CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
An Biên, ngày 18 tháng 07 năm 2012
TÓM TẮT ĐỀ TÀI
- Họ và tên: Lê Thị Lan
- Chức danh: Giáo viên
- Đơn vị công tác: Trường THPT An Biên
1. Tên đề tài sáng kiến :
Một số kinh nghiệm trong dạy chủ đề thể tích khối đa diện
2. Cơ sở khoa học hoặc cơ sở lý luận
− Trong nhiều năm dạy lớp 12 theo chương trình phân ban tôi thấy
học sinh gặp rất nhiều khó khăn khi học chủ đề thể tích khối đa diện,
các em nghĩ mình không học được chủ đề này nên các em bỏ qua không
quan tâm. Bản thân tôi nghiên cứu các bài tập trong sách giáo khoa, các
đề thi trong những năm gần đây, và dựa vào hướng dẫn viết đề tài sáng
kiến kinh nghiệm từ đó tôi viết đề tài này.
3. Thực trạng yêu cầu
Trước khi có đề tài sáng kiến nhiều học sinh có tâm lý sợ môn hình
học không gian. Từ đó bi quan, ngại học hình dẫn đến tự ti, dựa dẩm
vào bạn học ngồi bên cạnh .
Trang 1
− Phần lớn học sinh chưa có phương pháp học phù hợp để học hình
học không gian.
− Tài liệu tham khảo còn hạn chế, việc đầu tư thời gian vào bộ môn
còn ít.
− Trong tiết học lí thuyết học sinh chủ yếu nắm được lí thuyết với một
số dạng bài tập áp dụng đơn giản, chưa thể rèn luyện được kĩ năng giải
toán một cách thành thạo. Khi về nhà các em không tự mình rút ra được
một số vấn đề, một số dạng bài toán cơ bản cần rèn luyện .
− Các em còn thiếu ý thức trong học tập, chưa hiểu rõ được sự quan
trọng của học tập, nên khi giáo viên yêu cầu học sinh về chuẩn bị bài,

thức cũ liên quan đến việc tính thể tích khối đa diện, sau đó dạy cho học
sinh các biết tự giải quyết các bài toán cơ bản nhất ngang với mặt bằng
của đề thi tốt nghiệp trong những năm gần đây, cụ thể.
a. Dạy phần lí thuyết :
Khi dạy phần lí thuyết tôi trình bày một cách ngắn gọn và đơn giản,
mục tiêu cho học sinh nắm được công thức tính thể tích khối chóp, khối
lăng trụ là cần tìm được độ dài đường cao và diện tích đáy. Hay từ bài
toán tính thể tích đi đến bài toán tính độ dài đường cao của khối chóp,
Trang 3
khối đa diện. Trong một số bài toán cần phải biết cách phân chia khối đa
diện.
Trong việc tính thể tích, có rất nhiều kiến thức cũ liên quan mà học
sinh cần phải nắm lại. Cho nên tôi dành phần lớn thời gian để học sinh
hệ thống hóa kiến thức cũ có liên quan đến chủ đề này, chẳng hạn như :
• Diện tích của một số đa giác phẳng ; Các hệ thức lượng trong
tam giác vuông
• Độ dài đường cao của tam giác đều, đường chéo hình vuông.
• Cách xác định và tính số đo của góc giữa đường thẳng và mặt
phẳng; góc giữa hai mặt phẳng, góc giữa hai đường thẳng.
• Cách xác định khoảng cách từ một điểm đến một mp, các hệ
thức lượng trong tam giác thường.
b. Dạy phần bài tập :
− Vì bài tập ở chủ đề này tương đối khó, học sinh rất khó tiếp thu, nếu
không khéo sử dụng phương pháp hướng dẫn học sinh sẽ cảm thấy chán
nản, không thích học. Cho nên khi dạy bài tập phần này muốn cho học
sinh dễ hiểu, dễ tiếp nhận, tôi sẽ phân loại bài tập từ dễ đến khó. Để học
sinh có thể tự mình giải một số bài tập nhỏ, từ đó các em cảm thấy mình
cũng có thể học được phần này từ đó các em sẽ thích thú. Lôi cuốn các
em vào sự say mê học tập, các em sẽ chủ động, tích cực học tập hơn.
− Chia làm các dạng như sau: Khối chóp đều và khối chóp có cạnh

5. Kết quả thực hiện và phạm vi áp dụng nhân rộng
− Kết quả sáng kiến kinh nghiệm đạt được khi vận dụng vào dạy cho
học sinh 12 là rất cao, kết quả bài kiểm tra 1 tiết, bài kiểm tra học kỳ là
tương đối cao khoảng hơn 70% học sinh làm được phần này. Năm học
2010 – 2011 có nhiều học sinh giải được bài toán này trong đề thi tốt
nghiệp. So với các năm trước các đại đa số các em đều không dám đọc
đến đề của bài này, năm 2009-2010 kết quả tốt nghiệp được 52%. Kết
quả thi tốt nghiệp môn toán năm 2011-2012 được hơn 90%
− Đề tài này đã được tôi áp dụng vào dạy các lớp 12CB5, 12CB6
năm học 2010-2011 và được nhân rộng trong năm học 2011-2012 ở
trường THPT An Biên. và có thể phát triển, áp dụng ở phạm vi rộng hơn
ở những năm sau nếu có sụ điều chỉnh cho hợp lí theo từng đối tượng
học sinh.
6. Kết luận
Đây là kinh nghiệm nhỏ của bản thân tôi tự rút ra trong nhiều năm
nghiên cứu của mình, đề tài này có thể phát triển hơn nửa, mở rộng hơn,
cụ thể hơn nếu có sự góp ý chân thành của các đồng nghiệp và có thể
phát triển trong dạy phần thể tích khối lăng trụ, khối tròn xoay
Người Viết

Trang 6
Lê Thị Lan
Trang 7

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
µ
§
An Biên, ngày 13 tháng 6 năm 2012
BÁO CÁO

những gì thầy cô
giảng trên lớp .
- Đại đa số học sinh không được tiếp thu nhiều với các dạng toán trong
quá trình học tiết lý thuyết ( thời gian ít ) , khả năng tư duy nhìn chung
còn thấp nên thấy lạ với nhiều bài toán.
- Học sinh không biết tự mình tổ chức nhóm học, học sinh khá chưa tích
cực giúp đỡ học sinh yếu, học sinh yếu chưa tích cực trao đổi với bạn
trong học tập.
- Phần lớn học sinh không biết cách nhận dạng đề, không nắm bắt được
phương pháp giải. Chưa biết cách vận dụng lí thuyết vào bài tập, chưa
biết nhìn bài toán theo không gian.
4. Các nội dung chính của kinh nghiệm hoặc giải pháp
Qua quá trình nghiên cứu đề tài sáng kiến tôi nhận thấy để cho học sinh
thích học chủ đề này. Tôi thực hiện cách trình bày kinh nghiệm giải
pháp ở cấp tổ, các đồng nghiệp trong tổ góp ý kiến, dựa trên ý kiến của
đồng nghiệp và tham khảo một số đề thi, ở sách giáo khoa. Chỉnh sửa và
thực hiện ở lớp tôi trực tiếp giảng dạy. Khi thực hiện trên lớp tôi phân
thành các phần nhỏ
a. Dạy phần lí thuyết : Khi dạy phần lí thuyết tôi trình bày một cách
ngắn gọn và đơn giản, mục tiêu cho học sinh nắm được công thức tính
thể tích khối chóp, khối lăng trụ là cần tìm được độ dài đường cao và
diện tích đáy. Hay từ bài toán tính thể tích đi đến bài toán tính độ dài
Trang 10
đường cao của khối chóp, khối đa diện. Trong một số bài toán cần phải
biết cách phân chia khối đa diện.
Trong việc tính thể tích, có rất nhiều kiến thức cũ liên quan mà học
sinh cần phải nắm lại. Cho nên tôi dành phần lớn thời gian để học sinh
hệ thống hóa kiến thức cũ có liên quan đến chủ đề này, chẳng hạn như :
• Diện tích của một số đa giác phẳng , các hệ thức lượng trong tam
giác

nghiệp năm 2009-2010 khi chưa có kinh nghiệm giải pháp là 52%. Sau
khi áp dụng kinh nghiệm giải pháp năm học 2010 – 2011 có nhiều học
sinh giải được bài toán này trong đề thi tốt nghiệp. So với các năm trước
các đại đa số các em đều không dám đọc đến đề của bài này, từ đó kết
quả thi tốt nghiệp môn toán năm 2011-2012 được hơn 90%
- Đề tài này đã được tôi áp dụng vào dạy các lớp 12CB5, 12CB6 năm
học 2010-2011 và được nhân rộng trong năm học 2011-2012 ở trường
THPT An Biên. Và có thể phát triển và áp dụng ở phạm vi rộng hơn .
6. Kiến nghị
Ngườ viết báo cáo
Trang 12
Lê Thị Lan
Trang 13