ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP HK I
Môn : Ngữ văn 9
NĂM HỌC : 2015 – 2016
* Giới hạn chương trình : Từ tuần 1- tuần 15
Nội dung trọng tâm
I.

Phần Ngữ văn :
1. Văn trung đại
1.1. Nắm vững kiến thức về tác giả, tác phẩm, nội dung và nghệ
thuật trong truyện và thơ trung đại.
- Chuyện người con gái Nam Xương
- Hoàng Lê nhất thống chí
- Truyện Kiều ( các đoạn trích)
- Xem lại tiết ôn tập văn trung đại tuần 9
2.Thơ và truyện hiện đại

2.1- Kẻ bảng thống kê các tác phẩm ,tác giả , nội dung, thể loại,
thời gian sáng tác về phần thơ và truyện hiện đại . ( Xem lại hai bảng thống kê ở
phần ôn tập thơ tuần 15 và ôn tập Tiếng Việt tuần 16)
2.2- Học thuộc các bài thơ đã học
2.3 - Các nhân vật cần lưu ý khi pt tác phẩm truyện : Nhân vật Anh
thanh niên trong tác phẩm LLSP, nhân vật Ông Hai trong tác phẩm Làng của
Kim Lân , bé Thu, ông Sáu trong tác phẩm Chiếc lược ngà của Nguyễn Quang
Sáng .
2.4 – Giải thích nhan đề các tác phẩm : Làng, Lặng lẽ Sapa, chiếc
lược ngà, Đồng chí , Ánh trăng
2.5 – Nêu tình huống và tác dụng của tình huống trong các tác
phẩm sau:
Làng của Kim Lân; Lặng lẽ Sapa – Nguyễn Thành Long; Chiếc lược ngà –
Nguyễn Quang Sáng.


3

Làng

Tác giả

Kim Lân

Lặng lẽ Nguyễn
Sapa
Thành
Long

Chiếc
lược
ngà

Nguyễn
Quang
Sáng

Nước

Việt
Nam

Việt
Nam


lần ông về thăm nhà và ở khu căn cứ.
Qua đó, truyện ca ngợi tình cha con
thắm thiết trong hoàn cảnh chiến
tranh.

THƠ HIỆN ĐẠI

Tên
Thứ
tự

bài
thơ

Tác giả

Năm
sáng
tác

Thể thơ

Tóm tắt nội
dung

Đặc sắc
nghệ thuật


1


1948

Tự do

1958

7 chữ

Vẻ đẹp chân
thực giản dị
của anh bộ đội
thời chống
Pháp và tình
đồng chí sâu
sắc, cảm động

Chi tiết, hình ảnh tự
nhiên, bình dị, cô
đông gợi cảm.

Vẻ đẹp tráng lệ, Từ ngữ giàu hình ảnh,
giàu màu sắc sử dụng các biện pháp
Cận
Năm
lãng mạn của
ẩn dụ,Đặc
nhân
sắchoá.
Tóm tắt nội

ảnh gợi cảm.
giàu tình
“uống nước
thương, giàu
nhớ nguồn”
đức hy sinh.

Bài thơ
về
5

tiểu đội
xe

Tự do

Vẻ đẹp hiên
ngang, dũng
cảm của người
lính lái xe
Trường Sơn.

Ngôn ngữ bình dị,
giọng điệu và hình
ảnh thơ độc đáo.

Tự do

Tình yêu
thương con và

Khoa
Điềm

1971

II. Một số bài tập thực hành văn – Tiếng Việt.


1. Xác định biện pháp tu từ và nêu tác dụng của phép tu từ trong các ví dụ
sau:
a.

b.

Trăng cứ tròn vành vạnh
kể chi người vô tình
ánh trăng im phăng phắc
đủ cho ta giật mình.
Một bếp lửa chơn vờn sương sớm
Một bếp lửa ấp ưu nồng đượm
Cháu thương bà biết mấy nắng mưa
c. Mặt trời xuống biển như hòn lửa
Sóng đã cài then đêm sập cửa
Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi
Câu hát căng buồm cùng gió khơi.

2. Giải thích nghĩa của các thành ngữ sau và cho biết mỗi thành ngữ liên
quan đến phương châm hội thoại nào?
a.Nói băm nói bổ :
………………………………………………………….......................................

Từ đất trong hai trường hợp (a) và (b), từ nào là nghĩa gốc, từ nao
là nghĩa chuyển. Phương thức chuyển nghĩa là gì ?
a.

Quê hương anh nước mặn, đồng chua
Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá.
(Chính Hữu, Đồng chí)

b.

Ôi ! Tổ quốc giang sơn hùng vĩ
Đất anh hùng của thế kỷ hai mươi
Hãy kiêu hãnh trên tuyến đầu chống Mĩ
Có miền Nam anh dũng tuyệt vời !
(Tố Hữu, Miền Nam)

7. Viết thành một đoạn văn ngắn trả lời cho những câu hỏi sau: Chuyện người
con gái Nam Xương của Nguyễn Dữ có thể kết thúc câu chuyện ở đâu? Theo em
việc them vào các yếu tố kì lạ hoang đường có ý nghĩa gì? Đoạn kết này có làm
mất tính bi kịch của chuyện không ? vì sao ?
8. Nêu ý nghĩa chi tiết “ Chiếc bóng” trong tác phẩm Chuyện người con
gái Nam Xương của nhà văn Nguyễn Dữ.
9. Trong đoạn trích “ Chị em Thúy Kiều” trích Truyện Kiều, Nguyễn Du có
câu:


“Vân xem trang trọng khác vời.
...........

”

“ Cả làng chúng nó Việt gian theo Tây..” cái câu nói của người đàn bà tản cư
hôm trước dội lên trong tâm trí ông.


“ Hay là quay về làng ?”
Vừa chớm nghĩ như vậy , lập tức ông lão phản đối ngay . Về làm gì cái làng
ấy nữa . Chúng nó theo Tây cả rồi . Về làng tức là bỏ kháng chiến . Bá cô Hå...
Nước mắt ông giàn ra . Về tức là chịu quay lại làm việc cho thằng Tây . Ông
lão nghĩ ngay đến mấy thằng kỳ lý chuyên môn khua khoét ngày trước lại ra
hống hách ở trong cái đình . Và cái đình lại như của riêng chúng nó , lại thâm
nghiêm ghê gớm , chứa toàn những sự ức hiếp ,đè nén . Ngày ngày chúng dong
ra , dong vào , đánh tổ tôm mà bàn tư việc làng với nhau ở trong ấy . Những
hạng khố rách áo ôm như ông có đi qua cũng chỉ dám liếc trộm vào , rồi cắm
đầu xuống mà lủi đi . Anh nào ho he , hóc hách một tí thì chúng nó tìm hết cách
để hại, cắt phần ruộng ,truất ngôi , trừ ngoại , tống ra khỏi làng...
Ông Hai nghĩ rợn cả người . Cả cuộc đời đen tối , lầm than cứ nổi lên trong
ý nghĩ ông . Ông không thể về cái làng ấy được nữa . Về bây giờ ra ông chịu
mất hết à ?
Làng thì yêu thật nhung làng làng theo Tây mất rồi thì phải thù!
( Trích Ngữ văn9 _ Tập I)
- Phần trích trên được trích từ tác phẩm nào ?
- Phần trích trên sử dụng phương thức biểu đạt chính nào ?
- Văn bản được viết theo thể loại nào?
- Văn bản có phần trích trên viết vào thời kỳ nào?
- Truyện được kể ở ngôi thứ mấy?
- Trong câu văn , phần “ Cả làng chúng nó Việt gian theo Tây...” Là lời dẫn gián
tiếp, Lời dẫn trực tiếp
15 . Câu văn nào thể hiện rõ nhất nội dung chính của tác phẩm?
Đọc kỹ đoạn trích sau và trả lời câu hỏi ( Từ câu1 đến câu9 ) bằng cách khoanh
tròn chữ cái đầu câu trả lời đúng nhất

(Bếp lửa – Bằng Việt)
b. Mẹ nó nổi giận quơ đũa bếp dọa đánh, nó phải gọi nhưng lại nói trổng:
- Vô ăn cơm
Anh Sáu vẫn ngồi im, giả vờ không nghe, chờ nó gọi “Ba vô ăn cơm”.
Con bé cứ đứng trong bếp nói vọng ra:
- Cơm chín rồi!
( Chiếc lược ngà – Nguyễn Quang Sáng)
17. Nêu cảm nhận của em các về đoạn thơ sau:
- Khổ thơ đầu bài thơ Đoàn thuyền đánh cá – Huy Cận
- Khổ thơ cuối bài thơ Đồng chí – Chính Hữu


III.Tập làm văn.
1.Kể nội dung tác phẩm “ Làng” của Kim Lân bằng lời kể của nhân vật ông Hai
( Đảm bảo được các sự kiện chính : Ông Hai nhớ những ngày chưa đi tản cư ;
ông nghe đọc báo ở phòng thông tin ; ông nghe tin làng chợ Dầu là Việt Gian ;
nỗi khổ tâm của ông Hai khi biết tin đó ; niềm vui của ông khi tin đồn được cải
chính )
2. Đóng vai một trong các nhân vật ( Cô kĩ sư, ông họa sĩ) kể lại chuyện gặp gỡ
tình cờ trong tác phẩm lặng lẽ Sapa.
3. Kể lại câu chuyện Chiếc lược ngà theo lời kể của nhật vật bé Thu.
4. Lấy nhan đề “Một lần và mãi mãi” hãy kể lại kỉ niệm đáng nhớ.
CHÚC CÁC EM LÀM BÀI TỐT