Ngày soạn: 28/11/06
Ngày dạy: 2/12/06
TIẾT 47 Nỗi lòng
A. Mục tiêu bài học
Giúp học sinh
-hiểu được tâm trạng bi tráng của người anh hùng được thể hiện trong bài thơ
- Cảm nhận được những hình ảnh kì vĩ có sức diễn tả mạnh mẽ tình cảm, khát vọng
của tác giả
B. Phương tiện thực hiện- Cách thức tiến hành
- sgk, sgv
- thiết kế bài học.
- GV tổ chức giờ dạy học theo cách thức nêu vấn đề kết hợp với các hình thức trao
đổi thảo luận, trả lời các câu hỏi
C. Tiến trình dạy học
1. Kiểm tra bài cũ:Đọc thuộc bài Tỏ lòng, cho biết chủ đề bài thơ
2. Giới thiệu :Bên cạnh những người anh hùng lập được nhiều chiến công hiển hách
còn có biết bao nhiêu con người mà cuộc đời, sự nghiệp phải chấp nhận thất bại. Từ
sự thật chua chát đó, có nhiều người đã làm thơ bày tỏ làng mình, bày tỏ tâm trạng
của người anh hùng chiến bại. "Nỗi lòng" của Đặng Dung là một bài thơ như thế
3. Nội dung bài dạy
Hoạt động thầy và trò Nội dung
Hoạt động 1
Giáo viên hướng dẫn học sinh
tìm hiểu tác giả
-Học sinh đọc tiểu dẫn sgk
Hoạt động 2
-Cho biết những nét chính về
cuộc đời và con người Đặng
Dung?
Hoạt động 3
Học sinh đọc bài thơ.

HS đọc lại câu đầu
- Qua 4 câu thơ em hiểu nỗi
lòng nhà thơ như thế nào ?
-Đặt hoàn cảnh riêng của mình
trong thời cuộc, nhà thơ thấy
gì?
Nguyễn Trãi: Anh hùng để hận
mấy trăm đời
HQLy- vua, nhà cải cách vĩ
đại tk XV- ôm hận vì không có
nhân hòa
- Cảm hóa về thời thế có phải
là bộc lộ tư tưởng bi quan
không?
Hoạt động 6
Giáo viên hướng dẫn hs tìm
hiểu 4 câu cuối
Học sinh đọc
Giáo viên diễn nghĩa
- Tâm trạng bi tráng và ý chí
quật cường biểu hiện như thế
nào?
Thơ Đỗ Phủ: Tẩy binh mã
An đắc tràng sĩ vãn thiên hà
Tịnh tẩy giáp binh trường bất
- Chủ đề:Bìa thơ là lời giải bày tâm sự của tác giả
trước hoàn cảnh và thời cuộc. Đồng thời thể hiện
tâm trạng bi tráng và ý chí quật cường của tác giả.
II. ĐỌC- HIỂU
1. Bốn câu đầu: Nỗi lòng nhà thơ trước hoàn cảnh

- Tẩy binh: chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình
cho đất nước
dụng
Ước gì có tráng sĩ kéo nước
sông xuống
Rửa sạch khí giới mãi mãi
không dùng nữa
- qua bài thơ em thấy người
xưa quan niệm như thế nào
giữa anh hùng và thời vận?
=> Muốn mang tài năng, đức độ giúp vua giữ
nước, mang lại nền thái bình cho dân, cho nước.
Đây cính là khát vọng lớn lao của người anh hùng
nhưng ĐD không thực hiện được chí nguyện ấy vì
ông đã già.
Chí lớn nhưng lực bất tòng tâm. Nỗi làng, tâm
trạng của Đ D thật bi tráng
- Bất lực nhưng vẫn thể hiện ý chí quật cường. Đó
là tinh thần kiên trì chiến đấu. Hinhg tượng cuối
bài thơ
" bao phen mang gươm báu mài dưới ánh trăng"
-> Nuôi chí lớn cho đời sau để " sáu trăm đời vẫn
còn tưởng thấy sinh khí lẫm liệt"
III. CỦNG CỐ
Qua bài thơ, chúng ta thấy đựợc :
- Cảm xúc bi tráng của một lão tướng trước tình
thế, vận nước nguy nan
- Bài thơ để lại dấu ấn: Bài thơ đi sâu thể hiện tâm
trạng nhân vật trữ tình, phần nào bộc lộ cái tôi,
bước đầu phá vỡ qui ước của thơ ca TĐ