitago, chân đường cao là tâm của đa giác đáy.
2/ Hình chóp đều cho biết cạnh đáy , góc giữa mặt bên và đáy
3/ Hình chóp đều cho biết cạnh đáy, góc giữa cạnh bên và đáy
4/ Đối với khối chóp có bên vuông góc với mặt phẳng đáy có các loại cơ bản như:
đáy là tam giác đều, đáy là tam giác vuông, đáy là hình vuông, đáy là hình thoi, đáy
là hình chữ nhật, đáy là hình thang.
− Khi giải học sinh giải xong từng dạng cơ bản giáo viên phân tích kĩ cho học