ĐẤU TRANH GIAI CẤP Ở NƯỚC TA TRƯỚC SỰ TÁC ĐỘNG
CỦA XU THẾ TOÀN CẦU HOÁ VÀ HỘI NHẬP QUỐC TẾ HIỆN NAY

Lý luận về giai cấp và đấu tranh giai cấp là một trong những nội dung
cơ bản quan trọng của chủ nghĩa Mác - Lênin, là cơ sở lý luận của đường lối
cách mạng Việt Nam, nó soi sáng vai trò sứ mệnh lịch sử của giai cấp công
nhân Việt Nam tiến tới mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Trong
giai đoạn cách mạng hiện nay, nước ta đang thực hiện quá độ lên chủ nghĩa xã
hội bỏ qua giai đoạn phát triển tư bản chủ nghĩa đây vừa là sự nghiệp sáng tạo
một chế độ xã hội mới, đồng thời vừa là một quá trình đấu tranh giai cấp gay
go phức tạp giải quyết vấn đề ai thắng ai giữa hai con đường tư bản chủ nghĩa
và xã hội chủ nghĩa, trong điều kiện xã hội có những biến đổi sâu sắc. Trước
tác động của xu thế toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế, đã tạo sự biến đổi về
kết cấu kinh tế – xã hội, do đó mà tác động sâu sắc đến địa vị, lợi ích của các
giai, tầng xã hội, đến vấn đề phân hoá giai cấp, liên minh giai cấp, và đấu
tranh giai cấp là những vấn đề phức tạp của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã
hội, nó đặt ra nhiều vấn đề cần phải nghiên cứu, bổ sung phát triển. Mặt khác,
trước sự sụp đổ chủ nghĩa xã hội hiện thực ở Liên Xô và Đông Âu, kẻ thù tìm
mọi cách xuyên tạc, phủ nhận lý luận chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ
Chí Minh và đường lối quan điểm của Đảng. Một trong những nội dung mà
chúng tập trung chống phá đó là phủ nhận lý luận về giai cấp và đấu tranh giai
cấp, về vị trí vai trò của đấu tranh giai cấp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa
xã hội. Đặc biệt là trước những diễn biến phức tạp của tình hình trong nước
và thế giới, nhiều người tỏ ra hoang mang dao động, hoài nghi về sự thắng lợi
của chủ nghĩa xã hội, xa rời đường lối đấu tranh giai cấp của Đảng, mơ hồ về
giai cấp, mất cảnh giác cách mạng thậm chí bị sa ngã trước sự tấn công của kẻ
thù. Nghiên cứu làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về đấu tranh giai cấp trong

1




2


quốc tế nhận thức đầy đủ hơn về giai cấp cũng như đấu tranh giai cấp, làm cơ
sở khoa học cho việc hoạch định đường lối chiến lược, sách lược xây dựng
chủ nghĩa xã hội. Học thuyết Mác - Lênin về giai cấp và đấu tranh giai cấp
không chỉ chứng minh giai cấp là một phạm trù kinh tế xã hội có tính lịch sử,
chỉ tồn tại trong những điều kiện lịch sử nhất định; mà còn chỉ rõ bản chất của
các quan hệ giai cấp là quan hệ giữa thống trị và bị trị, giữa bóc lột và bị bóc
lột; đồng thời còn chỉ ra tính tất yếu và vai trò của đấu tranh giai cấp trong xã
hội có giai cấp. Các ông chỉ rõ: Trong xã hội có giai cấp, đối kháng giai cấp
thì đấu tranh giai cấp mà đỉnh cao là cách mạng xã hội là tất yếu, là động lực
trực tiếp của lịch sử, đặc biệt các cuộc cách mạng là đầu tàu của lịch sử và sự
chuyển biến từ hình thái kinh tế xã hội cũ sang hình thái kinh tế xã hội mới
cao hơn phải thông qua đấu tranh giai cấp và cách mạng xã hội. Đấu tranh
giai cấp không có mục đích tự thân mà do nhu cầu phát triển của lực lượng
sản xuất, đến một trình độ nhất định nó đòi hỏi phải xoá bỏ quan hệ sản xuất
cũ thiết lập quan hệ sản xuất mới phù hợp với tính chất trình độ của nó, biểu
hiện về mặt xã hội của mối quan hệ này là sự đối lập căn bản về lợi ích giai
cấp, đối kháng giai cấp tất yếu dẫn đến đấu tranh giai cấp. Thông qua đấu
tranh giai cấp mà đỉnh cao là cách mạng chủ nghĩa xã hội để thay thế phương
thức sản xuất cũ bằng một phương thức sản xuất mới tiến bộ hơn. Phương
thức sản xuất mới ra đời tạo điều kiện cho sự phát triển của sản xuất xã hội,
nó tạo ra động lực để xã hội phát triển. Mác - Ăngghen chỉ rõ: “Lịch sử tất cả
các xã hội tồn tại từ trước đến nay chỉ là lịch sử đấu tranh giai cấp …những
kẻ áp bức và những người bị áp bức, luôn luôn đối kháng với nhau, đã tiến
hành một cuộc đấu tranh không ngừng, lúc công khai, lúc ngấm ngầm, một
cuộc đấu tranh bao giờ cũng kết thúc bằng một cuộc cải tạo cách mạng toàn
bộ xã hội, hoặc bằng sự diệt vong của hai giai cấp đấu tranh với nhau” 1. Khi

nghĩa cộng sản đã phát sinh nhưng vẫn còn non yếu”3.
Lênin toàn tập Nxb tiến bộ, M. 1976, tập. 33, tr. 105.
Lênin toàn tập Nxb tiến bộ, M. 1976, tập. 33, tr. 113.
3
Lênin toàn tập Nxb tiến bộ, M. 1977, tập. 39, tr. 309 – 310.
1
2

4


Khẳng định tính tất yếu của đấu tranh giai cấp trong thời kỳ quá độ là
bởi vì sau khi giành chính quyền mục tiêu cuối cùng của cuộc đấu tranh của
giai cấp vô sản vẫn chưa đạt được. Giành chính quyền mới chỉ là thắng lợi
bước đầu của giai cấp vô sản, vấn đề cơ bản quyết định là phải xây dựng
thành công chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản, giai cấp vô sản còn phải
tiếp tục đấu tranh giai cấp để đi tới thực hiện xoá bỏ giai cấp. Vì vậy đây là
một quá trình đấu tranh rất lâu dài và vô cùng phức tạp, quyết liệt, như Lênin
khẳng định:“Thời kỳ đó, tất nhiên là thời kỳ đấu tranh giai cấp ác liệt chưa
từng thấy, mang những hình thức hết sức gay gắt” 1. Song thời kỳ quá độ cuộc
đấu tranh giai cấp diễn ra trong điều kiện mới - điều kiện GCCN đã có chính
quyền - với nội dung mới, hình thức mới và diễn ra trên tất cả các lĩnh vực
đời sống kinh tế, chính trị, xã hội.
Về kinh tế, giai cấp tư sản vẫn còn tiềm lực kinh tế, vẫn còn tồn tại nền
kinh tế nhiều thành phần, đây là cơ sở nẩy sinh và tồn tại giai cấp bóc lột,
quan hệ bóc lột. Bên cạnh đó nền kinh tế luôn chứa đựng khuynh hướng tự
phát theo hướng tư bản chủ nghĩa, vì vậy phải tiến hành đấu tranh giai cấp để
xoá bỏ cơ sở nẩy sinh bóc lột và chống lại khuynh hướng tự phát tư bản chủ
nghĩa của nền kinh tế.
Về chính trị, trong thời kỳ quá độ các giai cấp bóc lột về cơ bản đã bị

công nhân trong mỗi nước. Bộ phận công nhân trí thức, công nhân dịch vụ
ngày càng tăng, công nhân truyền thống ngày càng giảm. Đời sống công nhân
cũng ngày càng được cải thiện, thậm chí một số công nhân ở các nước tư bản
phát triển đã có cổ phần trong các công ty của nhà tư bản. Điều đó làm cho
điều kiện tập hợp, tổ chức đấu tranh giai cấp của giai cấp công nhân trở nên
khó khăn hơn. Một số người lầm tưởng rằng cả chủ nghĩa tư bản và giai cấp
công nhân đã thay đổi về bản chất và giai cấp công nhân không còn sứ mệnh
lịch sử giải phóng nhân loại nữa.

6


Đặc biệt hiện nay cũng chính do sự phát triển của khoa học công nghệ,
của sản xuất hàng hóa, của phân công lao động quốc tế và do nhu cầu giải
quyết các vấn đề toàn cầu...đã làm cho toàn cầu hóa trở thành xu thế khách
quan, lôi cuốn hầu hết các nước tham gia vào với các mức độ khác nhau.
Chính toàn cầu hóa làm cho ý nghĩa quốc gia biên giới ngày càng giảm, làm
cho giao lưu, liên kết quốc tế ngày càng phát triển, dẫn đến tính chỉnh thể của
thế giới ngày càng tăng. Điều này làm cho giai cấp và đấu tranh giai cấp
dường như bị lu mờ đi. Đặc biệt thế giới hiện nay đang nảy sinh nhiều vấn đề
mang tính toàn cầu mà cả loài người, không phân biệt quốc gia, dân tộc, giai
cấp, đảng phái…đều phải quan tâm như vấn đề xung đột dân tộc, xung đột sắc
tộc; vấn đề chiến tranh, vấn đề môi trường, vấn đề dân số và nhiều vấn đề
khác làm cho không ít người nghĩ rằng, trong thời đại ngày nay, vấn đề giai
cấp và đấu tranh giai cấp đã trở nên lỗi thời hoặc ít ra cũng bị đẩy suống hàng
thứ yếu. Những nội dung trên đây làm cho cuộc đấu tranh giai cấp, mà nhất là
cuộc đấu tranh tư tưởng lý luận càng trở nên khó khăn, phức tạp; vì những
người muốn phủ định lý luận giai cấp và đấu tranh giai cấp lại có thêm những
điều kiện thuận lợi để thực hiện ý đồ của mình. Chính vì vậy, đấu tranh chống
những trào lưu tư tưởng cơ hội phản động, làm sáng tỏ lý luận về giai cấp và

Cơ sở thực tiễn quy định tính tất yếu đấu tranh giai cấp trong thời kỳ
quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta đó là, xuất phát từ tình hình đặc điểm
thế giới, trong nước và âm mưu thủ đoạn chống phá của kẻ thù trên tất cả các
lĩnh vực của đời sống xã hội đối với nước ta. Đảng ta nhận định: “Xây dựng
chủ nghĩa xã hội bỏ qua tư bản chủ nghĩa, tạo ra sự biến đổi về chất của xã
hội trên tất cả các lĩnh vực là sự nghiệp rất khó khăn, phức tạp, cho nên phải
trải qua một thời kỳ quá độ lâu dài với nhiều chặng đường, trải qua nhiều
hình thức tổ chức kinh tế, xã hội có tính chất quá độ” 1. Thực tế cho thấy: Việt
Nam bước vào thời kỳ quá độ xây dựng chủ nghĩa xã hội từ một nước nông
nghiệp lạc hậu, điểm xuất phát thấp; nền sản xuất nhỏ là phổ biến, lực lượng
sản xuất chưa phát triển, cơ cấu xã hội - giai cấp phức tạp, quan hệ sản xuất
Đảng cộng sản Việt Nam, Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Nxb CTQG, H. 2001, tr..2122.
1

8


còn manh mún nhỏ lẻ; thực hiện nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần, nên
còn tồn tại nhiều thành phần kinh tế, nhiều hình thức sở hữu. Các thành phần
kinh tế vừa đan xen hợp tác, vừa đấu tranh với nhau, vì vậy còn tồn tại nhiều
giai cấp, tầng lớp xã hội, thậm chí đối lập nhau về lợi ích, vì vậy còn đấu
tranh giai cấp là thực tế khách quan không thể tránh khỏi. Mặt khác Hệ thống
chính trị, chế độ dân chủ đang trong quá trình được xây dựng và củng cố nên
còn nhiều hạn chế, các phong tục tập quán còn khá lạc hậu, hậu quả của chiến
tranh khá nặng nề lại bị đế quốc Mỹ thực hiện chính sách bao vây cấm vận
trong nhiều năm. Đặc biệt vào cuối những năm 80, đầu những năm 90 của thế
kỷ XX, chúng ta còn phải đương đầu với những chấn động sâu sắc và to lớn
của cuộc khủng hoảng sụp đổ chủ nghĩa xã hội ở Liên xô và Đông âu. Hơn
nữa hiện nay chúng ta còn phải đối đầu với những nguy cơ thách thức to lớn,
đó là, nguy cơ tụt hậu xa hơn về kinh tế so với các nước trong khu vực và trên

giai cấp công nhân và nhân dân lao động nước ta có truyền thống cần
cù sáng tạo, đa số tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng và quyết tâm thực hiện
thắng lợi sự nghiệp CNH,HĐH đất nước. Điều quan trọng hơn là trước tác
động của xu thế toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế hiện nay, giai cấp công
nhân, với tư cách là giai cấp lãnh đạo sự nghiệp đẩy mạnh CNH,HĐH, đang
phát triển nhanh cả về số, chất lượng và cơ cấu ngày càng đa dạng.
Đặc biệt thành tựu của hơn hai mươi năm đổi mới mà chúng ta đạt được
là rất quan trọng, nhất là trên lĩnh vực kinh tế. Điều đó không chỉ giúp chúng
ta phá bỏ được thế bao vây cấm vận của chủ nghĩa đế quốc mà còn tạo ra thế
và lực mới giúp chúng ta chủ động trong hội nhập quốc tế và phát huy sức
mạnh tổng hợp cho sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước.
Bên cạnh đó xu thế toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế hiện nay còn tạo
ra những cơ hội lớn, giúp chúng ta có điều kiện tiếp thu những thành tựu về

10


khoa học, công nghệ; đi tắt, đón đầu để phát triển nhanh lực lượng sản xuất,
vượt qua những thách thức thúc đẩy nhanh sự nghiệp CNH,HĐH đất nước.
Những khó khăn thách thức:
Có thể thấy, những khó khăn thách thức của cuộc đấu tranh giai cấp của
chúng ta trước đây, đến nay về cơ bản vẫn chưa được khắc phục triệt để và
vẫn là những thách thức lớn đòi hỏi chúng ta phải vượt qua. Những thách thức
đó là nền kinh tế của chúng ta còn nhỏ lẻ, manh mún, tư tưởng tiểu nông còn
ăn sâu bám rễ trong nhân dân. Kinh tế tuy phát triển, nhưng chưa thật vững
chắc, nguy cơ tụt hậu so với các nước là hiện hữu...
Toàn cầu hoá tuy tạo cơ hội tốt cho sự phát triển đất nước, song những
tác động tiêu cực của toàn cầu hoá là không nhỏ đến cuộc đấu tranh giai cấp
của chúng ta, nếu không có những biện pháp khắc phục hữu hiệu. Toàn cầu
hoá tạo ra sự đan xen lợi ích giữa công nhân với các nhà tư bản, giữa các

hội, thậm chí tung hô chủ nghĩa tư bản, phản bội lại lợi ích của giai cấp, của
dân tộc. Vì vậy một trong những yêu cầu hết sức quan trọng của cuộc đấu
tranh giai cấp hiện nay là phải làm thất bại mọi âm mưu chống phá của các
thế lực thù địch và khôi phục lại niềm tin cho bộ phận cán bộ nhân dân đã và
đang bị dao động.
* Nội dung, hình thức mới của cuộc đấu tranh giai cấp ở Việt Nam
hiện nay.
Hiện nay, nước ta đang trong thời kỳ đẩy mạnh CNH,HĐH đất nước,
trước sự tác động của xu thế toàn cầu hóa, vì vậy cuộc đấu tranh giai cấp hiện
nay có những nội dung mới, điều đó được Đảng ta xác định: “Nội dung chủ
yếu của cuộc đấu tranh giai cấp trong giai đoạn hiện nay là thực hiện thắng
lợi sự nghiệp công nghiêp hoá hiện đại hoá theo định hướng xã hội chủ
nghĩa, khắc phục tình trạng nước nghèo, kém phát triển; thực hiện công bằng
xã hội, chống áp bức, bất công; đấu tranh ngăn chặn và khắc phục những tư

12


tưởng và hành động tiêu cực, sai trái; đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu và
hành động chống phá của các thế lực thù địch; bảo vệ độc lập dân tộc, xây
dựng nước ta thành một nước xã hội chủ nghĩa phồn vinh, nhân dân hạnh
phúc”1.
Chúng ta khẳng định thực chất cuộc đấu tranh giai cấp ở nước ta hiện
nay chính là cuộc đấu tranh giữa hai con đường chủ nghĩa xã hội và chủ
nghiac tư bản, giữa định hướng xã hội chủ nghĩa và những yếu tố phi xã hội
chủ nghĩa; nên nội dung của cuộc đấu tranh giai cấp ở nước ta hiện nay diễn
ra trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, từ kinh tế đến chính trị, văn
hóa, xã hội...nhằm xây dựng nước ta thành một nước: dân giàu, nước mạnh,
xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. Trước hết trên lĩnh vực kinh tế đây là
nội dung cơ bản, có ý nghĩa quyết định thắng lợi của cuộc đấu tranh giai cấp

thời cuộc, tình hình trong nước và thế giới có nhiều biến đổi sâu sắc, cuộc đấu
tranh dân tộc, đấu tranh giai cấp diễn ra ngày càng đa dạng phức tạp. Quán triệt
tốt đường lối quan điểm của Đảng, thực hiện tốt vấn đề giai cấp và đấu tranh giai
cấp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta hiện nay cần quán triệt
và thực hiện tốt một số nguyên tắc cơ bản sau:
Một là: Giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa trong quá trình đấu
tranh giai cấp.
Định hướng xã hội chủ nghĩa là quá trình nhận thức và hành động của cả
hệ thống chính trị và toàn dân, trên cơ sở nhận thức đúng quy luật khách quan
của xã hội; là một tổng thể bao gồm mục tiêu, phương hướng, điều kiện và
những biện pháp cơ bản nhằm hiện thực hóa các giá trị của chủ nghĩa xã hội trên
tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, bảo đảm cho thắng lợi hoàn toàn của chủ
nghĩa xã hội; đề phòng, khắc phục nguy cơ chệch hướng xã hội chủ nghĩa. Trên
cơ sở nhận thức đúng đắn và đầy đủ hơn về đất nước và thời đại, Đảng ta kiên
định lấy chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng,
kim chỉ nam cho sự nghiệp cách mạng, vì mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa
xã hội. Điều đó đòi hỏi chúng ta phải giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa, coi
đây là một vấn đề có tính nguyên tắc trong quá trình đấu tranh giai cấp thực hiện

14


đẩy mạnh sự nghiệp CNH,HĐH đất nước hiện nay. Thực chất của giữ vững định
hướng xã hội chủ nghĩa là kiên trì sự lựa chọn con đường phát triển xã hội chủ
nghĩa, gắn liền độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội trên cơ sở nền tảng chủ
nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh. Thực tế cho thấy, việc chậm khắc
phục sửa chữa những yếu kém khuyết điểm có thể dẫn đến mất phương hướng,
thậm chí chuốc lấy hậu quả nặng nề, nếu không đủ bản lĩnh vững vàng như
nhiều nước xã hội chủ nghĩa đã mắc phải khi tiến hành cải tổ, đổi mới. Kiên định
lập trường nguyên tắc xã hội chủ nghĩa, chính là giữ vững và kế thừa, bảo vệ các

giàu nghèo, giải quyết tốt mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế với giải quyết
các vấn đề xã hội. Chống chủ quan duy ý chí, chống phát triển kinh tế một cách
tuỳ tiện vô nguyên tắc.
Về chính trị phải tăng cường giáo dục lý luận chủ nghĩa Mác – Lênin, tư
tưởng Hồ Chí Minh, đường lối chủ trương chính sách của Đảng, làm cơ sở định
hướng chính trị cho quần chúng nhân dân lao động, đồng thời đẩy lùi hệ tư
tưởng tư sản, các quan điểm sai trái phản động của các thế lực thù địch ra khỏi
đời sống tinh thần xã hội; xây dựng hệ thống chính trị xã hội chủ nghĩa trong
sạch vững mạnh, phát huy quyền làm chủ của dân; tạo ra phong trào chính trị
quần chúng sâu rộng, lôi cuốn ngày càng đông đảo quần chúng nhân dân tham
gia tích cực vào sự nghiệp chính trị của Đảng, của đất nước; giải quyết tốt các
mối quan hệ chính trị tạo ra sự ổn định an ninh chính trị, xây dựng các tổ chức
chính trị trong sạch vững mạnh, tạo cơ sở để cũng cố lòng tin của nhân dân đối
với Đảng, với chế độ; nâng cao tính tích cực chính trị của nhân dân, khắc phục
hiện tượng mơ hồ về chính trị, mất cảnh giác cách mạng dể bị kẻ thù lợi dụng
phân hoá.
Trên lĩnh vực văn hoá, xã hội: tiến hành xây dựng nền văn hoá tiên tiến
đậm đà bản sắc dân tộc, từng bước xây dựng cũng cố và hoàn thiện đạo đức lối
sống xã hội chủ nghĩa; nâng cao vai trò quản lý văn hoá để ngăn chặn đẩy lùi
văn hoá xấu độc; cải thiện điều kiện sống, chất lượng sống của nhân dân; giải

16


quyết tốt các vấn đề xã hội như dân tộc, tôn giáo, giáo dục, y tế, điều kiện ăn ở,
đi lại nghỉ ngơi, giải trí và các vấn đề phúc lợi xã hội cho nhân dân. Thực hiện
tốt quyền tự do bình đẳng, công bằng xã hội, đảm bảo quyền con người của nhân
dân lao động.
Kiên định lập trường nguyên tắc định hướng xã hội chủ nghĩa là vấn đề có
ý nghĩa sống còn của sự nghiệp cách mạng nước ta, nếu không giữ vững định

trình đấu tranh dựng nước và giữ nước, nó trở thành một nguyên lý chiến thắng
của dân tộc ta. Kế thừa truyền thống quý báu của dân tộc, Đảng ta luôn luôn
giương cao ngọn cờ đại đoàn kết toàn dân tộc, coi đó là đường lối chiến lược, là
nguồn sức mạnh và động lực to lớn cho sự nghiệp cách mạng nước ta. Ngay khi
mới thành lập Đảng đã quan tâm đến nhiệm vụ xây dựng khối đại đoàn kết dân
tộc để hoàn thành nhiệm vụ giải phóng đất nước, trong kháng chiến chống Pháp
và chống Mỹ, nhờ phát huy được khối đại đoàn kết của dân tộc, Đảng đã lãnh
đạo nhân dân ta làm nên những chiến thắng lịch sử vẻ vang, đánh bại những thế
lực thực dân, đế quốc hung bạo, có tiềm lực kinh tế, quân sự lớn hơn ta nhiều
lần. Hồ Chủ Tịch khẳng Định: “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết, thành công,
thành công, đại thành công”1. Trong giai đoạn cách mạng mới, đại đoàn kết
toàn dân tộc trên nền tảng liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và
đội ngũ trí thức, được coi là động lực chủ yếu để phát triển đất nước, là cơ sở để
phát huy sự năng động sáng tạo của các tầng lớp nhân dân, thực hiện thắng lợi
mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, đòi hỏi
phải không ngừng xây dựng, cũng cố khối đại đoàn kết dân tộc, coi đây là vấn đề
có tính nguyên tắc của quá trình đấu tranh giai cấp trong giai đoạn cách mạng
hiện nay.
Xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc là thực hiện đoàn kết giữa các dân
tộc, tôn giáo, giai cấp, tầng lớp, thành phần kinh tế, mọi giới, mọi lứa tuổi, mọi
vùng của đất nước, người trong Đảng và người ngoài Đảng, người Việt Nam
trong nước và người Việt Nam đang định cư ở nước ngoài. Phải nêu cao tinh
1

Hồ Chí Minh : toàn tập, Nxb. CTQG, H, 2000, tập 10, tr.350.

18


thần chủ nghĩa yêu nước, ý chí tự lực tự cường và tự hào dân tộc, giữ vững độc

triển khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo phù hợp, có hiệu quả; thực hiện
chính sách giai cấp đúng đắn và thích hợp. Trước mắt phải nâng cao giác ngộ và
bản lĩnh chính trị, trình độ học vấn, nghề nghiệp, tác phong công tác và tri thức hoá
giai cấp công nhân; phải nhanh chóng đưa công nghệ sản xuất tiên tiến vào nông
nghiệp nông thôn, thực hiện chuyển dịch cơ cấu cây trồng vật nuôi, mở rộng các
loại hình đào tạo nghề, thực hiện tốt các chính sách nông nghiệp; có cơ chế cụ thể
phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng và đãi ngộ xứng đáng với các tài năng của
đội ngũ trí thức. Thực tiễn lịch sử cách mạng đã chứng minh, liên minh công –
nông – trí là nền tảng cơ sở chính trị – xã hội, là lực lượng tiên phong đi đầu trong
sự nghiệp đổi mới đất nước, là chỗ dựa vững chắc của Đảng và nhà nước, lực lượng
trung thành tin cậy bảo vệ Đảng, Nhà nước kiên định phát triển đất nước theo con
đường xã hội chủ nghĩa. Liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội
ngũ trí thức là nguyên tắc chiến lược là một trong những nhân tố có ý nghĩa quan
trọng tạo thắng lợi của quá trình đấu tranh giai cấp trong thời kỳ quá độ lên chủ
nghĩa xã hội ở nước ta hiện nay.
Ba là: Giữ vững và phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt
Nam trong quá trình đấu tranh giai cấp.
Giữ vững và nâng cao sức lãnh đạo của Đảng là một biểu hiện cơ bản
nhất, nổi bật và tập trung nhất của sự kiên định con đường quá độ bỏ qua chủ
nghĩa tư bản đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta, là nhân tố quyết định thực hiện
thắng lợi sự nghiệp cách mạng. Nhìn lại sự nghiệp đổi mới hơn 20 năm qua, nhất
là quá trình khắc phục những trì trệ, yếu kém đưa nước ta vượt qua khỏi khủng
hoảng kinh tế – xã hội, càng thấy nổi bật lên tính đúng đắn đầy thuyết phục: Giữ
vững, phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng có ý nghĩa sống còn đối với đất nước,
dân tộc và chế độ, là nhân tố bảo đảm căn bản cho những thắng lợi của công
cuộc đổi mới đất nước. Nhấn mạnh điều đó để thấy một cách rõ ràng rằng, các
thế lực thù địch với chủ nghĩa xã hội luôn âm mưu phá hoại nền tảng tư tưởng và

20




khách quan phải tiến hành đấu tranh giai cấp trên tất cả các lĩnh vực kinh tế,
chính trị, văn hoá, xã hội. Tuy nhiên, đấu tranh giai cấp trong thời kỳ quá độ lên
chủ nghĩa xã hội ở nước ta hiện nay không còn nguyên nghĩa như thời kỳ đấu
tranh giành chính quyền, mà là quá trình đấu tranh giai cấp diễn ra trong điều
kiện mới, với những nội dung, hình thức mới, bằng nhiều biện pháp phong phú
đa dạng, đòi hỏi quá trình tiến hành đấu tranh giai cấp trong thời kỳ quá độ lên
chủ nghĩa xã hội phải quán triệt những vấn đề có tính nguyên tắc mới có thể
giành thắng lợi. Nghiên cứu làm rõ vấn đề đấu tranh giai cấp trong thời kỳ quá
độ lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta hiện nay, là cơ sở khoa học để giúp chúng ta
cũng cố vững chắc niềm tin vào sự thắng lợi của công cuộc đổi mới dưới sự
lãnh đạo của Đảng đối với sự nghiệp cách mạng Việt Nam hiện nay.

22