Ngày soạn: 02/01 Ngày dạy: 08/01/2009 Dạy lớp:12C
Ngày dạy 09/01/2009 Dạy lớp 12D
Tiết 74- Đọc văn
Vợ chồng A Phủ
(trích)
Tô Hoài
1. MỤC TIÊU
a.Về kiến thức
Giúp HS:
- Hiểu được giá trị nhân đạo của tác phẩm thể hiện qua sự lên án tội ác của bọn thống trị
và khẳng định sức sống ngoan cường, khát vọng tự do tiềm tàng ở người dân lao động.
- Phân tích được nghệ thuật xây dựng hình tượng nhân vật, nghệ thuật tạo tình huống
truyện, miêu tả sinh hoạt, phong tục và tâm lí nhân vật trong đoạn trích.
b.Về kĩ năng
Rèn luyên kĩ năng phân tích tác phẩm truyện, chủ yếu là phân tích nhân vật và chi
tiết nghệ thuật quan trọng.
c.Về thái độ
Cảm thông với nỗi thống khổ của con người Tây Bắc dưới ách thống trị của thực
dân phong kiến, cảm phục sức sống ngoan cường, trân trọng khát vọng tự do ở người
dân lao động.
2. CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS
a. Chuẩn bị của GV: SGK, SGV, TLtham khảo, Thiết kế bài dạy
b. Chuẩn bị của HS: SGK, TL tham khảo, HD của GV, soạn bài
3. TIẾN TRÌNH BÀI DẠY
*Ổn định tổ chức (1 phút)
a. Kiểm tra bài cũ (KT việc chuẩn bị bài của hS- 2 phút).
* Giới thiệu bài mới: (HS khái quát nội dung cơ bản của tiết 1, chuyển sang tiết 2)
b. Dạy nội dung bài mới
Hoạt động của GV & HS Hoạt động của HS
b, Nghịch lí 2: Tâm hồn Mị câm lặng mà lại ngầm chứa một sức sống lạ lùng (21
phút)

- GV bình: Tô Hoài đã dụng công khi miêu tả tiếng sáo từ xa đến gần. Nghệ
thuật ấy có tác dụng tác động dần, thấm sâu vào lòng người.
- Nhà văn đã chú ý tới những biểu hiện nào của
Mị?
GV: Như vậy, âm thanh của tiếng sáo trong
hiện tại giờ đây đã trở thành tiếng của mùa xuân trước
trong lòng Mị. Nó dìu Mị trở về quá khứ. Song quan
trọng hơn, hơi men nồng nàn và tiếng sáo gọi bạn yêu
da diết đã khiến cho Mị nhớ ra mình là một con người;
vẫn có cái quyền được sống cuộc sống của con người.
- Nghe tiếng sáo trong đêm
tình mùa xuân, Mị:
+ Thấy bồi hồi, Mị lén lấy
rượu uống; Mị uống ừng ực
từng bát. Cái say giúp Mị
quên thực tại cay đắng
nhưng lại đem về nỗi nhớ.
+ Mị nhớ về ngày trước. Mị
thổi sáo rất hay… Mị nhớ về
mùa xuân trước với những
khát vọng yêu thương.
- Từ những cảm xúc của tâm lí đã phát triển đến tột
độ, Mị có hành động như thế nào?
- GV: Sức sống tiềm tàng của Mị ngày thường bị lấp
đi, giờ đây có cơ hội đã bùng dậy thật là mãnh liệt.
+ Mị có hành động: Xắn
thêm mỡ vào ngọn đèn; Mị
quấn lại tóc; với lấy cái váy
hoa, rút cái áo… Mị chuẩn
bị đi chơi.

thản nhiên ngồi thổi lửa, hơ tay”?
- Theo em, với cô Mị nếu có cơ hội bản chất tốt đẹp,
sức sống của cô có trở lại không?
- Theo dõi tác phẩm, em thấy chi tiết nào tạo điều kiện
cho Mị bộc lộ bản chất của mình?
.
- Đó là biểu hiện của
sự vô cảm vì Mị bị tê liệt
về tinh thần.
- Có.
- “Lúc ấy đã
khuya… đã xám đen lại”
(Tr. ): A Phủ khóc
- GV: Đó là một chi tiết nhỏ, nhưng nó chứng tỏ cái tài của nhà văn. Ông luôn biết tìm
ra cái quyết định tất cả từ cái dường như không là gì cả.
Dòng nước mắt của A Phủ đã làm hồi sinh mạnh mẽ trái tim đầy thương tích của Mị.
Nó chính là giọt nước cuối cùng làm tràn đầy cốc nước.
- Nhìn thấy A Phủ như thế, Mị đã có những biểu hiện gì?
+ Nhớ lại cuộc sống khổ cực của mình. Mị nhớ ra mình mà thương cho thân mình.
+ ý thức về sự tàn ác của kẻ thù. Lần đầu tiên Mị hiểu ra “Chúng nó thật độc ác”.
+ Từ ý thức thương mình, Mị thương cho A Phủ.
GV: Lòng thương người mạnh mẽ lấn át cả nỗi
thương thân. Đó là qui luật của lòng nhân hậu. Chính
điều này đã khiến Mị chiến thắng nỗi sợ hãi; dẫn Mị có
hành động đột ngột.
- HS ghi
- Đó là hành động nào?
-Theo em, người đọc có đoán trước được hành động
này không?
- Mị rút dao, cắt dây

hành động.
- Là một con người không nơi nương tựa.
- Là người có hành động mạnh mẽ, táo tợn, đầy nam tính. Nhưng cũng rất chân
thật, chất phác.
+ Lúc nhỏ đã bộc lộ sự gan góc, bản lĩnh (Tự làm thuê để kiếm sống).
+ Lớn lên càng có khả năng tự khẳng định mình: Lao động giỏi, đi săn bò rất
thạo; không có quần áo mới cũng cứ cùng trai làng đi tìm người yêu; Dám sinh sự
đánh lại con quan để đòi công bằng (Tr. ).
- Là thân phận đau khổ, chịu thiệt thòi dưới ách thống trị của phong kiến.
+ Phải vạ, A Phủ làm thân tôi tớ cho nhà thống lí.
 Qua cảnh phạt vạ, Tô Hoài đã vẽ lên một bức tranh hiện thực về phong tục
tập quán riêng của người H’Mông xưa. Đồng thời cũng có giá trị tố cáo tội ác của bọn
phong kiến miền núi khi hành hạ, bóc lột người lao động nghèo.
+ A Phủ tự thương cho thân mình, tủi cực và đau xót.
- Em có nhận xét như thế nào về nhân vật này?
* Tóm lại:
- Nhân vật là hình ảnh biểu trưng cho thanh niên miền núi nói chung, thanh niên
H’Mông nói riêng cả về nỗi khổ cực và quá trình vận động trong cuộc sống.
- Đó là một nhân vật có tính cách rõ ràng, dứt khoát, thuần phác mạnh mẽ; Đó là hình
ảnh đẹp của thanh niên H’Mông lúc đó
III.TỔNG KẾT (2 phút)
- HS đọc Kết quả cần đạt (SGK, Tr.3)
4
c. Củng cố, luyện tập (7 phút)
* Tìm hiểu nghệ thuật của tác phẩm
- GV chia lớp thành 4 nhóm
- N1: Cách tổ chức kết cấu truyện
- N2: Cách kể truyện
- N3: nghệ thuật miêu tả của TH
- N4: Đánh giá chung về thành công, nghệ thuật của tp

- Thành công ở nghệ thuật miêu tả, kể (mt hiện thực giàu chất trữ tình, đậm màu sắc
tây Bắc…Không khí truyện lặng lẽ, cam chịu bên ngoài, sự sôi sục bên trong của nhân
vật, tâm trạng u uất bên trong nhv/sự sinh động tươi tắn ở ngoại cảnh…)
d. Hướng dẫn HS tự học ở nhà (2 phút)
- Đọc lại tác phẩm
- Tìm thêm chi tiết để làm sáng tỏ nỗi khổ của A Phủ
- Sức tố cáo thể hiện rõ nhất ở điều gì?
- Giá trị nhân đạo của tp thê hiện rõ nhât sở đâu?
- Tìm đọc những bài viết về tp "VCAP".
5